https://wiki.ahlolbait.com/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B9%D8%AB%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%DB%8C%D8%B3%DB%8C 2026-11-11T22:57:27Z تاریخچهٔ ویرایش‌های این صفحه در ویکی MediaWiki 1.32.0 https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%B9%D8%AB%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%DB%8C%D8%B3%DB%8C&diff=170565&oldid=prev 2026-11-11T20:19:03Z

<p>ایجاد مقالهٔ تازه: عثمان بن عیسی</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{شناسنامه شخصیت<br /> |نام کامل = عثمان بن عیسی عامری کلابی رؤاسی<br /> |تصویر =<br /> |زادروز = نامعلوم<br /> |زادگاه = [[کوفه]]<br /> |وفات = نامعلوم، حیر (نزدیک [[کربلا]])<br /> |مدفن = حیر<br /> |آثار =<br /> |عنوان توضیحات = شناخته‌شده برای<br /> |توضیحات = از راویان و وکیلان [[امام کاظم علیه السلام]] و از سران [[واقفیه]] که بعدها توبه کرد و مال امام را بازگرداند<br /> }}<br /> <br /> '''عثمان بن عیسی'''، از راویان [[شیعه]] و از [[وکالت|وکیلان]] [[امام کاظم علیه السلام]] بود. او پس از شهادت آن حضرت، در شمار سران [[واقفیه]] قرار گرفت و از بازگرداندن اموالی که در دستش بود خودداری کرد؛ اما بر پایهٔ گزارشی، بعدها توبه کرد و مال را به [[امام رضا علیه السلام]] فرستاد.&lt;ref&gt;نجاشی، رجال النجاشی، ص۳۰۰؛ کشی، رجال الکشی، ج۲، ص۸۶۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == نام و نسب ==<br /> نجاشی او را «عثمان بن عیسی، ابوعمرو العامری الکلابی، سپس از فرزندان عبید بن رؤاس» خوانده و می‌گوید گاه او را کلابی، گاه عامری و گاه رؤاسی می‌نامند؛ اما درست آن است که او مولای بنی‌رؤاس بود.&lt;ref&gt;نجاشی، رجال النجاشی، ص۳۰۰.&lt;/ref&gt; او در [[کوفه]] می‌زیست و از امام کاظم علیه السلام روایت کرده است.&lt;ref&gt;نجاشی، رجال النجاشی، ص۳۰۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == وکالت و انحراف ==<br /> نجاشی او را «شیخ واقفه و چهرهٔ آنان» و یکی از وکلایی می‌داند که مال موسی بن جعفر (ع) را به خود اختصاص دادند: «وَ كَانَ شَيْخَ الْوَاقِفَةِ وَ وَجْهَهَا، وَ أَحَدَ الْوُكَلَاءِ الْمُسْتَبِدِّينَ بِمَالِ مُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ عَلَيْهِ السَّلَامُ»؛ «او سرور و چهرهٔ واقفه و یکی از وکلایی بود که مال موسی بن جعفر (ع) را به خود اختصاص دادند.»&lt;ref&gt;نجاشی، رجال النجاشی، ص۳۰۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> [[واقفیه]] گروهی بودند که بر امامت امام کاظم علیه السلام توقف کردند و امامت [[امام رضا علیه السلام]] را نپذیرفتند. عثمان بن عیسی از چهره‌های شاخص این جریان بود.&lt;ref&gt;نجاشی، رجال النجاشی، ص۳۰۰.&lt;/ref&gt; کشی نیز گزارش می‌کند که او واقفی بود و مالی در دستش داشت و امام رضا علیه السلام بر او خشم گرفت.&lt;ref&gt;کشی، رجال الکشی، ج۲، ص۸۶۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == واقفیه و عثمان بن عیسی ==<br /> [[واقفیه]] گروهی بودند که بر [[امامت]] [[امام کاظم علیه السلام]] توقف کردند و [[امامت|امامتِ]] [[امام رضا علیه السلام]] را نپذیرفتند. نوبختی می‌نویسد که آنان بر این باور بودند که موسی بن جعفر (ع) همان امام قائم است و پس از او امامی را نپذیرفتند؛ برخی نیز گفتند او زنده است یا درگذشته و خدا او را به سوی خود برده و در هنگام قیام بازمی‌گرداند.&lt;ref&gt;نوبختی، فرق الشیعة، ص۸۱.&lt;/ref&gt; عثمان بن عیسی از چهره‌های شاخص همین جریان بود.&lt;ref&gt;نجاشی، رجال النجاشی، ص۳۰۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == توبه و بازگرداندن مال ==<br /> کشی در ادامهٔ همان گزارش می‌نویسد: «ثُمَّ تَابَ عُثْمَانُ وَ بَعَثَ إِلَيْهِ بِالْمَالِ»؛ «سپس عثمان توبه کرد و مال را برای امام فرستاد.»&lt;ref&gt;کشی، رجال الکشی، ج۲، ص۸۶۰.&lt;/ref&gt; او در آن زمان شصت ساله بود و از [[ابوحمزه ثمالی]] روایت می‌کرد.&lt;ref&gt;کشی، رجال الکشی، ج۲، ص۸۶۰.&lt;/ref&gt; در همان گزارش آمده است که راویان، عثمان بن عیسی را متهم نمی‌کنند.&lt;ref&gt;کشی، رجال الکشی، ج۲، ص۸۶۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == خواب و وفات ==<br /> کشی گزارش می‌کند که عثمان در خواب دید در «حیر» می‌میرد و در آنجا دفن می‌شود. او خانه و شهر خود در کوفه را رها کرد و با دو پسرش به حیر رفت و گفت: «از آنجا نمیروم تا خداوند مقدرات خود را جاری کند.» او در آنجا، در حیر نزدیک [[کربلا]]، به عبادت پرداخت تا درگذشت و در همانجا دفن شد؛ سپس دو پسرش را به کوفه فرستاد.&lt;ref&gt;کشی، رجال الکشی، ج۲، ص۸۶۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == ارزیابی ==<br /> زندگی عثمان بن عیسی نشان‌دهندهٔ یکی از پیچیده‌ترین دوره‌های تاریخ تشیع است: دورهٔ پس از شهادت امام کاظم علیه السلام و پیدایش واقفیه. او از یک سو در شمار سران این جریان و از سوی دیگر در شمار راویانی است که توبه‌اش گزارش شده است.&lt;ref&gt;نجاشی، رجال النجاشی، ص۳۰۰؛ کشی، رجال الکشی، ج۲، ص۸۶۰.&lt;/ref&gt; منابع رجالی، او را با وجود گرایش واقفی، در شمار راویان مورد اعتماد یا دست‌کم غیرمتهم نگه داشته‌اند و همین، داوری دربارهٔ او را نیازمند تفکیک دورهٔ پیش و پس از توبه می‌کند.&lt;ref&gt;کشی، رجال الکشی، ج۲، ص۸۶۰.&lt;/ref&gt; گزارش توبهٔ او نشان می‌دهد که او تا پایان عمر در جرگهٔ واقفه نماند و مال امام را بازگرداند.&lt;ref&gt;کشی، رجال الکشی، ج۲، ص۸۶۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == پانویس ==<br /> {{پانویس}}<br /> <br /> == منابع ==<br /> * نجاشی، احمد بن علی؛ ''رجال النجاشی''، قم: مؤسسة النشر الإسلامی، ۱۴۱۶ق؛ ص۳۰۰.<br /> * نوبختی، حسن بن موسی؛ ''فرق الشیعة''، بیروت: دار الأضواء، ۱۴۰۴ق؛ ص۸۱.<br /> * کشی، محمد بن عمر؛ ''رجال الکشی'' (اختیار معرفة الرجال)، مشهد: دانشگاه مشهد، ۱۳۴۸ش؛ ج۲.<br /> <br /> [[رده:راویان حدیث]]<br /> [[رده:اصحاب امام کاظم علیه السلام]]<br /> [[رده:انشعابات شیعه]]<br /> [[رده:تاریخ تشیع]]</div>

Zadhoosh