https://wiki.ahlolbait.com/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B9%D9%85%D8%B1%D9%88_%D8%A8%D9%86_%D8%B5%D8%A8%DB%8C%D8%AD 2026-11-11T04:54:39Z تاریخچهٔ ویرایش‌های این صفحه در ویکی MediaWiki 1.32.0 https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%B9%D9%85%D8%B1%D9%88_%D8%A8%D9%86_%D8%B5%D8%A8%DB%8C%D8%AD&diff=170397&oldid=prev 2026-11-10T16:05:30Z

<p>ایجاد مقالهٔ تازه: عمرو بن صبیح</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{شناسنامه شخصیت<br /> |نام کامل = عمرو بن صبیح صدائی<br /> |تصویر =<br /> |زادروز = نامعلوم<br /> |زادگاه = نامعلوم<br /> |وفات = ۶۶ق، [[کوفه]]<br /> |مدفن = نامعلوم<br /> |آثار =<br /> |عنوان توضیحات = شناخته‌شده برای<br /> |توضیحات = از تیراندازان سپاه [[عمر بن سعد]] در [[واقعه کربلا]] و از کشندگان فرزندان عقیل بن ابی‌طالب؛ کشته‌شده به دست [[مختار ثقفی]]<br /> }}<br /> <br /> '''عمرو بن صبیح صدائی'''، از سپاهیان [[عمر بن سعد]] در برابر [[امام حسین علیه السلام]] در [[واقعه کربلا]] بود. او در روز [[عاشورا]] [[عبدالله بن مسلم بن عقیل]] را با تیر زد و عبدالله بن عقیل را کشت.&lt;ref&gt;طبری، تاریخ الطبری، ج۵، ص۴۴۷ و ۴۶۹.&lt;/ref&gt; پس از پیروزی [[مختار ثقفی]] در [[کوفه]] و آغاز [[قیام مختار]]، شبانه دستگیر شد و به فرمان مختار با نیزه کشته شد.&lt;ref&gt;طبری، تاریخ الطبری، ج۶، ص۶۵.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == نام و نسب ==<br /> منابع کهن او را «عمرو بن صبیح صدائی» خوانده‌اند.&lt;ref&gt;طبری، تاریخ الطبری، ج۵، ص۴۴۷ و ج۶، ص۶۵.&lt;/ref&gt; نسبت «صدائی» او را به صداء، از تیره‌های عرب، پیوند می‌دهد. از تاریخ تولد، کنیه، خانواده و فرزندان او گزارشی در دست نیست و منابع تنها نام و نسبت او را آورده‌اند.&lt;ref&gt;طبری، تاریخ الطبری، ج۵، ص۴۴۷ و ۴۶۹.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == در واقعه کربلا ==<br /> طبری در گزارش روز عاشورا می‌نویسد که عمرو بن صبیح صدائی نخست تیری به سوی [[عبدالله بن مسلم بن عقیل]] انداخت؛ عبدالله دست بر پیشانی گذاشت و نتوانست دستانش را حرکت دهد. آنگاه تیر دومی انداخت که به قلب او رسید و او را کشت.&lt;ref&gt;طبری، تاریخ الطبری، ج۵، ص۴۴۷.&lt;/ref&gt; در فهرست کشتگان کربلا نیز کشندهٔ عبدالله بن مسلم را عمرو بن صبیح دانسته و افزوده است که برخی کشندهٔ او را اسید بن مالک حضرمی می‌دانند.&lt;ref&gt;طبری، تاریخ الطبری، ج۵، ص۴۶۹.&lt;/ref&gt; همچنین بر پایهٔ همین فهرست، او عبدالله بن عقیل را کشت.&lt;ref&gt;طبری، تاریخ الطبری، ج۵، ص۴۶۹.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == ادعای او ==<br /> به گزارش طبری، عمرو بن صبیح بعدها می‌گفت: «لَقَدْ طَعَنْتُ بَعْضَهُمْ وَ جَرَحْتُ فِيهِمْ وَ مَا قَتَلْتُ مِنْهُمْ أَحَدًا»؛ «برخی از آنان را نیزه زدم و مجروح کردم، اما هیچ‌یک از آنان را نکشتم.»&lt;ref&gt;طبری، تاریخ الطبری، ج۶، ص۶۵.&lt;/ref&gt; این سخن با گزارش‌های کربلا که کشتن دو تن از فرزندان عقیل را به او نسبت می‌دهند، ناسازگار است. طبری هر دو گزارش را آورده و داوری نکرده است.&lt;ref&gt;مقایسه کنید: طبری، تاریخ الطبری، ج۵، ص۴۴۷ و ۴۶۹ و ج۶، ص۶۵.&lt;/ref&gt; این ناسازگاری می‌تواند از انکار او یا از اختلاف راویان در شمار کشتگان باشد.<br /> <br /> == دستگیری و مرگ ==<br /> پس از استقرار مختار، کارگزاران او در پی عاملان کربلا افتادند. به گزارش طبری، عمرو بن صبیح شبانه در حالی که بر بام خانه‌اش خوابیده بود و شمشیرش زیر سرش قرار داشت، دستگیر شد و شمشیرش را گرفتند.&lt;ref&gt;طبری، تاریخ الطبری، ج۶، ص۶۵.&lt;/ref&gt; او با دیدن این صحنه گفت: «قَبَّحَكَ اللَّهُ سَيْفًا، مَا أَقْرَبَكَ وَ أَبْعَدَكَ!»؛ «خدا تو را زشت بدارد، ای شمشیر! چه نزدیک و چه دوری!»&lt;ref&gt;طبری، تاریخ الطبری، ج۶، ص۶۵.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> او را به [[دارالاماره کوفه|قصر]] مختار بردند و زندانی کردند. بامداد دیگر، در حالی که غل و زنجیر داشت، او را در میان مردم آوردند. عمرو بن صبیح گفت: «أَمَا وَ اللَّهِ يَا مَعْشَرَ الْكَفَرَةِ الْفَجَرَةِ، إِنَّهُ لَوْ كَانَ بِيَدِي سَيْفِي لَعَلِمْتُمْ أَنِّي بِنَصْلِ السَّيْفِ غَيْرُ رَعْشٍ وَ لَا رَعْدِيدٍ»؛ «به خدا ای گروه کافران گنهکار، اگر شمشیرم در دستم بود، می‌دانستید که من در زدن تیغ شمشیر نه لرزانم و نه ترسو.»&lt;ref&gt;طبری، تاریخ الطبری، ج۶، ص۶۵.&lt;/ref&gt; سپس افزود که از اینکه به دست آنان کشته می‌شود خوشحال نیست و دوست می‌داشت شمشیری در دست داشت و ساعتی با آن بر آنان می‌زد.&lt;ref&gt;طبری، تاریخ الطبری، ج۶، ص۶۵.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> آنگاه دستش را بلند کرد و به چشم ابن کامل، که در کنارش بود، زد. ابن کامل خندید، دست او را گرفت و نگه داشت و به مختار گفت که او خود می‌گوید در خاندان محمد (ص) زخم زده و نیزه زده است.&lt;ref&gt;طبری، تاریخ الطبری، ج۶، ص۶۵.&lt;/ref&gt; مختار دستور داد نیزه بیاورند و گفت: «اطْعَنُوهُ حَتَّى يَمُوتَ»؛ «او را نیزه بزنید تا بمیرد.» عمرو بن صبیح با نیزه کشته شد.&lt;ref&gt;طبری، تاریخ الطبری، ج۶، ص۶۵.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == ارزیابی ==<br /> عمرو بن صبیح از عاملان کوچک واقعه کربلاست که گزارش مرگش، به سبب جزئیات زندهٔ آن، در تاریخ طبری برجسته شده است. او در زندگانی خود کشتن فرزندان عقیل را انکار می‌کرد، اما گزارش‌های کربلا او را در شمار کشندگان آنان آورده‌اند.&lt;ref&gt;طبری، تاریخ الطبری، ج۵، ص۴۴۷ و ۴۶۹ و ج۶، ص۶۵.&lt;/ref&gt; کشته شدن او با نیزه، نمونه‌ای از سخت‌گیری مختار با عاملان کربلاست.&lt;ref&gt;طبری، تاریخ الطبری، ج۶، ص۶۵.&lt;/ref&gt; منابع کهن از جزئیات دیگر زندگی او، مانند تاریخ تولد و خانواده، چیزی نگفته‌اند.<br /> <br /> == پانویس ==<br /> {{پانویس}}<br /> <br /> == منابع ==<br /> * طبری، محمد بن جریر؛ ''تاریخ الطبری'' (تاریخ الرسل و الملوک)، بیروت: دار الکتب العلمیة، ۱۴۰۸ق؛ ج۵ و ۶.<br /> <br /> {{قیام مختار}}<br /> <br /> [[رده:عاملان واقعه کربلا]]<br /> [[رده:سپاهیان عمر سعد در واقعه کربلا]]<br /> [[رده:دشمنان اهل البیت علیهم السلام]]<br /> [[رده:قیام مختار]]<br /> [[رده:تاریخ صدر اسلام]]</div>

Zadhoosh