طواف کعبه - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۱۷ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۱۴

2026-02-17T07:14:05Z

مهدی موسوی: ویرایش

2020-06-10T05:19:52Z

ویرایش

نمایش تغییرات

Aghajani در ‏۷ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۵۵

2020-03-07T11:55:51Z

Aghajani در ‏۷ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۵۵

2020-03-07T11:55:30Z

مهدی موسوی: ویرایش

2019-07-27T10:24:03Z

ویرایش

نمایش تغییرات

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۶ مارس ۲۰۱۳، ساعت ۱۱:۳۸

2013-03-06T11:38:16Z

نمایش تغییرات

بهرامی در ‏۲۵ فوریهٔ ۲۰۱۳، ساعت ۰۷:۰۶

2013-02-25T07:06:00Z

بهرامی: صفحه‌ای جدید حاوی '{{الگو:منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}} {{نیازمند ویرایش فنی}} طواف در لغت به ...' ایجاد کرد

2013-02-25T07:05:13Z

صفحه‌ای جدید حاوی '{{الگو:منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}} {{نیازمند ویرایش فنی}} طواف در لغت به ...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{الگو:منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}}

{{نیازمند ویرایش فنی}}

طواف در لغت به معنای احاطه کردن،<ref> فراهیدی، خلیل بن احمد؛ کتاب العین، تحقیق مهدی مخزمی، ایران، دارالهجرة، 1409ق، ج7، ص458.</ref> و دور چیزی چرخیدن<ref> جوهری، اسماعیل؛ الصحاح، تحقیق احمد عبدالغفور، بیروت، دارالعلم للملایین، 1407ق، چاپ چهارم، ج4، ص1396 و ابن منظور، محمدبن مکرم؛ لسان العرب، قم، ادب، 1405ق، چاپ اول، ج9، ص225.</ref> با پای پیاده را گویند و طائف به کسی گویند که دور خانه می گردد؛<ref> راغب اصفهانی، حسین بن محمد؛ مفردات الفاظ القرآن، تحقیق صفوان عدنان، قم، طلیعۀ نور، 1426ق، چاپ اول، ص531.</ref> و اما در اصطلاح فقه "طائف" کسی است که حول بیت عتیق(کعبه) در روز که قربانی واجب است، بگردد.<ref> ابن منظور، محمدبن مکرم؛ لسان العرب، قم، ادب، 1405ق، چاپ اول، ج9، ص225.</ref> ماده ی "طواف" در قرآن هم به معنای لغوی به کار رفته و هم به معنای اصطلاحی؛ در معنای لغوی می توان به این آیه استناد کرد:
«فَطَافَ عَلَیهَا طَائِفٌ مِنْ رَبِّكَ وَ هُمْ نَائِمُونَ»<ref> قلم/19.</ref>
«اما عذابی فراگیر (شب هنگام) بر (تمام) باغ آنها فرود آمد در حالی که همه در خواب بودند.»

مراد از طواف در اینجا کنایه از بلا و مصیبتی است که در شب روی می دهد.<ref> مکارم شیرازی، ناصر و همکاران؛ تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیة، 1374ش، چاپ اول، ج24، ص395.</ref> و در برخی آیات به معنای مصطلح فقهی اشاره شده است:
«... وَلْیطَّوَّفُوا بِالْبَیتِ الْعَتِیقِ»<ref> حج/29.</ref>
«...و بر گِرد خانه ی گرامی کعبه، طواف کنند»

در شرع مقدس اسلام "طواف کعبه" از جمله واجبات حج به شمار می رود که فرد با شرایط خاصی باید هفت مرتبه دور خانه ی خدا (کعبه) بگردد؛<ref> فاضل هندی، محمد؛ کشف اللثام، تحقیق موسسۀ نشر اسلامی، قم، موسسۀ نشر اسلامی، 1416ق، چاپ اول، ج5، ص413 و شيخ صدوق، محمد بن علی؛ الهدایه، تحقیق مدرسة الامام المهدی، قم، مدرسة الامام المهدی، 1418ق، چاپ اول، ص225.</ref> بدین صورت که در هر شوط باید از حجرالاسود شروع و به همان ختم شود.<ref> شيخ مفید، محمد بن محمد؛ المقنعه، تحقیق موسسۀ نشر اسلامی، قم، موسسۀ نشر اسلامی، 1410ق، چاپ دوم، ص400 و نجفی، محمد حسن، جواهر الکلام، تحقیق، عباس قوچانی، طهران، دار الکتب الاسلامیۀ، 1365ش، ج19، ص287.</ref> نام دیگر طواف در فقه، شوط بوده،<ref> شيخ صدوق، محمد بن علی ؛ الهدایۀ، ص225.</ref> با این تفاوت که طواف به مجموع انجام هفت شوط اطلاق می گردد.<ref> نجفی، محمدحسن؛ جواهر الکلام، تحقیق عباس قوچانی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1365ش، چاپ سوم، ج19، ص286.</ref> اما دلیل اینکه "کعبه" به بیت عتیق نام گرفت، اینست که چون در زمان حضرت نوح –علیه السلام- از طوفان در امان ماند.<ref> قمی، علی بن ابراهیم؛ تفسیر قمی، تحقیق طیب موسوی، قم، دارالکتاب، 1404ق، چاپ سوم، ج2، ص84 و طوسی، محمدبن حسن؛ التبیان فی تفسیر القرآن، تحقیق احمد حبیب قصیر، نجف اشرف، امین، بی تا، ج7، ص311.</ref>

== پیشینه ی تاریخی طواف ==

سابقه تاریخی طواف به زمان حضرت آدم –علیه السلام- باز می گردد، زمانی که آدم ابوالبشر از بهشت رانده شد، نزد کعبه آمده و آن را همانند طواف ملائکه در عرش، طواف نمود.<ref> شیخ صدوق، محمد بن علی؛ علل الشرایع، تحقیق محمدصادق بحرالعلوم، نجف اشرف، الحیدریۀ، 1384ق، ج2، ص407.</ref> طواف بیت الله الحرام، در طول تاریخ استمرار داشت که رکنی از ارکان حج به شمار می رفت و حتی در زمان جاهلیت قبل از اسلام هر موقع یکی از افراد جاهلی وارد حرم می شد، یا قصد مسافرت داشت، اولین عملی که انجام می داد، طواف بیت بود؛ جاهلیت سنگهایی را جمع می کردند و خانه ای همانند مناره می ساختند و به دور آن طواف می نمودند که نام این عمل را "دوّار" نهادند.<ref> جواد علی؛ المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام، بیروت، دارالعلم للملایین، 1978م، چاپ دوم، ج6، ص354.</ref>در زمان جاهلیت عمل طواف از مهمترین راههای تقرب به خدایان لحاظ می شد و همانند دیگر شعار دینی آن را بسیار پاس می داشتند و انجام آن زمان و مکان خاصی نداشت؛ بلکه آنها هر موقع داخل معبدی می شدند که بت در آنجا بود و یا وارد کعبه و ضریح می شدند، هفت مرتبه حول آن می چرخیدند که فقراء با پای برهنه و افراد ثروتمند با کفش به طواف خانه می رفتند.<ref> جواد علی؛ المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام، ج6، ص355.</ref>
اما در اسلام طواف از معنا و شرایط خاصی برخوردار شد و از جمله واجبات حج به شمار رفت که بیان آن گذشت.

== کعبه و طواف در نگاه قرآن ==

در قرآن کریم سه آیه راجع به طواف حج وجود دارد که به برخی از احکام طواف نیز اشاره شده است.<ref> .هود/7، حج/29 و بقره/125.</ref>
کعبه اولین خانه ی مبارکی است که در آن هدایت، رحمت و برکتی برای مردم است:<ref> بحرانی، سیدهاشم؛ البرهان فی تفسیر القرآن، تحقیق مؤسسۀ بعثت قم، تهران، بنیاد بعثت، 1416ق، چاپ اول، ج1، ص661. </ref>

«إِنَّ أَوَّلَ بَیتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِی بِبَكَّةَ مُبَارَكًا وَهُدًى لِلْعَالَمِینَ»<ref> آل عمران/96.</ref>
«نخستین خانه‌ای که برای مردم (و نیایش خداوند) قرار داده شد، همان است که در سرزمین مکه است، که پر برکت، و مایه ی هدایت جهانیان است.»

مراد از "وضع بیت" این است که خداوند این خانه را محل عبادت و وسیله ای برای عبادت مردم قرار داده و مراد از "بکّه" همان مکه است؛<ref> طباطبائی(علامه)، سیدمحمدحسین؛ المیزان فی تفسیر القرآن، قم، اسماعیلیان، 1412ق، چاپ پنجم، ج3، ص350.</ref> از امام صادق -علیه السلام- نیز روایت شده: موضع و محلی که کعبه بنا شده، "بکه" و شهر را "مکه" نامیده اند.<ref> شيخ صدوق؛ علل الشرایع، ج2، ص390 و عروسی حویزی، عبدعلی بن جمعه؛ تفسیر نورالثقلین، تحقیق، سیدهاشم رسولی محلاتی، قم، اسماعیلیان، 1415ق، چاپ چهارم، ج1، ص367.</ref>
زمین از زیر کعبه گسترش یافته و روایات در مساله ی "دحوالارض" بسیار زیاد است و این احادیث نه با کتاب مخالفت دارد و نه برهان عقلی آن را رد می نماید.<ref> طباطبائی، سيدمحمدحسین؛ المیزان فی تفسیر القرآن، ج3، ص359.</ref>

تقدس این مکان به حدی است که نه تنها کافران حق تولیت آن را نداشته،<ref> انفال/34.</ref> بلکه مشرکان نیز به علت نجاستشان حق ورود به این مکان را ندارند؛<ref> توبه/28.</ref> لذا تولیت آن بر عهده ی اهل تقواست.<ref> انفال/34.</ref> پس آماده سازی کعبه برای طواف از جمله وظایف اولیه ای بود که خدای متعال در ابتدا، بنای این مکان را به حضرت ابراهیم و اسماعیل -سلام الله علیمها- واگذار نمود که قرآن کریم به وضوح گویای این مطلب است:
«وَإِذْ بَوَّأْنَا لِإِبْرَاهِیمَ مَكَانَ الْبَیتِ أَنْ لَاتُشْرِكْ بِی وَ طَهِّرْ بَیتِی لِلطَّائِفِینَ وَالْقَائِمِین...»<ref> حج/26.</ref>
(به خاطر بیاور) زمانی را که جای خانه (کعبه) را برای ابراهیم آماده ساختیم (تا خانه را بنا کند؛ و به او گفتیم:) چیزی را همتای من قرار مده! و خانه‌ام را برای طواف‌کنندگان و قیام‌کنندگان و... (از آلودگی بتها و از هر گونه آلودگی) پاک ساز!»

مراد از تطهیر، پاک نمودن خانه ی خدا از هر گونه خباثتی است؛ مانند: شرک، فواحش، ظلم به مردم و...؛ و همچنین مراد از "طواف" یعنی کسانی که پیاده به دور کعبه می گردند. "طواف" یک عبادت قدیمی است، مربوط به زمان حضرت ابراهیم که دین اسلام آن را تقریر و امضاء نمود؛ این عمل حتی در جاهلیت نیز وجود داشت و آنها به دور بت ها به عنوان طواف می گشتند.<ref> ابن عاشور، محمد بن طاهر؛ التحریر و التنویر، بیروت، موسسة التاریخ، 1420ق، چاپ اول، ج17، ص174.</ref>
در آیه ی دیگر می فرماید:

«وَإِذْ جَعَلْنَا الْبَیتَ مَثَابَةً لِلنَّاسِ وَ أمْناً... وَعَهِدْنَا إِلَى إِبْرَاهِیمَ وَإِسْمَاعِیلَ أَنْ طَهِّرَا بَیتِی لِلطَّائِفِینَ وَالْعَاكِفِینَ وَالرُّكَّعِ السُّجُودِ»<ref> بقره/125.</ref>
«و (به خاطر بیاورید) هنگامی که خانه کعبه را محل بازگشت و مرکز امن و امان برای مردم قرار دادیم... و ما به ابراهیم و اسماعیل امر کردیم که: خانه ی مرا برای طواف‌کنندگان و مجاوران و رکوع‌کنندگان و سجده‌کنندگان، پاک و پاکیزه کنید!»

"مَثَابَةً" یعنی محل اجتماع مردم، بعد از آنکه از هم جدا شدند؛<ref> فراهیدی، خلیل؛ کتاب العین، ج8، ص246.</ref> و از این جهت به بیت "مثابه" گویند، زیرا اهل خانه بعد از آنکه برای امور از خانه خارج می شوند، دوباره به آنجا باز می گردند.<ref> جوهری، اسماعیل؛ الصحاح، ج 1، ص95 و ابن قتیبۀ، عبدالله؛ غریب الحدیث، تحقیق عبدالله جبوری، بیروت، دارالکتب العلمیه، 1408ق، چاپ اول، ج1، ص306.</ref> لذا مراد از "بیت" همان کعبه و مسجدالحرام است که مرجع مردم بوده و هر سال بسوی این بیت مقدس رفت و آمد می کنند.<ref> طبرسی، فضل بن حسن؛ مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تحقیق لجنة من العلماء، بیروت، اعلمی، چاپ اول، ج1، ص382 و 383.</ref>
کلمه ی"عَهِدْنَا" به معنای امر کردن آمده<ref> طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج1، ص382 و شیخ طوسی، محمد؛ التبیان فی تفسیر القرآن، ج1، ص454.</ref> که به حضرت ابراهیم و اسماعیل امر شد، خانه ی خدا را برای طواف کنندگان، عاکفین و مؤمنین از کثافات، خون مشرکین که نزد خانه ی خدا می ریختند و از بت های آنها پاک کنند و خانه را از بنیان بر اساس طهارت و پاکی بسازند.<ref> طبرسی، فضل بن حسن؛ مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج1، ص382 و شیخ طوسی، محمد؛ التبیان فی تفسیر القرآن، ج1، ص454.</ref> بنابراین با توجه به اطلاق آیه مراد این است که بعد از بنای خانه آن را از نجاسات ظاهری و همچنین از جهات معنوی، از شرک، بت پرستی و چیزهایی که با حق منافات دارد، همانند طواف به حالت عریان، پاک گردانید.<ref> ابن عاشور، محمد بن طاهر؛ التحریر و التنویر، ج1، ص692.</ref>
مراد از "طائِفِینَ" افرادی هستند که به دور خانه طواف می کنند؛<ref> شیخ طوسی، محمد؛ التبیان فی تفسیر القرآن، ج1، ص454.</ref> و در این مسئله تفاوتی نیست که فرد برای حج آمده باشد یا برای عمره.<ref> فخرالدین رازي، ابوعبدالله محمد بن عمر؛ مفاتیح الغیب، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1420ق، چاپ سوم، ج4، ص47.</ref>
حال این سوال مطرح می شود، هنگامی که خداوند این فرمان را به حضرت ابراهیم و اسماعیل داد، کعبه و مسجدی نبود تا آن را برای طواف کنندگان و مؤمنان پاک نمایند؛ پس مراد از "تطهیر بیت" چیست؟ در پاسخ می توان گفت: منظور این است که خانه ای پاک و پاکیزه برای خدا بنا کنید، یا اینکه مکانی را که بناست در آنجا کعبه بنا شود، پاک کنید؛<ref> شیخ طوسی، محمد؛ التبیان فی تفسیر القرآن، ج1، ص454.</ref> چنانکه در آیه ی 26 حج گفته اند: ظاهراً کلامی در تقدیر است، به این معنا که ما به ابراهیم دستور دادیم، کعبه را بنا کند و بعد از آن، شریکی به من قرار ندهد و بیت مرا پاک سازد.<ref> ابن عاشور، محمد بن طاهر؛ التحریر و التنویر، ج17، ص174.</ref>
از جمله نکات قابل توجه این است که حاجی در ابتدا باید طواف را انجام دهد، بعد نماز طواف را بخواند.<ref> جصاص، احمد بن علی؛ احکام القرآن، تحقیق، عبدالسلام محمد، بیروت، دارالکتب العلمیه، 1415ق، ج1، ص92 و سیوطی، جلال الدین؛ الدرالمنثور، تحقیق نجدت نجیب، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1421ق، چاپ اول، ج1، ص160.</ref>

== زمان انجام طواف در مناسک حج ==

از دیگر مسائلی که باید در حج مراعات شود، اینکه در حج تمتع، بعد از آنکه قربانی انجام شد، باید طواف را بجای آورند و طواف قبل از قربانی معنا ندارد.<ref> شيخ صدوق، محمد بن علی؛ المقنع، تحقیق مدرسة الامام المهدی، قم، مدرسة الامام المهدی، 1415ق، ص280.</ref> قرآن کریم در این باره می فرماید:

«ثُمََّ لْیَقْضُوا تَفَثَهُمْ وَلْیُوفُوا نُذُورَهُمْ وَلْیطَّوَّفُوا بِالْبَیتِ الْعَتِیقِ»<ref> حج/29.</ref>
«سپس، باید آلودگیهایشان را برطرف سازند؛ و به نذرهای خود وفا کنند؛ و بر گرد خانه ی گرامی کعبه، طواف کنند.»

فقهاء با تمسک به اطلاق آیه و روایات اهل بیت –سلام الله علیهم- تصریح کرده اند: در حج تمتع بعد از آنکه حاجی قربانی کرد و سر را تراشید، همه چیز بر وی حلال می شود، مگر زن و عطر؛ بعد از آنکه به مکه باز گشت و طواف و سعی را انجام داد، عطر نیز حلال می گردد، و برای تحلیل نساء باید، طواف نساء را انجام بدهد.<ref> شيخ صدوق، محمد؛ المقنع، ص280.</ref> قرآن کریم به صراحت از این نوع طواف سخن به میان نیاورده، اما در احادیثی که از اهل بیت عصمت وارده شده، تصریح بر این امر دارد که مراد از طواف "بیت عتیق"، همان طواف نساء است،<ref> کلینی، محمد بن یعقوب؛ کافی، تحقیق علی اکبر غفاری، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1376ش، ج4، ص521، شیخ طوسی، محمد بن حسن؛ التبیان فی تفسیر القرآن، ج7، ص311، راوندی، قطب الدین سعید بن هبة اله؛ فقه القرآن فی شرح آیات الاحکام، تحقیق احمد حسینی، قم، کتابخانۀ مرعشی نجفی، 1405ق، چاپ دوم، ج1، ص381 و طبرسی، فضل بن حسن؛ تفسیر جوامع الجامع، تهران، دانشگاه تهران و مدیریت حوزۀ علمیۀ قم، 1377ش، چاپ اول، ج2، ص557.</ref> و فقهاء نیز با استناد به این نوع از تفسیر، طبق آن فتوا داده اند.<ref> علامه حلی، حسن بن یوسف؛ تذکرة الفقهاء، تحقیق آل البیت، قم، آل البیت، 1416ق، ج8، ص353 و بحرانی، یوسف؛ الحدائق الناظره، قم، موسسۀ نشر اسلامی، 1409ق، ج17، ص281.</ref>
== پانویس ==

<references/>

== پانویس ==

<references/>

== منابع ==

[http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=37881 طواف کعبه، ابراهیم صالحی حاجی آبادی، سایت پژوهشکده باقر العلوم(ع)(بخش فرهنگ علوم انسانی و اسلامی)] تاریخ بازیابی : 7 اسفند 1391 .
[[رده:حج]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{الگو:منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}}
-در [[شریعت|شرع]] مقدس [[اسلام]] "طواف کعبه" از جمله واجبات [[حج]] به شمار می رود که فرد با شرایط خاصی باید هفت مرتبه دور خانه خدا ([[کعبه]]) بگردد؛<ref>فاضل هندی، محمد؛ کشف اللثام، تحقیق موسسه نشر اسلامی، قم، موسسه نشر اسلامی، ۱۴۱۶ق، چاپ اول، ج۵، ص۴۱۳ و شیخ صدوق، محمد بن علی؛ الهدایه، تحقیق مدرسة الامام المهدی، قم، مدرسة الامام المهدی، ۱۴۱۸ق، چاپ اول، ص۲۲۵.</ref> بدین صورت که در هر شوط باید از [[حجرالاسود]] شروع و به همان ختم کند.<ref>شیخ مفید، محمد بن محمد؛ المقنعه، تحقیق موسسه نشر اسلامی، قم، موسسه نشر اسلامی، ۱۴۱۰ق، چاپ دوم، ص۴۰۰ و  نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، تحقیق، عباس قوچانی، طهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۶۵ش، ج۱۹، ص۲۸۷.</ref> نام دیگر طواف در [[فقه]]، شوط بوده،<ref> شیخ صدوق، محمد بن علی ؛ الهدایه، ص۲۲۵.</ref> با این تفاوت که طواف به مجموع انجام هفت شوط اطلاق می گردد.<ref>نجفی، محمدحسن؛ جواهرالکلام، تحقیق عباس قوچانی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۶۵ش، چاپ سوم، ج۱۹، ص۲۸۶.</ref> "طواف" یک عبادت قدیمی است، مربوط به زمان [[حضرت ابراهیم علیه السلام|حضرت ابراهیم]] علیه السلام که دین اسلام آن را تقریر و امضاء نمود؛ این عمل حتی در [[جاهلیت]] نیز وجود داشت و آنها به دور بت ها به عنوان طواف می گشتند.<ref>ابن عاشور، محمد بن طاهر؛ التحریر والتنویر، بیروت، موسسة التاریخ، ۱۴۲۰ق، چاپ اول، ج۱۷، ص۱۷۴.</ref>
+در [[شریعت|شرع]] مقدس [[اسلام]]، "طواف [[کعبه]]" از جمله واجبات [[حج]] به شمار می‌رود که فرد با شرایط خاصی باید هفت مرتبه دور خانه خدا (کعبه) بگردد؛<ref>فاضل هندی، محمد؛ کشف اللثام، تحقیق موسسه نشر اسلامی، قم، موسسه نشر اسلامی، ۱۴۱۶ق، چاپ اول، ج۵، ص۴۱۳ و شیخ صدوق، محمد بن علی؛ الهدایه، تحقیق مدرسة الامام المهدی، قم، مدرسة الامام المهدی، ۱۴۱۸ق، چاپ اول، ص۲۲۵.</ref> بدین صورت که در هر دور باید از [[حجرالاسود]] شروع و به همان ختم کند.<ref>شیخ مفید، محمد بن محمد؛ المقنعه، تحقیق موسسه نشر اسلامی، قم، موسسه نشر اسلامی، ۱۴۱۰ق، چاپ دوم، ص۴۰۰ و نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، تحقیق، عباس قوچانی، طهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۶۵ش، ج۱۹، ص۲۸۷.</ref> "طواف" یک [[عبادت]] قدیمی و مربوط به زمان [[حضرت ابراهیم علیه السلام|حضرت ابراهیم]] علیه‌السلام است که دین اسلام آن را تقریر و امضاء نمود؛ این عمل حتی در [[جاهلیت]] نیز وجود داشت و آنها به دور بت‌ها به عنوان طواف می‌گشتند.<ref>ابن عاشور، محمد بن طاهر؛ التحریر والتنویر، بیروت، موسسة التاریخ، ۱۴۲۰ق، چاپ اول، ج۱۷، ص۱۷۴.</ref>
 [[پرونده:Tavaf.jpg|بندانگشتی|طواف کعبه]]
 ==طواف در لغت و اصطلاح==
 «طواف» در لغت به معنای احاطه کردن،<ref>فراهیدی، خلیل بن احمد؛ کتاب العین، تحقیق مهدی مخزمی، ایران، دارالهجرة، ۱۴۰۹ق، ج۷، ص۴۵۸.</ref> و دور چیزی چرخیدن<ref>جوهری، اسماعیل؛ الصحاح، تحقیق احمد عبدالغفور، بیروت، دارالعلم للملایین، ۱۴۰۷ق، چاپ چهارم، ج۴، ص۱۳۹۶ و ابن منظور، محمد بن مکرم؛ لسان العرب، قم، ادب، ۱۴۰۵ق، چاپ اول، ج۹، ص۲۲۵.</ref> با پای پیاده را گویند و طائف به کسی گویند که دور خانه می گردد؛<ref>راغب اصفهانی، حسین بن محمد؛ مفردات الفاظ القرآن، تحقیق صفوان عدنان، قم، طلیعه نور، ۱۴۲۶ق، چاپ اول، ص۵۳۱.</ref> و اما در اصطلاح [[فقه]] "طائف" کسی است که حول بیت عتیق ([[کعبه]]) در روزی که قربانی واجب است، بگردد.<ref>ابن منظور، محمد بن مکرم؛ لسان العرب، قم، ادب، ۱۴۰۵ق، چاپ اول، ج۹، ص۲۲۵.</ref>
 ماده‌ی "طواف" در [[قرآن]] هم به معنای لغوی به کار رفته و هم به معنای اصطلاحی؛ در معنای لغوی می توان به این آیه استناد کرد: {{متن قرآن|«فَطَافَ عَلَیهَا طَائِفٌ مِّن رَّبِّک وَهُمْ نَائِمُونَ»}}؛<ref>[[سوره قلم]]/۱۹.</ref> اما عذابی فراگیر (شب هنگام) بر (تمام) باغ آنها فرود آمد در حالی که همه در خواب بودند. مراد از طائف در اینجا کنایه از بلا و مصیبتی است که در شب روی می دهد.<ref>مکارم شیرازی، ناصر و همکاران؛ تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیة، ۱۳۷۴ش، چاپ اول، ج۲۴، ص۳۹۵.</ref>
@@ سطر ۴۸: / سطر ۵۰: @@
 <references />
 ==منابع==
-* ابراهیم صالحی حاجی آبادی، طواف کعبه، [http://www.pajoohe.ir دانشنامه پژوهه]، تاریخ بازیابی: ۷ اسفند ۱۳۹۱.
+* [http://www.pajoohe.ir "طواف کعبه"، ابراهیم صالحی حاجی‌‌آبادی، دانشنامه پژوهه]، تاریخ بازیابی: ۷ اسفند ۱۳۹۱.
 [[رده:حج]]

@@ سطر ۵۶: / سطر ۵۶: @@
 ==منابع==
-ابراهیم صالحی حاجی آبادی، طواف کعبه،[http://www.pajoohe.ir  دانشنامه پژوهه]، تاریخ بازیابی: 7 اسفند 1391.
+ابراهیم صالحی حاجی آبادی، طواف کعبه، [http://www.pajoohe.ir  دانشنامه پژوهه]، تاریخ بازیابی: 7 اسفند 1391.
 [[رده:حج]]

@@ سطر ۵۶: / سطر ۵۶: @@
 ==منابع==
-[http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=37881 طواف کعبه، ابراهیم صالحی حاجی آبادی، سایت پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام (بخش فرهنگ علوم انسانی و اسلامی)] تاریخ بازیابی: 7 اسفند 1391.
+ابراهیم صالحی حاجی آبادی، طواف کعبه،[http://www.pajoohe.ir  دانشنامه پژوهه]، تاریخ بازیابی: 7 اسفند 1391.
 [[رده:حج]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ فوریهٔ ۲۰۱۳، ساعت ۰۷:۰۶
سطر ۵۳:		سطر ۵۳:

	فقهاء با تمسک به اطلاق آیه و روایات اهل بیت –سلام الله علیهم- تصریح کرده اند: در حج تمتع بعد از آنکه حاجی قربانی کرد و سر را تراشید، همه چیز بر وی حلال می شود، مگر زن و عطر؛ بعد از آنکه به مکه باز گشت و طواف و سعی را انجام داد، عطر نیز حلال می گردد، و برای تحلیل نساء باید، طواف نساء را انجام بدهد.<ref> شيخ صدوق، محمد؛ المقنع، ص280.</ref> قرآن کریم به صراحت از این نوع طواف سخن به میان نیاورده، اما در احادیثی که از اهل بیت عصمت وارده شده، تصریح بر این امر دارد که مراد از طواف "بیت عتیق"، همان طواف نساء است،<ref> کلینی، محمد بن یعقوب؛ کافی، تحقیق علی اکبر غفاری، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1376ش، ج4، ص521، شیخ طوسی، محمد بن حسن؛ التبیان فی تفسیر القرآن، ج7، ص311، راوندی، قطب الدین سعید بن هبة اله؛ فقه القرآن فی شرح آیات الاحکام، تحقیق احمد حسینی، قم، کتابخانۀ مرعشی نجفی، 1405ق، چاپ دوم، ج1، ص381 و طبرسی، فضل بن حسن؛ تفسیر جوامع الجامع، تهران، دانشگاه تهران و مدیریت حوزۀ علمیۀ قم، 1377ش، چاپ اول، ج2، ص557.</ref> و فقهاء نیز با استناد به این نوع از تفسیر، طبق آن فتوا داده اند.<ref> علامه حلی، حسن بن یوسف؛ تذکرة الفقهاء، تحقیق آل البیت، قم، آل البیت، 1416ق، ج8، ص353 و بحرانی، یوسف؛ الحدائق الناظره، قم، موسسۀ نشر اسلامی، 1409ق، ج17، ص281.</ref>		فقهاء با تمسک به اطلاق آیه و روایات اهل بیت –سلام الله علیهم- تصریح کرده اند: در حج تمتع بعد از آنکه حاجی قربانی کرد و سر را تراشید، همه چیز بر وی حلال می شود، مگر زن و عطر؛ بعد از آنکه به مکه باز گشت و طواف و سعی را انجام داد، عطر نیز حلال می گردد، و برای تحلیل نساء باید، طواف نساء را انجام بدهد.<ref> شيخ صدوق، محمد؛ المقنع، ص280.</ref> قرآن کریم به صراحت از این نوع طواف سخن به میان نیاورده، اما در احادیثی که از اهل بیت عصمت وارده شده، تصریح بر این امر دارد که مراد از طواف "بیت عتیق"، همان طواف نساء است،<ref> کلینی، محمد بن یعقوب؛ کافی، تحقیق علی اکبر غفاری، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1376ش، ج4، ص521، شیخ طوسی، محمد بن حسن؛ التبیان فی تفسیر القرآن، ج7، ص311، راوندی، قطب الدین سعید بن هبة اله؛ فقه القرآن فی شرح آیات الاحکام، تحقیق احمد حسینی، قم، کتابخانۀ مرعشی نجفی، 1405ق، چاپ دوم، ج1، ص381 و طبرسی، فضل بن حسن؛ تفسیر جوامع الجامع، تهران، دانشگاه تهران و مدیریت حوزۀ علمیۀ قم، 1377ش، چاپ اول، ج2، ص557.</ref> و فقهاء نیز با استناد به این نوع از تفسیر، طبق آن فتوا داده اند.<ref> علامه حلی، حسن بن یوسف؛ تذکرة الفقهاء، تحقیق آل البیت، قم، آل البیت، 1416ق، ج8، ص353 و بحرانی، یوسف؛ الحدائق الناظره، قم، موسسۀ نشر اسلامی، 1409ق، ج17، ص281.</ref>
−	~~== پانویس ==~~
−
−	~~<references/>~~

	== پانویس ==		== پانویس ==