عقوق والدین - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۲۱ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۲۵

2025-12-21T07:25:49Z

نمایش تغییرات

Mohammadi: /* حقوق والدین در قرآن */

2025-03-24T10:39:44Z

‏حقوق والدین در قرآن

Mohammadi: /* مکافات عقوق والدین */

2025-03-24T10:12:53Z

‏مکافات عقوق والدین

Mohammadi: /* جایگاه عقوق والدین */

2025-03-24T10:12:13Z

‏جایگاه عقوق والدین

Zamani در ‏۳ اوت ۲۰۲۱، ساعت ۱۲:۵۰

2021-08-03T12:50:40Z

Zamani در ‏۳ اوت ۲۰۲۱، ساعت ۱۲:۴۰

2021-08-03T12:40:22Z

Zamani در ‏۳ اوت ۲۰۲۱، ساعت ۱۲:۳۷

2021-08-03T12:37:51Z

مهدی موسوی: ویرایش

2020-04-27T10:15:10Z

ویرایش

نمایش تغییرات

Aghajani در ‏۷ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۰۸:۱۲

2020-03-07T08:12:42Z

سید مهدی خدایی: 8پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

2019-12-17T12:14:21Z

8پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

@@ سطر ۱۸: / سطر ۱۸: @@
 "عقوق" و مشتقات آن در [[قرآن]] نیامده است ولی آیات فراوانی وجود دارد که اشاره به مقام والای پدر و مادر دارند و وظیفه فرزندان را در قبال زحمات ایشان بازگو می‌کنند:
-'''الف:''' {{متن قرآن|{{آیه|17|23}} * {{آیه|17|24}}}}.<ref>[[سوره اسراء]]/ ۲۴-۲۳ (ترجمه آیات از آیت الله مکارم شیرازی می‌باشد).</ref> و پروردگارت فرمان داده جز او را نپرستید و به پدر و مادر نیکی کنید هرگاه یکی از آن دو یا هر دوی آنها، نزد تو به سن پیری رسند، کمترین اهانتی به آنها روا مدار و بر آنها فریاد مزن و گفتار لطیف و سنجیده و بزرگوارانه به آنها بگو و بادهای تواضع خویش را از محبت و لطف در برابر آنان فرود آر و بگو پروردگارا همان گونه که آنها مرا در کوچکی تربیت کردند مشمول رحمتشان قرار ده.
+'''الف:''' «{{متن قرآن|{{آیه|17|23}} 💠<ref>[[آیه 23 سوره اسراء|سوره اسراء، آیه ۲۳.]]</ref> {{آیه|17|24}}<ref>[[آیه 24 سوره اسراء|همان، آیه ۲۴.]]</ref>}}»؛ و پروردگارت فرمان داده جز او را نپرستید و به پدر و مادر نیکی کنید هرگاه یکی از آن دو یا هر دوی آنها، نزد تو به سن پیری رسند، کمترین اهانتی به آنها روا مدار و بر آنها فریاد مزن و گفتار لطیف و سنجیده و بزرگوارانه به آنها بگو و بادهای تواضع خویش را از محبت و لطف در برابر آنان فرود آر و بگو پروردگارا همان گونه که آنها مرا در کوچکی تربیت کردند مشمول رحمتشان قرار ده.
 این [[آیه|آیات]] از جمله تأکیدات قرآن است بر مسأله حقوق والدین؛ "قضا" مفهوم مؤکدتری نسبت به "امر" دارد و امر و فرمان قطعی را می‌رساند و این نخستین تأکید در این مسأله است، قرار دادن [[توحید]] یعنی اساسی ترین اصل [[اسلام|اسلامی]] در کنار نیکی به پدر و مادر تأکید دیگری است بر اهمیت این دستور اسلامی. مطلق بودن [[احسان]] که هر گونه نیکی را شامل می‌شود و همچنین مطلق بودن والدین که مسلمان و کافر را نیز دربرمی‌گیرد سومین و چهارمین تأکید در این جمله است. نکره بودن احسان که در این گونه موارد برای عظمت می‌آید، پنجمین تأکید محسوب می‌شود.<ref>مکارم شیرازی،‌ ناصر و دیگران؛ تفسیرنمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۷۴، اول، ج۱۲، ص۷۶-۷۳.</ref>
-[[امام باقر علیه السلام|امام باقر]] علیه السلام در [[تفسیر قرآن|تفسیر]] کلمه «افّ» می‌فرماید: «این کمترین آزردن است که خداوند آن و هر چه بالاتر از آن را [[حرام]] کرده است».<ref>میزان الحکمه، پیشین، ص ۷۶.</ref>
+[[امام باقر علیه السلام|امام باقر]] علیه السلام در [[تفسیر قرآن|تفسیر]] کلمه «افّ» می‌فرماید: '''«این کمترین آزردن است که خداوند آن و هر چه بالاتر از آن را [[حرام]] کرده است».'''<ref>میزان الحکمه، پیشین، ص ۷۶.</ref>
 باز تأکید می‌کند که با قول کریم و بزرگوارانه که نهایت [[ادب]] در سخن است، با آنها سخن بگو که زبان کلید قلب است. و هرگاه به سوی درگاه الهی روی آوری پدر و مادر را چه در حیات و چه در ممات فراموش مکن و برایشان از خداوند تقاضای رحمت نما.<ref>تفسیر نمونه، پیشین، ص ۷۶.</ref>
@@ سطر ۲۸: / سطر ۲۸: @@
 میان [[عبادت]] خدا و [[احترام به والدین|احترام به پدر و مادر]] ارتباط و پیوندی وجود دارد، چون بزرگترین نعمت، نعمت هستی و حیات است که در درجه اول از ناحیه [[الله|خدا]] است و در مراحل بعد به پدر و مادر برمی‌گردد. زیرا فرزند بخشی از وجود پدر و مادر است. پس ترک حقوق والدین، همدوش [[شرک]] به خداست.<ref>شیخ الاسلامی، جعفر؛ پدر و مادر در قرآن، تهران، داود، ۱۳۷۸، اول، ص ۵۳-۵۲.</ref>
-'''ب:''' {{متن قرآن|«وَوَصَّيْنَا الْإِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ حَمَلَتْهُ أُمُّهُ وَهْنًا عَلَىٰ وَهْنٍ وَفِصَالُهُ فِي عَامَيْنِ أَنِ اشْكُرْ لِي وَلِوَالِدَيْكَ إِلَيَّ الْمَصِيرُ *  وَإِنْ جَاهَدَاكَ عَلَىٰ أَنْ تُشْرِكَ بِي مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا وَصَاحِبْهُمَا فِي الدُّنْيَا مَعْرُوفًا...»}}.<ref>[[سوره لقمان]]/۱۴-۱۵.</ref> و ما به انسان درباره پدر و مادرش سفارش کردیم. مادرش او را با ناتوانی حمل کرد (به هنگام بارداری هر روز رنج و ناراحتی تازه‌ای را متحمّل می‌شد) و دوران شیرخوارگی او در دو سال پایان می‌یابد (آری به او توصیه کردم) که برای من و برای پدر و مادرت شکر به جا آور که بازگشت (همه شما) به سوی من است. و هرگاه آن دو تلاش کنند که تو چیزی را همتای من قرار دهی که از آن آگاهی نداری. (بلکه می‌دانی باطل است) از ایشان اطاعت مکن ولی با آن دو در دنیا به طرز شایسته‌ای رفتار کن...».
+'''ب:''' «{{متن قرآن|{{آیه|31|14}} 💠<ref>[[آیه 14 سوره لقمان|سوره لقمان، آیه ۱۴.]]</ref> {{آیه|31|15}}<ref>[[آیه 15 سوره لقمان|همان، آیه ۱۵.]]</ref>}}»؛ و ما به انسان درباره پدر و مادرش سفارش کردیم. مادرش او را با ناتوانی حمل کرد (به هنگام بارداری هر روز رنج و ناراحتی تازه‌ای را متحمّل می‌شد) و دوران شیرخوارگی او در دو سال پایان می‌یابد (آری به او توصیه کردم) که برای من و برای پدر و مادرت شکر به جا آور که بازگشت (همه شما) به سوی من است. و هرگاه آن دو تلاش کنند که تو چیزی را همتای من قرار دهی که از آن آگاهی نداری. (بلکه می‌دانی باطل است) از ایشان اطاعت مکن ولی با آن دو در دنیا به طرز شایسته‌ای رفتار کن...».
 بدون شک اگر زحمات فراوانی که مادر از هنگام حمل تا وضع و دوران شیرخوارگی تا بزرگ شدن او تحمل می‌کند، رنج ها، بیداری ها، بیماری ها، پرستاری‌ها و... که همه را با آغوش باز در راه فرزند پذیرا می‌گردد، در نظر بگیریم، خواهیم دید که هر قدر انسان در [[احسان]] به مقام مادر بکوشد باز هم در برابر حقوق او بدهکار است.<ref>یکصد موضوع اخلاقی در قرآن و حدیث، پیشین، ص ۲۴۱.</ref> از جمله افتخارات [[حضرت عیسی]] علیه السلام به خود، نیکوکاری‌اش را نسبت به مادرش ذکر کرده<ref>[[سوره مریم]]/ ۳۲.</ref> که دلیلی بر اهمیت مقام مادر است.<ref>مقام والدین در اسلام، پیشین، ص ۵۸.</ref>

@@ سطر ۴۱: / سطر ۴۱: @@
 ==مکافات عقوق والدین==
-حدیثی از حضرت [[پیامبر اسلام|رسول اعظم]] صلی الله علیه و آله در این باره بسیار تأمل برانگیز است: «اِثْنَتانِ یُعَجِّلُها اللهُ فِی الدُنیا: الْبَغیُ و عُقوقُ الْوالِدَیْنِ».<ref>میزان الحکمه، پیشین، ص ۷۱۰۰.</ref> «دو کار است که خداوند در همین دنیا کیفرش را می‌دهد تعدی کردن و نافرمانی والدین».
+حدیثی از حضرت [[پیامبر اسلام|رسول اعظم]] صلی الله علیه و آله در این باره بسیار تأمل برانگیز است: {{متن حدیث|«اِثْنَتانِ یُعَجِّلُها اللهُ فِی الدُنیا: الْبَغیُ و عُقوقُ الْوالِدَیْنِ»}}.<ref>میزان الحکمه، پیشین، ص ۷۱۰۰.</ref> «دو کار است که خداوند در همین دنیا کیفرش را می‌دهد تعدی کردن و نافرمانی والدین».
 روایات فراوانی وجود دارد که مؤید این حدیث است: عاق والدین نمازش مقبول نمی‌شود،<ref>همان.</ref> دعایش مستجاب نمی‌گردد،<ref>الوافی، ج۱ ص۱۷۳، به نقل از مقام والدین در اسلام.</ref> عقوق والدین سبب کمی مال و باعث [[ذلت نفس|ذلت]] می‌گردد<ref>میزان الحکمه، پیشین، ص ۷۱۰۰.</ref> و... این تنها مکافات دنیوی است و مجازات اخروی به قوت خود باقی است.
 ==پانویس==
 {{پانویس}}

@@ سطر ۴: / سطر ۴: @@
 == جایگاه عقوق والدین ==
-عقوق و آزردن پدر و مادر بدترین نوع [[قطع رحم]] است زیرا نزدیک‌ترین ارحام به سبب ولادت تحقق می‌یابد و بنابراین حق پدر و مادر را دو چندان می‌کند. [[امام صادق]] علیه السلام می‌فرماید: «عقوقُ والِدَیْنِ مِنَ الکبائِر لِأنَّ اللهَ تعالی جَعَلَ العاقَ عَصِیّاً شَقِیّاً»<ref>محمدی ری شهری، محمد؛ میزان الحکمه، ترجمه حمیدرضا شیخی، قم، دارالحدیث، قم، دارالحدیث، ۱۳۷۷، اول، ج۱۴، ص۷۰۹۸.</ref> نافرمانی والدین از گناهان کبیره است زیرا خداوند متعال فرزند نافرمان را عصیانگر بدبخت قرار داده است.
+عقوق و آزردن پدر و مادر بدترین نوع [[قطع رحم]] است زیرا نزدیک‌ترین ارحام به سبب ولادت تحقق می‌یابد و بنابراین حق پدر و مادر را دو چندان می‌کند. [[امام صادق]] علیه السلام می‌فرماید: {{متن حدیث|«عقوقُ والِدَیْنِ مِنَ الکبائِر لِأنَّ اللهَ تعالی جَعَلَ العاقَ عَصِیّاً شَقِیّاً»}}<ref>محمدی ری شهری، محمد؛ میزان الحکمه، ترجمه حمیدرضا شیخی، قم، دارالحدیث، قم، دارالحدیث، ۱۳۷۷، اول، ج۱۴، ص۷۰۹۸.</ref> نافرمانی والدین از گناهان کبیره است زیرا خداوند متعال فرزند نافرمان را عصیانگر بدبخت قرار داده است.
 گرچه عواطف انسانی و مسأله حق شناسی به تنهایی برای رعایت [[احترام به والدین]] کافی است، ولی از آنجا که [[اسلام]] حتی در مسائلی که هم [[عقل]] در آن استقلال کامل دارد و هم عاطفه آن را به وضوح درمی‌یابد، سکوت روا نمی‌دارد بلکه به عنوان تأکید در این گونه موارد، دستوراتی صادر می‌کند. در مورد احترام به والدین آنقدر تأکید کرده که در کمتر مسأله‌ای دیده می‌شود.<ref>مکارم شیرازی، ناصر و همکاران؛ یکصد موضوع اخلاقی در قرآن و حدیث، تدوین حسین حسینی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۸۴، سوم، ۲۳۶.</ref>

@@ سطر ۱۸: / سطر ۱۸: @@
 "عقوق" و مشتقات آن در [[قرآن]] نیامده است ولی آیات فراوانی وجود دارد که اشاره به مقام والای پدر و مادر دارند و وظیفه فرزندان را در قبال زحمات ایشان بازگو می‌کنند:
-'''الف:''' {{متن قرآن|«وَ قَضَی رَبُّکَ أَلاَّ تَعْبُدُواْ إِلاَّ إِیَّاهُ وَ بِالْوَالِدَیْنِ إِحْسَانًا إِمَّا یَبْلُغَنَّ عِندَکَ الْکِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ کِلاَهُمَا فَلاَ تَقُل لَّهُمَا أُفٍّ وَلاَ تَنْهَرْهُمَا وَ قُل لَّهُمَا قَوْلاً کَرِیمًا وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَ قُل رَّبِّ ارْحَمْهُمَا کَمَا رَبَّیَانِی صَغِیرًا»}}.<ref>[[سوره اسراء]]/ ۲۴-۲۳ (ترجمه آیات از آیت الله مکارم شیرازی می‌باشد).</ref> و پروردگارت فرمان داده جز او را نپرستید و به پدر و مادر نیکی کنید هرگاه یکی از آن دو یا هر دوی آنها، نزد تو به سن پیری رسند، کمترین اهانتی به آنها روا مدار و بر آنها فریاد مزن و گفتار لطیف و سنجیده و بزرگوارانه به آنها بگو و بادهای تواضع خویش را از محبت و لطف در برابر آنان فرود آر و بگو پروردگارا همان گونه که آنها مرا در کوچکی تربیت کردند مشمول رحمتشان قرار ده.
+'''الف:''' {{متن قرآن|{{آیه|17|23}} * {{آیه|17|24}}}}.<ref>[[سوره اسراء]]/ ۲۴-۲۳ (ترجمه آیات از آیت الله مکارم شیرازی می‌باشد).</ref> و پروردگارت فرمان داده جز او را نپرستید و به پدر و مادر نیکی کنید هرگاه یکی از آن دو یا هر دوی آنها، نزد تو به سن پیری رسند، کمترین اهانتی به آنها روا مدار و بر آنها فریاد مزن و گفتار لطیف و سنجیده و بزرگوارانه به آنها بگو و بادهای تواضع خویش را از محبت و لطف در برابر آنان فرود آر و بگو پروردگارا همان گونه که آنها مرا در کوچکی تربیت کردند مشمول رحمتشان قرار ده.
 این [[آیه|آیات]] از جمله تأکیدات قرآن است بر مسأله حقوق والدین؛ "قضا" مفهوم مؤکدتری نسبت به "امر" دارد و امر و فرمان قطعی را می‌رساند و این نخستین تأکید در این مسأله است، قرار دادن [[توحید]] یعنی اساسی ترین اصل [[اسلام|اسلامی]] در کنار نیکی به پدر و مادر تأکید دیگری است بر اهمیت این دستور اسلامی. مطلق بودن [[احسان]] که هر گونه نیکی را شامل می‌شود و همچنین مطلق بودن والدین که مسلمان و کافر را نیز دربرمی‌گیرد سومین و چهارمین تأکید در این جمله است. نکره بودن احسان که در این گونه موارد برای عظمت می‌آید، پنجمین تأکید محسوب می‌شود.<ref>مکارم شیرازی،‌ ناصر و دیگران؛ تفسیرنمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۷۴، اول، ج۱۲، ص۷۶-۷۳.</ref>
@@ سطر ۲۸: / سطر ۲۸: @@
 میان [[عبادت]] خدا و [[احترام به والدین|احترام به پدر و مادر]] ارتباط و پیوندی وجود دارد، چون بزرگترین نعمت، نعمت هستی و حیات است که در درجه اول از ناحیه [[الله|خدا]] است و در مراحل بعد به پدر و مادر برمی‌گردد. زیرا فرزند بخشی از وجود پدر و مادر است. پس ترک حقوق والدین، همدوش [[شرک]] به خداست.<ref>شیخ الاسلامی، جعفر؛ پدر و مادر در قرآن، تهران، داود، ۱۳۷۸، اول، ص ۵۳-۵۲.</ref>
-'''ب:''' {{متن قرآن|«وَ وَصَّیْنَا الْإِنسَانَ بِوَالِدَیْهِ حَمَلَتْهُ أُمُّهُ وَهْنًا عَلَی وَهْنٍ وَ فِصَالُهُ فِی عَامَیْنِ أَنِ اشْکُرْلِی وَلِوَالِدَیْکَ إِلَیَّ الْمَصِیرُ وَ إِن جَاهَدَاکَ عَلی أَن تُشْرِکَ بِی مَا لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا وَ صَاحِبْهُمَا فِی الدُّنْیَا مَعْرُوفًا...»}}.<ref>[[سوره لقمان]]/۱۴-۱۵.</ref> و ما به انسان درباره پدر و مادرش سفارش کردیم. مادرش او را با ناتوانی حمل کرد (به هنگام بارداری هر روز رنج و ناراحتی تازه‌ای را متحمّل می‌شد) و دوران شیرخوارگی او در دو سال پایان می‌یابد (آری به او توصیه کردم) که برای من و برای پدر و مادرت شکر به جا آور که بازگشت (همه شما) به سوی من است. و هرگاه آن دو تلاش کنند که تو چیزی را همتای من قرار دهی که از آن آگاهی نداری. (بلکه می‌دانی باطل است) از ایشان اطاعت مکن ولی با آن دو در دنیا به طرز شایسته‌ای رفتار کن...».
+'''ب:''' {{متن قرآن|«وَوَصَّيْنَا الْإِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ حَمَلَتْهُ أُمُّهُ وَهْنًا عَلَىٰ وَهْنٍ وَفِصَالُهُ فِي عَامَيْنِ أَنِ اشْكُرْ لِي وَلِوَالِدَيْكَ إِلَيَّ الْمَصِيرُ *  وَإِنْ جَاهَدَاكَ عَلَىٰ أَنْ تُشْرِكَ بِي مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا وَصَاحِبْهُمَا فِي الدُّنْيَا مَعْرُوفًا...»}}.<ref>[[سوره لقمان]]/۱۴-۱۵.</ref> و ما به انسان درباره پدر و مادرش سفارش کردیم. مادرش او را با ناتوانی حمل کرد (به هنگام بارداری هر روز رنج و ناراحتی تازه‌ای را متحمّل می‌شد) و دوران شیرخوارگی او در دو سال پایان می‌یابد (آری به او توصیه کردم) که برای من و برای پدر و مادرت شکر به جا آور که بازگشت (همه شما) به سوی من است. و هرگاه آن دو تلاش کنند که تو چیزی را همتای من قرار دهی که از آن آگاهی نداری. (بلکه می‌دانی باطل است) از ایشان اطاعت مکن ولی با آن دو در دنیا به طرز شایسته‌ای رفتار کن...».
 بدون شک اگر زحمات فراوانی که مادر از هنگام حمل تا وضع و دوران شیرخوارگی تا بزرگ شدن او تحمل می‌کند، رنج ها، بیداری ها، بیماری ها، پرستاری‌ها و... که همه را با آغوش باز در راه فرزند پذیرا می‌گردد، در نظر بگیریم، خواهیم دید که هر قدر انسان در [[احسان]] به مقام مادر بکوشد باز هم در برابر حقوق او بدهکار است.<ref>یکصد موضوع اخلاقی در قرآن و حدیث، پیشین، ص ۲۴۱.</ref> از جمله افتخارات [[حضرت عیسی]] علیه السلام به خود، نیکوکاری‌اش را نسبت به مادرش ذکر کرده<ref>[[سوره مریم]]/ ۳۲.</ref> که دلیلی بر اهمیت مقام مادر است.<ref>مقام والدین در اسلام، پیشین، ص ۵۸.</ref>

@@ سطر ۴۰: / سطر ۴۰: @@
 باز از آنجا که ممکن است این توهم ایجاد شود که در برابر پدر و مادر مشرک باید شدت عمل به خرج داد [[قرآن]] بلافاصله می‌افزاید عدم اطاعت آنها در این مسأله دلیل بر قطع رابطه و قطع مهر و محبت و ملاطفت نیست.<ref>تفسیرنمونه، پیشین، ‌ص ۴۳-۴۲.</ref> احسان و تکریم در امور دنیوی و اطاعت آنها در این امور لازم است ولی اطاعت آنها اگر مخالف فرمان خدا و رسولش بود لازم نیست. در حقیقت همه چیز باید فدای هدف اصلی یعنی [[توحید]] شود.<ref>مقام والدین در اسلام، پیشین، ص ۲۶-۲۵.</ref>
-==آفات عقوق والدین==
+==مکافات عقوق والدین==
 حدیثی از حضرت [[پیامبر اسلام|رسول اعظم]] صلی الله علیه و آله در این باره بسیار تأمل برانگیز است: «اِثْنَتانِ یُعَجِّلُها اللهُ فِی الدُنیا: الْبَغیُ و عُقوقُ الْوالِدَیْنِ».<ref>میزان الحکمه، پیشین، ص ۷۱۰۰.</ref> «دو کار است که خداوند در همین دنیا کیفرش را می‌دهد تعدی کردن و نافرمانی والدین».

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{متوسط}}
 {{الگو:منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}}
-"عقوق" از ماده عقق (عقّ) و عقوق والدین به معنی نافرمانی و سرکشی از پدر و مادر و بریدن از ایشان می‌باشد.<ref>ابن منظور، محمد بن مکرم؛ لسان العرب، بیروت، دار صار، ۱۴۱۴، سوم، ج۱۰، ص۲۵۶.</ref> عاق والدین در مورد فرزندی است که پدر و مادر از او ناراضی بوده و او را نفرین کرده باشند.<ref>صدر حاج سید جوادی، احمد و دیگران؛ دایره المعارف تشیع، تهران، شهید سعید محبی، ۱۳۸۲، اول، ج۱۱، ص۳۳۳.</ref> عقوق والدین یا ناشی از [[کینه]] و خشم است یا از بخل و حب دنیاست و به هر حال از رذایل اخلاقی است.<ref>نراقی، مهدی؛ علم اخلاق اسلامی (گزیده ترجمه جامع السعادات)، ترجمه جلال الدین مجتبوی، بی جا، حکمت، ۱۳۷۲، سوم، ص ۲۸۱.</ref> [[علامه مجلسی]] در شرح [[الکافی (کتاب)|کافی]] گوید: عقوق والدین به این است که فرزند، حرمت آنها را رعایت نکند و بی ادبی نماید و آنها را به سبب گرفتاری یا رفتاری برنجاند و آزار و اذیت کند و در چیزهایی که عقلاً و شرعاً مانعی ندارد از آنها نافرمانی نماید و این عقوق [[گناه]] کبیره است و دلیل بر حرمت آن [[قرآن|کتاب]] و [[سنت]] و [[اجماع]] خاصه و عامه است.<ref>دستغیب، عبدالحسین؛ گناهان کبیره، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۳۷۹، سیزدهم، ج۱، ص۱۲۰.</ref>
+== جایگاه عقوق والدین ==
 عقوق و آزردن پدر و مادر بدترین نوع [[قطع رحم]] است زیرا نزدیک‌ترین ارحام به سبب ولادت تحقق می‌یابد و بنابراین حق پدر و مادر را دو چندان می‌کند. [[امام صادق]] علیه السلام می‌فرماید: «عقوقُ والِدَیْنِ مِنَ الکبائِر لِأنَّ اللهَ تعالی جَعَلَ العاقَ عَصِیّاً شَقِیّاً»<ref>محمدی ری شهری، محمد؛ میزان الحکمه، ترجمه حمیدرضا شیخی، قم، دارالحدیث، قم، دارالحدیث، ۱۳۷۷، اول، ج۱۴، ص۷۰۹۸.</ref> نافرمانی والدین از گناهان کبیره است زیرا خداوند متعال فرزند نافرمان را عصیانگر بدبخت قرار داده است.

@@ سطر ۵۵: / سطر ۵۵: @@
 ==منابع==
-* [http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=33646 عقوق والدین، علی محمودی، سایت پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام (بخش فرهنگ علوم انسانی و اسلامی)] تاریخ بازیابی: 10 تیر 1392.
+*علی محمودی، عقوق والدین، [http://www.pajoohe.ir  دانشنامه پژوهه]، تاریخ بازیابی: 10 تیر 1392.
 [[رده:اخلاق خانواده]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-{{خوب}}
+{{متوسط}}
 {{الگو:منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}}
@@ سطر ۶۰: / سطر ۶۰: @@
 [[رده:اخلاق اجتماعی]]
 [[رده:صفات ناپسند]]