عاص بن وائل - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi در ‏۱۸ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۳۰

2026-06-18T13:30:27Z

مهدی موسوی در ‏۲۲ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۲۶

2025-10-22T11:26:44Z

مهدی موسوی: ویرایش

2020-03-10T11:23:01Z

ویرایش

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۴ مارس ۲۰۱۳، ساعت ۰۷:۱۴

2013-03-04T07:14:20Z

بهرامی: صفحه‌ای جدید حاوی '{{مدخل دائرة المعارف|فرهنگ قرآن}} {{الگو:نیازمند ویرایش فنی}} «عاص بن وائل» از ...' ایجاد کرد

2013-02-23T09:51:58Z

صفحه‌ای جدید حاوی '{{مدخل دائرة المعارف|فرهنگ قرآن}} {{الگو:نیازمند ویرایش فنی}} «عاص بن وائل» از ...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل دائرة المعارف|[[فرهنگ قرآن]]}}

{{الگو:نیازمند ویرایش فنی}}

«عاص بن وائل» از قريش و از تيره سهم <ref> السّيرة النبويّه، ابن هشام، ج 2، ص 409؛ جمهرة انساب العرب، ص 163. </ref> و از جمله استهزاكنندگان پيامبر بود. <ref> السّيرة النبويّه، ابن هشام، ج 2، ص 409. </ref>

مفسّران، آيه 95 حجر (15) را درباره وى و ديگر مشركان دانسته اند كه پيوسته پيامبر(صلى الله عليه وآله) را استهزا مى كردند. <ref> جامع البيان، ج 8 ، جزء 14، ص 94؛ مجمع البيان، ج 5 - 6 ، ص 533. </ref>

نيز آيات 90 تا 93 اسراء (17) را درباره بهانه جویی وى و ديگر سران شرك و جدال بيهوده آنان با پيامبر(صلى الله عليه وآله)دانسته اند. <ref> جامع البيان، ج 9، جزء 15، ص 205؛ مجمع البيان، ج 5 - 6 ، ص 678 . </ref>

همچنين مقصود از «ابتر» در آيه 3 كوثر (108) وى ذكر شده است. <ref> الكشاف، ج 4، ص 808 ؛ مجمع البيان، ج 9 - 10، ص 836 . </ref>

==پانویس==
<references/>

==منابع==

فرهنگ قرآن، جلد 19، صفحه 492 .

[[رده: شخصیت‌های شان نزول آیات قرآن]]

[[رده:دشمنان پیامبر]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 '''«عاص بن وائل سهمی»''' -پدر [[عمرو بن عاص|عمرو عاص]]- از مشرکان قبیله [[قریش|قریش]] و از تیره سهم بود.<ref>السّیرة النبویه، ابن هشام، ج۲، ص۴۰۹؛ جمهرة انساب العرب، ص ۱۶۳.</ref> او از جمله کسانی است که [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] صلى الله علیه وآله را بسیار مورد اذیت و [[استهزاء]] خود قرار می‌داد.<ref>السّیرة النبویه، ابن هشام، ج۲، ص۴۰۹.</ref> مفسران، [[شأن نزول]] برخی آیات [[قرآن]] را در مورد او دانسته‌اند.
-==دشمنی عاص با پیامبر اسلام==
+==دشمنی عاص با پیامبر صلى الله علیه وآله==
-دشمنی عاص بن وائل با [[پیامبر اسلام]] (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌) به حدی بود که وی در هر اجتماعی که علیه پیامبر برگزار می‌شد، حضور می‌یافت؛ لذا زمانی که تعدادی از کفار به خانه [[ابوطالب]] رفتند و از پیامبر خواستند تا در قبال مال و مقام از دعوت خود دست بکشد، عاص نیز با آنها همراه بود و پیامبر در جواب آنها فرمود: «اگر خورشید را در دست راست و ماه را در دست چپ من قرار دهید از دعوت خود دست نخواهم کشید».<ref>مطهر مقدسی، البدء و التاریخ، ج۴، ص۱۴۶-۱۴۷.</ref>
+دشمنی عاص بن وائل با [[پیامبر اسلام]] (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌) به حدی بود که وی در هر اجتماعی که علیه پیامبر صلى الله علیه وآله برگزار می‌شد، حضور می‌یافت؛ لذا زمانی که تعدادی از کفار به خانه [[ابوطالب]] رفتند و از پیامبر صلى الله علیه وآله خواستند تا در قبال مال و مقام از دعوت خود دست بکشد، عاص نیز با آنها همراه بود و پیامبر صلى الله علیه وآله در جواب آنها فرمود: «اگر خورشید را در دست راست و ماه را در دست چپ من قرار دهید از دعوت خود دست نخواهم کشید».<ref>مطهر مقدسی، البدء و التاریخ، ج۴، ص۱۴۶-۱۴۷.</ref>
-عاص چند ماهی پس از [[هجرت پیامبر اسلام به مدینه|هجرت پیامبر به مدینه]] در سن هشتاد و پنج سالگی مرد.<ref>بلاذری، انساب ‌الاشراف، ج‌۱، ص۱۳۹.</ref> در مورد مرگ عاص بن وائل سخنان متفاوتی وجود دارد؛ در نقلی آمده است که خر یا قاطری به او لگد زد و در اثر آن ضربت هلاک شد.<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۱۳۸.</ref> و یا گفته شده: او برای انجام کاری به کدا (کوهی در ارتفاعات [[مکه]]) رفت، سنگی که روی آن نشسته بود از زیرش غلطید و از کوه پرت شد و به شدت آسیب دید و ناله می‌کرد که پروردگار [[محمد]] مرا کشت و در اثر همان حادثه مرد.<ref>شیخ صدوق، الخصال، ج‌۱، ص۲۷۹.</ref>
+عاص چند ماهی پس از [[هجرت پیامبر اسلام به مدینه|هجرت پیامبر صلى الله علیه وآله به مدینه]] در سن هشتاد و پنج سالگی مرد.<ref>بلاذری، انساب ‌الاشراف، ج‌۱، ص۱۳۹.</ref> در مورد مرگ عاص بن وائل سخنان متفاوتی وجود دارد؛ در نقلی آمده است که خر یا قاطری به او لگد زد و در اثر آن ضربت هلاک شد.<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۱۳۸.</ref> و یا گفته شده: او برای انجام کاری به کدا (کوهی در ارتفاعات [[مکه]]) رفت، سنگی که روی آن نشسته بود از زیرش غلطید و از کوه پرت شد و به شدت آسیب دید و ناله می‌کرد که پروردگار [[محمد]] مرا کشت و در اثر همان حادثه مرد.<ref>شیخ صدوق، الخصال، ج‌۱، ص۲۷۹.</ref>
 از عاص فرزندانی نیز باقی ماندند که در تاریخ نام آنها آمده است، معروف‌ترین آنها [[عمرو بن عاص]] مشاور [[معاویه]] است،<ref>ابن اثیر، اسد الغابة فی معرفة الصحابة، ج‌۳، ص۷۴۱.</ref> که بعدها به حکومت [[مصر]] نیز رسید.
 ==عاص در شأن نزول آیات==
-مفسّران و محقّقان اسلامی، نزول [[آیه]] {{متن قرآن|«اِنَّا کَفَیْناکَ الْمُسْتَهْزِئینَ»}} ([[سوره حجر]]، آیه ۹۵) را درباره عاص بن وائل سهمی و دیگر مشرکان دانسته‌اند که پیوسته [[پیامبر اکرم]] صلى الله علیه و آله را [[استهزاء|استهزا]] مى کردند.<ref>شیخ صدوق، الخصال، ج‌۱، ص۲۷۹؛ طبری، جامع البیان، ج۸، جزء ۱۴، ص ۹۴؛ طبرسی، مجمع البیان، ج۶، ص۵۳۳؛ فخرالدین رازی، مفاتیح الغیب، ج۱۹، ص۱۶۵.</ref>
+مفسّران و محقّقان اسلامی، نزول [[آیه]] {{متن قرآن|«{{آیه|15|95}}»}}<ref>[[آیه 95 سوره حجر|سوره حجر، آیه ۹۵.]]</ref> را درباره عاص بن وائل سهمی و دیگر مشرکان دانسته‌اند که پیوسته [[پیامبر اکرم]] صلى الله علیه و آله را [[استهزاء|استهزا]] مى کردند.<ref>شیخ صدوق، الخصال، ج‌۱، ص۲۷۹؛ طبری، جامع البیان، ج۸، جزء ۱۴، ص ۹۴؛ طبرسی، مجمع البیان، ج۶، ص۵۳۳؛ فخرالدین رازی، مفاتیح الغیب، ج۱۹، ص۱۶۵.</ref>
-بسیاری از مفسّران نیز، [[شأن نزول]] «[[سوره کوثر]]» را در جواب عاص بن وائل دانسته‌اند؛ چنانکه می فرماید: {{متن قرآن|«إنّ شانِئکَ هو الأبتَر»}} (سوره کوثر، آیه ۳).<ref>زمخشری، الکشاف، ج۴، ص۸۰۸؛ طبرسی، مجمع البیان، ج۹-۱۰، ص۸۳۶.</ref> [[ابن عباس]] می‌گوید: «عاص بن وائل که از سران مشرکان بود، با پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌) هنگام خارج شدن از [[مسجدالحرام]] برخورد کرد و مدتی با یکدیگر صحبت کردند. گروهی از سران [[قریش]] در مسجد نشسته بودند و این منظره را از دور مشاهده کردند، هنگامی که عاص بن وائل وارد مسجد شد، به او گفتند: با که صحبت می‌کردی؟ گفت با این مرد «[[ابتر]]»! این تعبیر را به خاطر این انتخاب کرد که عبداللَّه پسر پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌) -که از [[حضرت خدیجه]] متولد شده بود- از دنیا رفته بود، و عرب کسی را که پسر نداشت ابتر (بدون عقب) می‌نامید».<ref>واحدی نیشابوری، اسباب نزول القرآن، ص۴۹۴؛ ابن کثیر دمشقی، تفسیر القرآن العظیم، ج۸، ص۴۷۷.</ref>
+بسیاری از مفسّران نیز، [[شأن نزول]] «[[سوره کوثر]]» را در جواب عاص بن وائل دانسته‌اند؛ چنانکه می فرماید: {{متن قرآن|«{{آیه|108|3}}»}}<ref>[[آیه 3 سوره کوثر|سوره کوثر، آیه ۳.]]</ref> <ref>زمخشری، الکشاف، ج۴، ص۸۰۸؛ طبرسی، مجمع البیان، ج۹-۱۰، ص۸۳۶.</ref> [[ابن عباس]] می‌گوید: «عاص بن وائل که از سران مشرکان بود، با پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌) هنگام خارج شدن از [[مسجدالحرام]] برخورد کرد و مدتی با یکدیگر صحبت کردند. گروهی از سران [[قریش]] در مسجد نشسته بودند و این منظره را از دور مشاهده کردند، هنگامی که عاص بن وائل وارد مسجد شد، به او گفتند: با که صحبت می‌کردی؟ گفت با این مرد «[[ابتر]]»! این تعبیر را به خاطر این انتخاب کرد که عبداللَّه پسر پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌) -که از [[حضرت خدیجه]] سلام الله علیها متولد شده بود- از دنیا رفته بود، و عرب کسی را که پسر نداشت ابتر (بدون عقب) می‌نامید».<ref>واحدی نیشابوری، اسباب نزول القرآن، ص۴۹۴؛ ابن کثیر دمشقی، تفسیر القرآن العظیم، ج۸، ص۴۷۷.</ref>
-همچنین آیه {{متن قرآن|«وَقَالُوا لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ حَتَّىٰ تَفْجُرَ لَنَا مِنَ الْأَرْضِ يَنْبُوعًا...»}} و گفتند: ما به تو ایمان نمی آوریم، مگر آنکه از این سرزمین [خشک و سوزان مکه] چشمه ای پر آب و جوشان روان سازی!...  ([[سوره اسراء]]، آیه ۹۰) را درباره بهانه‌جویی عاص و دیگر سران [[شرک|شرک]] و [[جدال و مراء|جدال]] بیهوده آنان با [[پیامبر]] صلى الله علیه وآله دانسته اند.<ref>جامع البیان، ج۹، جزء ۱۵، ص ۲۰۵؛ مجمع البیان، ج۵-۶، ص۶۷۸.</ref> [[شیخ طوسى]] از قول ابن عباس می گوید: این آیات درباره اقوامى نازل گردیده که در مقام اقتراح با رسول خدا صلى الله علیه وآله بوده و به او گفته بودند، ما هرگز به تو [[ایمان]] نخواهیم آورد و [[نبوت]] تو تصدیق نخواهیم نمود، تا از براى ما چیزهایى که می‌خواهیم انجام بدهى. اینان [[ابوسفیان]]، [[ولید بن مغیره]]، [[ابوجهل]]، امیة بن خلف، '''عاص بن وائل''' و... از جماعت [[قریش]] بودند.<ref>محمدباقر محقق،‌ نمونه بينات در شأن نزول آيات از نظر شیخ طوسی، ص ۵۱۲.</ref>
+همچنین آیات {{متن قرآن|«{{آیه|17|90}} 💠<ref>[[آیه 90 سوره اسراء|سوره اسراء، آیه 90.]]</ref> {{آیه|17|91}} 💠<ref>[[آیه 91 سوره اسراء|همان، آیه 91.]]</ref> {{آیه|17|92}} 💠<ref>[[آیه 92 سوره اسراء|همان، آیه 92.]]</ref> {{آیه|17|93}}<ref>[[آیه 93 سوره اسراء|همان، آیه 93.]]</ref>»}} را درباره بهانه‌جویی عاص و دیگر سران [[شرک|شرک]] و [[جدال و مراء|جدال]] بیهوده آنان با [[پیامبر]] صلى الله علیه وآله دانسته اند.<ref>جامع البیان، ج۹، جزء ۱۵، ص ۲۰۵؛ مجمع البیان، ج۵-۶، ص۶۷۸.</ref> [[شیخ طوسى]] از قول ابن عباس می گوید: این آیات درباره اقوامى نازل گردیده که در مقام اقتراح با رسول خدا صلى الله علیه وآله بوده و به او گفته بودند، ما هرگز به تو [[ایمان]] نخواهیم آورد و [[نبوت]] تو تصدیق نخواهیم نمود، تا از براى ما چیزهایى که می‌خواهیم انجام بدهى. اینان [[ابوسفیان]]، [[ولید بن مغیره]]، [[ابوجهل]]، امیة بن خلف، '''عاص بن وائل''' و... از جماعت [[قریش]] بودند.<ref>محمدباقر محقق،‌ نمونه بينات در شأن نزول آيات از نظر شیخ طوسی، ص ۵۱۲.</ref>
-و در برخی از منابع، عاص را جزو افرادی چون ولید بن مغیره، اسود بن مطلب و امیة بن خلف دانسته‌اند که به پیامبر پیشنهاد دادند تا او خدای آنها را بپرستد و آنها نیز خدای او را بپرستند؛ که در جواب این افراد، خداوند «[[سوره کافرون]]» را نازل فرمود.<ref>ابن هشام حمیری، السیرة النبویة، ج۱، ص۳۶۲؛ محمدباقر محقق،‌ نمونه بينات در شأن نزول آيات.</ref>
+و در برخی از منابع، عاص را جزو افرادی چون ولید بن مغیره، اسود بن مطلب و امیة بن خلف دانسته‌اند که به پیامبر صلى الله علیه وآله پیشنهاد دادند تا او خدای آنها را بپرستد و آنها نیز خدای او را بپرستند؛ که در جواب این افراد، خداوند «[[سوره کافرون]]» را نازل فرمود.<ref>ابن هشام حمیری، السیرة النبویة، ج۱، ص۳۶۲؛ محمدباقر محقق،‌ نمونه بينات در شأن نزول آيات.</ref>
 به‌علاوه مفسران، شأن نزول برخی آیات دیگر را نیز درباره کارها و مواضع قبیح عاص بن وائل بیان کرده اند.<ref>سهل بن عبدالله تستری، تفسیر التستری، ص۲۰۶.</ref>

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-{{مدخل دائرة المعارف|[[فرهنگ قرآن]]}}
+'''«عاص بن وائل سهمی»''' -پدر [[عمرو بن عاص|عمرو عاص]]- از مشرکان قبیله [[قریش|قریش]] و از تیره سهم بود.<ref>السّیرة النبویه، ابن هشام، ج۲، ص۴۰۹؛ جمهرة انساب العرب، ص ۱۶۳.</ref> او از جمله کسانی است که [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] صلى الله علیه وآله را بسیار مورد اذیت و [[استهزاء]] خود قرار می‌داد.<ref>السّیرة النبویه، ابن هشام، ج۲، ص۴۰۹.</ref> مفسران، [[شأن نزول]] برخی آیات [[قرآن]] را در مورد او دانسته‌اند.
-«عاص بن وائل» -پدر [[عمرو بن عاص|عمرو عاص]]- از قبیله [[قریش|قریش]] و از تیره سهم<ref>السّیرة النبویه، ابن هشام، ج۲، ص۴۰۹؛ جمهرة انساب العرب، ص ۱۶۳.</ref> و از جمله استهزاکنندگان [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] صلى الله علیه و آله بود.<ref>السّیرة النبویه، ابن هشام، ج۲، ص۴۰۹.</ref>
+==دشمنی عاص با پیامبر اسلام==
-مفسّران، آیه ۹۵ [[سوره حجر]] را درباره وى و دیگر مشرکان دانسته اند که پیوسته پیامبر صلى الله علیه و آله را [[استهزاء|استهزا]] مى کردند.<ref>جامع البیان، ج۸، جزء ۱۴، ص ۹۴؛ مجمع البیان، ج۵-۶، ص۵۳۳.</ref>
+دشمنی عاص بن وائل با [[پیامبر اسلام]] (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌) به حدی بود که وی در هر اجتماعی که علیه پیامبر برگزار می‌شد، حضور می‌یافت؛ لذا زمانی که تعدادی از کفار به خانه [[ابوطالب]] رفتند و از پیامبر خواستند تا در قبال مال و مقام از دعوت خود دست بکشد، عاص نیز با آنها همراه بود و پیامبر در جواب آنها فرمود: «اگر خورشید را در دست راست و ماه را در دست چپ من قرار دهید از دعوت خود دست نخواهم کشید».<ref>مطهر مقدسی، البدء و التاریخ، ج۴، ص۱۴۶-۱۴۷.</ref>
-نیز آیات ۹۰ تا ۹۳ [[سوره اسراء]] را درباره بهانه جویی وى و دیگر سران [[شرک|شرک]] و جدال بیهوده آنان با پیامبر صلى الله علیه و آله دانسته اند.<ref>جامع البیان، ج۹، جزء ۱۵، ص ۲۰۵؛ مجمع البیان، ج۵-۶، ص۶۷۸.</ref>
+عاص چند ماهی پس از [[هجرت پیامبر اسلام به مدینه|هجرت پیامبر به مدینه]] در سن هشتاد و پنج سالگی مرد.<ref>بلاذری، انساب ‌الاشراف، ج‌۱، ص۱۳۹.</ref> در مورد مرگ عاص بن وائل سخنان متفاوتی وجود دارد؛ در نقلی آمده است که خر یا قاطری به او لگد زد و در اثر آن ضربت هلاک شد.<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۱۳۸.</ref> و یا گفته شده: او برای انجام کاری به کدا (کوهی در ارتفاعات [[مکه]]) رفت، سنگی که روی آن نشسته بود از زیرش غلطید و از کوه پرت شد و به شدت آسیب دید و ناله می‌کرد که پروردگار [[محمد]] مرا کشت و در اثر همان حادثه مرد.<ref>شیخ صدوق، الخصال، ج‌۱، ص۲۷۹.</ref>
-همچنین مقصود از «[[ابتر]]» در آیه ۳ [[سوره کوثر]] وى ذکر شده است.<ref>الکشاف، ج۴، ص۸۰۸؛ مجمع البیان، ج۹-۱۰، ص۸۳۶.</ref>
+از عاص فرزندانی نیز باقی ماندند که در تاریخ نام آنها آمده است، معروف‌ترین آنها [[عمرو بن عاص]] مشاور [[معاویه]] است،<ref>ابن اثیر، اسد الغابة فی معرفة الصحابة، ج‌۳، ص۷۴۱.</ref> که بعدها به حکومت [[مصر]] نیز رسید.
 ==پانویس==
@@ سطر ۱۳: / سطر ۲۴: @@
 ==منابع==
+*"عاص بن وائل سهمی"، پایگاه اسلام کوئست.
-* فرهنگ قرآن، جلد ۱۹، صفحه ۴۹۲.
+* [[فرهنگ قرآن]]، اکبر هاشمی، ج۱۹، ص۴۹۲.
 [[رده: شخصیت‌های شان نزول آیات قرآن]]
 [[رده:دشمنان پیامبر]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{مدخل دائرة المعارف|[[فرهنگ قرآن]]}}
-«عاص بن وائل» از قريش و از تيره سهم <ref>السّيرة النبويّه، ابن هشام، ج2، ص409؛ جمهرة انساب العرب، ص 163.</ref> و از جمله استهزاكنندگان پيامبر بود.<ref>السّيرة النبويّه، ابن هشام، ج2، ص409.</ref>
+«عاص بن وائل» -پدر [[عمرو بن عاص|عمرو عاص]]- از قبیله [[قریش|قریش]] و از تیره سهم<ref>السّیرة النبویه، ابن هشام، ج۲، ص۴۰۹؛ جمهرة انساب العرب، ص ۱۶۳.</ref> و از جمله استهزاکنندگان [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] صلى الله علیه و آله بود.<ref>السّیرة النبویه، ابن هشام، ج۲، ص۴۰۹.</ref>
-مفسّران، آيه 95 [[سوره حجر]](15) را درباره وى و ديگر مشركان دانسته اند كه پيوسته پيامبر صلى الله عليه و آله را استهزا مى كردند.<ref>جامع البيان، ج8، جزء 14، ص 94؛ مجمع البيان، ج5-6، ص533.</ref>
+مفسّران، آیه ۹۵ [[سوره حجر]] را درباره وى و دیگر مشرکان دانسته اند که پیوسته پیامبر صلى الله علیه و آله را [[استهزاء|استهزا]] مى کردند.<ref>جامع البیان، ج۸، جزء ۱۴، ص ۹۴؛ مجمع البیان، ج۵-۶، ص۵۳۳.</ref>
-نيز آيات 90 تا 93 [[سوره اسراء]](17) را درباره بهانه جویی وى و ديگر سران شرك و جدال بيهوده آنان با پيامبر صلى الله عليه و آله دانسته اند.<ref>جامع البيان، ج9، جزء 15، ص 205؛ مجمع البيان، ج5-6، ص678.</ref>
+نیز آیات ۹۰ تا ۹۳ [[سوره اسراء]] را درباره بهانه جویی وى و دیگر سران [[شرک|شرک]] و جدال بیهوده آنان با پیامبر صلى الله علیه و آله دانسته اند.<ref>جامع البیان، ج۹، جزء ۱۵، ص ۲۰۵؛ مجمع البیان، ج۵-۶، ص۶۷۸.</ref>
-همچنين مقصود از «ابتر» در آيه 3 [[سوره كوثر]](108) وى ذكر شده است.<ref>الكشاف، ج4، ص808؛ مجمع البيان، ج9-10، ص836.</ref>
+همچنین مقصود از «[[ابتر]]» در آیه ۳ [[سوره کوثر]] وى ذکر شده است.<ref>الکشاف، ج۴، ص۸۰۸؛ مجمع البیان، ج۹-۱۰، ص۸۳۶.</ref>
 ==پانویس==
-<references/>
+<references />
 ==منابع==
-فرهنگ قرآن، جلد 19، صفحه 492.
 [[رده: شخصیت‌های شان نزول آیات قرآن]]
 [[رده:دشمنان پیامبر]]