https://wiki.ahlolbait.com/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B7%D8%A8%D9%82%D8%A7%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%86%D8%A7%D8%A8%D9%84%D8%A9_%28%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%29
طبقات الحنابلة (کتاب) - تاریخچهٔ ویرایشها
2026-05-17T07:35:09Z
تاریخچهٔ ویرایشهای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.32.0
https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%B7%D8%A8%D9%82%D8%A7%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%86%D8%A7%D8%A8%D9%84%D8%A9_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=160386&oldid=prev
مهدی موسوی در ۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۰۳
2026-02-10T07:03:31Z
<p></p>
<table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۰۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l24" >سطر ۲۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۲۴:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|لینک=</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|لینک=</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}} </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}} </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==ساختار کتاب==</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==محتوای کتاب==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==محتوای کتاب==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب حاضر چهار جلد دارد؛ جلد اول و دوم کتاب با عنوان «طبقات الحنابلة» میباشد که از ۶ طبقه تشکیل شده است. جلد سوم و چهارم اثر ابن رجب با عنوان «الذیل علی طبقات الحنابلة» آمده است. همچنین، کتاب «بُغیة الوعاة» [[جلال الدین سیوطی|سیوطی]] -در طبقات لغویون و نحویون- به آخر جلد چهارم ملحق گردیده است.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب حاضر چهار جلد دارد؛ جلد اول و دوم کتاب با عنوان «طبقات الحنابلة» میباشد که از ۶ طبقه تشکیل شده است. جلد سوم و چهارم اثر ابن رجب با عنوان «الذیل علی طبقات الحنابلة» آمده است. همچنین، کتاب «بُغیة الوعاة» [[جلال الدین سیوطی|سیوطی]] -در طبقات لغویون و نحویون- به آخر جلد چهارم ملحق گردیده است.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l45" >سطر ۴۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۴۲:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[[نرم افزار تراجم و کتابشناسی ۲|نرم افزار تراجم و کتابشناسی]]، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[[نرم افزار تراجم و کتابشناسی ۲|نرم افزار تراجم و کتابشناسی]]، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:منابع رجالی]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:منابع رجالی]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:منابع کتاب شناسی]]</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:سرگذشت نامه ها]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:سرگذشت نامه ها]]</div></td></tr>
</table>
مهدی موسوی
https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%B7%D8%A8%D9%82%D8%A7%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%86%D8%A7%D8%A8%D9%84%D8%A9_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=160385&oldid=prev
مهدی موسوی در ۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۵:۲۶
2026-02-10T05:26:19Z
<p></p>
<table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۵:۲۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >سطر ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">[[پرونده:Ketab321.jpg|بندانگشتی|طبقات الحنابلة]]</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب '''«طبقات الحنابلة»''' <ins class="diffchange diffchange-inline">تألیف </ins>محمد بن ابییعلی، معروف به ابن <ins class="diffchange diffchange-inline">ابییعلی (م ۵۲۶ ق)، فرهنگنامه </ins>رجال مذهب [[حنبلی]] از قرن سوم تا نیمه قرن ششم قمری است. این کتاب اولین کتابی است که در باب طبقات حنبلیه نگاشته شده است.<ref><ins class="diffchange diffchange-inline">هاشم ندوی، تذکرة النوادر، </ins>ص۹۸</ref> همچنین یکی از <ins class="diffchange diffchange-inline">مهمترین </ins>منابع شناسایی <ins class="diffchange diffchange-inline">[[فقها|</ins>فقهای<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>حنبلی میباشد و جمعی بر آن تلخیص و برخی دیگر بر آن <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>حاشیه<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>نوشتهاند.<ref>ابن مبرد، <ins class="diffchange diffchange-inline">الجوهر المنضد، </ins>ص۴۹</ref></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کتاب '''«طبقات الحنابلة»'''<del class="diffchange diffchange-inline">، اثر </del>محمد بن ابییعلی، معروف به ابن <del class="diffchange diffchange-inline">ابییعلی، فرهنگ نامه </del>رجال مذهب [[حنبلی]] از قرن سوم تا نیمه قرن ششم قمری است. این کتاب اولین کتابی است که در باب طبقات حنبلیه نگاشته شده است.<ref><del class="diffchange diffchange-inline">ندوی،هاشم، </del>ص۹۸</ref> همچنین یکی از <del class="diffchange diffchange-inline">مهم ترین </del>منابع شناسایی فقهای حنبلی میباشد و جمعی بر آن تلخیص و برخی دیگر بر آن حاشیه نوشتهاند.<ref>ابن مبرد، <del class="diffchange diffchange-inline">یوسف بن حسن، </del>ص۴۹</ref></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">{{مشخصات کتاب</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|عنوان=</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|تصویر=[[پرونده:Ketab321.jpg|240px|وسط]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|نویسنده= محمد بن ابییعلی</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|موضوع=شرححال علمای حنبلی</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|زبان=عربی</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|تعداد جلد=۴</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|عنوان افزوده1=</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|افزوده1=</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|عنوان افزوده2=</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|افزوده2=</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|لینک=</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">}} </ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار کتاب==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ساختار کتاب==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این کتاب چهار جلد دارد. جلد اول و دوم کتاب با عنوان طبقات الحنابلة میباشد که از ۶ طبقه تشکیل شده است. جلد سوم و چهارم با عنوان «الذیل علی طبقات الحنابلة» آمده است.</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در ابتدای جلد اول، مقدمه کوتاهی آمده، سپس با بیان نسب محمد بن حنبل، سخنان بزرگان را در فضایل او ذکر نموده، سپس به بیان طبقه اول فقهای [[حنبلی]] پرداخته که این عده، اصحاب بدون واسطه [[احمد بن حنبل]] هستند. در انتهای همین جلد دو باب آمده: بابی راجع به کسانی که به هر دلیل اسامی آنان ذکر نشده و یا اینکه در اسامی آنها اختلاف وجود دارد و به [[کنیه]] شناخته میشوند و باب دوم، اسامی زنانی است که سؤالاتی از احمد بن حنبل کردهاند. همچنین در ابتدای این جلد، سه تصویر از نسخههای قدیمی کتاب آورده شده است.</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">در </del>جلد دوم <del class="diffchange diffchange-inline">کتاب، طبقات دوم تا ششم فقهای حنبلی ذکر </del>شده است. <del class="diffchange diffchange-inline">طبقه دوم درباره تابعین احمد بن حنبل بر اساس حروف معجم </del>است. <del class="diffchange diffchange-inline">اما </del>طبقات <del class="diffchange diffchange-inline">چهارگانه دیگر بر اساس سال درگذشت اشخاص است که </del>به <del class="diffchange diffchange-inline">۵۱۲ قمری ختم شده </del>است.<del class="diffchange diffchange-inline"><ref>ابن مبرد، یوسف بن حسن، ص۴۹؛ حاجی خلیفه، ص۱۰۹۷</ref></del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">==محتوای کتاب==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">کتاب حاضر چهار جلد دارد؛ </ins>جلد <ins class="diffchange diffchange-inline">اول و </ins>دوم <ins class="diffchange diffchange-inline">کتاب با عنوان «طبقات الحنابلة» میباشد که از ۶ طبقه تشکیل </ins>شده است. <ins class="diffchange diffchange-inline">جلد سوم و چهارم اثر ابن رجب با عنوان «الذیل علی طبقات الحنابلة» آمده </ins>است. <ins class="diffchange diffchange-inline">همچنین، کتاب «بُغیة الوعاة» [[جلال الدین سیوطی|سیوطی]] -در </ins>طبقات <ins class="diffchange diffchange-inline">لغویون و نحویون- </ins>به <ins class="diffchange diffchange-inline">آخر جلد چهارم ملحق گردیده </ins>است.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جلد <del class="diffchange diffchange-inline">سوم و چهارم کتاب نیز با یک </del>مقدمه <del class="diffchange diffchange-inline">کوتاه آغاز شده و </del>سپس <del class="diffchange diffchange-inline">از متوفیان نیمه دوم قرن پنجم از سال ۴۶۰ تا ۵۰۰ قمری تحت عنوان «وفیات المائة الخامسة» یاد میکند و تا متوفیان سال ۷۰۱ تا ۷۵۱ قمری تحت عنوان «وفیات المائة الثامنة» میآورد و در هر قرن ترتیب سال وفات </del>را <del class="diffchange diffchange-inline">رعایت میکند. </del>در <del class="diffchange diffchange-inline">ادامه، کتاب «بغیة الوعاة» </del>[[<del class="diffchange diffchange-inline">جلال الدین سیوطی|سیوطی</del>]] در <del class="diffchange diffchange-inline">طبقات لغویین </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">نحات </del>به <del class="diffchange diffchange-inline">آخر جلد چهارم ملحق گردیده </del>است.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">در ابتدای </ins>جلد <ins class="diffchange diffchange-inline">اول، </ins>مقدمه <ins class="diffchange diffchange-inline">کوتاهی آمده، </ins>سپس <ins class="diffchange diffchange-inline">با بیان نسب محمد بن حنبل، سخنان بزرگان </ins>را در <ins class="diffchange diffchange-inline">فضایل او ذکر نموده، سپس به بیان طبقه اول فقهای [[حنبلی]] پرداخته که این عده، اصحاب بدون واسطه </ins>[[<ins class="diffchange diffchange-inline">احمد بن حنبل</ins>]] <ins class="diffchange diffchange-inline">هستند. در انتهای همین جلد دو باب آمده: بابی راجع به کسانی که به هر دلیل اسامی آنان ذکر نشده و یا اینکه </ins>در <ins class="diffchange diffchange-inline">اسامی آنها اختلاف وجود دارد </ins>و به <ins class="diffchange diffchange-inline">[[کنیه]] شناخته میشوند؛ و باب دوم، اسامی زنانی است که سؤالاتی از احمد بن حنبل کردهاند. همچنین در ابتدای این جلد، سه تصویر از نسخههای قدیمی کتاب آورده شده </ins>است.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">==گزارش محتوا==</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">در جلد دوم کتاب، طبقات دوم تا ششم فقهای حنبلی ذکر شده است. طبقه دوم </ins>درباره <ins class="diffchange diffchange-inline">تابعین احمد بن حنبل بر اساس حروف معجم است. اما طبقات چهارگانه دیگر بر اساس سال درگذشت اشخاص است که </ins>به <ins class="diffchange diffchange-inline">۵۱۲ قمری ختم شده </ins>است<ins class="diffchange diffchange-inline">.<ref>ابن مبرد، الجوهر المنضد، ص۴۹؛ حاجی خلیفه، کشف الظنون، ص۱۰۹۷</ref> ابن ابییعلی علاوه بر شرح حال افراد، به پاره ای از [[عقاید]] آنان نیز اشاره میکند. مؤلف سعی نموده، تاریخ وفات علمای [[حنبلی]] را در کتابش بیان نماید.</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>درباره <del class="diffchange diffchange-inline">این کتاب توجه </del>به <del class="diffchange diffchange-inline">نکات زیر مفید </del>است<del class="diffchange diffchange-inline">:</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">#نویسنده علاوه بر شرح حال افراد به پاره ای از عقایدشان </del>نیز <del class="diffchange diffchange-inline">اشاره میکند؛ مثلا از قول هارون بن عبدالله معروف به هارون حمال مینویسد: [[قرآن]] کلام خداوند است و در هر صورت مخلوق نمیباشد و </del>با <del class="diffchange diffchange-inline">هیچ توجیهی نمیتوان پذیرفت که مخلوق باشد و کسانی که گمان نمودهاند که اسماء خدا مخلوق است، از نظر من کافرند...<ref>ر.ک: همان، ج۱، ص۳۹۸</ref></del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">جلد سوم و چهارم کتاب -یعنی «الذیل علی طبقات الحنابلة»- </ins>نیز با <ins class="diffchange diffchange-inline">مقدمه کوتاه </ins>ابن رجب آغاز <ins class="diffchange diffchange-inline">شده که </ins>در <ins class="diffchange diffchange-inline">آن </ins>مینویسد: <ins class="diffchange diffchange-inline">«این </ins>کتابی است که من جمع نمودم و آن را ذیلی بر کتاب طبقات فقهای اصحاب امام احمد <ins class="diffchange diffchange-inline">(طبقات الحنابلة) </ins>-که توسط ابن ابییعلی نگاشته شده- قرار دادم و آن را با اصحاب قاضی ابییعلی شروع نمودم و ترتیب کتابم را بر اساس سال وفات قرار دادم.<ins class="diffchange diffchange-inline">» </ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">#مؤلف سعی نموده، تاریخ وفات علمای حنبلی را در کتابش بیان نماید.<ref>ر.ک: همان</ref></del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">#در بخش ذیل طبقات، ابن رجب، به شرح حال فقهای حنبلی و ذکر اطلاعاتی همچون اساتید، تألیفات، تولد و وفات و شغلهای آنها از سال ۴۶۰ تا ۷۵۱ق، به شیوه ی صد سالانه میپردازد. </del>ابن رجب <del class="diffchange diffchange-inline">این کتاب را با اصحاب قاضی ابن ابییعلی </del>آغاز <del class="diffchange diffchange-inline">نموده و </del>در <del class="diffchange diffchange-inline">هر قرن ترتیب سال وفات را رعایت میکند.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">وی سپس </ins>در جزء اول <ins class="diffchange diffchange-inline">کتاب خود، </ins>از <ins class="diffchange diffchange-inline">متوفیان نیمه دوم قرن پنجم </ins>از سال <ins class="diffchange diffchange-inline">۴۶۰ تا </ins>۵۰۰ <ins class="diffchange diffchange-inline">قمری تحت عنوان «وفیات المائة الخامسة» یاد میکند </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">در جزء دوم تا متوفیان </ins>سال <ins class="diffchange diffchange-inline">۷۰۱ تا ۷۵۱ قمری تحت عنوان «وفیات المائة الثامنة» میآورد </ins>و در <ins class="diffchange diffchange-inline">هر قرن ترتیب سال وفات را رعایت میکند. </ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">#او در مقدمه کتابش </del>مینویسد: <del class="diffchange diffchange-inline">این </del>کتابی است که من جمع نمودم و آن را ذیلی بر کتاب طبقات فقهای اصحاب امام احمد - که توسط ابن ابییعلی نگاشته شده - قرار دادم و آن را با اصحاب قاضی ابییعلی شروع نمودم و ترتیب کتابم را بر اساس سال وفات قرار دادم.<del class="diffchange diffchange-inline"><ref>ر.ک: همان، ج۳، ص۵</ref></del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">#</del>در جزء اول <del class="diffchange diffchange-inline">کتاب، ابن رجب پس </del>از <del class="diffchange diffchange-inline">یک مقدمه به افرادی که پس </del>از <del class="diffchange diffchange-inline">ابن ابییعلی در سده پنجم (</del>سال ۵۰۰<del class="diffchange diffchange-inline">-۴۶۰) </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">نیز ششم (</del>سال <del class="diffchange diffchange-inline">۶۰۰-۵۰۱) وفات کردهاند </del>و در <del class="diffchange diffchange-inline">جزء دوم </del>به <del class="diffchange diffchange-inline">کسانی که در سده هفتم </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">هشتم </del>وفات <del class="diffchange diffchange-inline">نمودهاند، پرداخته است</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">ابن رجب، </ins>به <ins class="diffchange diffchange-inline">شرح حال فقهای حنبلی و ذکر اطلاعاتی همچون اساتید، تألیفات، تولد </ins>و وفات <ins class="diffchange diffchange-inline">و شغلهای آنها به شیوه صد سالانه میپردازد</ins>. نویسنده در پاره ای موارد، کیفیت ضبط برخی از اسماء دشوار را بیان کرده است. وی تاریخ و محل تولد افراد، زمان و مکان وفات و محل دفن آنها و نیز سن آنها هنگام وفات را در صورت مشخص بودن ذکر میکند. همچنین اساتیدی را که فرد در رشتههای مختلف از آنها بهره برده و نیز کتابهایی را که فرد نگاشته و یا تلخیص و یا شرح کرده، ضبط نموده است.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">#</del>نویسنده در پاره ای موارد، کیفیت ضبط برخی از اسماء دشوار را بیان کرده است.<del class="diffchange diffchange-inline"><ref>ر.ک: همان، ص۷</ref></del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">#</del>وی تاریخ و محل تولد افراد،<del class="diffchange diffchange-inline"><ref>ر.ک: همان، ص۲۵۲</ref> </del>زمان و مکان وفات و محل دفن آنها<del class="diffchange diffchange-inline"><ref>ر.ک: همان، ص۱۱</ref> </del>و نیز سن آنها هنگام وفات<del class="diffchange diffchange-inline"><ref>ر.ک: همان، ص۱۰</ref> </del>را در صورت مشخص بودن ذکر میکند.</div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">#</del>همچنین اساتیدی را که فرد در رشتههای مختلف از آنها بهره برده<del class="diffchange diffchange-inline"><ref>ر.ک: همان، ص۲۵۱</ref> </del>و نیز کتابهایی را که فرد نگاشته و یا تلخیص و یا شرح کرده، ضبط نموده است.<del class="diffchange diffchange-inline"><ref>ر.ک: همان، ص۲۵۲</ref></del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع <del class="diffchange diffchange-inline">مقاله</del>==</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">*[[نرم افزار تراجم </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">کتابشناسی ۲|نرم افزار تراجم </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">کتابشناسی]]، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">#مقدمه </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">متن کتاب.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[رده:منابع رجالی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">#حاجی خلیفه، مصطفی بن عبدالله، «کشف الظنون عن أسامی الکتب </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">الفنون»، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، چاپ اول</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[رده:منابع کتاب شناسی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">#ابن مبرد، یوسف بن حسن، «الجوهر المنضد فی طبقات متأخری أصحاب أحمد»، چاپ اول، ریاض، مکتبة العبیکان، ۱۴۲۰ق.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[رده:سرگذشت نامه ها]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">#ندوی، هاشم، «تذکرة النوادر من المخطوطات العربیة»، حیدرآباد الدکن، مطبعة دائرةالمعارف العثمانیة، ۱۳۵۰ق.</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">==منبع==</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">ویکی نور</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
</table>
مهدی موسوی
https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%B7%D8%A8%D9%82%D8%A7%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%86%D8%A7%D8%A8%D9%84%D8%A9_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=123825&oldid=prev
مهدی موسوی: ویرایش
2020-06-07T12:25:55Z
<p>ویرایش</p>
<table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ۷ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۱۲:۲۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >سطر ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:Ketab321.jpg|بندانگشتی|طبقات الحنابلة]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:Ketab321.jpg|بندانگشتی|طبقات الحنابلة]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب '''«طبقات الحنابلة»'''، اثر محمد بن ابییعلی، معروف به ابن ابییعلی، فرهنگ نامه رجال مذهب [[حنبلی]] از قرن سوم تا نیمه قرن ششم قمری است. این کتاب اولین کتابی است که در باب طبقات حنبلیه نگاشته شده است.<ref>ندوی،هاشم، ص۹۸</ref> همچنین یکی از مهم ترین منابع شناسایی فقهای حنبلی میباشد و جمعی بر آن تلخیص و برخی دیگر بر آن حاشیه نوشتهاند.<ref>ابن مبرد، یوسف بن حسن، ص۴۹</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del class="diffchange diffchange-inline">معرفی اجمالی </del>==</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<ins class="diffchange diffchange-inline">ساختار کتاب</ins>==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">'''</del>طبقات الحنابلة<del class="diffchange diffchange-inline">'''، اثر [[ابن ابییعلی، محمد بن ابییعلی|ابویعلی]]، معروف به ابن ابییعلی، فرهنگ نامه رجال مذهب حنبلی </del>از <del class="diffchange diffchange-inline">قرن سوم تا نیمه قرن ششم قمری </del>است. <del class="diffchange diffchange-inline">این کتاب اولین کتابی است که در باب </del>طبقات <del class="diffchange diffchange-inline">حنبلیه نگاشته شده </del>است<del class="diffchange diffchange-inline"><ref>ندوی،هاشم، ص98</ref>، همچنین یکی از مهم ترین منابع شناسایی فقهای حنبلی میباشد و جمعی بر آن تلخیص و برخی دیگر بر آن حاشیه نوشتهاند<ref>ابن مبرد، یوسف بن حسن، ص49</ref></del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">این کتاب چهار جلد دارد. جلد اول و دوم کتاب با عنوان </ins>طبقات الحنابلة <ins class="diffchange diffchange-inline">میباشد که </ins>از <ins class="diffchange diffchange-inline">۶ طبقه تشکیل شده </ins>است. <ins class="diffchange diffchange-inline">جلد سوم و چهارم با عنوان «الذیل علی </ins>طبقات <ins class="diffchange diffchange-inline">الحنابلة» آمده </ins>است<ins class="diffchange diffchange-inline">.</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">== ساختار ==</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">در ابتدای جلد اول، مقدمه کوتاهی آمده، سپس با بیان نسب محمد بن حنبل، سخنان بزرگان را در فضایل او ذکر نموده، سپس به بیان طبقه اول فقهای [[حنبلی]] پرداخته که </ins>این <ins class="diffchange diffchange-inline">عده، اصحاب بدون واسطه [[احمد بن حنبل]] هستند. در انتهای همین </ins>جلد <ins class="diffchange diffchange-inline">دو باب آمده: بابی راجع به کسانی که به هر دلیل اسامی آنان ذکر نشده و یا اینکه در اسامی آنها اختلاف وجود </ins>دارد و <ins class="diffchange diffchange-inline">به [[کنیه]] شناخته میشوند و باب دوم، اسامی زنانی است </ins>که <ins class="diffchange diffchange-inline">سؤالاتی </ins>از <ins class="diffchange diffchange-inline">احمد بن حنبل کردهاند. همچنین در ابتدای این جلد، سه تصویر از نسخههای قدیمی کتاب آورده </ins>شده است.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این <del class="diffchange diffchange-inline">کتاب چهار </del>جلد دارد<del class="diffchange diffchange-inline">. جلد اول </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">دوم کتاب با عنوان طبقات الحنابلة میباشد </del>که از <del class="diffchange diffchange-inline">6 طبقه تشکیل </del>شده <del class="diffchange diffchange-inline">است. جلد سوم و چهارم با عنوان «الذیل علی طبقات الحنابلة» آمده </del>است.</div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <del class="diffchange diffchange-inline">ابتدای </del>جلد <del class="diffchange diffchange-inline">اول، مقدمه کوتاهی آمده، سپس با بیان نسب محمد بن حنبل، سخنان بزرگان را در فضایل او </del>ذکر <del class="diffchange diffchange-inline">نموده، سپس به بیان </del>طبقه <del class="diffchange diffchange-inline">اول فقهای حنبلی پرداخته که این عده، اصحاب بدون واسطه [[ابن حنبل، احمد بن محمد|</del>احمد بن حنبل<del class="diffchange diffchange-inline">]] هستند</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">در انتهای همین جلد دو باب آمده: بابیراجع به کسانی </del>که به <del class="diffchange diffchange-inline">هر دلیل اسامی آنان ذکر نشده و یا اینکه در اسامی آنها اختلاف وجود دارد و به کنیه شناخته میشوند و باب دوم، اسامی زنانی </del>است <del class="diffchange diffchange-inline">که سؤالاتی از [[</del>ابن <del class="diffchange diffchange-inline">حنبل، احمد بن محمد|احمد </del>بن <del class="diffchange diffchange-inline">حنبل]] کردهاند.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در جلد <ins class="diffchange diffchange-inline">دوم کتاب، طبقات دوم تا ششم فقهای حنبلی </ins>ذکر <ins class="diffchange diffchange-inline">شده است. </ins>طبقه <ins class="diffchange diffchange-inline">دوم درباره تابعین </ins>احمد بن حنبل <ins class="diffchange diffchange-inline">بر اساس حروف معجم است</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">اما طبقات چهارگانه دیگر بر اساس سال درگذشت اشخاص است </ins>که به <ins class="diffchange diffchange-inline">۵۱۲ قمری ختم شده </ins>است<ins class="diffchange diffchange-inline">.<ref></ins>ابن <ins class="diffchange diffchange-inline">مبرد، یوسف </ins>بن <ins class="diffchange diffchange-inline">حسن، ص۴۹؛ حاجی خلیفه، ص۱۰۹۷</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">درجلد دوم کتاب، طبقات </del>دوم تا <del class="diffchange diffchange-inline">ششم فقهای حنبلی ذکر شده است</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">طبقه دوم درباره تابعین </del>[[<del class="diffchange diffchange-inline">ابن حنبل، احمد بن محمد</del>|<del class="diffchange diffchange-inline">احمد بن حنبل</del>]] <del class="diffchange diffchange-inline">بر اساس حروف معجم است. اما </del>طبقات <del class="diffchange diffchange-inline">چهارگانه دیگر بر اساس سال درگذشت اشخاص است که </del>به <del class="diffchange diffchange-inline">512ق/1118م ختم شده </del>است<del class="diffchange diffchange-inline"><ref>ابن مبرد، یوسف بن حسن، ص49؛ حاجی خلیفه، ص1097</ref></del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">جلد سوم و چهارم کتاب نیز با یک مقدمه کوتاه آغاز شده و سپس از متوفیان نیمه </ins>دوم <ins class="diffchange diffchange-inline">قرن پنجم از سال ۴۶۰ تا ۵۰۰ قمری تحت عنوان «وفیات المائة الخامسة» یاد میکند و تا متوفیان سال ۷۰۱ </ins>تا <ins class="diffchange diffchange-inline">۷۵۱ قمری تحت عنوان «وفیات المائة الثامنة» میآورد و در هر قرن ترتیب سال وفات را رعایت میکند</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">در ادامه، کتاب «بغیة الوعاة» </ins>[[<ins class="diffchange diffchange-inline">جلال الدین سیوطی</ins>|<ins class="diffchange diffchange-inline">سیوطی</ins>]] <ins class="diffchange diffchange-inline">در </ins>طبقات <ins class="diffchange diffchange-inline">لغویین و نحات </ins>به <ins class="diffchange diffchange-inline">آخر جلد چهارم ملحق گردیده </ins>است<ins class="diffchange diffchange-inline">.</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">جلد سوم و چهارم کتاب نیز با یک مقدمه کوتاه آغاز شده و سپس از متوفیان نیمه دوم قرن پنجم از سال 460 تا 500ق تحت عنوان «وفیات المائة الخامسة» یاد میکند و تا متوفیان سال 701 تا 751ق تحت عنوان «وفیات المائة الثامنة» میآورد و در هر قرن ترتیب سال وفات را رعایت میکند. در ادامه، بغیة الوعاة [[سیوطی، عبدالرحمن بن ابیبکر|سیوطی]] در طبقات لغویین و نحات به آخر جلد چهارم ملحق گردیده است.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==گزارش محتوا==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== گزارش محتوا ==</div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>درباره این کتاب توجه به نکات زیر مفید است:</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>درباره این کتاب توجه به نکات زیر مفید است:</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">#نویسنده علاوه بر شرح حال افراد به پاره ای از عقایدشان نیز اشاره میکند؛ مثلا از قول هارون بن عبدالله معروف به هارون حمال مینویسد: قرآن کلام خداوند است و در هر صورت مخلوق نمیباشد و با هیچ توجیهی نمیتوان پذیرفت که مخلوق باشد و کسانی که گمان نمودهاند که اسماء خدا مخلوق است، از نظر من کافرند...<ref>ر.ک: همان، ج1، ص398</ref></del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">#مؤلف سعی نموده، تاریخ وفات علمای حنبلی را در کتابش بیان نماید<ref>ر.ک: همان</ref></del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">#در بخش ذیل طبقات، ابن رجب، به شرح حال فقهای حنبلی و ذکر اطلاعاتی همچون اساتید، تألیفات، تولد و وفات و شغلهای آنها از سال 460 تا 751ق، به شیوه ی صد سالانه میپردازد. ابن رجب این کتاب را با اصحاب قاضی ابن ابییعلی آغاز نموده و در هر قرن ترتیب سال وفات را رعایت میکند.</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">#او در مقدمه کتابش مینویسد: این کتابی است که من جمع نمودم و آن را ذیلی بر کتاب طبقات فقهای اصحاب امام احمد - که توسط ابن ابییعلی نگاشته شده - قرار دادم و آن را با اصحاب قاضی ابییعلی شروع نمودم و ترتیب کتابم را بر اساس سال وفات قرار دادم<ref>ر.ک: همان، ج3، ص5</ref></del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">#در جزء اول کتاب، ابن رجب پس از یک مقدمه به افرادی که پس از ابن ابییعلی در سده پنجم)سال 500-460) و نیز ششم (600-501) وفات کردهاند و در جزء دوم به کسانی که در سده هفتم و هشتم وفات نمودهاند، پرداخته است.</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">#نویسنده در پاره ای موارد، کیفیت ضبط برخی از اسماء دشوار را بیان کرده است<ref>ر.ک: همان، ص7</ref></del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">#وی تاریخ و محل تولد افراد<ref>ر.ک: همان، ص252</ref>، زمان و مکان وفات و محل دفن آنها<ref>ر.ک: همان، ص11</ref>و نیز سن آنها هنگام وفات<ref>ر.ک: همان، ص10</ref>را در صورت مشخص بودن ذکر میکند.</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">#همچنین اساتیدی را که فرد در رشتههای مختلف از آنها بهره برده<ref>ر.ک: همان، ص251</ref>و نیز کتابهایی را که فرد نگاشته و یا تلخیص و یا شرح کرده، ضبط نموده است<ref>ر.ک: همان، ص252</ref></del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">== وضعیت </del>کتاب <del class="diffchange diffchange-inline">==</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">#نویسنده علاوه بر شرح حال افراد به پاره ای از عقایدشان نیز اشاره میکند؛ مثلا از قول هارون بن عبدالله معروف به هارون حمال مینویسد: [[قرآن]] کلام خداوند است و در هر صورت مخلوق نمیباشد و با هیچ توجیهی نمیتوان پذیرفت که مخلوق باشد و کسانی که گمان نمودهاند که اسماء خدا مخلوق است، از نظر من کافرند...<ref>ر.ک: همان، ج۱، ص۳۹۸</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <del class="diffchange diffchange-inline">ابتدای جلد اول، سه تصویر ازنسخههای قدیمی </del>کتاب <del class="diffchange diffchange-inline">آورده </del>شده است.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">#مؤلف سعی نموده، تاریخ وفات علمای حنبلی را در کتابش بیان نماید.<ref>ر.ک: همان</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">#در بخش ذیل طبقات، ابن رجب، به شرح حال فقهای حنبلی و ذکر اطلاعاتی همچون اساتید، تألیفات، تولد و وفات و شغلهای آنها از سال ۴۶۰ تا ۷۵۱ق، به شیوه ی صد سالانه میپردازد. ابن رجب این </ins>کتاب <ins class="diffchange diffchange-inline">را با اصحاب قاضی ابن ابییعلی آغاز نموده و در هر قرن ترتیب سال وفات را رعایت میکند.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">#او </ins>در <ins class="diffchange diffchange-inline">مقدمه کتابش مینویسد: این کتابی است که من جمع نمودم و آن را ذیلی بر </ins>کتاب <ins class="diffchange diffchange-inline">طبقات فقهای اصحاب امام احمد - که توسط ابن ابییعلی نگاشته </ins>شده <ins class="diffchange diffchange-inline">- قرار دادم و آن را با اصحاب قاضی ابییعلی شروع نمودم و ترتیب کتابم را بر اساس سال وفات قرار دادم.<ref>ر.ک: همان، ج۳، ص۵</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">#در جزء اول کتاب، ابن رجب پس از یک مقدمه به افرادی که پس از ابن ابییعلی در سده پنجم (سال ۵۰۰-۴۶۰) و نیز ششم (سال ۶۰۰-۵۰۱) وفات کردهاند و در جزء دوم به کسانی که در سده هفتم و هشتم وفات نمودهاند، پرداخته است.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">#نویسنده در پاره ای موارد، کیفیت ضبط برخی از اسماء دشوار را بیان کرده است.<ref>ر.ک: همان، ص۷</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">#وی تاریخ و محل تولد افراد،<ref>ر.ک: همان، ص۲۵۲</ref> زمان و مکان وفات و محل دفن آنها<ref>ر.ک: همان، ص۱۱</ref> و نیز سن آنها هنگام وفات<ref>ر.ک: همان، ص۱۰</ref> را در صورت مشخص بودن ذکر میکند.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">#همچنین اساتیدی را که فرد در رشتههای مختلف از آنها بهره برده<ref>ر.ک: همان، ص۲۵۱</ref> و نیز کتابهایی را که فرد نگاشته و یا تلخیص و یا شرح کرده، ضبط نموده </ins>است.<ins class="diffchange diffchange-inline"><ref>ر.ک: همان، ص۲۵۲</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">فهرست مطالب هر جلد، در پایان همان جلد آمده است.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس ==</div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع مقاله ==</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع مقاله==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#مقدمه و متن کتاب.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#مقدمه و متن کتاب.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#حاجی خلیفه، مصطفی بن عبدالله، «کشف الظنون عن أسامی الکتب و الفنون»، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، چاپ اول.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#حاجی خلیفه، مصطفی بن عبدالله، «کشف الظنون عن أسامی الکتب و الفنون»، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، چاپ اول.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#ابن مبرد، یوسف بن حسن، «الجوهر المنضد فی طبقات متأخری أصحاب أحمد»، چاپ اول، ریاض، مکتبة العبیکان، <del class="diffchange diffchange-inline">1420ق</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#ابن مبرد، یوسف بن حسن، «الجوهر المنضد فی طبقات متأخری أصحاب أحمد»، چاپ اول، ریاض، مکتبة العبیکان، <ins class="diffchange diffchange-inline">۱۴۲۰ق</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#<del class="diffchange diffchange-inline">ندوی،هاشم، </del>«تذکرة النوادر من المخطوطات العربیة»، حیدرآباد الدکن، مطبعة دائرةالمعارف العثمانیة، <del class="diffchange diffchange-inline">1350ق</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>#<ins class="diffchange diffchange-inline">ندوی، هاشم، </ins>«تذکرة النوادر من المخطوطات العربیة»، حیدرآباد الدکن، مطبعة دائرةالمعارف العثمانیة، <ins class="diffchange diffchange-inline">۱۳۵۰ق</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منبع==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منبع==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ویکی نور</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ویکی نور</div></td></tr>
</table>
مهدی موسوی
https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%B7%D8%A8%D9%82%D8%A7%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%86%D8%A7%D8%A8%D9%84%D8%A9_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=82504&oldid=prev
History of islam: صفحهای تازه حاوی « طبقات الحنابلة == معرفی اجمالی == '''طبقات الحنابلة...» ایجاد کرد
2017-11-20T13:23:32Z
<p>صفحهای تازه حاوی « <a href="/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Ketab321.jpg" title="پرونده:Ketab321.jpg">بندانگشتی|طبقات الحنابلة</a> == معرفی اجمالی == '''طبقات الحنابلة...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>[[پرونده:Ketab321.jpg|بندانگشتی|طبقات الحنابلة]]<br />
<br />
== معرفی اجمالی ==<br />
'''طبقات الحنابلة'''، اثر [[ابن ابییعلی، محمد بن ابییعلی|ابویعلی]]، معروف به ابن ابییعلی، فرهنگ نامه رجال مذهب حنبلی از قرن سوم تا نیمه قرن ششم قمری است. این کتاب اولین کتابی است که در باب طبقات حنبلیه نگاشته شده است<ref>ندوی،هاشم، ص98</ref>، همچنین یکی از مهم ترین منابع شناسایی فقهای حنبلی میباشد و جمعی بر آن تلخیص و برخی دیگر بر آن حاشیه نوشتهاند<ref>ابن مبرد، یوسف بن حسن، ص49</ref><br />
<br />
== ساختار ==<br />
این کتاب چهار جلد دارد. جلد اول و دوم کتاب با عنوان طبقات الحنابلة میباشد که از 6 طبقه تشکیل شده است. جلد سوم و چهارم با عنوان «الذیل علی طبقات الحنابلة» آمده است.<br />
<br />
در ابتدای جلد اول، مقدمه کوتاهی آمده، سپس با بیان نسب محمد بن حنبل، سخنان بزرگان را در فضایل او ذکر نموده، سپس به بیان طبقه اول فقهای حنبلی پرداخته که این عده، اصحاب بدون واسطه [[ابن حنبل، احمد بن محمد|احمد بن حنبل]] هستند. در انتهای همین جلد دو باب آمده: بابیراجع به کسانی که به هر دلیل اسامی آنان ذکر نشده و یا اینکه در اسامی آنها اختلاف وجود دارد و به کنیه شناخته میشوند و باب دوم، اسامی زنانی است که سؤالاتی از [[ابن حنبل، احمد بن محمد|احمد بن حنبل]] کردهاند.<br />
<br />
درجلد دوم کتاب، طبقات دوم تا ششم فقهای حنبلی ذکر شده است. طبقه دوم درباره تابعین [[ابن حنبل، احمد بن محمد|احمد بن حنبل]] بر اساس حروف معجم است. اما طبقات چهارگانه دیگر بر اساس سال درگذشت اشخاص است که به 512ق/1118م ختم شده است<ref>ابن مبرد، یوسف بن حسن، ص49؛ حاجی خلیفه، ص1097</ref><br />
<br />
جلد سوم و چهارم کتاب نیز با یک مقدمه کوتاه آغاز شده و سپس از متوفیان نیمه دوم قرن پنجم از سال 460 تا 500ق تحت عنوان «وفیات المائة الخامسة» یاد میکند و تا متوفیان سال 701 تا 751ق تحت عنوان «وفیات المائة الثامنة» میآورد و در هر قرن ترتیب سال وفات را رعایت میکند. در ادامه، بغیة الوعاة [[سیوطی، عبدالرحمن بن ابیبکر|سیوطی]] در طبقات لغویین و نحات به آخر جلد چهارم ملحق گردیده است.<br />
<br />
== گزارش محتوا ==<br />
درباره این کتاب توجه به نکات زیر مفید است:<br />
#نویسنده علاوه بر شرح حال افراد به پاره ای از عقایدشان نیز اشاره میکند؛ مثلا از قول هارون بن عبدالله معروف به هارون حمال مینویسد: قرآن کلام خداوند است و در هر صورت مخلوق نمیباشد و با هیچ توجیهی نمیتوان پذیرفت که مخلوق باشد و کسانی که گمان نمودهاند که اسماء خدا مخلوق است، از نظر من کافرند...<ref>ر.ک: همان، ج1، ص398</ref><br />
#مؤلف سعی نموده، تاریخ وفات علمای حنبلی را در کتابش بیان نماید<ref>ر.ک: همان</ref><br />
#در بخش ذیل طبقات، ابن رجب، به شرح حال فقهای حنبلی و ذکر اطلاعاتی همچون اساتید، تألیفات، تولد و وفات و شغلهای آنها از سال 460 تا 751ق، به شیوه ی صد سالانه میپردازد. ابن رجب این کتاب را با اصحاب قاضی ابن ابییعلی آغاز نموده و در هر قرن ترتیب سال وفات را رعایت میکند.<br />
#او در مقدمه کتابش مینویسد: این کتابی است که من جمع نمودم و آن را ذیلی بر کتاب طبقات فقهای اصحاب امام احمد - که توسط ابن ابییعلی نگاشته شده - قرار دادم و آن را با اصحاب قاضی ابییعلی شروع نمودم و ترتیب کتابم را بر اساس سال وفات قرار دادم<ref>ر.ک: همان، ج3، ص5</ref><br />
#در جزء اول کتاب، ابن رجب پس از یک مقدمه به افرادی که پس از ابن ابییعلی در سده پنجم)سال 500-460) و نیز ششم (600-501) وفات کردهاند و در جزء دوم به کسانی که در سده هفتم و هشتم وفات نمودهاند، پرداخته است.<br />
#نویسنده در پاره ای موارد، کیفیت ضبط برخی از اسماء دشوار را بیان کرده است<ref>ر.ک: همان، ص7</ref><br />
#وی تاریخ و محل تولد افراد<ref>ر.ک: همان، ص252</ref>، زمان و مکان وفات و محل دفن آنها<ref>ر.ک: همان، ص11</ref>و نیز سن آنها هنگام وفات<ref>ر.ک: همان، ص10</ref>را در صورت مشخص بودن ذکر میکند.<br />
#همچنین اساتیدی را که فرد در رشتههای مختلف از آنها بهره برده<ref>ر.ک: همان، ص251</ref>و نیز کتابهایی را که فرد نگاشته و یا تلخیص و یا شرح کرده، ضبط نموده است<ref>ر.ک: همان، ص252</ref><br />
<br />
== وضعیت کتاب ==<br />
در ابتدای جلد اول، سه تصویر ازنسخههای قدیمی کتاب آورده شده است.<br />
<br />
فهرست مطالب هر جلد، در پایان همان جلد آمده است.<br />
==پانویس ==<br />
<references /><br />
== منابع مقاله ==<br />
#مقدمه و متن کتاب.<br />
#حاجی خلیفه، مصطفی بن عبدالله، «کشف الظنون عن أسامی الکتب و الفنون»، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، چاپ اول.<br />
#ابن مبرد، یوسف بن حسن، «الجوهر المنضد فی طبقات متأخری أصحاب أحمد»، چاپ اول، ریاض، مکتبة العبیکان، 1420ق.<br />
#ندوی،هاشم، «تذکرة النوادر من المخطوطات العربیة»، حیدرآباد الدکن، مطبعة دائرةالمعارف العثمانیة، 1350ق.<br />
<br />
<br />
==منبع==<br />
ویکی نور</div>
History of islam