طول امل - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۱۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۲۲

2026-02-18T06:22:17Z

نمایش تغییرات

Mohammadi: /* آثار و آفات طول امل */

2025-06-01T12:58:55Z

‏آثار و آفات طول امل

Mohammadi: /* آثار و آفات طول امل */

2025-06-01T12:57:13Z

‏آثار و آفات طول امل

Mohammadi: /* اسباب آرزوهای دراز */

2025-06-01T12:48:51Z

‏اسباب آرزوهای دراز

Mohammadi: /* نکوهش طول امل */

2025-06-01T12:46:09Z

‏نکوهش طول امل

Mohammadi: /* آرزوهای پسند و ناپسند */

2025-06-01T12:24:52Z

‏آرزوهای پسند و ناپسند

مهدی موسوی در ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۳۵

2024-07-31T12:35:07Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی: ویرایش

2020-06-10T07:29:04Z

ویرایش

نمایش تغییرات

Aghajani در ‏۷ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۰۶:۳۷

2020-03-07T06:37:08Z

سید مهدی خدایی در ‏۸ فوریهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۱۱:۰۴

2016-02-08T11:04:44Z

@@ سطر ۳۶: / سطر ۳۶: @@
 '''ارتکاب گناه:'''
-رسیدن به آرزوهای دراز معمولاً از طریق مشروع غیرممکن است، بنابراین گرفتاران این رذیله اخلاقی خود را ناگزیر می بینند که در کسب درآمدها چشم بر هم نهند و [[حلال]] و [[حرام]] را شناسایی نکنند و از [[غصب]] حقوق دیگران، خوردن اموال یتیمان، کم‌فروشی، [[ربا خواری|رباخواری]]، [[رشوه خواری|رشوه‌]] و مانند این امور ترسی نداشته باشند. [[امام علی علیه السلام|امیرمؤمنان]] علیه السلام می فرماید: {{متن حدیث|«مَنْ أَطَالَ الْأَمَلَ أَسَاءَ الْعَمَلَ»}}<ref>سید رضی؛ نهج البلاغه، ترجمه محمد دشتی، قم، موسسه فرهنگی تحقیقاتی امیرالمومنین، بهار ۸۴، نوبت ۲۶، حکمت ۳۶.</ref>؛ هر کس آرزویش را طولانی کند عملش را زشت و ناپسند می گرداند. در روایت دیگر آمده است: {{متن حدیث|«مَنْ طَالَ أَمَلُهُ سَاءَ عَمَلُه؛‌ و مَنْ قَصُرَ أَمَلُهُ حَسُنَ عَمَلُه‌»}}<ref>عبدالواحد، آمدی؛ تصنیف غرر الحکم و دررالکلم، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، ۱۳۷۸، چاپ دوم، ص ۳۱۳.</ref>؛ کسی که آرزویش دراز باشد عملش بد می‌شود و کسی که آرزویش کوتاه باشد عملش نیک خواهد بود».
+رسیدن به آرزوهای دراز معمولاً از طریق مشروع غیرممکن است، بنابراین گرفتاران این رذیله اخلاقی خود را ناگزیر می بینند که در کسب درآمدها چشم بر هم نهند و [[حلال]] و [[حرام]] را شناسایی نکنند و از [[غصب]] حقوق دیگران، خوردن اموال یتیمان، کم‌فروشی، [[ربا خواری|رباخواری]]، [[رشوه خواری|رشوه‌]] و مانند این امور ترسی نداشته باشند. [[امام علی علیه السلام|امیرمؤمنان]] علیه السلام می فرماید: {{متن حدیث|«مَنْ أَطَالَ الْأَمَلَ أَسَاءَ الْعَمَلَ»}}<ref>[https://ahlolbait.com/content/16804/%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%B4%D8%B1%D8%AD-%D8%AD%DA%A9%D9%85%D8%AA-36-%D9%86%D9%87%D8%AC-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87-%D8%B2%D9%8A%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D8%B1%D8%B2%D9%88%D9%87%D8%A7%D9%89-%D8%B7%D9%88%D9%84%D8%A7%D9%86%DB%8C نهج البلاغه، حکمت ۳۶.]</ref>؛ هر کس آرزویش را طولانی کند عملش را زشت و ناپسند می گرداند. در روایت دیگر آمده است: {{متن حدیث|«مَنْ طَالَ أَمَلُهُ سَاءَ عَمَلُه؛‌ و مَنْ قَصُرَ أَمَلُهُ حَسُنَ عَمَلُه‌»}}<ref>عبدالواحد، آمدی؛ تصنیف غرر الحکم و دررالکلم، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، ۱۳۷۸، چاپ دوم، ص ۳۱۳.</ref>؛ کسی که آرزویش دراز باشد عملش بد می‌شود و کسی که آرزویش کوتاه باشد عملش نیک خواهد بود».
 '''قساوت قلب:'''
@@ سطر ۶۰: / سطر ۶۰: @@
 آرزوهای دراز همچون سرابی است که تشنگان را در بیابان زندگی به دنبال خود می‌کشانند و چهره‌ واقعیت‌ها را به گونه‌ای دروغین نشان می‌دهند و انسان به خاطر آنها درک نمی‌کند کجاست و به کجا می‌رود؟ وظیفه‌اش در برابر این سرنوشت چیست؟
-حضرت علی علیه‌السلام می‌فرمایند: {{متن حدیث|«الْأَمَانِی تُعْمِی عُیونَ الْبَصَائِر»}}<ref>همان، ص۶۵.</ref> آرزوهای دراز دیدگان بصیرت را نابینا می‌کند. کسی می‌تواند چهره زیبای حقیقت را آنگونه که هست ببیند و به سرچشمه زلال [[معرفت]] برسد که دیده عقل خود را با حجاب آرزوها نپوشاند».
+حضرت علی علیه‌السلام می‌فرمایند: {{متن حدیث|«الْأَمَانِی تُعْمِی عُیونَ الْبَصَائِر»}}<ref>همان، ص ۶۵.</ref> آرزوهای دراز دیدگان بصیرت را نابینا می‌کند. کسی می‌تواند چهره زیبای حقیقت را آنگونه که هست ببیند و به سرچشمه زلال [[معرفت]] برسد که دیده عقل خود را با حجاب آرزوها نپوشاند».
 '''کفران نعمت‌:'''

@@ سطر ۳۶: / سطر ۳۶: @@
 '''ارتکاب گناه:'''
-رسیدن به آرزوهای دراز معمولاً از طریق مشروع غیرممکن است، بنابراین گرفتاران این رذیله اخلاقی خود را ناگزیر می بینند که در کسب درآمدها چشم بر هم نهند و [[حلال]] و [[حرام]] را شناسایی نکنند و از [[غصب]] حقوق دیگران، خوردن اموال یتیمان، کم‌فروشی، [[ربا خواری|رباخواری]]، [[رشوه خواری|رشوه‌]] و مانند این امور ترسی نداشته باشند. [[امام علی علیه السلام|امیرمؤمنان]] علیه السلام می فرماید: «مَنْ أَطَالَ الْأَمَلَ أَسَاءَ الْعَمَلَ».<ref>سید رضی؛ نهج البلاغه، ترجمه محمد دشتی، قم، موسسه فرهنگی تحقیقاتی امیرالمومنین، بهار ۸۴، نوبت ۲۶، حکمت ۳۶.</ref> هر کس آرزویش را طولانی کند عملش را زشت و ناپسند می گرداند. در روایت دیگر آمده است: «مَنْ طَالَ أَمَلُهُ سَاءَ عَمَلُه؛‌ و مَنْ قَصُرَ أَمَلُهُ حَسُنَ عَمَلُه‌؛<ref>عبدالواحد، آمدی؛ تصنیف غرر الحکم و دررالکلم، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، ۱۳۷۸، چاپ دوم، ص ۳۱۳.</ref> کسی که آرزویش دراز باشد عملش بد می‌شود و کسی که آرزویش کوتاه باشد عملش نیک خواهد بود».
+رسیدن به آرزوهای دراز معمولاً از طریق مشروع غیرممکن است، بنابراین گرفتاران این رذیله اخلاقی خود را ناگزیر می بینند که در کسب درآمدها چشم بر هم نهند و [[حلال]] و [[حرام]] را شناسایی نکنند و از [[غصب]] حقوق دیگران، خوردن اموال یتیمان، کم‌فروشی، [[ربا خواری|رباخواری]]، [[رشوه خواری|رشوه‌]] و مانند این امور ترسی نداشته باشند. [[امام علی علیه السلام|امیرمؤمنان]] علیه السلام می فرماید: {{متن حدیث|«مَنْ أَطَالَ الْأَمَلَ أَسَاءَ الْعَمَلَ»}}<ref>سید رضی؛ نهج البلاغه، ترجمه محمد دشتی، قم، موسسه فرهنگی تحقیقاتی امیرالمومنین، بهار ۸۴، نوبت ۲۶، حکمت ۳۶.</ref>؛ هر کس آرزویش را طولانی کند عملش را زشت و ناپسند می گرداند. در روایت دیگر آمده است: {{متن حدیث|«مَنْ طَالَ أَمَلُهُ سَاءَ عَمَلُه؛‌ و مَنْ قَصُرَ أَمَلُهُ حَسُنَ عَمَلُه‌»}}<ref>عبدالواحد، آمدی؛ تصنیف غرر الحکم و دررالکلم، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، ۱۳۷۸، چاپ دوم، ص ۳۱۳.</ref>؛ کسی که آرزویش دراز باشد عملش بد می‌شود و کسی که آرزویش کوتاه باشد عملش نیک خواهد بود».
 '''قساوت قلب:'''
-طول امل انسان را از [[خدا]] غافل می‌کند و به دنیا حریص می‌سازد و [[آخرت]] او را بدست فراموشی می‌سپارد و این ها همه اسباب سنگدلی و [[قساوت قلب|قساوت]] است. به همین دلیل در حدیثی آمده است که خداوند به [[حضرت موسی علیه السلام|موسی]] علیه‌السلام فرمود: «یا مُوسَى لَا تُطَوِّلْ فِی الدُّنْیا أَمَلَک فَیقْسُوَ قَلْبُک وَالْقَاسِی الْقَلْبِ مِنِّی بَعِیدٌ؛<ref>کلینی، محمد بن یعقوب؛ اصول من الکافی، علی اکبر غفاری، بیروت، دارالتعارف، ۱۴۰۱، چاپ چهارم، ج‌۲ ص ۳۲۹.</ref> ای موسی! آرزوی خود را در دنیا طولانی نکن که قسی القلب خواهی شد و قسی القلب از من دور است».
+طول امل انسان را از [[خدا]] غافل می‌کند و به دنیا حریص می‌سازد و [[آخرت]] او را بدست فراموشی می‌سپارد و این ها همه اسباب سنگدلی و [[قساوت قلب|قساوت]] است. به همین دلیل در حدیثی آمده است که خداوند به [[حضرت موسی علیه السلام|موسی]] علیه‌السلام فرمود: {{متن حدیث|«یا مُوسَى لَا تُطَوِّلْ فِی الدُّنْیا أَمَلَک فَیقْسُوَ قَلْبُک وَالْقَاسِی الْقَلْبِ مِنِّی بَعِیدٌ»}}<ref>کلینی، محمد بن یعقوب؛ اصول من الکافی، علی اکبر غفاری، بیروت، دارالتعارف، ۱۴۰۱، چاپ چهارم، ج‌۲ ص ۳۲۹.</ref>؛ ای موسی! آرزوی خود را در دنیا طولانی نکن که قسی القلب خواهی شد و قسی القلب از من دور است».
 '''فراموشی مرگ و آخرت:'''
-این اثر به خوبی در زندگی آنها که گرفتار این رذیله اخلاقی هستند نمایان است؛ هرگز نه سخنی از [[مرگ]] بر زبان می‌رانند و نه در فکر آخرتند بلکه دائماً در گرداب [[غفلت]] غوطه‌ ورند. امیرمؤمنان [[امام علی علیه السلام|امام علی]] علیه‌السلام می‌فرمایند: «طُولُ الْأَمَلِ یُنْسِی الْآخِرَة؛<ref>همان، ج‌۱، ص ۴۴.</ref> آرزوی طولانی، آخرت را از یاد می برد». در حدیث دیگری از ایشان آمده است: «اکثرُ الناس أملاً اقلُّهم للموت ذکراً»؛<ref>تصنیف غررالحکم، ص ۳۱۲، ح ۷۲۱۵.</ref> کسی که آرزویش از همه طولانی تر است از همه کمتر به یاد مرگ است.
+این اثر به خوبی در زندگی آنها که گرفتار این رذیله اخلاقی هستند نمایان است؛ هرگز نه سخنی از [[مرگ]] بر زبان می‌رانند و نه در فکر آخرتند بلکه دائماً در گرداب [[غفلت]] غوطه‌ ورند. امیرمؤمنان [[امام علی علیه السلام|امام علی]] علیه‌السلام می‌فرمایند: {{متن حدیث|«طُولُ الْأَمَلِ یُنْسِی الْآخِرَة»}}<ref>همان، ج‌۱، ص ۴۴.</ref>؛ آرزوی طولانی، آخرت را از یاد می برد». در حدیث دیگری از ایشان آمده است: {{متن حدیث|«اکثرُ الناس أملاً اقلُّهم للموت ذکراً»}}<ref>تصنیف غررالحکم، ص ۳۱۲، ح ۷۲۱۵.</ref>؛ کسی که آرزویش از همه طولانی تر است از همه کمتر به یاد مرگ است.
 '''داشتن زندگی پر رنج:'''
@@ سطر ۵۰: / سطر ۵۰: @@
 هر قدر آرزوها طولانیتر باشد تهیه مقدمات بیشتری را می‌طلبد. همچنین صرفه‌جویی بیشتری برای حفظ اموال و ثروت‌ها جهت رسیدن به آن آرزوهای دور و دراز لازم است و نتیجه این دو، یک زندگی توأم با درد و رنج و سخت‌گیری و [[بخل]] بر خود و خانواده و توأم با تلاش شبانه‌روزی بی‌رویه خواهد بود و انسان را از بهره‌گیری از نعمت‌های الهی محروم می‌سازد.
-امیرمؤمنان علی علیه السلام در این مورد می فرماید: «مَنْ کثُرَ مُنَاهُ کثُرَ عَنَاؤُه‌؛<ref>عبدالواحد، آمدی؛ تصنیف غررالحکم و دررالکلم، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، ۱۳۷۸، چاپ دوم، ص ۳۱۴.</ref> کسی که آرزوهایش زیاد باشد، تعب و رنج او فزونی خواهد یافت‌».
+امیرمؤمنان علی علیه السلام در این مورد می فرماید: {{متن حدیث|«مَنْ کثُرَ مُنَاهُ کثُرَ عَنَاؤُه‌»}}<ref>عبدالواحد، آمدی؛ تصنیف غررالحکم و دررالکلم، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، ۱۳۷۸، چاپ دوم، ص ۳۱۴.</ref>؛ کسی که آرزوهایش زیاد باشد، تعب و رنج او فزونی خواهد یافت‌.
 '''زندگی ذلت‌بار:'''
-صاحبان آرزوهای دراز ناچارند شخصیت انسانی خود را درهم شکنند و برای رسیدن به مقصود خیالی در برابر هر کسی خضوع کنند و دست التماس به سوی این و آن دراز نمایند و به زندگی [[ذلت نفس|ذلت‌بار]] تن دهند. امیرمؤمنان علی علیه السلام در این مورد می فرماید: «ذُلُّ الرِّجَالِ فِی خَیبَةِ الْآمَال‌؛<ref>همان.</ref> خواری مردان در ناکامی آرزوهاست‌».
+صاحبان آرزوهای دراز ناچارند شخصیت انسانی خود را درهم شکنند و برای رسیدن به مقصود خیالی در برابر هر کسی خضوع کنند و دست التماس به سوی این و آن دراز نمایند و به زندگی [[ذلت نفس|ذلت‌بار]] تن دهند. امیرمؤمنان علی علیه السلام در این مورد می فرماید: {{متن حدیث|«ذُلُّ الرِّجَالِ فِی خَیبَةِ الْآمَال‌»}}<ref>همان.</ref>؛ خواری مردان در ناکامی آرزوهاست‌.
 '''محروم بودن از درک حقایق:'''
@@ سطر ۶۰: / سطر ۶۰: @@
 آرزوهای دراز همچون سرابی است که تشنگان را در بیابان زندگی به دنبال خود می‌کشانند و چهره‌ واقعیت‌ها را به گونه‌ای دروغین نشان می‌دهند و انسان به خاطر آنها درک نمی‌کند کجاست و به کجا می‌رود؟ وظیفه‌اش در برابر این سرنوشت چیست؟
-حضرت علی علیه‌السلام می‌فرمایند: «الْأَمَانِی تُعْمِی عُیونَ الْبَصَائِر؛<ref>همان، ص۶۵.</ref> آرزوهای دراز دیدگان بصیرت را نابینا می‌کند. کسی می‌تواند چهره زیبای حقیقت را آنگونه که هست ببیند و به سرچشمه زلال [[معرفت]] برسد که دیده عقل خود را با حجاب آرزوها نپوشاند».
+حضرت علی علیه‌السلام می‌فرمایند: {{متن حدیث|«الْأَمَانِی تُعْمِی عُیونَ الْبَصَائِر»}}<ref>همان، ص۶۵.</ref> آرزوهای دراز دیدگان بصیرت را نابینا می‌کند. کسی می‌تواند چهره زیبای حقیقت را آنگونه که هست ببیند و به سرچشمه زلال [[معرفت]] برسد که دیده عقل خود را با حجاب آرزوها نپوشاند».
 '''کفران نعمت‌:'''
-آرزوهای دراز، انسان را به آن‌چه ندارد و شاید هرگز به آن نمی‌رسد دلبند می‌سازد. به همین دلیل آن‌چه از نعمت‌های الهی در دست دارد کوچک می‌شمارد و نسبت به آنها بی‌اعتنا می‌شود و این [[کفران نعمت|کفران نعمت]]، پیامدهای شومی در دنیا و آخرت برای او دارد. امیرمؤمنان علی علیه السلام در این مورد می فرماید: «تَجَنَّبُوا الْمُنَى فَإِنَّهَا تَذْهَبُ بِبَهْجَةِ نِعَمِ اللَّهِ عِنْدَکمْ وَ تُلْزِمُ اسْتِصْغَارَهَا لَدَیکمْ وَ عَلَى قِلَّةِ الشُّکرِ مِنْکم‌؛<ref>همان، ص ۳۱۴.</ref> از آرزوهای دراز بپرهیزید که زیبایی نعمت‌های الهی را از نظر شما می‌برد و آنها را نزد شما کوچک می‌کند و به کمی [[شکر]] (و کفران نعمت) از سوی شما منتهی می‌شود».
+آرزوهای دراز، انسان را به آن‌چه ندارد و شاید هرگز به آن نمی‌رسد دلبند می‌سازد. به همین دلیل آن‌چه از نعمت‌های الهی در دست دارد کوچک می‌شمارد و نسبت به آنها بی‌اعتنا می‌شود و این [[کفران نعمت|کفران نعمت]]، پیامدهای شومی در دنیا و آخرت برای او دارد. امیرمؤمنان علی علیه السلام در این مورد می فرماید: {{متن حدیث|«تَجَنَّبُوا الْمُنَى فَإِنَّهَا تَذْهَبُ بِبَهْجَةِ نِعَمِ اللَّهِ عِنْدَکمْ وَ تُلْزِمُ اسْتِصْغَارَهَا لَدَیکمْ وَ عَلَى قِلَّةِ الشُّکرِ مِنْکم‌»}}<ref>همان، ص ۳۱۴.</ref>؛ از آرزوهای دراز بپرهیزید که زیبایی نعمت‌های الهی را از نظر شما می‌برد و آنها را نزد شما کوچک می‌کند و به کمی [[شکر]] (و کفران نعمت) از سوی شما منتهی می‌شود».
 ==درمان طول امل==

@@ سطر ۲۷: / سطر ۲۷: @@
 '''جهل و بی‌خبری:'''
-[[جهل]] انسان نسبت به دنیا، قدرت و لطف خدا، [[آخرت]] و نعمت‌های بی‌پایان آن و همچنین نسبت به وضع خویش و عدم توجه به این حقیقت که هر لحظه ممکن است پایان عمر او فرارسد، او را به وادی آرزوهای دراز می‌کشاند. [[امام علی]] علیه‌السلام می‌فرماید: «اتَّقُوا خِدَاعَ الْآمَالِ فَکمْ مِنْ مُؤَمِّلِ یوْمٍ لَمْ یدْرِکهُ وَ بَانِی بِنَاءٍ لَمْ یسْکنْهُ وَ جَامِعِ مَالٍ لَمْ یأْکلْهُ؛<ref>عبدالواحد، آمدی؛ تصنیف غرر الحکم و دررالکلم، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، ۱۳۷۸، چاپ دوم، ص ۳۱۳.</ref> از فریب آرزوها بپرهیزید؛ چه بسیار کسانی که آرزو داشتند روزی را (در آغوش ناز و نعمت بگذارنند) و هرگز به آن نرسیدند. چه بسیار کسانی که خانه و قصری ساختند ولی هرگز در آن ساکن نشدند و چه بسیار کسانی که اموال زیادی اندوختند ولی هرگز از آن نخوردند».
+[[جهل]] انسان نسبت به دنیا، قدرت و لطف خدا، [[آخرت]] و نعمت‌های بی‌پایان آن و همچنین نسبت به وضع خویش و عدم توجه به این حقیقت که هر لحظه ممکن است پایان عمر او فرارسد، او را به وادی آرزوهای دراز می‌کشاند. [[امام علی]] علیه‌السلام می‌فرماید: {{متن حدیث|«اتَّقُوا خِدَاعَ الْآمَالِ فَکمْ مِنْ مُؤَمِّلِ یوْمٍ لَمْ یدْرِکهُ وَ بَانِی بِنَاءٍ لَمْ یسْکنْهُ وَ جَامِعِ مَالٍ لَمْ یأْکلْهُ»}}<ref>عبدالواحد، آمدی؛ تصنیف غرر الحکم و دررالکلم، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، ۱۳۷۸، چاپ دوم، ص ۳۱۳.</ref>؛ از فریب آرزوها بپرهیزید؛ چه بسیار کسانی که آرزو داشتند روزی را (در آغوش ناز و نعمت بگذارنند) و هرگز به آن نرسیدند. چه بسیار کسانی که خانه و قصری ساختند ولی هرگز در آن ساکن نشدند و چه بسیار کسانی که اموال زیادی اندوختند ولی هرگز از آن نخوردند».
 '''حب دنیا:'''

@@ سطر ۱۵: / سطر ۱۵: @@
 ==نکوهش طول امل ==
-*[[پیامبر اکرم]] صلى الله علیه و آله «طول امل» را یکى از دو دشمن بسیار خطرناک براى انسانها شمرده و فرموده است: «إِنَّ أَشَدَّ مَا أَخَافُ عَلَیکمْ خِصْلَتَانٌ اِتِّبَاعُ الْهَوى وَ طُولُ الاَمَلِ، فَاَمَّا اتِّبَاعُ الْهَوى فَاِنَّهُ یعْدِلُ عَنِ الْحَقِّ، اَمَّا طُولُ الاَْمَلِ فَاِنَّهُ یحبّب الدُّنْیا؛ شدیدترین چیزى که از آن بر شما مى ترسم دو خصلت است: پیروى از هوا و آرزوى طول و دراز زیرا هواپرستى شما را از حق بازمى دارد و اما آرزوى دور و دراز شما را حریص بر دنیا مى کند».<ref>المحجّة البیضاء، جلد ۸، صفحه ۲۴۵.</ref>
+*[[پیامبر اکرم]] صلى الله علیه و آله «طول امل» را یکى از دو دشمن بسیار خطرناک براى انسانها شمرده و فرموده است: {{متن حدیث|«إِنَّ أَشَدَّ مَا أَخَافُ عَلَیکمْ خِصْلَتَانٌ اِتِّبَاعُ الْهَوى وَ طُولُ الاَمَلِ، فَاَمَّا اتِّبَاعُ الْهَوى فَاِنَّهُ یعْدِلُ عَنِ الْحَقِّ، اَمَّا طُولُ الاَْمَلِ فَاِنَّهُ یحبّب الدُّنْیا»}}<ref>المحجّة البیضاء، جلد ۸، صفحه ۲۴۵.</ref>؛ شدیدترین چیزى که از آن بر شما مى ترسم دو خصلت است: پیروى از هوا و آرزوى طول و دراز زیرا هواپرستى شما را از حق بازمى دارد و اما آرزوى دور و دراز شما را حریص بر دنیا مى کند.
-*همچنین پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله مى فرماید: «اَرْبَعَةٌ مِنَ الشَّقَاءِ جُمُودُ الْعَینِ وَ قَسَاوَةُ الْقَلْبِ وَ طُولُ الاَْمَلِ وَالْحِرْصِ عَلَى الدُّنْیا؛ چهار چیز است که نشانه شقاوت و بدبختى انسان است: خشک بودن چشمها (به گونه اى که هرگز از خوف خدا اشکى نریزد) و سنگدلى و آرزوهاى دراز و حرص بر دنیا».<ref> تفسیر قرطبى، جلد ۵، صفحه ۳۶۱۸؛ شبیه به همین معنى با کمى تفاوت در بحارالانوار، جلد ۷۰، صفحه ۱۶۴ نیز آمده است.</ref>
+*همچنین پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله مى فرماید: {{متن حدیث|«اَرْبَعَةٌ مِنَ الشَّقَاءِ جُمُودُ الْعَینِ وَ قَسَاوَةُ الْقَلْبِ وَ طُولُ الاَْمَلِ وَالْحِرْصِ عَلَى الدُّنْیا»}}<ref> تفسیر قرطبى، جلد ۵، صفحه ۳۶۱۸؛ شبیه به همین معنى با کمى تفاوت در بحارالانوار، جلد ۷۰، صفحه ۱۶۴ نیز آمده است.</ref>؛ چهار چیز است که نشانه شقاوت و بدبختى انسان است: خشک بودن چشمها (به گونه اى که هرگز از خوف خدا اشکى نریزد) و سنگدلى و آرزوهاى دراز و حرص بر دنیا».
-*در حدیث دیگرى از [[فاطمه دختر امام حسین علیه السلام|فاطمه بنت الحسین]] از پدرش [[امام حسین]] علیه السلام از جدش [[رسول خدا]] صلى الله علیه و آله چنین آمده است: «اِنَّ صَلاَحَ اَوَّلِ هَذِهِ الاُْمَّةِ بِالزُّهْدِ وَالْیقِینِ وَ هَلاَک آخِرِهَا بِالشُّحِّ (بِالشَّک) وَالاَْمَلِ؛ دو عامل سبب اصلاح (و پیروزى) آغاز این امت شد که یکى [[زهد]] (و ترک وابستگى به دنیا) بود و دیگرى [[ایمان|ایمان]] و [[یقین|یقین]] محکم و آنچه باعث هلاکت (و شکست) آخر این امت مى شود بخل (شک) و آرزوهاى دراز است». <ref>بحارالانوار، جلد ۷۰، صفحه ۱۶۴.</ref> بدیهى است ایمان و یقین محکم، به اضافه بى اعتنایى به زرق و برق دنیا، سبب شد که مسلمانان نخستین به هنگام ورود در میدان [[جهاد]] از هیچ چیز پروا نکنند، جز خدا را در نظر نگیرند و جز براى خدا شمشیر نزنند و هرگز پشت به دشمن ننمایند و این عامل مهم پیروزى آنان بود. ولى هنگامى که آرزوهاى دراز و دلبستگى ها و دلدادگى ها نسبت به ظواهر دنیا جاى «زهد» را گرفت و شک و تردید به جاى یقین نشست، عقب گردها و شک ها شروع شد و امروز هم براى تجدید عظمت نخستین، راهى جز احیاى دو اصل نخست نیست.
+*در حدیث دیگرى از [[فاطمه دختر امام حسین علیه السلام|فاطمه بنت الحسین]] از پدرش [[امام حسین]] علیه السلام از جدش [[رسول خدا]] صلى الله علیه و آله چنین آمده است: {{متن حدیث|«اِنَّ صَلاَحَ اَوَّلِ هَذِهِ الاُْمَّةِ بِالزُّهْدِ وَالْیقِینِ وَ هَلاَک آخِرِهَا بِالشُّحِّ (بِالشَّک) وَالاَْمَلِ»}}<ref>بحارالانوار، جلد ۷۰، صفحه ۱۶۴.</ref>؛ دو عامل سبب اصلاح (و پیروزى) آغاز این امت شد که یکى [[زهد]] (و ترک وابستگى به دنیا) بود و دیگرى [[ایمان|ایمان]] و [[یقین|یقین]] محکم و آنچه باعث هلاکت (و شکست) آخر این امت مى شود بخل (شک) و آرزوهاى دراز است.  بدیهى است ایمان و یقین محکم، به اضافه بى اعتنایى به زرق و برق دنیا، سبب شد که مسلمانان نخستین به هنگام ورود در میدان [[جهاد]] از هیچ چیز پروا نکنند، جز خدا را در نظر نگیرند و جز براى خدا شمشیر نزنند و هرگز پشت به دشمن ننمایند و این عامل مهم پیروزى آنان بود. ولى هنگامى که آرزوهاى دراز و دلبستگى ها و دلدادگى ها نسبت به ظواهر دنیا جاى «زهد» را گرفت و شک و تردید به جاى یقین نشست، عقب گردها و شک ها شروع شد و امروز هم براى تجدید عظمت نخستین، راهى جز احیاى دو اصل نخست نیست.
-*در حدیث دیگرى از همان امام بزرگوار آمده است: «کذَّبَ مَنِ ادَّعَى الاِْیمَانَ وَ هُوَ مَشْغُوفٌ مِنَ الدُّنْیا بِخِدَعِ الاَْمَانِىِّ وَ زُورِ الْمَلاَهِىِّ؛ [[دروغ]] مى گوید کسى که ادعاى ایمان مى کند در حالى که به خاطر خدعه هاى آرزوها و سرگرمى هاى باطل، دلباخته دنیا شده است»!<ref>تصنیف غررالحکم، صفحه ۳۱۲، حدیث ۷۲۲۳.</ref> روشن است که دلباختگان آرزوها ناگزیرند براى وصول به آنها همه چیز را بدست فراموشى بسپارند و از همین جا رخنه در [[ایمان]] آنها پیدا مى شود.
+*در حدیث دیگرى از همان امام بزرگوار آمده است: {{متن حدیث|«کذَّبَ مَنِ ادَّعَى الاِْیمَانَ وَ هُوَ مَشْغُوفٌ مِنَ الدُّنْیا بِخِدَعِ الاَْمَانِىِّ وَ زُورِ الْمَلاَهِىِّ»}}<ref>تصنیف غررالحکم، صفحه ۳۱۲، حدیث ۷۲۲۳.</ref>؛ [[دروغ]] مى گوید کسى که ادعاى ایمان مى کند در حالى که به خاطر خدعه هاى آرزوها و سرگرمى هاى باطل، دلباخته دنیا شده است»! روشن است که دلباختگان آرزوها ناگزیرند براى وصول به آنها همه چیز را بدست فراموشى بسپارند و از همین جا رخنه در [[ایمان]] آنها پیدا مى شود.
 ==اسباب آرزوهای دراز==

@@ سطر ۳: / سطر ۳: @@
 == آرزوهای پسند و ناپسند ==
-آرزو نقش بسیار مهمى در حرکت چرخ هاى زندگى و پیشرفت در جنبه هاى مادى و معنوى [[بشر]] دارد. در [[حدیث|حدیثی]] از [[پیامبر اسلام|پیامبر]] صلی الله علیه وآله آمده است: «الْأَمَلُ رَحْمَةٌ لِأُمَّتِی وَلَوْلَا الْأَمَلُ مَا رَضَعَتْ وَالِدَةٌ وَلَدَهَا وَلَا غَرَسَ غَارِسٌ شَجَراً»؛<ref>محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، تهران، دارالکتاب اسلامیه، ۱۳۶۴، نوبت دوم، ج ۷، ص‌۱۷۳.</ref> امید و آرزو، برای امت من رحمت است و اگر امید و آروز نبود هیچ مادری فرزندش را شیر نمی‌داد و هیچ باغبانی نهالی نمی‌کاشت».
+آرزو نقش بسیار مهمى در حرکت چرخ هاى زندگى و پیشرفت در جنبه هاى مادى و معنوى [[بشر]] دارد. در [[حدیث|حدیثی]] از [[پیامبر اسلام|پیامبر]] صلی الله علیه وآله آمده است: {{متن حدیث|«الْأَمَلُ رَحْمَةٌ لِأُمَّتِی وَلَوْلَا الْأَمَلُ مَا رَضَعَتْ وَالِدَةٌ وَلَدَهَا وَلَا غَرَسَ غَارِسٌ شَجَراً»}}<ref>محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، تهران، دارالکتاب اسلامیه، ۱۳۶۴، نوبت دوم، ج ۷، ص‌ ۱۷۳.</ref>؛ امید و آرزو، برای امت من رحمت است و اگر امید و آروز نبود هیچ مادری فرزندش را شیر نمی‌داد و هیچ باغبانی نهالی نمی‌کاشت.
 در این صورت بدون شک‌، امید و آرزو عامل حرکت چرخ‌های زندگی انسان‌ها است‌ که حتی اگر یک روز از دل‌های مردم جهان برداشته شود نظام زندگی به هم می‌ریزد و کمتر کسی دلیلی بر فعالیت و تلاش و جنب و جوش خود پیدا می‌کند.
-آرزوهای انسان در جهت گیری صحیح یا غلط زندگی او بسیار اهمیت دارد، زیرا همه همت انسان در زندگی صرف رسیدن به آرزوهایش می شود. اگر آرزوهایش مثبت و سازنده و در جهت رشد و تعالی فرد و جامعه باشد، انسان نعمتها و امکانات ظاهری و باطنی وجودش را در جهتی مفید و مثبت  به کار خواهد گرفت؛ [[امام علی]] علیه السلام می فرمایند: «مَن قَصُر أملُه حَسُن عملُه»<ref>عبدالواحد آمدی، غرر الحکم، ح ۸۴۴۴ و ۸۴۴۵.</ref>؛ کسی که آرزویش کوتاه باشد، عملش نیک خواهد بود». ولی اگر انسان درگیر آرزوهای پوچ و بی ارزش شود همه زندگی اش را برای هدفی بی ارزش فانی خواهد کرد؛ مانند کشاورزی است که بهترین بذر را در بدترین زمین بکارد. به همین دلیل آرزوهای کاذب و دور و دراز و به تعبیر دیگر «طول امل» از رذایل اخلاقی شناخته می شود.
+آرزوهای انسان در جهت گیری صحیح یا غلط زندگی او بسیار اهمیت دارد، زیرا همه همت انسان در زندگی صرف رسیدن به آرزوهایش می شود. اگر آرزوهایش مثبت و سازنده و در جهت رشد و تعالی فرد و جامعه باشد، انسان نعمتها و امکانات ظاهری و باطنی وجودش را در جهتی مفید و مثبت  به کار خواهد گرفت؛ [[امام علی]] علیه السلام می فرمایند: {{متن حدیث|«مَن قَصُر أملُه حَسُن عملُه»}}<ref>عبدالواحد آمدی، غرر الحکم، ح ۸۴۴۴ و ۸۴۴۵.</ref>؛ کسی که آرزویش کوتاه باشد، عملش نیک خواهد بود. ولی اگر انسان درگیر آرزوهای پوچ و بی ارزش شود همه زندگی اش را برای هدفی بی ارزش فانی خواهد کرد؛ مانند کشاورزی است که بهترین بذر را در بدترین زمین بکارد. به همین دلیل آرزوهای کاذب و دور و دراز و به تعبیر دیگر «طول امل» از رذایل اخلاقی شناخته می شود.
-آرزوهای ناپسند به دلبستگی‌هایی گفته می‌شود که بیشتر ذهنی‌، غیرمعقول‌، کودکانه بوده و دسترسی به آن‌ها بسیار بعید است‌. آرزو اگر از حد بگذرد و به صورت آرزوی دور و دراز درآید، بدترین عامل انحراف و بدبختی است‌ و درست همانند آب باران است که اگر از حد گذشت مایه غرق شدن و نابودی خواهد شد. این آرزوی کشنده همان است که [[قرآن کریم]] می‌فرماید: {{متن قرآن|«رُبَمَا یوَدُّ الَّذِینَ کفَرُوا لَوْ کانُوا مُسْلِمِینَ * ذَرْهُمْ یأْکلُوا وَیتَمَتَّعُوا وَیلْهِهِمُ الْأَمَلُ فَسَوْفَ یعْلَمُونَ»}}.<ref>[[سوره حجر]]، ۲-۳.</ref> کافران (هنگامی که آثار شوم اعمال را ببینند) چه بسا آرزو می‌کنند مسلمان بودند! بگذار آن‌ها بخورند و بهره گیرند و آرزوها آنان را غافل می‌سازد ولی بزودی خواهند فهمید.
+آرزوهای ناپسند به دلبستگی‌هایی گفته می‌شود که بیشتر ذهنی‌، غیرمعقول‌، کودکانه بوده و دسترسی به آن‌ها بسیار بعید است‌. آرزو اگر از حد بگذرد و به صورت آرزوی دور و دراز درآید، بدترین عامل انحراف و بدبختی است‌ و درست همانند آب باران است که اگر از حد گذشت مایه غرق شدن و نابودی خواهد شد. این آرزوی کشنده همان است که [[قرآن کریم]] می‌فرماید: {{متن قرآن|«{{آیه|15|2}} 💠<ref>[[آیه 2 سوره حجر|سوره حجر، آیه ۲.]]</ref> {{آیه|15|3}}<ref>[[آیه 3 سوره حجر|همان، آیه ۳.]]</ref>»}}؛ کافران (هنگامی که آثار شوم اعمال را ببینند) چه بسا آرزو می‌کنند مسلمان بودند! بگذار آن‌ها بخورند و بهره گیرند و آرزوها آنان را غافل می‌سازد ولی بزودی خواهند فهمید.
 شاخص‌های آرزوهای ناپسند، درست ضد شاخص‌های آرزوهای پسندیده است‌. به علاوه این که آرزوهای ناپسند آثاری همچون غفلت از یاد خدا، بازداشتن از حقایق‌، فراموشی از [[مرگ]] و [[قیامت|قیامت‌]] به بطالت گذراندن عمر، [[اضطراب]] و تشویش خاطر و... دارد.<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه‌، دارالکتب الاسلامیة، تهران، ۱۳۸۲، ج ۱۷، ص۲۴۲-۲۴۴.</ref>

@@ سطر ۹۰: / سطر ۹۰: @@
 ==منابع==
-* [http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=34171#_ftn1 آرزوهای طولانی، علی اکبریان تبریزی، سایت پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام (بخش فرهنگ علوم انسانی و اسلامی)]، تاریخ بازیابی: 24 آبان 1391.
+*علی اکبریان تبریزی، آرزوهای طولانی، [http://www.pajoohe.ir  دانشنامه پژوهه]، تاریخ بازیابی: 24 آبان 1391.
 * ناصر مکارم شیرازی، اخلاق در قرآن، ج 2.
 [[رده:اخلاق فردی]]
 [[رده:صفات ناپسند]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ فوریهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۱۱:۰۴
سطر ۱:		سطر ۱:
		+	{{خوب}}
	__toc__		__toc__