عبدالملک بن مروان - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۲۵ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۳۹

2023-04-25T05:39:26Z

مهدی موسوی در ‏۳ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۳۸

2023-01-03T09:38:34Z

مهدی موسوی در ‏۳ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۲۸

2023-01-03T08:28:13Z

مهدی موسوی در ‏۳ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۱۵

2023-01-03T07:15:02Z

مهدی موسوی: مهدی موسوی صفحهٔ هلاکت عبدالملک بن مروان اموی را به عبدالملک بن مروان منتقل کرد

2023-01-03T06:43:39Z

مهدی موسوی صفحهٔ هلاکت عبدالملک بن مروان اموی را به عبدالملک بن مروان منتقل کرد

مهدی موسوی: مهدی موسوی صفحهٔ تقویم: هلاكت عبدالملك بن مروان اموي را به هلاکت عبدالملک بن مروان اموی منتقل کرد

2022-05-17T06:04:31Z

مهدی موسوی صفحهٔ تقویم: هلاكت عبدالملك بن مروان اموي را به هلاکت عبدالملک بن مروان اموی منتقل کرد

مهدی موسوی در ‏۳ مارس ۲۰۱۹، ساعت ۰۶:۰۳

2019-03-03T06:03:05Z

Zamani در ‏۳۱ اکتبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۶:۵۸

2016-10-31T06:58:44Z

مرضیه الله وکیل جزی: هلاكت عبدالملك بن مروان اموي را به تقویم: هلاكت عبدالملك بن مروان اموي منتقل کرد

2012-10-29T04:51:23Z

هلاكت عبدالملك بن مروان اموي را به تقویم: هلاكت عبدالملك بن مروان اموي منتقل کرد

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۱۴ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۰۴:۳۷

2012-08-14T04:37:00Z

@@ سطر ۱۴: / سطر ۱۴: @@
 ==امام سجاد در دوره عبدالملک==
-عبدالملک مروان در پی مشروعیت بخشی دوباره به [[بنی امیه]] بود زیرا پس از [[روز عاشورا|عاشورا]]، بنی امیه دیگر مشروعیتی نداشت. به اطلاع عبدالملک بن مروان رسید که شمشیر [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله نزد [[امام سجاد]] علیه السلام است. فردی را نزد امام فرستاد و تقاضا کرد شمشیر را به او ببخشد، اما امام نپذیرفت. عبدالملک با شنیدن این خبر، نامه‌ی تندی خطاب به امام نوشت و تهدید کرد سهم او را از [[بیت المال]] قطع می‌کند. حضرت زین العابدین (ع) در پاسخش چنین نوشت: «خداوند برای متقین و پرهیزگاران از آنچه برایشان ناخوشایند است، راه خروج قرار داده، آن را ضمانت کرده و روزی‌شان را از جایی که فکرش را نمی‌کنند، به آنان می‌رساند. او در [[قرآن]] فرموده: «خداوند تمامی خائنین ناسپاس را دوست ندارد.» حال تو بنگر کدامیک از من و تو مستحق این آیه هستیم.»
+عبدالملک بن مروان در پی مشروعیت بخشی دوباره به [[بنی امیه]] بود زیرا پس از [[روز عاشورا|عاشورا]]، بنی امیه دیگر مشروعیتی نداشت. از این رو وقتی به اطلاع عبدالملک رسید که شمشیر [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله نزد [[امام سجاد]] علیه السلام است، فردی را نزد امام فرستاد و تقاضا کرد شمشیر را به او ببخشد، اما امام نپذیرفت. عبدالملک با شنیدن این خبر، نامه‌ی تندی خطاب به امام نوشت و تهدید کرد سهم او را از [[بیت المال]] قطع می‌کند. حضرت زین العابدین (ع) در پاسخش چنین نوشت: «خداوند برای متقین و پرهیزگاران از آنچه برایشان ناخوشایند است، راه خروج قرار داده، آن را ضمانت کرده و روزی‌شان را از جایی که فکرش را نمی‌کنند، به آنان می‌رساند. او در [[قرآن]] فرموده: "خداوند تمامی خائنین ناسپاس را دوست ندارد." حال تو بنگر کدامیک از من و تو مستحق این آیه هستیم.»
 از قاطعیت امام در پاسخ به عبدالملک این طور برمی‌آید که انگیزه‌ی عبدالملک در تقاضای شمشیر رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم، بسیار اساسی‌تر از داشتن یک شیء عتیقه و یا حتی متبرک بوده است. او می‌دانسته وجود شمشیر پیامبر نزد امام سجاد نشانه اولویت و حقانیت او برای [[امامت]] و رهبری جامعه و جانشینی پیامبر (ص) در همه شئون سیاسی و اجتماعی است.<ref>بحارالانوار، ‌ج ۴۶، ص ۹۵ به نقل از محاسن برقی و مناقب ابن شهر آشوب.</ref>
-روایت شده وی هنگامی که او به خلافت رسید، [[وقف|موقوفات]] و صدقات [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله و [[امام علی]] علیه‌السلام را به [[امام زین العابدین]] علیه‌السلام برگردانید و آن حضرت را متولی آن‌ها نمود.<ref> الارشاد (شیخ مفید)، ص ۵۰۲.</ref>
+روایت شده هنگامی که او به خلافت رسید، [[وقف|موقوفات]] و صدقات [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله و [[امام علی]] علیه‌السلام را به [[امام زین العابدین]] علیه‌السلام برگردانید و آن حضرت را متولی آن‌ها نمود.<ref> الارشاد (شیخ مفید)، ص ۵۰۲.</ref>
 عبدالملک با اینکه به جان امام سجاد (ع) تعرض نکرد، اما بدترین دوران برای [[شیعه|شیعیان]] بود و بسیاری از آنان را قتل عام کرد. یکی از گناهان او سوار کردن [[حجاج بن یوسف]] بر گرده مردم بود که بسیار خون ریز بود و هزاران نفر را به جرم شیعه بودن کشت.
@@ سطر ۲۹: / سطر ۲۹: @@
 <references />
 ==منابع==
 *مؤسسه تبیان، نرم‌افزار دایرة‌المعارف چهارده معصوم علیهم‌السلام.
 *"شخصیت عبدالملک بن مروان"، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر آیت‌الله مکارم شیرازی.
 [[رده:خلفای اموی]]
 [[رده:بنی امیه]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-'''«عبدالملک بن مروان»'''، پنجمین خلیفه [[بنی امیه|اموی]] و دومین حاکم تیره [[آل مروان|مروانی]] است که در ماه مبارک [[رمضان]] سال ۶۵ قمری پس از هلاکت پدرش [[مروان بن حکم|مروان بن حکم]]، در [[شام]] به [[خلافت]] رسید و به مدت ۲۱ سال حکومت کرد.<ref> ر.ک: تاریخ الطبری، ج ۵، ص ۵۳۴؛ تاریخ ابن خلدون (ترجمه عبدالمحمد آیتی)، ص ۳۹.</ref>
+'''«عبدالملک بن مروان»'''، پنجمین خلیفه [[بنی امیه|اموی]] و دومین حاکم تیره [[آل مروان|مروانی]] است که در سال ۶۵ قمری پس از هلاکت پدرش [[مروان بن حکم|مروان بن حکم]]، در [[شام]] به [[خلافت]] رسید و به مدت ۲۱ سال حکومت کرد.<ref> ر.ک: تاریخ الطبری، ج ۵، ص ۵۳۴؛ تاریخ ابن خلدون (ترجمه عبدالمحمد آیتی)، ص ۳۹.</ref>
 ==دوران خلافت عبدالملک==
 وی پیش از خلافت پیوسته ملازم [[مسجد]] بود و [[قرآن مجید]] را بسیار [[تلاوت قرآن|تلاوت]] می‌کرد و بدین جهت وی را "حمامة المسجد" می‌گفتند. اما هنگامی که به خلافت رسید، قرآن را بر هم نهاد و گفت: «سلام علیک، هذا فراق بینی و بینک: خداحافظ این آغاز جدایی بین من و توست»!<ref> وقایع الایام (شیخ عباس قمی)، ص ۷۳.</ref>
@@ سطر ۱۳: / سطر ۱۳: @@
 عبدالملک در مدت حکومت طولانى خود، آن چنان با [[ظلم]] و [[فساد]] و بیدادگرى خو گرفت که نور [[ایمان]] در دل او به کلى خاموش گشت. او که روزى از لشکر کشى یزید به مکه (جهت سرکوبى عبدالله بن زبیر) ابراز نفرت مى‏ کرد، پس از رسیدن به حکومت، نه تنها این عملیات را ادامه داد، بلکه شخص سفاکى چون حجاج را مأمور این کار کرد و او [[مسجد الحرام]] و [[کعبه]] را (که پسر زبیر در آنجا متحصن شده بود) با منجنیق سنگباران کرد.<ref>سیوطى، تاریخ الخلفا، ص ۲۱۷.</ref>
-== امام سجاد در دوره عبدالملک ==
+==امام سجاد در دوره عبدالملک==
-عبدالملک مروان در پی مشروعیت بخشی دوباره به [[بنی امیه]] بود زیرا پس از عاشورا، بنی امیه دیگر مشروعیتی نداشت. به اطلاع عبدالملک بن مروان رسید که شمشیر [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله نزد [[امام سجاد]] علیه السلام است. فردی را نزد امام فرستاد و تقاضا کرد شمشیر را به او ببخشد، اما امام نپذیرفت. عبدالملک با شنیدن این خبر، نامه‌ی تندی خطاب به امام نوشت و تهدید کرد سهم او را از [[بیت المال]] قطع می‌کند. حضرت زین العابدین (ع) در پاسخش چنین نوشت: «خداوند برای متقین و پرهیزگاران از آنچه برایشان ناخوشایند است، راه خروج قرار داده، آن را ضمانت کرده و روزی‌شان را از جایی که فکرش را نمی‌کنند، به آنان می‌رساند. او در [[قرآن]] فرموده: «خداوند تمامی خائنین ناسپاس را دوست ندارد.» حال تو بنگر کدامیک از من و تو مستحق این آیه هستیم.»
+عبدالملک مروان در پی مشروعیت بخشی دوباره به [[بنی امیه]] بود زیرا پس از [[روز عاشورا|عاشورا]]، بنی امیه دیگر مشروعیتی نداشت. به اطلاع عبدالملک بن مروان رسید که شمشیر [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله نزد [[امام سجاد]] علیه السلام است. فردی را نزد امام فرستاد و تقاضا کرد شمشیر را به او ببخشد، اما امام نپذیرفت. عبدالملک با شنیدن این خبر، نامه‌ی تندی خطاب به امام نوشت و تهدید کرد سهم او را از [[بیت المال]] قطع می‌کند. حضرت زین العابدین (ع) در پاسخش چنین نوشت: «خداوند برای متقین و پرهیزگاران از آنچه برایشان ناخوشایند است، راه خروج قرار داده، آن را ضمانت کرده و روزی‌شان را از جایی که فکرش را نمی‌کنند، به آنان می‌رساند. او در [[قرآن]] فرموده: «خداوند تمامی خائنین ناسپاس را دوست ندارد.» حال تو بنگر کدامیک از من و تو مستحق این آیه هستیم.»
-از قاطعیت امام در پاسخ به عبدالملک این طور برمی‌آید که انگیزه‌ی عبدالملک در تقاضای شمشیر رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم، بسیار اساسی‌تر از داشتن یک شیء عتیقه و یا حتی متبرک بوده است. او می‌دانسته وجود شمشیر پیامبر نزد امام سجاد نشانه اولویت و حقانیت او برای امامت و رهبری جامعه و جانشینی پیامبر (ص) در همه شئون سیاسی و اجتماعی است.<ref>بحارالانوار، ‌ج ۴۶، ص ۹۵ به نقل از محاسن برقی و مناقب ابن شهر آشوب.</ref>
+از قاطعیت امام در پاسخ به عبدالملک این طور برمی‌آید که انگیزه‌ی عبدالملک در تقاضای شمشیر رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم، بسیار اساسی‌تر از داشتن یک شیء عتیقه و یا حتی متبرک بوده است. او می‌دانسته وجود شمشیر پیامبر نزد امام سجاد نشانه اولویت و حقانیت او برای [[امامت]] و رهبری جامعه و جانشینی پیامبر (ص) در همه شئون سیاسی و اجتماعی است.<ref>بحارالانوار، ‌ج ۴۶، ص ۹۵ به نقل از محاسن برقی و مناقب ابن شهر آشوب.</ref>
-روایت شده وی هنگامی که به خلافت رسید، [[وقف|موقوفات]] و صدقات [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله و [[امام علی]] علیه‌السلام را به [[امام زین العابدین]] علیه‌السلام برگردانید و آن حضرت را متولی آن‌ها نمود.<ref> الارشاد (شیخ مفید)، ص ۵۰۲.</ref>
+روایت شده وی هنگامی که او به خلافت رسید، [[وقف|موقوفات]] و صدقات [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله و [[امام علی]] علیه‌السلام را به [[امام زین العابدین]] علیه‌السلام برگردانید و آن حضرت را متولی آن‌ها نمود.<ref> الارشاد (شیخ مفید)، ص ۵۰۲.</ref>
-عبدالملک با اینکه به جان امام سجاد (ع) تعرض نکرد، اما بدترین دوران برای [[شیعه|شیعیان]] بود بسیاری از شیعیان را قتل عام کرد. یکی از گناهان او سوار کردن [[حجاج بن یوسف]] بر گرده مردم بود که بسیار خون ریز بود و هزاران نفر را به جرم شیعه بودن کشت.
+عبدالملک با اینکه به جان امام سجاد (ع) تعرض نکرد، اما بدترین دوران برای [[شیعه|شیعیان]] بود و بسیاری از آنان را قتل عام کرد. یکی از گناهان او سوار کردن [[حجاج بن یوسف]] بر گرده مردم بود که بسیار خون ریز بود و هزاران نفر را به جرم شیعه بودن کشت.
 ==وفات==
 عبدالملک بن مروان به مدت ۲۱ سال حکومت کرد و سرانجام در پانزدهم [[شوال]] سال ۸۶ قمری در [[دمشق]]، مقر خلافت امویان به هلاکت رسید.<ref> تاریخ الطبری، ج ۵، ص ۲۱۰.</ref> درباره تاریخ وفات عبدالملک، برخی چهارم<ref> وقایع الایام، ص ۷۳.</ref> و برخی نیز دهم شوال سال ۸۶ قمری<ref> المحبر (محمد بن حبیب بغدادی)، ص ۲۵.</ref> را ذکر کرده‌اند، ولی اکثر مورخان، همان روز پانزدهم شوال را اختیار کرده‌اند.<ref> تاریخ الیعقوبی، ج ۲، ص ۲۸۳.</ref>
-پس از عبدالملک، چهار تن از فرزندان بلاواسطه او و چندین نفر از فرزند زادگانش به خلافت رسیدند.
+پس از عبدالملک، چهار تن از فرزندان بلاواسطه او یعنی [[ولید بن عبدالملک]]، [[سلیمان بن عبدالملک]]، [[هشام بن عبدالملک]] و [[یزید بن عبدالملک]] و نیز چندین نفر از فرزند زادگانش به خلافت رسیدند.
 ==پانویس==
 <references />
@@ سطر ۳۱: / سطر ۳۱: @@
 *مؤسسه تبیان، نرم‌افزار دایرة‌المعارف چهارده معصوم علیهم‌السلام.
 *"شخصیت عبدالملک بن مروان"، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر آیت‌الله مکارم شیرازی.
-[[رده:وقایع ماه شوال]]
+[[رده:خلفای اموی]]
-[[رده:سال ۸۶ هجری قمری]]
+[[رده:بنی امیه]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-{{تقویم|روز= 15 شوال|سال= سال 86 هجری قمری}}
+'''«عبدالملک بن مروان»'''، پنجمین خلیفه [[بنی امیه|اموی]] و دومین حاکم تیره [[آل مروان|مروانی]] است که در ماه مبارک [[رمضان]] سال ۶۵ قمری پس از هلاکت پدرش [[مروان بن حکم|مروان بن حکم]]، در [[شام]] به [[خلافت]] رسید و به مدت ۲۱ سال حکومت کرد.<ref> ر.ک: تاریخ الطبری، ج ۵، ص ۵۳۴؛ تاریخ ابن خلدون (ترجمه عبدالمحمد آیتی)، ص ۳۹.</ref>
-'''«عبدالملك بن مروان»'''، پنجمين خليفه [[بنی امیه|اموي]] و دومين حاكم تيره [[آل مروان|مرواني]] است كه در ماه مبارك [[رمضان]] سال 65 قمري پس از هلاكت پدرش [[مروان بن حکم|مروان بن حكم]]، در [[شام]] به [[خلافت]] رسيد و به مدت 21 سال حكومت كرد.<ref> ر.ك: تاريخ الطبري، ج 5، ص 534؛ تاريخ ابن خلدون (ترجمه عبدالمحمد آيتي)، ص 39.</ref>
+==دوران خلافت عبدالملک==
-== خلافت عبدالملك ==
+عبدالملک بن مروان در آغاز خلافت خویش با دو قیامی که منجر به پیروزی شده و موفق به تشکیل حکومت شده بودند، مواجه بود. نخست [[عبدالله بن زبیر|عبدالله بن زبیر]] بود که در [[مکه]] معظمه قیام کرد و به پیروزی رسیده بود و علاوه بر [[حجاز]] و [[یمن]]، بسیاری از مناطق [[عراق]] و [[شام]] را نیز در اختیار گرفته بود. دیگری [[مختار ثقفی|مختار ثقفی]] بود که با یاری و همراهی [[شیعه|شیعیان]] در [[کوفه]] قیام کرد و علاوه بر این شهر، بسیاری از بخش‌های میانی و شمالی عراق را در استیلای خود گرفته بود. ولی حکومت مختار ثقفی، چندان دوام نیافت و بدست [[مصعب بن زبیر|مصعب بن زبیر]] برادر عبدالله بن زبیر از میان رفت و تمام سرزمین عراق نیز به حکومت آل زبیر پیوست.
-عبدالملك بن مروان در آغاز خلافت خويش با دو قيامي كه منجر به پيروزي شده و موفق به تشكيل حكومت شده بودند، مواجه بود. نخست [[عبدالله بن زبیر|عبدالله بن زبير]] بود كه در [[مكه]] معظمه قيام كرد و به پيروزي رسيده بود و علاوه بر [[حجاز]] و [[يمن]]، بسياري از مناطق [[عراق]] و [[شام]] را نيز در اختيار گرفته بود. ديگري [[مختار ثقفی|مختار ثقفي]] بود كه با ياري و همراهي [[شیعه|شيعيان]] در [[كوفه]] قيام كرد و علاوه بر اين شهر، بسياري از بخش‌هاي مياني و شمالي عراق را در استيلاي خود گرفته بود. ولي حكومت مختار ثقفي، چندان دوام نيافت و بدست [[مصعب بن زبیر|مصعب بن زبير]] برادر عبدالله بن زبير از ميان رفت و تمام سرزمين عراق نيز به حكومت آل زبير پيوست.
+از آن زمان پیوسته میان زبیریان و [[بنی امیه|امویان]] درگیری و جنگ بود و این وضعیت به مدت نه سال ادامه داشت و سرانجام، [[حجاج بن یوسف|حجاج بن یوسف ثقفی]] از سوی عبدالملک بن مروان مکه معظمه را سنگباران و آتش‌باران کرد و با تخریب [[خانه خدا]] و کشتار عظیم مردم، عبدالله بن زبیر را در سال ۷۳ قمری کشت و به حکومت چندین ساله وی پایان داد و از این زمان سراسر مناطق اسلامی در تحت سیطره عبدالملک مروان قرار گرفت.
-از آن زمان پيوسته ميان زبيريان و [[بنی امیه|امويان]] درگيري و جنگ بود و اين وضعيت به مدت نه سال ادامه داشت و سرانجام، [[حجاج بن یوسف|حجاج بن يوسف ثقفي]] از سوي عبدالملك بن مروان مكه معظمه را سنگباران و آتش‌باران كرد و با تخريب [[خانه خدا]] و كشتار عظيم مردم، عبدالله بن زبير را در سال 73 قمري كشت و به حكومت چندين ساله وي پايان داد و از اين زمان سراسر مناطق اسلامي در تحت سيطره عبدالملك مروان قرار گرفت.
+[[سیوطى]] و [[عزالدین ابن اثیر|ابن اثیر]] مى‏ نویسند: در طى تاریخ اسلام عبدالملک نخستین کسى بود که غدر و خیانت ورزید ([[عمرو بن سعید بن عاص|عمرو بن سعید بن العاص]] را پس از امان دادن کشت) و نخستین کسى بود که مردم را از سخن گفتن در حضور خلیفه منع کرد و نخستین کسى بود که از [[امر به معروف و نهی از منکر|امر به معروف]] جلوگیرى کرد.<ref>سیوطى، تاریخ الخلفا، ص ۲۱۸؛ ابن اثیر،  الکامل فى التاریخ، ج ۴، ص ۵۲۲.</ref>
-روايت شده وي هنگامي كه به خلافت رسيد، [[وقف|موقوفات]] و صدقات [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله و [[امام علی]] علیه‌السلام را به [[امام زين العابدين]] علیه‌السلام برگردانيد و آن حضرت را متولي آن‌ها نمود.<ref> الارشاد (شیخ مفید)، ص 502.</ref>
+او دو سال پس از شکست دادن عبدالله بن زبیر در مکه، در سال ۷۵ هجرى در جریان سفر [[حج]] وارد [[مدینه]] شد و ضمن سخنانى خطاب به مردم چنین گفت: من نه همچون خلیفه خوار شده ([[عثمان بن عفان|عثمان]])، نه همچون خلیفه آسان گیر ([[معاویه]]) و نه مانند خلیفه سست خرد ([[یزید بن معاویه|یزید]]) هستم، من این مردم را جز با شمشیر درمان نمى‏ کنم، ... به خدا سوگند از این پس هر کس مرا به [[تقوا]] امر کند، گردن او را خواهم زد.<ref>سیوطى، تاریخ الخلفا، ص ۲۱۸.</ref>
-== وفات ==
+عبدالملک در مدت حکومت طولانى خود، آن چنان با [[ظلم]] و [[فساد]] و بیدادگرى خو گرفت که نور [[ایمان]] در دل او به کلى خاموش گشت. او که روزى از لشکر کشى یزید به مکه (جهت سرکوبى عبدالله بن زبیر) ابراز نفرت مى‏ کرد، پس از رسیدن به حکومت، نه تنها این عملیات را ادامه داد، بلکه شخص سفاکى چون حجاج را مأمور این کار کرد و او [[مسجد الحرام]] و [[کعبه]] را (که پسر زبیر در آنجا متحصن شده بود) با منجنیق سنگباران کرد.<ref>سیوطى، تاریخ الخلفا، ص ۲۱۷.</ref>
-پس از عبدالملك، چهار تن از فرزندان بلاواسطه او و چندين نفر از فرزند زادگانش به خلافت رسيدند.
+== امام سجاد در دوره عبدالملک ==
 ==پانویس==
 <references />
 ==منابع==
 *مؤسسه تبیان، نرم‌افزار دایرة‌المعارف چهارده معصوم علیهم‌السلام.
-* مؤسسه تبیان، نرم‌افزار دایرة‌المعارف چهارده معصوم علیهم‌السلام.
+*"شخصیت عبدالملک بن مروان"، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر آیت‌الله مکارم شیرازی.
 [[رده:وقایع ماه شوال]]
 [[رده:سال ۸۶ هجری قمری]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{تقویم|روز= 15 شوال|سال= سال 86 هجری قمری}}
-عبدالملك بن مروان بن حكم، پنجمين خليفه اموي و دومين حاكم تيره مرواني است كه در ماه مبارك [[رمضان]] سال 65 قمري پس از هلاكت پدرش [[مروان بن حکم|مروان بن حكم]]، در [[شام]] به [[خلافت]] رسيد.<ref> ر.ك: تاريخ الطبري، ج 5، ص 534؛ تاريخ ابن خلدون (ترجمه عبدالمحمد آيتي)، ص 39.</ref>
+'''«عبدالملك بن مروان»'''، پنجمين خليفه [[بنی امیه|اموي]] و دومين حاكم تيره [[آل مروان|مرواني]] است كه در ماه مبارك [[رمضان]] سال 65 قمري پس از هلاكت پدرش [[مروان بن حکم|مروان بن حكم]]، در [[شام]] به [[خلافت]] رسيد و به مدت 21 سال حكومت كرد.<ref> ر.ك: تاريخ الطبري، ج 5، ص 534؛ تاريخ ابن خلدون (ترجمه عبدالمحمد آيتي)، ص 39.</ref>
-وي پيش از خلافت پيوسته ملازم [[مسجد]] بود و [[قرآن]] مجيد را بسيار تلاوت مي‌كرد و بدين جهت وي را "حمامة المسجد" مي‌گفتند. اما هنگامي كه به خلافت رسيد، قرآن را بر هم نهاد و گفت: سلام عليك، هذا فراق بيني و بينك: خداحافظ این آغاز جدایی بین من و توست!!<ref> وقايع الايام ([[شیخ عباس قمی]])، ص 73.</ref>
+== خلافت عبدالملك ==
-عبدالملك بن مروان در آغاز خلافت خويش با دو قيامي كه منجر به پيروزي شده و موفق به تشكيل حكومت شده بودند، مواجه بود. نخست [[عبد الله بن زبیر|عبدالله بن زبير]] بود كه در [[مكه]] معظمه قيام كرد و به پيروزي رسيده بود و علاوه بر [[حجاز]] و [[يمن]] بسياري از مناطق [[عراق]] و [[شام]] را نيز در اختيار گرفته بود. ديگري [[مختار ثقفی|مختار]] بن ابي‌عبيده ثقفي بود كه با ياري و همراهي [[شیعه|شيعيان]] در كوفه قيام كرد و علاوه بر اين شهر، بسياري از بخش‌هاي مياني و شمالي عراق را در استيلاي خود گرفته بود. ولي حكومت مختار بن ابي‌عبيده ثقفي، چندان دوام نيافت و بدست [[مصعب بن زبير]] برادر عبدالله بن زبير از ميان رفت و تمام سرزمين عراق نيز به حكومت آل زبير پيوست.
+عبدالملك بن مروان در آغاز خلافت خويش با دو قيامي كه منجر به پيروزي شده و موفق به تشكيل حكومت شده بودند، مواجه بود. نخست [[عبدالله بن زبیر|عبدالله بن زبير]] بود كه در [[مكه]] معظمه قيام كرد و به پيروزي رسيده بود و علاوه بر [[حجاز]] و [[يمن]]، بسياري از مناطق [[عراق]] و [[شام]] را نيز در اختيار گرفته بود. ديگري [[مختار ثقفی|مختار ثقفي]] بود كه با ياري و همراهي [[شیعه|شيعيان]] در [[كوفه]] قيام كرد و علاوه بر اين شهر، بسياري از بخش‌هاي مياني و شمالي عراق را در استيلاي خود گرفته بود. ولي حكومت مختار ثقفي، چندان دوام نيافت و بدست [[مصعب بن زبیر|مصعب بن زبير]] برادر عبدالله بن زبير از ميان رفت و تمام سرزمين عراق نيز به حكومت آل زبير پيوست.
-از آن زمان پيوسته ميان زبيريان و [[بنی امیه|امويان]] درگيري و جنگ بود و اين وضعيت به مدت نه سال ادامه داشت و سرانجام، [[حجاج|حجاج بن يوسف]] ثقفي از سوي عبدالملك بن مروان مكه معظمه را سنگباران و آتش‌باران كرد و با تخريب خانه خدا و كشتار عظيم مردم، عبدالله بن زبير را در سال 73 قمري كشت و به حكومت چندين ساله وي پايان داد و از اين زمان سراسر مناطق اسلامي در تحت سيطره عبدالملك قرار گرفت. وي به مدت 21 سال حكومت كرد و سرانجام در پانزدهم [[شوال]] سال 86 قمري در [[دمشق]]، مقر خلافت امويان به هلاكت رسيد.<ref> تاريخ الطبري، ج 5، ص 210.</ref>
+از آن زمان پيوسته ميان زبيريان و [[بنی امیه|امويان]] درگيري و جنگ بود و اين وضعيت به مدت نه سال ادامه داشت و سرانجام، [[حجاج بن یوسف|حجاج بن يوسف ثقفي]] از سوي عبدالملك بن مروان مكه معظمه را سنگباران و آتش‌باران كرد و با تخريب [[خانه خدا]] و كشتار عظيم مردم، عبدالله بن زبير را در سال 73 قمري كشت و به حكومت چندين ساله وي پايان داد و از اين زمان سراسر مناطق اسلامي در تحت سيطره عبدالملك مروان قرار گرفت.
-پس از وي چهار تن از فرزندان بلاواسطه و چندين نفر از فرزند زادگانش به خلافت رسيدند. درباره تاريخ وفات عبدالملك بن مروان، برخي چهارم<ref> وقايع الايام، ص 73.</ref> و برخي نيز دهم شوال سال 86 قمري<ref> المحبر (محمد بن حبيب بغدادي)، ص 25.</ref> را ذكر كرده‌اند ولي اكثر مورخان، همان روز پانزدهم شوال را اختيار كرده‌اند.<ref> تاريخ اليعقوبي، ج 2، ص 283.</ref>
+روايت شده وي هنگامي كه به خلافت رسيد، [[وقف|موقوفات]] و صدقات [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله و [[امام علی]] علیه‌السلام را به [[امام زين العابدين]] علیه‌السلام برگردانيد و آن حضرت را متولي آن‌ها نمود.<ref> الارشاد (شیخ مفید)، ص 502.</ref>
-روايت شده وي هنگامي كه به خلافت رسيد، صدقات و موقوفات [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله و اميرمومنان [[امام علی]] بن ابي‌طالب علیه‌السلام را به [[امام زين العابدين]] علیه‌السلام برگردانيد و آن حضرت را متولي آن‌ها نمود.<ref> الارشاد ([[شیخ مفید]])، ص 502.</ref>
+== وفات ==
 ==پانویس==
@@ سطر ۱۷: / سطر ۲۱: @@
 ==منابع==
-موسسه تبیان، نرم‌افزار دایرة‌المعارف چهارده معصوم علیهم‌السلام
+* مؤسسه تبیان، نرم‌افزار دایرة‌المعارف چهارده معصوم علیهم‌السلام.
 [[رده:وقایع ماه شوال]]
 [[رده:سال ۸۶ هجری قمری]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{تقویم|روز= 15 شوال|سال= سال 86 هجری قمری}}
-عبدالملك بن مروان بن حكم، پنجمين خليفه اموي و دومين حاكم تيره مرواني است كه در ماه مبارك [[رمضان]] سال 65 قمري پس از هلاكت پدرش مروان بن حكم، در [[شام]] به [[خلافت]] رسيد.<ref> ر.ك: تاريخ الطبري، ج 5، ص 534؛ تاريخ ابن خلدون (ترجمه عبدالمحمد آيتي)، ص 39.</ref>
+عبدالملك بن مروان بن حكم، پنجمين خليفه اموي و دومين حاكم تيره مرواني است كه در ماه مبارك [[رمضان]] سال 65 قمري پس از هلاكت پدرش [[مروان بن حکم|مروان بن حكم]]، در [[شام]] به [[خلافت]] رسيد.<ref> ر.ك: تاريخ الطبري، ج 5، ص 534؛ تاريخ ابن خلدون (ترجمه عبدالمحمد آيتي)، ص 39.</ref>
-وي پيش از خلافت پيوسته ملازم [[مسجد]] بود و [[قرآن]] مجيد را بسيار تلاوت مي‌كرد و بدين جهت وي را "حمامه المسجد" مي‌گفتند. اما هنگامي كه به خلافت رسيد، قرآن را بر هم نهاد و گفت: سلام عليك، هذا فراق بيني و بينك:خداحافظ این آغاز جدایی بین من و توست!!<ref> وقايع الايام ([[شیخ عباس قمی]])، ص 73.</ref>
+وي پيش از خلافت پيوسته ملازم [[مسجد]] بود و [[قرآن]] مجيد را بسيار تلاوت مي‌كرد و بدين جهت وي را "حمامة المسجد" مي‌گفتند. اما هنگامي كه به خلافت رسيد، قرآن را بر هم نهاد و گفت: سلام عليك، هذا فراق بيني و بينك: خداحافظ این آغاز جدایی بین من و توست!!<ref> وقايع الايام ([[شیخ عباس قمی]])، ص 73.</ref>
-عبدالملك بن مروان در آغاز خلافت خويش با دو قيامي كه منجر به پيروزي شده و موفق به تشكيل حكومت شده بودند، مواجه بود. نخست عبدالله بن زبير بود كه در [[مكه]] معظمه قيام كرد و به پيروزي رسيده بود و علاوه بر [[حجاز]] و [[يمن]] بسياري از مناطق [[عراق]] و [[شام]] را نيز در اختيار گرفته بود. ديگري مختار بن ابي‌عبيده ثقفي بود كه با ياري و همراهي شيعيان در كوفه قيام كرد و علاوه بر اين شهر، بسياري از بخش‌هاي مياني و شمالي عراق را در استيلاي خود گرفته بود. ولي حكومت مختار بن ابي‌عبيده ثقفي، چندان دوام نيافت و بدست مصعب بن زبير برادر عبدالله بن زبير از ميان رفت و تمام سرزمين عراق نيز به حكومت آل زبير پيوست.
+عبدالملك بن مروان در آغاز خلافت خويش با دو قيامي كه منجر به پيروزي شده و موفق به تشكيل حكومت شده بودند، مواجه بود. نخست [[عبد الله بن زبیر|عبدالله بن زبير]] بود كه در [[مكه]] معظمه قيام كرد و به پيروزي رسيده بود و علاوه بر [[حجاز]] و [[يمن]] بسياري از مناطق [[عراق]] و [[شام]] را نيز در اختيار گرفته بود. ديگري [[مختار ثقفی|مختار]] بن ابي‌عبيده ثقفي بود كه با ياري و همراهي [[شیعه|شيعيان]] در كوفه قيام كرد و علاوه بر اين شهر، بسياري از بخش‌هاي مياني و شمالي عراق را در استيلاي خود گرفته بود. ولي حكومت مختار بن ابي‌عبيده ثقفي، چندان دوام نيافت و بدست [[مصعب بن زبير]] برادر عبدالله بن زبير از ميان رفت و تمام سرزمين عراق نيز به حكومت آل زبير پيوست.
-از آن زمان پيوسته ميان زبيريان و امويان درگيري و جنگ بود و اين وضعيت به مدت نه سال ادامه داشت و سرانجام، حجاج بن يوسف ثقفي از سوي عبدالملك بن مروان مكه معظه را سنگباران و آتش‌باران كرد و با تخريب خانه خدا و كشتار عظيم مردم، عبدالله بن زبير را در سال 73 قمري كشت و به حكومت چندين ساله وي پايان داد و از اين زمان سراسر مناطق اسلامي در تحت سيطره عبدالملك قرار گرفت. وي به مدت 21 سال حكومت كرد و سرانجام در پانزدهم [[شوال]] سال 86 قمري در [[دمشق]]، مقر خلافت امويان به هلاكت رسيد.<ref> تاريخ الطبري، ج 5، ص 210.</ref>
+از آن زمان پيوسته ميان زبيريان و [[بنی امیه|امويان]] درگيري و جنگ بود و اين وضعيت به مدت نه سال ادامه داشت و سرانجام، [[حجاج|حجاج بن يوسف]] ثقفي از سوي عبدالملك بن مروان مكه معظمه را سنگباران و آتش‌باران كرد و با تخريب خانه خدا و كشتار عظيم مردم، عبدالله بن زبير را در سال 73 قمري كشت و به حكومت چندين ساله وي پايان داد و از اين زمان سراسر مناطق اسلامي در تحت سيطره عبدالملك قرار گرفت. وي به مدت 21 سال حكومت كرد و سرانجام در پانزدهم [[شوال]] سال 86 قمري در [[دمشق]]، مقر خلافت امويان به هلاكت رسيد.<ref> تاريخ الطبري، ج 5، ص 210.</ref>
 پس از وي چهار تن از فرزندان بلاواسطه و چندين نفر از فرزند زادگانش به خلافت رسيدند. درباره تاريخ وفات عبدالملك بن مروان، برخي چهارم<ref> وقايع الايام، ص 73.</ref> و برخي نيز دهم شوال سال 86 قمري<ref> المحبر (محمد بن حبيب بغدادي)، ص 25.</ref> را ذكر كرده‌اند ولي اكثر مورخان، همان روز پانزدهم شوال را اختيار كرده‌اند.<ref> تاريخ اليعقوبي، ج 2، ص 283.</ref>
-روايت شد وي هنگامي كه به خلافت رسيد، صدقات و موقوفات [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله و اميرمومنان [[امام علی]] بن ابي‌طالب علیه‌السلام را به [[امام زين العابدين]] علیه‌السلام برگردانيد و آن حضرت را متولي آن‌ها نمود.<ref> الارشاد ([[شیخ مفید]])، ص 502.</ref>
+روايت شده وي هنگامي كه به خلافت رسيد، صدقات و موقوفات [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله و اميرمومنان [[امام علی]] بن ابي‌طالب علیه‌السلام را به [[امام زين العابدين]] علیه‌السلام برگردانيد و آن حضرت را متولي آن‌ها نمود.<ref> الارشاد ([[شیخ مفید]])، ص 502.</ref>
 ==پانویس==
-<references/>
+<references />
 ==منابع==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۳ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۴۳
(بدون تفاوت)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۱۷ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۶:۰۴
(بدون تفاوت)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۲۹ اکتبر ۲۰۱۲، ساعت ۰۴:۵۱
(بدون تفاوت)