https://wiki.ahlolbait.com/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D8%A9_%D8%A8%D9%86_%D8%B5%D8%A7%D9%85%D8%AA 2026-11-11T12:31:49Z تاریخچهٔ ویرایش‌های این صفحه در ویکی MediaWiki 1.32.0 https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D8%A9_%D8%A8%D9%86_%D8%B5%D8%A7%D9%85%D8%AA&diff=170430&oldid=prev 2026-11-11T08:30:51Z

<p>ایجاد مقالهٔ تازه: عبادة بن صامت</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{شناسنامه شخصیت<br /> |نام کامل = عبادة بن الصامت بن قیس انصاری خزرجی<br /> |تصویر =<br /> |زادروز = نامعلوم<br /> |زادگاه = [[مدینه]]<br /> |وفات = ۳۴ق، [[فلسطین]] (رمله یا بیت‌المقدس)<br /> |مدفن = [[بیت المقدس]]<br /> |آثار =<br /> |عنوان توضیحات = شناخته‌شده برای<br /> |توضیحات = از [[صحابه]] پیامبر (ص) و نقیبان [[انصار]]، از حاضران در بیعت‌های عقبه و جنگ بدر، نخستین قاضی [[فلسطین]] و از معترضان به [[معاویه]]<br /> }}<br /> <br /> '''عبادة بن صامت'''، از [[صحابه]] پیامبر (ص) و از نقیبان [[انصار]] بود. او در بیعت‌های عقبه حاضر شد، در [[غزوه بدر|جنگ بدر]] و دیگر جنگ‌ها همراه پیامبر (ص) بود و بعدها از سوی [[عمر بن خطاب]] به داوری و آموزش در [[شام]] فرستاده شد.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۸۰۸.&lt;/ref&gt; او نخستین قاضی [[فلسطین]] شمرده می‌شود و در پی اختلاف با [[معاویه]]، شام را ترک کرد.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۸۰۸.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == نام و نسب ==<br /> ابن عبدالبر او را «عبادة بن الصامت بن قیس» و از [[خزرج]] دانسته و کنیه‌اش را ابوالولید آورده است.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۸۰۸.&lt;/ref&gt; مادرش قرة‌العین دختر عبادة بن نضلة بود.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۸۰۸.&lt;/ref&gt; او از نقیبان انصار بود؛ نقیبان، نمایندگان قبایل مدینه در پیمان‌های عقبه بودند.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۸۰۸.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == همراهی با پیامبر ==<br /> به گزارش ابن عبدالبر، عبادة در بیعت عقبهٔ اول، دوم و سوم حاضر بود و پیامبر (ص) میان او و ابو مرثد غنوی پیوند برادری برقرار کرد.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۸۰۸.&lt;/ref&gt; او در [[غزوه بدر|بدر]] و همهٔ جنگ‌های پیامبر (ص) شرکت کرد.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۸۰۸.&lt;/ref&gt; از او روایت‌هایی دربارهٔ بیعت با پیامبر (ص) و احکام نقل شده است.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۸۰۸.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == در شام ==<br /> عمر بن خطاب او را به شام فرستاد تا در آنجا قاضی و معلم باشد و به مردم قرآن و احکام بیاموزد. او نخست در حمص اقامت کرد و سپس به فلسطین رفت.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۸۰۸.&lt;/ref&gt; به گزارش اوزاعی، عبادة نخستین کسی بود که در فلسطین به قضاوت نشست.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۸۰۸.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == خانواده ==<br /> همسر عبادة بن صامت را خولة بنت حکیم دانسته‌اند.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۴، ص۱۸۳۰.&lt;/ref&gt; ابن عبدالبر در شرح حال خوله، روایتی را که او را همان «مجادله» (زنی که آیهٔ ظهار دربارهٔ او نازل شد) می‌خواند، توهّم می‌شمارد و تصریح می‌کند که مجادله، خولة بنت ثعلبه، همسر اوس بن صامت، برادر عبادة بود.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۴، ص۱۸۳۰-۱۸۳۱.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == رویارویی با معاویه ==<br /> در روزگار معاویه، میان او و عبادة در مسئله‌ای اختلاف افتاد. ابن عبدالبر به نقل از اوزاعی می‌نویسد که معاویه در گفتار بر عبادة درشت گفت؛ عبادة پاسخ داد: «لَا أُسَاكِنُكَ بِأَرْضٍ وَاحِدَةٍ أَبَدًا»؛ «هرگز در یک سرزمین با تو نخواهم ماند» و به [[مدینه]] کوچید.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۸۰۸.&lt;/ref&gt; چون به مدینه رسید، عمر از او پرسید: «چه چیز تو را به اینجا آورد؟» عبادة ماجرا را گفت. عمر فرمود: «به جای خود بازگرد؛ زشت باد سرزمینی که تو و همانند تو در آن نباشند» و به معاویه نوشت: «لَا إِمْرَةَ لَكَ عَلَى عِبَادَةَ»؛ «تو را بر عبادة فرمانروایی نیست.»&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۸۰۸.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> این گزارش نشان می‌دهد که عبادة در برابر قدرت اموی، به عدالت و استقلال رأی خود پایبند بود و از ماندن در سرزمینی که به او توهین شده بود، خودداری کرد.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۸۰۸.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == وفات ==<br /> دربارهٔ محل وفات او اختلاف است. ابن عبدالبر می‌نویسد که او در سال ۳۴ق در رمله (در فلسطین) درگذشت و در [[بیت المقدس]] به خاک سپرده شد و قبرش شناخته‌شده بود؛ برخی نیز وفات او را در مدینه دانسته‌اند.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۸۰۸.&lt;/ref&gt; به گفتهٔ ابن سعد، او تا خلافت معاویه در شام زنده ماند.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۸۰۸.&lt;/ref&gt; سن او را هنگام مرگ ۷۲ سال دانسته‌اند.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۸۰۸.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == نکته‌ای دربارهٔ خوله ==<br /> منابع، همسر عبادة بن صامت را «خولة بنت حکیم» دانسته‌اند و برخی او را همان زنی شمرده‌اند که آیهٔ ظهار دربارهٔ او نازل شد؛ اما ابن عبدالبر این انتساب را «وهم» می‌داند و می‌گوید زنی که آیهٔ مجادله دربارهٔ او نازل شد، خولة بنت ثعلبه، همسر اوس بن صامت (برادر عبادة) بود.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۴، ص۱۸۳۰-۱۸۳۱.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == ارزیابی ==<br /> عبادة بن صامت از صحابه‌ای است که در منابع، هم به علم و قضاوت و هم به استقامت در برابر قدرت شناخته می‌شود. روایت‌های او در باب بیعت و احکام، و موضعش در برابر معاویه، تصویری از یک صحابی مستقل و پایبند به حق ارائه می‌دهد.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۸۰۸.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == پانویس ==<br /> {{پانویس}}<br /> <br /> == منابع ==<br /> * ابن عبدالبر، یوسف بن عبدالله؛ ''الاستیعاب فی معرفة الأصحاب''، بیروت: دار الجیل، ۱۴۱۲ق؛ ج۲ و ۴.<br /> <br /> [[رده:اصحاب پیامبر]]<br /> [[رده:تاریخ صدر اسلام]]<br /> [[رده:تاریخ تشیع]]</div>

Zadhoosh