عمل صالح - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi: /* نتایج عمل صالح */

2026-03-14T12:23:21Z

‏نتایج عمل صالح

Mohammadi در ‏۱۴ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۲۱

2026-03-14T12:21:52Z

مهدی موسوی در ‏۲۶ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۴۱

2026-01-26T08:41:05Z

نمایش تغییرات

Zamani: افزودن الگوی قرآن

2025-03-26T12:05:21Z

افزودن الگوی قرآن

مهدی موسوی: ویرایش

2020-05-26T08:00:33Z

ویرایش

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۹ فوریهٔ ۲۰۱۴، ساعت ۰۸:۱۳

2014-02-09T08:13:32Z

بهرامی: صفحه‌ای جدید حاوی '{{نیازمند ویرایش فنی}} == معنای لغوی عمل صالح == عملی که هیچ عیب و آفتی در آن نیست و ...' ایجاد کرد

2014-01-26T10:26:46Z

صفحه‌ای جدید حاوی '{{نیازمند ویرایش فنی}} == معنای لغوی عمل صالح == عملی که هیچ عیب و آفتی در آن نیست و ...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{نیازمند ویرایش فنی}}
== معنای لغوی عمل صالح ==

عملی که هیچ عیب و آفتی در آن نیست و از آثار نیک آن چیزی کاسته نشده است.

شرباصی نیز در «موسوعه اخلاق القرآن» آورده است:
عمل صالح آنست که شایستگی پذیرفته شدن را دارد و در آن هیچ عیب یا آفتی نیست. <ref> شرباصی، 208/4 </ref>

== مفهوم عمل صالح ==

بسیاری از مفسران مفهوم عمل صالح را یک مفهوم کلی و برابر با کار نیک یا خیر دانسته اند.
اما به عقیده ی برخی از اندیشمندان قرآنی، عمل صالح به عمل شرعی اطلاق می شود یعنی اعمالی مه از جانب خداوند و توسط پیامبران برای مردم آورده شده است.

== ريشه‌ی عمل صالح ==

قرآن در بسياري از موارد «عمل صالح» را همراه ايمان يادآور شده و از اين طريق ريشه اين شجره پربار را معرفي كرده است.
قرآن در معرفي مبدأ و ريشه عمل صالح از جمله‌هاي ياد شده در زير و مانند آنها بهره گرفته و مي‌فرمايد:
*آن كس كه به خدا و سراي ديگر ايمان بياورد و عمل نيك انجامد دهد.<ref> بقره/62. </ref>
*هر كس از زن و مرد عمل نيك انجام دهد در حالی كه او (به خدا) ايمان دارد.<ref> نحل/97. </ref>
*هر كس به ملاقات پروردگار خود اميدمند است، حتماً عمل نيك انجام دهد.<ref> كهف/110. </ref>
*هر كس كفر ورزد و بر ضرر او است، هر كس عمل صالح انجام دهد براي خود ذخيره مي‌كند.<ref> روم/44. </ref>

در هر موردي كه قرآن، از عمل سخن گفته به طور صريح و يا كنايه ايمان به خدا را نيز مطرح كرده و يادآور شده است كه عمل صالح در صورتي پذيرفته مي‌شود كه درخت عمل از آب زلال ايمان به «الله» سيراب گردد.

== ثمرات عمل صالح ==

*تکامل ایمان
*آمرزش گناهان
*تبدیل سیئات به حسنات
*برخورداری از حیات طیبه
*محبوبیت نزد مردم

== پانویس ==

{{پانویس}}

== منابع ==
*حسین خوشدل مفرد، بررسی حوزه معنایی عمل صالح در قرآن، پژوهشنامه علوم و معارف قرآن کریم، شماره 4، پاییز 1388، صص 60-43.
*جعفر سبحانی، منشور جاويد، ج3، ص315،(با تلخيص).

[[رده:واژگان قرآنی]]

@@ سطر ۵۱: / سطر ۵۱: @@
 *عمل صالح و زندگی پاکیزه: مقصود از زندگی پاکیزه، آن نوع از زندگی است که در آن مفاهیم انسانی زنده گردد، صلح و صفا، محبت و دوستی، همدردی و همکاری، آرامش و امن حکمفرما باشد، بشر از قید انحصار طلبی، «خودمحوری» و ستم کاری بیرون آید و جامعه در سایه ایمان به خدا از بسیاری از تعدیات مصون بماند. اگر زندگی پاکیزه همین است، یک چنین زندگی، در سایه ایمان به خدا و عمل صالح صورت می‌پذیرد زیرا در پرتو «عمل صالح» محبت و دوستی، صفا و صلح به جامعه باز می‌گردد و افراد جامعه بسان اعضاء یک تن، به هم یاری یکدیگر می‌شتابند. قرآن در این باره می‌فرماید: هر کس عمل نیک انجام دهد در حالی که مؤمن است، خواه مرد باشد یا زن، به او حیات پاکیزه می‌بخشیم و پاداش آنها را به بهترین اعمال که انجام می‌دهند، می‌دهیم.<ref>[[سوره نحل]]/۹۷.</ref> قرآن در آیه دیگر از این حیات پاکیزه به «امن» و آرامش تعبیر آورده است و آرامش فردی و اجتماعی را در سایه ایمان و عمل صالح می‌داند آنجا که می‌فرماید: آنان که ایمان آورده و ایمان خود را با تعدی و ستم آلوده نکرده‌اند برای آنان زندگی توام با امن و آرامش است.<ref>[[سوره انعام]]/۸۲.</ref>
-*محبوبیت در دل مردم: یکی از نتایج مؤثر عمل صالح که بعد اجتماعی آن، در خدمات و تعاون عمومی مجسم می‌گردد، توجه عواطف انسان و علائق قلبی مردم به آن گروه از افراد است که در خدمت جامعه بوده و برای آنان کار صورت می‌دهند. هیچ کس نمی‌تواند این حقیقت را انکار کند که نتیجه مستقیم خدمت خالصانه به جامعه، جلب عواطف و رسوخ در قلوب می‌باشد. قرآن به این گوشه از نتایج عمل صالح اشاره کرده می‌فرماید: «{{متن قرآن|انّ الذین آمنوا و عملوا الصالحات سیجعلُ لهم الرحمن وُدّا}}<ref>[[آیه 96 سوره مریم|سوره مریم، آیه ۹۶.]]</ref>؛ آنان که ایمان آورده و عمل نیک انجام داده‌اند، برای آنان (در قلوب انسان‌ها) مهر و محبت، پدید می‌آوریم».
+*محبوبیت در دل مردم: یکی از نتایج مؤثر عمل صالح که بعد اجتماعی آن، در خدمات و تعاون عمومی مجسم می‌گردد، توجه عواطف انسان و علائق قلبی مردم به آن گروه از افراد است که در خدمت جامعه بوده و برای آنان کار صورت می‌دهند. هیچ کس نمی‌تواند این حقیقت را انکار کند که نتیجه مستقیم خدمت خالصانه به جامعه، جلب عواطف و رسوخ در قلوب می‌باشد. قرآن به این گوشه از نتایج عمل صالح اشاره کرده می‌فرماید: «{{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمَٰنُ وُدًّا}}<ref>[[آیه 96 سوره مریم|سوره مریم، آیه ۹۶.]]</ref>؛ آنان که ایمان آورده و عمل نیک انجام داده‌اند، برای آنان (در قلوب انسان‌ها) مهر و محبت، پدید می‌آوریم».
 *مایه آمرزش گناهان: ایمان و عمل صالح که بر روال [[فطرت]] انسان می‌باشند، طبعا سعادت آفرین بوده و اگر هم موانعی بر سر راه سعادت به نام «سیئه» و «گناه» وجود داشته باشد به وسیله این دو، مستور یا بخشوده می‌شوند. قرآن در آیاتی به این مطلب تصریح کرده و می‌فرماید: آنان که ایمان آورده‌اند و عمل نیک انجام داده‌اند، و بر آنچه که بر محمد (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌) نازل شده در حالی که آیین حق از جانب خدا است، ایمان آورده‌اند گناهان آنان را بخشوده و حال آنان را اصلاح کرده است (و به هدف آفرینش که سعادت دو جهان است هدایت کرده است).<ref>[[سوره محمد]]/۲.</ref> ایمان و عمل صالح نه تنها، مایه «[[تکفیر]]» و مغفرت گناهان می‌شود، بلکه اکسیری است که گناه و نافرمانی را به اطاعت تبدیل می‌سازد، آنجا که می‌فرماید: «مگر آنان که توبه کنند و ایمان بیاورند و عمل نیک انجام دهند، آنان گروهی هستند که خداوند، کار بد آنها را به نیکی تبدیل می‌کند و خداوند آمرزنده و مهربان است.»<ref>[[سوره فرقان]]/۷.</ref>

@@ سطر ۹: / سطر ۹: @@
 مرحوم آيت الله [[محمدتقی مصباح یزدی]] می گوید: «عمل صالح به این است که به هنگام عزم برای انجام یک عمل، تعقل، تفکر، تدبر، توجه به اوامر و نواهی الهی و...، كه همه مستند به عقل و وحی هستند، می‌شود. عمل صالح، عمل به خیر و مصلحت است. یعنی عمل حکیمانه، لازم، خیر و مفیدی که با اخلاص و به جا انجام شود. نه این که یک کار با شکل فیزیکی خاصی عمل صالح باشد».
-قرآن در آیه {{متن قرآن|«... كُتِبَ لَهُمْ بِهِ عَمَلٌ صَالِحٌ ۚ إِنَّ اللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ»}}؛... در نامه اعمال آنان «عمل صالح» نوشته می‌شود، خدا اعمال «نیکو کاران» را ضایع نمی‌کند.<ref>[[سوره توبه]]/۱۲۰.</ref> انجام دهندگان «عمل صالح» را «محسنین» خوانده است. بنابراین در هر جایی که قرآن این لفظ و یا ماده آن (حسنه) را به کار برده است، آن مورد، عمل صالح خواهد بود. بنابراین هر «حسنه‌ای»، «عمل صالح» است و تمام افراد محسن و نیکوکار، به پا دارندگان «عمل صالح» نیز می‌باشند و در این مورد، تفاوتی میان اعمال فردی و اجتماعی نیست.
+قرآن در آیه «{{متن قرآن|... كُتِبَ لَهُمْ بِهِ عَمَلٌ صَالِحٌ ۚ إِنَّ اللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ»}}<ref>[[آیه 120 سوره توبه|سوره توبه، آیه ۱۲۰.]]</ref>؛ ... در نامه اعمال آنان «عمل صالح» نوشته می‌شود، خدا اعمال «نیکو کاران» را ضایع نمی‌کند». انجام دهندگان «عمل صالح» را «محسنین» خوانده است. بنابراین در هر جایی که قرآن این لفظ و یا ماده آن (حسنه) را به کار برده است، آن مورد، عمل صالح خواهد بود. بنابراین هر «حسنه‌ای»، «عمل صالح» است و تمام افراد محسن و نیکوکار، به پا دارندگان «عمل صالح» نیز می‌باشند و در این مورد، تفاوتی میان اعمال فردی و اجتماعی نیست.
 ==رابطه عمل صالح و ایمان به خدا==
@@ سطر ۵۱: / سطر ۵۱: @@
 *عمل صالح و زندگی پاکیزه: مقصود از زندگی پاکیزه، آن نوع از زندگی است که در آن مفاهیم انسانی زنده گردد، صلح و صفا، محبت و دوستی، همدردی و همکاری، آرامش و امن حکمفرما باشد، بشر از قید انحصار طلبی، «خودمحوری» و ستم کاری بیرون آید و جامعه در سایه ایمان به خدا از بسیاری از تعدیات مصون بماند. اگر زندگی پاکیزه همین است، یک چنین زندگی، در سایه ایمان به خدا و عمل صالح صورت می‌پذیرد زیرا در پرتو «عمل صالح» محبت و دوستی، صفا و صلح به جامعه باز می‌گردد و افراد جامعه بسان اعضاء یک تن، به هم یاری یکدیگر می‌شتابند. قرآن در این باره می‌فرماید: هر کس عمل نیک انجام دهد در حالی که مؤمن است، خواه مرد باشد یا زن، به او حیات پاکیزه می‌بخشیم و پاداش آنها را به بهترین اعمال که انجام می‌دهند، می‌دهیم.<ref>[[سوره نحل]]/۹۷.</ref> قرآن در آیه دیگر از این حیات پاکیزه به «امن» و آرامش تعبیر آورده است و آرامش فردی و اجتماعی را در سایه ایمان و عمل صالح می‌داند آنجا که می‌فرماید: آنان که ایمان آورده و ایمان خود را با تعدی و ستم آلوده نکرده‌اند برای آنان زندگی توام با امن و آرامش است.<ref>[[سوره انعام]]/۸۲.</ref>
-*محبوبیت در دل مردم: یکی از نتایج مؤثر عمل صالح که بعد اجتماعی آن، در خدمات و تعاون عمومی مجسم می‌گردد، توجه عواطف انسان و علائق قلبی مردم به آن گروه از افراد است که در خدمت جامعه بوده و برای آنان کار صورت می‌دهند. هیچ کس نمی‌تواند این حقیقت را انکار کند که نتیجه مستقیم خدمت خالصانه به جامعه، جلب عواطف و رسوخ در قلوب می‌باشد. قرآن به این گوشه از نتایج عمل صالح اشاره کرده می‌فرماید: {{متن قرآن|«انّ الذین آمنوا و عملوا الصالحات سیجعلُ لهم الرحمن وُدّا»}}؛<ref>[[سوره مریم]]/۹۶.</ref> آنان که ایمان آورده و عمل نیک انجام داده‌اند، برای آنان (در قلوب انسان‌ها) مهر و محبت، پدید می‌آوریم.
+*محبوبیت در دل مردم: یکی از نتایج مؤثر عمل صالح که بعد اجتماعی آن، در خدمات و تعاون عمومی مجسم می‌گردد، توجه عواطف انسان و علائق قلبی مردم به آن گروه از افراد است که در خدمت جامعه بوده و برای آنان کار صورت می‌دهند. هیچ کس نمی‌تواند این حقیقت را انکار کند که نتیجه مستقیم خدمت خالصانه به جامعه، جلب عواطف و رسوخ در قلوب می‌باشد. قرآن به این گوشه از نتایج عمل صالح اشاره کرده می‌فرماید: «{{متن قرآن|انّ الذین آمنوا و عملوا الصالحات سیجعلُ لهم الرحمن وُدّا}}<ref>[[آیه 96 سوره مریم|سوره مریم، آیه ۹۶.]]</ref>؛ آنان که ایمان آورده و عمل نیک انجام داده‌اند، برای آنان (در قلوب انسان‌ها) مهر و محبت، پدید می‌آوریم».
 *مایه آمرزش گناهان: ایمان و عمل صالح که بر روال [[فطرت]] انسان می‌باشند، طبعا سعادت آفرین بوده و اگر هم موانعی بر سر راه سعادت به نام «سیئه» و «گناه» وجود داشته باشد به وسیله این دو، مستور یا بخشوده می‌شوند. قرآن در آیاتی به این مطلب تصریح کرده و می‌فرماید: آنان که ایمان آورده‌اند و عمل نیک انجام داده‌اند، و بر آنچه که بر محمد (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌) نازل شده در حالی که آیین حق از جانب خدا است، ایمان آورده‌اند گناهان آنان را بخشوده و حال آنان را اصلاح کرده است (و به هدف آفرینش که سعادت دو جهان است هدایت کرده است).<ref>[[سوره محمد]]/۲.</ref> ایمان و عمل صالح نه تنها، مایه «[[تکفیر]]» و مغفرت گناهان می‌شود، بلکه اکسیری است که گناه و نافرمانی را به اطاعت تبدیل می‌سازد، آنجا که می‌فرماید: «مگر آنان که توبه کنند و ایمان بیاورند و عمل نیک انجام دهند، آنان گروهی هستند که خداوند، کار بد آنها را به نیکی تبدیل می‌کند و خداوند آمرزنده و مهربان است.»<ref>[[سوره فرقان]]/۷.</ref>

@@ سطر ۲۹: / سطر ۲۹: @@
 *حسین خوشدل مفرد، بررسی حوزه معنایی عمل صالح در قرآن، پژوهشنامه علوم و معارف قرآن کریم، شماره ۴، پاییز ۱۳۸۸، صص ۶۰-۴۳.
 *[[جعفر سبحانی]]، منشور جاوید، ج۳، ص۳۱۵، (با تلخیص).
+{{قرآن}}
 [[رده:واژگان قرآنی]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-==معنای لغوی عمل صالح==
+عملی که هیچ عیب و آفتی در آن نیست و از آثار نیک آن چیزی کاسته نشده است، «عمل صالح» نامیده می شود. هرجا [[قرآن|قرآن کریم]]، از عمل صالح سخن گفته، به طور صریح و یا کنایه، [[ایمان|ایمان]] به [[الله|خدا]] را نیز مطرح کرده است.
 ==مفهوم عمل صالح==
-بسیاری از مفسران مفهوم عمل صالح را یک مفهوم کلی و برابر با کار نیک یا خیر دانسته اند. اما به عقیده ی برخی از اندیشمندان قرآنی، عمل صالح به عمل شرعی اطلاق می شود یعنی اعمالی مه از جانب خداوند و توسط پیامبران برای مردم آورده شده است.
+بسیاری از مفسران مفهوم عمل صالح را یک مفهوم کلی و برابر با کار نیک یا خیر دانسته اند. شرباصی در «موسوعه اخلاق القرآن» آورده است: عمل صالح آنست که شایستگی پذیرفته شدن را دارد و در آن هیچ عیب یا آفتی نیست.<ref>شرباصی، ۲۰۸/۴.</ref> اما به عقیده ی برخی از اندیشمندان قرآنی، عمل صالح به عمل [[شرع|شرعی]] اطلاق می شود، یعنی اعمالی که از جانب [[الله|خداوند]] و توسط [[پیامبران|پیامبران]] برای مردم آورده شده است.
-==ريشه‌ی عمل صالح==
+==ریشه‌ عمل صالح==
-قرآن در بسياري از موارد «عمل صالح» را همراه ايمان يادآور شده و از اين طريق ريشه اين شجره پربار را معرفي كرده است. قرآن در معرفي مبدأ و ريشه عمل صالح از جمله‌هاي يادشده در زير و مانند آنها بهره گرفته و مي‌فرمايد:
+[[قرآن|قرآن کریم]] در بسیاری از موارد «عمل صالح» را همراه [[ایمان|ایمان]] یادآور شده و از این طریق ریشه این شجره پربار را معرفی کرده است. قرآن در معرفی مبدأ و ریشه عمل صالح از جمله‌های یادشده در زیر و مانند آنها بهره گرفته و می‌فرماید:
-* آن كس كه به خدا و سراي ديگر ايمان بياورد و عمل نيك انجامد دهد.<ref>[[سوره بقره]]/62.</ref>
+*آن کس که به خدا و سرای دیگر ایمان بیاورد و عمل نیک انجامد دهد... .<ref>[[سوره بقره]]/۶۲.</ref>
-* هر كس از زن و مرد عمل نيك انجام دهد در حالی كه او (به خدا) ايمان دارد.<ref>[[سوره نحل]]/97.</ref>
+*هر کس از زن و مرد عمل نیک انجام دهد در حالی که او (به خدا) ایمان دارد... .<ref>[[سوره نحل]]/۹۷.</ref>
-* هر كس به ملاقات پروردگار خود اميدمند است، حتماً عمل نيك انجام دهد.<ref>[[سوره كهف]]/110.</ref>
+*هر کس به ملاقات پروردگار خود امیدمند است، حتماً عمل نیک انجام دهد.<ref>[[سوره کهف]]/۱۱۰.</ref>
-* هر كس كفر ورزد و بر ضرر او است، هر كس عمل صالح انجام دهد براي خود ذخيره مي‌كند.<ref>[[سوره روم]]/44.</ref>
+*هر کس کفر ورزد بر ضرر او است، هر کس عمل صالح انجام دهد برای خود ذخیره می‌کند.<ref>[[سوره روم]]/۴۴.</ref>
-در هر موردي كه قرآن، از عمل سخن گفته به طور صريح و يا كنايه ايمان به خدا را نيز مطرح كرده و يادآور شده است كه عمل صالح در صورتي پذيرفته مي‌شود كه درخت عمل از آب زلال ايمان به «الله» سيراب گردد.
+در هر موردی که قرآن، از عمل صالح سخن گفته، به طور صریح و یا کنایه ایمان به خدا را نیز مطرح کرده و یادآور شده است که عمل صالح در صورتی پذیرفته می‌شود که درخت عمل از آب زلال ایمان به «[[الله]]» سیراب گردد.
 ==ثمرات عمل صالح==
-* تکامل ایمان
+*تکامل [[ایمان]]
-* آمرزش گناهان
+*آمرزش [[گناه|گناهان]]
-* تبدیل سیئات به حسنات
+*تبدیل سیئات به حسنات
-* برخورداری از حیات طیبه
+*برخورداری از حیات طیبه
-* محبوبیت نزد مردم
+*محبوبیت نزد مردم
 ==پانویس==
 {{پانویس}}
 ==منابع==
-* حسین خوشدل مفرد، بررسی حوزه معنایی عمل صالح در قرآن، پژوهشنامه علوم و معارف قرآن کریم، شماره 4، پاییز 1388، صص 60-43.
+*حسین خوشدل مفرد، بررسی حوزه معنایی عمل صالح در قرآن، پژوهشنامه علوم و معارف قرآن کریم، شماره ۴، پاییز ۱۳۸۸، صص ۶۰-۴۳.
-* جعفر سبحانی، منشور جاويد، ج3، ص315، (با تلخيص).
+*[[جعفر سبحانی]]، منشور جاوید، ج۳، ص۳۱۵، (با تلخیص).
 [[رده:واژگان قرآنی]]