عین القضات همدانی - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۲۹ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۱۹

2022-12-29T10:19:37Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۲۹ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۳۱

2022-12-29T08:31:28Z

مهدی موسوی: مهدی موسوی صفحهٔ عین القضاة همدانی را به عین القضات همدانی منتقل کرد

2022-12-29T06:33:54Z

مهدی موسوی صفحهٔ عین القضاة همدانی را به عین القضات همدانی منتقل کرد

مهدی موسوی در ‏۳۰ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۸:۳۴

2020-05-30T08:34:09Z

Aghajani: Aghajani صفحهٔ عین القضاه همدانی را به عین القضاة همدانی منتقل کرد

2019-07-30T08:02:08Z

Aghajani صفحهٔ عین القضاه همدانی را به عین القضاة همدانی منتقل کرد

Aghajani در ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۸:۰۱

2019-07-30T08:01:44Z

Saeed zamani در ‏۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۱۳، ساعت ۰۹:۱۵

2013-07-21T09:15:16Z

مرضیه الله وکیل جزی: /* منابع */

2013-07-21T07:23:47Z

‏منابع

مرضیه الله وکیل جزی: صفحه‌ای جدید حاوی '{{مدخل دائرة المعارف|اثر آفرینان}} '''''عین القضاه همدانی، ابوالمعالی، ابوالفض...' ایجاد کرد

2013-06-03T10:04:03Z

صفحه‌ای جدید حاوی '{{مدخل دائرة المعارف|اثر آفرینان}} '''''عین القضاه همدانی، ابوالمعالی، ابوالفض...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل دائرة المعارف|[[اثر آفرینان]]}}

'''''عین القضاه همدانی، ابوالمعالی، ابوالفضائل عبدالله'''''

قرن: 6

(525-492 ق)

فقیه، حكیم و عارف. مكنى به ابوالفضائل. معروف به قاضى همدانى. در همدان به دنیا آمد ولى چون پدر و جدش از میانه بودند به میانجى نیز معروف شده است.

قاضى در جوانى در زادگاه خویش به كسب علوم متداول پرداخت و به سرعت در ادب و [[حكمت]] و كلام مایه‌ور شد و به سبب مهارتى كه در [[فقه]] پیدا كرد، به عنوان قاضى و مدرس منصوب گردید و با وجود جوانى شهرت و نفوذ فراوان پیدا كرد و همین امر باعث برانگیخته شدن حسد و رشك فقها و متكلمان شد.

[[فلسفه]] و [[كلام]]، طبع حقیقت‌جوى وى را قانع نساخت و گرفتار بحرانهاى روحى شد و همین امر او را دچار شك و شبهه كرد. پس از آشنایى با آثار امام محمد غزالى تا حدى خاطرش آرام گرفت و چندى بعد با احمد غزالى آشنا شد و به او دست ارادت داد و همانند احمد غزالى در بیان عقاید خود بى‌پروا بود.

همین صراحت در گفتار باعث بدگمانى متشرعه شد. ابوالقاسم درگزینى كه خود اندكى بعد به جرم مذهب اسماعیلى كشته شد، او را دستگیر و روانه [[بغداد]] نمود. قاضى مدتى در بغداد زندانى بود و در همین زندان رساله‌ى معروف «شكوى الغریب عن الاوطان الى علماء البلدان» را به زبان عربى، خطاب به علماى عصر نوشت و در آن كه مشحون از نكات عرفانى و فلسفى است، اتهاماتى را كه به وى نسبت داده بودند رد كرد و به برخى شبهات نیز پاسخ گفت.

اما چندى بعد او را به همدان برگرداندند و بر در مدرسه‌اى كه ظاهراً محل تدریس او بود بر دار كردند و سپس جسدش را با نفت و بوریا آتش زدند. از دیگر آثار وى: «تمهیدات»؛ «زبده الحقایق»؛ «نزهه العشاق و نهز المشتاق»؛ «نامه‌هاى عین القضات همدانى»؛ «رساله‌ى اجمالى».

==منابع==
* [[انجمن مفاخر فرهنگی]]، [[اثرآفرینان]]، ج4، ص225.

[[رده:فقیهان]]
[[رده:عالمان]]
[[رده:علمای قرن ششم]]
[[رده:عارفان]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-{{مدخل دائرة المعارف|[[اثر آفرینان]]}}
+'''«عین‌ القضات همدانی»''' (۴۹۲-۵۲۵ ق)، فقیه، شاعر، حکیم، عارف، ادیب و [[تصوف|صوفی]] نامدار در قرن ششم قمری و عصر سلجوقی بود. عین‌ القضات در جوانى به عنوان قاضى و مدرس منصوب گردید و شهرت و نفوذ فراوان پیدا کرد و همین امر باعث برانگیخته شدن [[حسد|حسادت]] فقها و متکلمان شد و در سن 33 سالگی بر اثر توطئه‌ آنان‌، به دار آویخته شد. از او تألیفاتی برجای مانده، از جمله: زبدة الحقایق، شکوی الغریب و تمهیدات.
-'''''عین القضات همدانی، ابوالمعالی، ابوالفضائل عبدالله'''''
+== ولادت و خاندان ==
-'''قرن: ۶ (۵۲۵-۴۹۲ ق)'''
+== تحصیل و استادان ==
-[[فقیه]]، حکیم و عارف. مکنى به ابوالفضائل. معروف به قاضى همدانى. در همدان به دنیا آمد ولى چون پدر و جدش از میانه بودند، به میانجى نیز معروف شده است.
+[[فلسفه]] و [[كلام|کلام]]، طبع حقیقت‌جوى وى را قانع نساخت و گرفتار بحرانهاى روحى شد و همین امر او را دچار شک و شبهه کرد. پس از آشنایى با آثار [[ابوحامد محمد غزالی|ابوحامد محمد غزالى]] (م، ۵۰۵ ق) تا حدى خاطرش آرام گرفت و چندى بعد با احمد غزالى، برادر کوچک‌تر ابوحامد، آشنا شد و به او دست ارادت داد و همانند احمد غزالى در بیان عقاید خود بى‌پروا بود. عین القضات پیش از آشنایی با احمد غزالی غزالی، چهار سال به‌نحو پیگیر به مطالعۀ آثار ابوحامد‌ از جمله [[احیاء علوم الدین (کتاب)|احیاء علوم الدین]] پرداخت. این‌ مطلبی است که خود وی بدان تصریح کرده است. او در یکی از نامه‌های خود می‌نویسد که «من گرچه امام غزالی را ندیدم، اما شاگرد‌ کتب‌ او بودم».
-قاضى در جوانى در زادگاه خویش به کسب علوم متداول پرداخت و به سرعت در ادب و [[حكمت|حکمت]] و [[علم کلام|کلام]] مایه‌ور شد و به سبب مهارتى که در [[فقه]] پیدا کرد، به عنوان قاضى و مدرس منصوب گردید و با وجود جوانى شهرت و نفوذ فراوان پیدا کرد و همین امر باعث برانگیخته شدن [[حسد]] و رشک فقها و متکلمان شد.
+از استادان‌ او برکه همدانی است که پیری بود‌ روشن‌ ضمیر‌ و درس ناخوانده و هرچند به‌ تعبیر عین القضات از [[قرآن کریم]] جز [[سوره حمد|فاتحه الکتاب]] و چند [[سوره|سورۀ]] دیگر چیز دیگری نمی‌دانست‌، اما‌ به معانی و اسرار قرآنی احاطۀ کامل داشت‌. عین‌ القضات‌ در‌ مقابل‌ وی خود را چیزی‌ به‌شمار‌ نمی‌آورد و آن‌چنان بدو دلبسته بود که پس از مرگ وی تا دو ماه تمام فعالیت‌های متداول زندگی‌اش‌ از‌ جمله تدریس‌ و نگارش تعطیل شد.
-[[فلسفه]] و [[كلام|کلام]]، طبع حقیقت‌جوى وى را قانع نساخت و گرفتار بحرانهاى روحى شد و همین امر او را دچار شک و شبهه کرد. پس از آشنایى با آثار امام محمد غزالى تا حدى خاطرش آرام گرفت و چندى بعد با احمد غزالى آشنا شد و به او دست ارادت داد و همانند احمد غزالى در بیان عقاید خود بى‌پروا بود.
+از دیگر استادانی که بی‌واسطۀ غیر، پیش آنان به کسب علم و معرفت مشغول بوده، احمد‌ غزالی‌، محمد بن حمویه جوینی و شیخ فتحه بوده‌اند.
-همین صراحت در گفتار باعث بدگمانى متشرعه شد. ابوالقاسم درگزینى که خود اندکى بعد به جرم مذهب [[اسماعیلیه|اسماعیلى]] کشته شد، او را دستگیر و روانه [[بغداد]] نمود. قاضى مدتى در بغداد زندانى بود و در همین زندان رساله‌ى معروف «شکوى الغریب عن الاوطان الى علماء البلدان» را به زبان عربى، خطاب به علماى عصر نوشت و در آن که مشحون از نکات [[عرفان|عرفانى]] و [[فلسفه|فلسفى]] است، اتهاماتى را که به وى نسبت داده بودند رد کرد و به برخى شبهات نیز پاسخ گفت. اما چندى بعد او را به همدان برگرداندند و بر در مدرسه‌اى که ظاهراً محل تدریس او بود بر دار کردند و سپس جسدش را با نفت و بوریا آتش زدند.
+== آثار و تألیفات ==
-از دیگر آثار وى: «تمهیدات»؛ «زبدة الحقایق»؛ «نزهة العشاق و نهز المشتاق»؛ «نامه‌هاى عین القضات همدانى»؛ «رساله‌ى اجمالى».
+# زبدة الحقایق؛ عین القـضات در این رساله که‌ به‌ زبان‌ عربی نگاشته شده، در باب شناخت [[خداوند]] متعال و صفات او و [[ایمان]] به حقیقت [[نبوت]] و [[رستاخیز]] سخن‌ گفته‌ و مشتمل‌ بر صد فصل کوتاه است. در این رساله با دیدگاه‌های [[علم کلام|کلامی]] وی آشنا‌ می‌شویم‌.
 ==منابع==
-*[[انجمن مفاخر فرهنگی]]، [[اثرآفرینان]]، ج۴، ص۲۲۵.
+*"رهیافت های جدید به عین القضات همدانی؛ درآمدی مختصر و جامع بر زندگی و آثار عین القضات"، طاهره غلامی، مجله کتاب ماه دین، مرداد ۱۳۹۱، شماره ۱۷۸، تاریخ بازیابی ۱۳۹۹/۱۰/۲۹.
 [[رده:فقیهان]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۱۳، ساعت ۰۹:۱۵
سطر ۲۳:		سطر ۲۳:
	[[رده:علمای قرن ششم]]		[[رده:علمای قرن ششم]]
	[[رده:عارفان]]		[[رده:عارفان]]
		+	[[رده:فیلسوفان]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۲۹ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۶:۳۳
(بدون تفاوت)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۸:۰۲
(بدون تفاوت)

@@ سطر ۲۱: / سطر ۲۱: @@
 [[رده:فقیهان]]
 [[رده:علمای قرن ششم]]
 [[رده:عارفان]]