عمر بن خطاب - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۴۸

2026-01-18T12:48:19Z

نمایش تغییرات

Zamani در ‏۲۴ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۱۰:۰۵

2020-06-24T10:05:26Z

مهدی موسوی در ‏۲۱ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۶:۴۲

2020-05-21T06:42:33Z

مهدی موسوی: ویرایش

2020-05-20T12:32:53Z

ویرایش

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۲۰ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۲:۱۰

2020-05-20T12:10:23Z

نمایش تغییرات

سید مهدی خدایی: 8پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

2019-12-21T09:26:01Z

8پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

Zamani در ‏۱۹ مارس ۲۰۱۸، ساعت ۰۸:۴۶

2018-03-19T08:46:20Z

Zamani در ‏۱۹ مارس ۲۰۱۸، ساعت ۰۸:۲۵

2018-03-19T08:25:28Z

Zamani: اخلاق عمر

2018-03-19T08:23:17Z

اخلاق عمر

Zamani در ‏۱۰ مارس ۲۰۱۸، ساعت ۱۴:۱۸

2018-03-10T14:18:06Z

@@ سطر ۱۶: / سطر ۱۶: @@
 |مدفن = [[مدینه]]
 }}
-عمر بن الخطاب (متوفی ۲۳ ق)، خلیفه دوم از [[خلفای نخستین]] است. وی بنا به وصیت [[ابوبکر|خلیفه اول]]، به مدت ۱۰ (۱۳-۲۳ ق) خلیفه مسلمانان بود. در زمان او، اعراب موفق شدند بخش های عظیمی از امپراطوری ساسانی و امپراطوری روم را به تصرف خود درآوردند.
+عمر بن الخطاب (متوفی ۲۳ ق)، خلیفه دوم از [[خلفای نخستین]] است. وی بنا به وصیت [[ابوبکر|خلیفه اول]]، به مدت ۱۰ سال (۱۳-۲۳ ق) خلیفه مسلمانان بود. در زمان او، اعراب موفق شدند بخش های عظیمی از امپراطوری ساسانی و امپراطوری روم را به تصرف خود درآوردند.
 [[شیعه|شیعیان]] به دلیل برخی اقدامات وی، مانند [[غصب]] خلافت [[حضرت علی|امیرالمؤمنین]] علیه السلام و هتک حرمت [[حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها|حضرت زهرا]] سلام الله علیها در ماجرای [[غصب فدک]] و [[هجوم به خانه حضرت زهرا سلام الله علیها|هجوم به خانه آن حضرت]] که منجر به [[شهادت حضرت فاطمه زهرا|شهادت]] ایشان شد، وی را شایسته نکوهش می دانند.

@@ سطر ۱۸: / سطر ۱۸: @@
 عمر بن الخطاب (متوفی ۲۳ ق)، خلیفه دوم از [[خلفای نخستین]] است. وی بنا به وصیت [[ابوبکر|خلیفه اول]]، به مدت ۱۰ (۱۳-۲۳ ق) خلیفه مسلمانان بود. در زمان او، اعراب موفق شدند بخش های عظیمی از امپراطوری ساسانی و امپراطوری روم را به تصرف خود درآوردند.
-[[شیعه|شیعیان]] به دلیل برخی اقدامات وی، مانند [[غصب]] خلافت [[حضرت علی|امیرالمؤمنین]] علیه السلام و ضرب و شتم [[حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها|حضرت زهرا]] سلام الله علیها که منجر به [[شهادت حضرت فاطمه زهرا|شهادت]] ایشان شد، وی را شایسته نکوهش می دانند.
+[[شیعه|شیعیان]] به دلیل برخی اقدامات وی، مانند [[غصب]] خلافت [[حضرت علی|امیرالمؤمنین]] علیه السلام و هتک حرمت [[حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها|حضرت زهرا]] سلام الله علیها در ماجرای [[غصب فدک]] و [[هجوم به خانه حضرت زهرا سلام الله علیها|هجوم به خانه آن حضرت]] که منجر به [[شهادت حضرت فاطمه زهرا|شهادت]] ایشان شد، وی را شایسته نکوهش می دانند.
 ==معرفی اجمالی==
@@ سطر ۳۴: / سطر ۳۴: @@
 ==اسلام آوردن عمر خطاب==
-===شکنجه مسلمانان ===
+===شکنجه مسلمانان===
 عمر بن خطاب پیش از آنکه [[اسلام]] بیاورد، مخالف سرسخت مسلمانان و [[پیامبر اسلام|پیامبر]] (صلی الله علیه و آله و سلم) بود و اقدام به شکنجه مسلمانان قبیله خویش می کرد. عبدالله بن عامر بن ربیعه از مادرش لیلی نقل می کند که گفت: عمر از سختگیر ترین مردمان در مورد اسلام آوردن ما بود.<ref>الکامل فی التاریخ ، ج۲ ،‌ ص ۸۴</ref> [[عزالدین ابن اثیر|ابن اثیر]] در الکامل می نویسد: «لبینة، کنیز بنى مومل بن حبیب بن عدى قبل از عمر بن الخطاب اسلام آورد. عمر او را سخت آزار میداد».<ref>الکامل/ترجمه،ج‏۷،ص:۷۵</ref> ابن کثیر همچنین از کنیز دیگری به نام زنیره از طایفه بنی عدی نام می برد که توسط عمر شکنجه می شد. همچنین [[احمد بن حنبل]] در [[فضائل الصحابة (کتاب)|فضائل الصحابه]] نقل می کند که: «روزی ابوبکر کنیز مسلمانی از قبیله بنی مؤمل را دید در حالی که عمر بن خطاب او را شکنجه می کرد تا دست از اسلام بردارد و خود عمر در آن روز مشرک بود. عمر به قدری آن کنیز را شکنجه می کرد تا اینکه خسته می شد و دست از شکنجه بر می داشت. سپس می گفت: من عذر خواهی می کنم اگر دیگر نمی زنم نه اینکه دلم به حالت سوخته باشد، نه، بلکه دیگر خسته شده ام».<ref>فضائل الصحابة، احمد بن حنبل ج۱، ص۱۲۰</ref>
@@ سطر ۴۹: / سطر ۴۹: @@
 البته منابع اهل سنت بعضا سعی کرده اند به نحوی این موارد را نقل کنند که ساحت او در نظرشان محفوظ بماند. به عنوان نمونه [[فخر رازى|فخر رازی]] در خصوص فرار او از جنگ احد می نویسد: از فراریان صحنه جنگ، عمر بود؛ البته جزء نخستین فراریان نبود، بالاى کوه ماند تا پیامبر هم به آن‌ها پیوست.<ref>التفسیر الکبیر (مفاتیح الغیب)، دار إحیاء التراث العربی - بیروت،الطبعة: الثالثة - ۱۴۲۰ هـ، ج ۹، ص ۳۹۸</ref>
 ==حکومت عمر خطاب==

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{خلفای نخستین
 |نام خلیفه= عمر بن خطاب
@@ سطر ۸۳: / سطر ۸۴: @@
 [[رده:خلفای نخستین]]

@@ سطر ۶۸: / سطر ۶۸: @@
 ===توصیف امام علی علیه السلام از اخلاق عمر===
-فَيا عَجَباً بَيْنا هُوَ يَسْتَقيلُها فى حَياتِهِ، اِذْ عَقَدَها لاِخَرَ بَعْدَ وَفاتِهِ. لَشَدَّ ما تَشَطَّرا ضَرْعَيْها! فَصَيَّرَهَا فِي حَوْزَةٍ خَشْنَاءَ يَغْلُظُ كَلْمُهَا وَ يَخْشُنُ مَسُّهَا وَ يَكْثُرُ الْعِثَارُ فِيهَا وَ الِاعْتِذَارُ مِنْهَا فَصَاحِبُهَا كَرَاكِبِ الصَّعْبَةِ إِنْ أَشْنَقَ لَهَا خَرَمَ وَ إِنْ أَسْلَسَ لَهَا تَقَحَّمَ فَمُنِيَ النَّاسُ لَعَمْرُ اللَّهِ بِخَبْطٍ وَ شِمَاسٍ وَ تَلَوُّنٍ وَ اعْتِرَاضٍ فَصَبَرْتُ عَلَى طُولِ الْمُدَّةِ وَ شِدَّةِ الْمِحْنَةِ حَتَّى إِذَا مَضَى لِسَبِيلِهِ<ref>نهج البلاغه، خطبه3(معروف به خطبه شقشقیه)</ref>
+فَيا عَجَباً بَيْنا هُوَ يَسْتَقيلُها فى حَياتِهِ، اِذْ عَقَدَها لاِخَرَ بَعْدَ وَفاتِهِ. لَشَدَّ ما تَشَطَّرا ضَرْعَيْها! فَصَيَّرَهَا فِي حَوْزَةٍ خَشْنَاءَ يَغْلُظُ كَلْمُهَا وَ يَخْشُنُ مَسُّهَا وَ يَكْثُرُ الْعِثَارُ فِيهَا وَ الِاعْتِذَارُ مِنْهَا فَصَاحِبُهَا كَرَاكِبِ الصَّعْبَةِ إِنْ أَشْنَقَ لَهَا خَرَمَ وَ إِنْ أَسْلَسَ لَهَا تَقَحَّمَ فَمُنِيَ النَّاسُ لَعَمْرُ اللَّهِ بِخَبْطٍ وَ شِمَاسٍ وَ تَلَوُّنٍ وَ اعْتِرَاضٍ فَصَبَرْتُ عَلَى طُولِ الْمُدَّةِ وَ شِدَّةِ الْمِحْنَةِ حَتَّى إِذَا مَضَى لِسَبِيلِهِ<ref>نهج البلاغه، خطبه3 (معروف به [[خطبه شقشقیه]])</ref>
 شگفتا! اولى بااينكه در زمان حياتش مى خواست حكومت را واگذارد، ولى براى بعد خود عقد خلافت را جهت ديگرى بست. چه سخت هر كدام به يكى از دو پستان حكومت چسبيدند! حكومت را به فضايى خشن كشانيده، و به كسى رسيد كه كلامش درشت، و همراهى با او دشوار، و لغزشهايش فراوان، و معذرت خواهيش زياد بود. بودن با حكومت او كسى را مى ماندكه بر شتر چموش سوار است، كه اگر مهارش را بكشد بينى اش زخم شود، و اگر رهايش كند خود و راكب را به هلاكت اندازد! به خدا قسم امت در زمان او دچار اشتباه و ناآرامى، و تلوّن مزاج و انحراف از راه خدا شدند. آن مدت طولانى را نيز صبر كردم، و بار سنگين هر بلايى را به دوش كشيدم.<ref>نهج البلاغه، ترجمه انصاریان</ref>

@@ سطر ۷۳: / سطر ۷۳: @@
 ===توضیح اخلاق عمر در کلام ابن ابی الحدید===
-ابن ابى الحديد در خصوص کم اطلاعی عمر به احکام دین مي نويسد: عمر مكرّراً در مورد حكمى از [[احكام]] فتوى مي داد و سپس آن را نقض مي نمود و برخلاف آن فتواى ديگر مي داد. در مورد ارث جدّ كه با برادران جمع شود اين امر بتكرار اتفاق افتاد. روزى اعلام كرد كه: اگر به من خبر رسد كه مهر زنى از مهر زنان پيغمبر صلی الله علیه و آله فراتر رفته آن را از وى بازستانم. زنى كه اين را شنيده بود به وى گفت: خداوند به تو چنين اجازه اى را نداده، زيرا خداوند خود فرموده: «وآتيتم احداهن قنطارا فلا تأخذوا منه شيئا اتأخذونه بهتانا واثما مبينا». عمر چون شنيد گفت: همه مردمان از عمر دانشمند ترند، حتى زنان پرده نشين. آيا تعجب نمي كنيد از پيشوائى كه خطا كند وزنى به صواب رود؟!<ref>شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج1، ص181 (ابن ابی الحدید چند نمونه دیگر را نیز نقل نموده است)</ref>.
+[[ابن ابى الحديد]] معتزلى كه از دانشمندان نامى [[اهل سنت]] است در توضیح سخن امام علی علیه السلام در خصوص کم اطلاعی عمر به احکام دین مي نويسد: عمر مكرّراً در مورد حكمى از [[احكام]] فتوى مي داد و سپس آن را نقض مي نمود و برخلاف آن فتواى ديگر مي داد. در مورد ارث جدّ كه با برادران جمع شود اين امر بتكرار اتفاق افتاد. روزى اعلام كرد كه: اگر به من خبر رسد كه مهر زنى از مهر زنان پيغمبر صلی الله علیه و آله فراتر رفته آن را از وى بازستانم. زنى كه اين را شنيده بود به وى گفت: خداوند به تو چنين اجازه اى را نداده، زيرا خداوند خود فرموده: «وآتيتم احداهن قنطارا فلا تأخذوا منه شيئا اتأخذونه بهتانا واثما مبينا». عمر چون شنيد گفت: همه مردمان از عمر دانشمند ترند، حتى زنان پرده نشين. آيا تعجب نمي كنيد از پيشوائى كه خطا كند وزنى به صواب رود؟!<ref>شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج1، ص181 (ابن ابی الحدید چند نمونه دیگر را نیز نقل نموده است)</ref>.
-[[ابن ابى الحديد]] معتزلى كه از دانشمندان نامى [[اهل سنت]] است مي نويسد: از جمله خصايص اخلاقى عمر اين بود كه وى متانت در گفتار و عفت كلام را رعايت نمي كرد و گاه سخنى را بزبان مي آورد كه شنونده این سخن قصدی را برای آن گمان می نمود که او این قصد را نداشت و چون براى كسى بازگو مي شد وى تصور ميكرد كه عمر از این سخن ظاهری را قصد نموده که او آن را قصد ننموده بود. از آن بخش از سخنان اوست همان جمله معروف كه در مرض موت رسول خدا صلی الله علیه و آله به زبان آورد، که پناه به خدا که او ظاهر آن را قصد نموده باشد.<ref>عبارت عمر این بود «ان الرجل ليهجر: مرد هذیان می گوید»</ref> اما او این را به مقتضای خشونت غریزه اش گفت و خود را از آن حفظ ننمود و بهتر بود بگوید مغمور او مغلوب بالمرض: بیماری او را در برگرفته یا بر او غلبه کرده و حاشا به او که غیر از این را اراده کرده باشد.
+او همچنین می گوید:از جمله خصايص اخلاقى عمر اين بود كه وى متانت در گفتار و عفت كلام را رعايت نمي كرد و گاه سخنى را بزبان مي آورد كه شنونده این سخن قصدی را برای آن گمان می نمود که او این قصد را نداشت و چون براى كسى بازگو مي شد وى تصور ميكرد كه عمر از این سخن ظاهری را قصد نموده که او آن را قصد ننموده بود. از آن بخش از سخنان اوست همان جمله معروف كه در مرض موت رسول خدا صلی الله علیه و آله به زبان آورد، که پناه به خدا که او ظاهر آن را قصد نموده باشد.<ref>عبارت عمر این بود «ان الرجل ليهجر: مرد هذیان می گوید»</ref> اما او این را به مقتضای خشونت غریزه اش گفت و خود را از آن حفظ ننمود و بهتر بود بگوید مغمور او مغلوب بالمرض: بیماری او را در برگرفته یا بر او غلبه کرده و حاشا به او که غیر از این را اراده کرده باشد.
 آنگاه ابن ابى الحديد به آن سخن عجيب عمر كه در [[صلح حدیبیه|حدیبیه]] به پیامبر که گفت: تو نگفتی که ما به مکه داخل می شویم؟! اشاره مي كند و از بیان ادامه آن شرم ميدارد<ref>شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج1، ص183.</ref>

@@ سطر ۶۶: / سطر ۶۶: @@
 ==ویژگی های عمر==
-آنچنان كه از متون تاريخ برمى آيد، عمر مردى بى باك و در عين حال آگاهى او به احكام دين اندك بوده است.
+===توصیف امام علی علیه السلام از اخلاق عمر===
-'''صفت بى باكى عمر'''
+فَيا عَجَباً بَيْنا هُوَ يَسْتَقيلُها فى حَياتِهِ، اِذْ عَقَدَها لاِخَرَ بَعْدَ وَفاتِهِ. لَشَدَّ ما تَشَطَّرا ضَرْعَيْها! فَصَيَّرَهَا فِي حَوْزَةٍ خَشْنَاءَ يَغْلُظُ كَلْمُهَا وَ يَخْشُنُ مَسُّهَا وَ يَكْثُرُ الْعِثَارُ فِيهَا وَ الِاعْتِذَارُ مِنْهَا فَصَاحِبُهَا كَرَاكِبِ الصَّعْبَةِ إِنْ أَشْنَقَ لَهَا خَرَمَ وَ إِنْ أَسْلَسَ لَهَا تَقَحَّمَ فَمُنِيَ النَّاسُ لَعَمْرُ اللَّهِ بِخَبْطٍ وَ شِمَاسٍ وَ تَلَوُّنٍ وَ اعْتِرَاضٍ فَصَبَرْتُ عَلَى طُولِ الْمُدَّةِ وَ شِدَّةِ الْمِحْنَةِ حَتَّى إِذَا مَضَى لِسَبِيلِهِ<ref>نهج البلاغه، خطبه3(معروف به خطبه شقشقیه)</ref>
-[[ابن ابى الحديد]] معتزلى كه از دانشمندان نامى [[اهل سنت]] است مي نويسد: از جمله خصايص اخلاقى عمر اين بود كه وى متانت در گفتار و عفت كلام را رعايت نمي كرد و گاه سخنى را بزبان مي آورد كه شنونده آن را شايسته وى نمي دانست و چون براى كسى بازگو مي شد وى تصور ميكرد كه عمر خلاف ظاهر آن سخن را اراده نموده است. از آن بخش از سخنان اوست همان جمله معروف كه در مرض موت رسول خدا صلی الله علیه و آله بزبان آورد، که «ان الرجل ليهجر».
+شگفتا! اولى بااينكه در زمان حياتش مى خواست حكومت را واگذارد، ولى براى بعد خود عقد خلافت را جهت ديگرى بست. چه سخت هر كدام به يكى از دو پستان حكومت چسبيدند! حكومت را به فضايى خشن كشانيده، و به كسى رسيد كه كلامش درشت، و همراهى با او دشوار، و لغزشهايش فراوان، و معذرت خواهيش زياد بود. بودن با حكومت او كسى را مى ماندكه بر شتر چموش سوار است، كه اگر مهارش را بكشد بينى اش زخم شود، و اگر رهايش كند خود و راكب را به هلاكت اندازد! به خدا قسم امت در زمان او دچار اشتباه و ناآرامى، و تلوّن مزاج و انحراف از راه خدا شدند. آن مدت طولانى را نيز صبر كردم، و بار سنگين هر بلايى را به دوش كشيدم.<ref>نهج البلاغه، ترجمه انصاریان</ref>
-آنگاه ابن ابى الحديد به آن سخن عجيب عمر كه در [[صلح حدیبیه|حدیبیه]] گفت: اشاره مي كند و از تصريح به آن شرم ميدارد، و آن جمله كه در تاريخ معروف است و به [[تواتر]] نقل شده اين است: «ما شككت في نبوة محمد قط كشكّى فيها يوم حديبية: در نبوت محمد هرگز شک نکردم همانند شکی که در روز حدیبیه کردم».<ref>شرح نهج البلاغه، 1/181.</ref>
+===توضیح اخلاق عمر در کلام ابن ابی الحدید===
-'''كم اطلاعى عمر نسبت به احكام [[دين]]:'''
+[[ابن ابى الحديد]] معتزلى كه از دانشمندان نامى [[اهل سنت]] است مي نويسد: از جمله خصايص اخلاقى عمر اين بود كه وى متانت در گفتار و عفت كلام را رعايت نمي كرد و گاه سخنى را بزبان مي آورد كه شنونده این سخن قصدی را برای آن گمان می نمود که او این قصد را نداشت و چون براى كسى بازگو مي شد وى تصور ميكرد كه عمر از این سخن ظاهری را قصد نموده که او آن را قصد ننموده بود. از آن بخش از سخنان اوست همان جمله معروف كه در مرض موت رسول خدا صلی الله علیه و آله به زبان آورد، که پناه به خدا که او ظاهر آن را قصد نموده باشد.<ref>عبارت عمر این بود «ان الرجل ليهجر: مرد هذیان می گوید»</ref> اما او این را به مقتضای خشونت غریزه اش گفت و خود را از آن حفظ ننمود و بهتر بود بگوید مغمور او مغلوب بالمرض: بیماری او را در برگرفته یا بر او غلبه کرده و حاشا به او که غیر از این را اراده کرده باشد.
-ابن ابى الحديد مي نويسد: عمر مكرّراً در مورد حكمى از [[احكام]] فتوى مي داد و سپس آن را نقض مي نمود و برخلاف آن فتواى ديگر مي داد. در مورد ارث جدّ كه با برادران جمع شود اين امر بتكرار اتفاق افتاد. روزى اعلام كرد كه: اگر به من خبر رسد كه مهر زنى از مهر زنان پيغمبر صلی الله علیه و آله فراتر رفته آن را از وى بازستانم. زنى كه اين را شنيده بود به وى گفت: خداوند به تو چنين اجازه اى را نداده، زيرا خداوند خود فرموده: «وآتيتم احداهن قنطارا فلا تأخذوا منه شيئا اتأخذونه بهتانا واثما مبينا». عمر چون شنيد گفت: همه مردمان از عمر دانشمند ترند، حتى زنان پرده نشين. آيا تعجب نمي كنيد از پيشوائى كه خطا كند وزنى به صواب رود؟!<ref>شرح النهج لابن ابی الحدید: 3 / 181.</ref>
+آنگاه ابن ابى الحديد به آن سخن عجيب عمر كه در [[صلح حدیبیه|حدیبیه]] به پیامبر که گفت: تو نگفتی که ما به مکه داخل می شویم؟! اشاره مي كند و از بیان ادامه آن شرم ميدارد<ref>شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج1، ص183.</ref>
 ==پانویس==