https://wiki.ahlolbait.com/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%D8%B1%D8%A6%D8%A7%D8%A8علی بن رئاب - تاریخچهٔ ویرایش‌ها2026-11-11T23:29:29Zتاریخچهٔ ویرایش‌های این صفحه در ویکیMediaWiki 1.32.0https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%D8%B1%D8%A6%D8%A7%D8%A8&diff=170567&oldid=prevZadhoosh: ایجاد مقالهٔ تازه: علی بن رئاب2026-11-11T21:45:21Z<p>ایجاد مقالهٔ تازه: علی بن رئاب</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{شناسنامه شخصیت<br />
|نام کامل = علی بن رئاب بن ابی‌حیان طحان<br />
|تصویر =<br />
|زادروز = نامعلوم<br />
|زادگاه = [[کوفه]]<br />
|وفات = نامعلوم<br />
|مدفن = نامعلوم<br />
|آثار = کتاب الوصیة و الإمامة، کتاب الدیات<br />
|عنوان توضیحات = شناخته‌شده برای<br />
|توضیحات = از راویان کوفی [[امام صادق علیه السلام]] و [[امام کاظم علیه السلام]] و نویسندهٔ کتاب‌هایی در [[امامت]] و [[دیات]]<br />
}}<br />
<br />
'''علی بن رئاب'''، از راویان کوفی [[امام صادق علیه السلام]] و [[امام کاظم علیه السلام]] در سدهٔ دوم هجری بود. او از موالی جُرم، شاخه‌ای از قضاعه، یا از موالی بنی‌سعد بن بکر شمرده می‌شد و به «طحان» (آسیاب‌گر) معروف بود.<ref>نجاشی، رجال النجاشی، ص۲۵۰.</ref> او صاحب کتاب‌هایی در [[امامت]] و [[دیات]] است و روایت‌هایش در اسناد حدیثی شیعه فراوان است.<ref>نجاشی، رجال النجاشی، ص۲۵۰.</ref><br />
<br />
== نام و نسب ==<br />
نجاشی او را «علی بن رئاب، ابوالحسن، مولای جُرم — بطنی از قضاعه — و به گفته‌ای مولای بنی‌سعد بن بکر، طحان، کوفی» خوانده است.<ref>نجاشی، رجال النجاشی، ص۲۵۰.</ref> او از امام صادق علیه السلام و امام کاظم علیه السلام روایت کرده و در منابع رجالی، از راویان شناخته‌شدهٔ کوفه شمرده می‌شود.<ref>نجاشی، رجال النجاشی، ص۲۵۰؛ طوسی، رجال الطوسی، ص۲۴۳.</ref> رجال طوسی او را «علی بن رئاب الطحان السعدی، مولاهم کوفی» ثبت کرده است.<ref>طوسی، رجال الطوسی، ص۲۴۳.</ref><br />
<br />
== جایگاه روایی ==<br />
علی بن رئاب در اسناد بسیاری از روایات شیعه دیده می‌شود. نجاشی می‌نویسد که کتاب‌های او را کسانی چون حسن بن محبوب، محمد بن ابی‌عمیر و احمد بن الحسن میثمی روایت کرده‌اند.<ref>نجاشی، رجال النجاشی، ص۲۵۰.</ref> کشی نیز در سندی، از طریق یونس بن عبدالرحمن از علی بن رئاب روایت می‌کند.<ref>کشی، رجال الکشی، ج۲، ص۷۱۱.</ref><br />
<br />
== ارزش حدیث او ==<br />
کشی گزارش جالبی دربارهٔ ارزش روایت‌های او آورده است: «سَمِعْتُ أَصْحَابَنَا أَنَّ مَحْبُوباً أَبَا حَسَنٍ كَانَ يُعْطِي الْحَسَنَ بِكُلِّ حَدِيثٍ يَكْتُبُهُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رِئَابٍ دِرْهَماً وَاحِداً»؛ «از اصحاب ما شنیدم که محبوب، پدر حسن [بن محبوب]، برای هر حدیثی که حسن از علی بن رئاب می‌نوشت، یک درهم می‌داد.»<ref>کشی، رجال الکشی، ج۲، ص۸۵۱.</ref> این گزارش نشان می‌دهد که روایت‌های علی بن رئاب در محافل حدیثی کوفه ارزشمند و مورد توجه بوده است.<br />
<br />
== آثار ==<br />
نجاشی دو کتاب برای او نام می‌برد: کتاب الوصیة و الإمامة و کتاب الدیات.<ref>نجاشی، رجال النجاشی، ص۲۵۰.</ref> این دو عنوان نشان می‌دهد که او در دو حوزهٔ مهم عقیدتی و فقهی — امامت و احکام دیات — اثر داشته است.<ref>نجاشی، رجال النجاشی، ص۲۵۰.</ref> نجاشی سند خود به این کتاب‌ها را از طریق احمد بن عبدالواحد، علی بن محمد بن زبیر، علی بن الحسن بن فضال، عمرو بن عثمان خراز و حسن بن محبوب آورده است.<ref>نجاشی، رجال النجاشی، ص۲۵۰.</ref><br />
<br />
== نمونهٔ روایت ==<br />
یکی از روایت‌های او، گزارش ورود [[زرارة بن اعین]] بر [[امام صادق علیه السلام]] و پرسش‌های او دربارهٔ ازدواج است. این روایت را حسن بن محبوب از علی بن رئاب نقل کرده است و نشان می‌دهد که او در محافل اصحاب امام صادق علیه السلام حاضر و از راویان آنان بوده است.<ref>کشی، رجال الکشی، ج۱، ص۳۵۲-۳۵۳.</ref><br />
<br />
== ارزیابی ==<br />
علی بن رئاب از راویان کوفی است که نامش در اسناد روایات بسیاری از امام صادق و امام کاظم علیهما السلام آمده و آثارش در دو حوزهٔ امامت و فقه شناخته شده است.<ref>نجاشی، رجال النجاشی، ص۲۵۰.</ref> گزارش یک‌درهمی برای هر حدیث، جایگاه روایی او را در میان اصحاب حدیث کوفه نشان می‌دهد و رواج نسخه‌های کتاب‌هایش با چند سند، گواه حضور آثار او در محافل حدیثی شیعه است.<ref>کشی، رجال الکشی، ج۲، ص۸۵۱؛ نجاشی، رجال النجاشی، ص۲۵۰.</ref> با این حال، آگاهی ما از جزئیات زندگی او، مانند تاریخ تولد و وفات، محدود به همین گزارش‌های رجالی است.<br />
<br />
== پانویس ==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
== منابع ==<br />
* نجاشی، احمد بن علی؛ ''رجال النجاشی''، قم: مؤسسة النشر الإسلامی، ۱۴۱۶ق؛ ص۲۵۰.<br />
* طوسی، محمد بن حسن؛ ''رجال الطوسی''، قم: مؤسسة النشر الإسلامی، ۱۴۱۵ق؛ ص۲۴۳.<br />
* کشی، محمد بن عمر؛ ''رجال الکشی'' (اختیار معرفة الرجال)، مشهد: دانشگاه مشهد، ۱۳۴۸ش؛ ج۲.<br />
<br />
[[رده:راویان حدیث]]<br />
[[رده:اصحاب امام صادق علیه السلام]]<br />
[[رده:اصحاب امام کاظم علیه السلام]]<br />
[[رده:راویان احادیث شیعه]]</div>Zadhoosh