صفات و ویژگیهای امام - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۳ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۵۴

2026-03-03T10:54:21Z

مهدی موسوی در ‏۳ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۵۴

2026-03-03T10:54:03Z

نمایش تغییرات

Zamani در ‏۲۸ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۳۲

2025-12-28T10:32:41Z

Zamani در ‏۵ ژانویهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۱:۲۶

2021-01-05T11:26:17Z

مهدی موسوی: ویرایش

2020-06-16T07:40:49Z

ویرایش

نمایش تغییرات

سید مهدی خدایی در ‏۶ دسامبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۵:۳۰

2015-12-06T05:30:58Z

سید مهدی خدایی: /* منابع */

2015-12-06T05:29:09Z

‏منابع

سید مهدی خدایی در ‏۶ دسامبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۵:۲۵

2015-12-06T05:25:01Z

نمایش تغییرات

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۱۲ فوریهٔ ۲۰۱۳، ساعت ۱۱:۱۹

2013-02-12T11:19:13Z

Saeed zamani: تعیین رده و افزودن الگوی بخشی از یکتاب

2013-01-09T06:30:11Z

تعیین رده و افزودن الگوی بخشی از یکتاب

@@ سطر ۹: / سطر ۹: @@
 امام باید نسبت به آنچه لازمه [[امامت]] است آگاه باشد، یعنی معارف و احکام [[دین]] را کاملاً بداند تا بتواند مردم را نسبت به دین و وظایف دینی آن‌ها آگاه نماید و در اختلافات و منازعات میان آنان به حق داوری کند، پرسش‌های دینی را به طور صحیح پاسخ گوید، شبهات را به روشنی حل کند. همچنین باید در مورد آن چه مدیریت سیاسی و تدبیر امور اجتماعی بدان نیاز دارد، از علم و بصیرت کافی برخوردار باشد.
-[[خواجه نصیرالدین طوسی]] در رساله امامت، درباره این شرط چنین نگاشته است: «و ثَانِیَتُهَا الْعِلْمُ بِمَا یَحْتاجُ اِلَی الْعِلْمِ بِهِ فِی اِمامَتِهِ مِن الْعُلُومِ الْدِّینیَّهِ وَ الْدُّنْیَویَّهِ، کَالشَّرعِیَّاتِ وَ السِّیَاسَاتِ وَ الآدابِ وَ دفْعِ الخُصُومِ وَ غَیرِ ذلکَ، لِاَنَّهُ لا یَسْتَطیعُ الْقِیَامَ بِذلِکَ مَعَ عَدَمِهِ»؛<ref>تلخیص المحصل، دارالاضواء، ص ۴۳۰.</ref> دومین ویژگی از ویژگی‌های امام، ‌دانستن علوم دینی و دنیوی که در ایفای امامت خود به آنها نیاز دارد مانند [[احکام شرعی]]، سیاست ها و آداب رهبری و دفع مخالفان و غیر آن؛ چرا که اگر این‌ها را نداند، قدرت رهبری را نخواهد داشت.
+[[خواجه نصیرالدین طوسی]] در رساله «امامت» خود، درباره این شرط چنین نگاشته است: «و ثَانِیَتُهَا الْعِلْمُ بِمَا یَحْتاجُ اِلَی الْعِلْمِ بِهِ فِی اِمامَتِهِ مِن الْعُلُومِ الْدِّینیَّهِ وَ الْدُّنْیَویَّهِ، کَالشَّرعِیَّاتِ وَ السِّیَاسَاتِ وَ الآدابِ وَ دفْعِ الخُصُومِ وَ غَیرِ ذلکَ، لِاَنَّهُ لا یَسْتَطیعُ الْقِیَامَ بِذلِکَ مَعَ عَدَمِهِ»؛<ref>تلخیص المحصل، دارالاضواء، ص ۴۳۰.</ref> دومین ویژگی از ویژگی‌های امام، ‌دانستن علوم دینی و دنیوی که در ایفای امامت خود به آنها نیاز دارد مانند [[احکام شرعی]]، سیاست ها و آداب رهبری و دفع مخالفان و غیر آن؛ چرا که اگر این‌ها را نداند، قدرت رهبری را نخواهد داشت.
 ===شجاعت و دلیری===
 بدیهی است امامت و رهبری جامعه  به ویژه رهبری دینی و عادلانه، دشمنان کینه‌توز و توطئه‌گرانی در داخل یا خارج خواهد داشت و مقابله با آنان به [[شجاعت]] و دلیری نیاز دارد. در غیر این صورت نه حافظ و مجری [[احکام]] دین خواهد بود و نه مدافع حقوق مردم، چنان که [[محقق طوسی]] گفته است: «و ثَالِثَتُهَا الشَّجَاعَهِ الَّتِی یَحْتَاجُ اِلَیهَا فِی دَفْعِ الْفِتَنِ وَ قَمعِ اَهلِ البَاطِلِ وَ زَجْرِهِم، اِذْ لایَتَأتَّاهُ الْقِیامَ بِمَا یَقُومُ بِهِ اِلّا بِهَا»؛<ref>همان.</ref> سومین ویژگی امام، شجاعت است که در رفع [[فتنه|فتنه‌ها]] و سرکوب کردن اهل [[باطل]] به آن نیاز دارد، زیرا بدون داشتن صفت شجاعت از عهده انجام وظایف امامت برنمی‌آید.

@@ سطر ۲: / سطر ۲: @@
 ==عصمت امام==
-یکی از صفات مهم [[امام]] و شرایط اساسی [[امامت]]، ‌[[عصمت]] است. محورهای عصمت در امام عبارتند از:
+یکی از صفات مهم [[امام]] و شرایط اساسی [[امامت]]، ‌[[عصمت]] است. عصمت در لغت به معنی منع است. علامه حسن زاده در مورد عصمت می گوید:
 #عصمت در شناخت و تبیین معارف و [[احکام شرعی|احکام]] دین
@@ سطر ۵۰: / سطر ۵۴: @@
 ==منابع==
 *علی ربانی گلپایگانی، عقاید استدلالی، ج۲.
+*حسن حسن زاده آملی، شرح فص حکمة عصمتیة فی کلمة فاطمیة.
 [[رده:امامت]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-[[عصمت]]، [[علم]]، [[شجاعت]]، [[زهد]] و [[تقوا]]، پیراستگی از عیوب جسمی و روحی و توانایی بر انجام [[معجزه]]، از ویژگیهای بارز [[امام]] است. امام نه تنها باید واجد صفاتی باشد که ایفای امر [[امامت]] در گرو آن است، بلکه باید در این صفات بر دیگران برتری داشته باشد؛ زیرا فرض این است که او مقتدا و مقدم بر همه آن‌ها است و از نظر [[عقل]]، مقدم داشتن فردی که در صفات و ویژگی‌های امامت مساوی با دیگران ‌یا پایین‌تر از آن‌ها است، ناپسند است. چنان‌که [[خواجه نصیرالدین طوسی]] گفته است: وَ قُبْحُ تَقْدِیمِ الْمَفْضُولِ مَعْلومٌ، وَ لَا تَرجیحَ فِی الْمُسَاوِی؛<ref>کشف المراد، مقصد پنجم، مسئله سوم.</ref> زشتی مقدم داشتن مفضول بر فاضل (ناقص بر کامل) روشن است و در صورت تساوی، ترجیح یکی بر دیگری وجهی ندارد.
+در کتابهای کلامی برای امام صفات مختلفی لازم دانسته شده است. در این بین عصمت و علم امام دو صفت اصلی است که سایر اوصاف از آن قابل استنتاج است. امام نه تنها باید واجد صفاتی باشد که ایفای امر [[امامت]] در گرو آن است، بلکه باید در این صفات بر دیگران برتری داشته باشد؛ زیرا فرض این است که او مقتدا و مقدم بر همه آن‌ها است و از نظر [[عقل]]، مقدم داشتن فردی که در صفات و ویژگی‌های امامت مساوی با دیگران ‌یا پایین‌تر از آن‌ها است، ناپسند است.
-==ویژگی‌ها و خصوصیات امام ==
-در ادامه، مهمترین صفات و ویژگی‌های لازم برای [[امام]] و [[امامت]] ذکر شده است:
+==عصمت امام==
 یکی از صفات مهم [[امام]] و شرایط اساسی [[امامت]]، ‌[[عصمت]] است. محورهای عصمت در امام عبارتند از:
@@ سطر ۹: / سطر ۸: @@
 #عصمت از خطا در تشخیص مصالح و مفاسد جامعه اسلامی
-===علم و دانش===
+==علم و دانش==
 امام باید نسبت به آنچه لازمه [[امامت]] است آگاه باشد، یعنی معارف و احکام [[دین]] را کاملاً بداند تا بتواند مردم را نسبت به دین و وظایف دینی آن‌ها آگاه نماید و در اختلافات و منازعات میان آنان به حق داوری کند، پرسش‌های دینی را به طور صحیح پاسخ گوید، شبهات را به روشنی حل کند، همچنین باید در مورد آن چه مدیریت سیاسی و تدبیر امور اجتماعی بدان نیاز دارد، از علم و بصیرت کافی برخوردار باشد.
 [[خواجه نصیرالدین طوسی]] در رساله امامت، درباره این شرط چنین نگاشته است: و ثَانِیَتُهَا الْعِلْمُ بِمَا یَحْتاجُ اِلَی الْعِلْمِ بِهِ فِی اِمامَتِهِ مِن الْعُلُومِ الْدِّینیَّهِ وَ الْدُّنْیَویَّهِ، کَالشَّرعِیَّاتِ وَ السِّیَاسَاتِ وَ الآدابِ وَ دفْعِ الخُصُومِ وَ غَیرِ ذلکَ، لِاَنَّهُ لا یَسْتَطیعُ الْقِیَامَ بِذلِکَ مَعَ عَدَمِهِ؛<ref>تلخیص المحصل، دارالاضواء، ص ۴۳۰.</ref> دومین ویژگی از ویژگی‌های امام، ‌دانستن مجموعه‌های دینی و دنیوی که در ایفای امامت خود به آنها نیاز دارد مانند [[احکام شرعی]]، سیاست ها و آداب رهبری و دفع مخالفان و غیر آن؛ چرا که اگر این‌ها را نداند، قدرت رهبری را نخواهد داشت.
-===شجاعت و دلیری===
+==شجاعت و دلیری==
 بدیهی است امامت و رهبری جامعه  به ویژه رهبری دینی و عادلانه، دشمنان کینه‌توز و توطئه‌گرانی در داخل یا خارج خواهد داشت و مقابله با آنان به [[شجاعت]] و دلیری نیاز دارد. در غیر این صورت نه حافظ و مجری [[احکام]] دین خواهد بود و نه مدافع حقوق مردم، چنان که [[محقق طوسی]] گفته است: و ثَالِثَتُهَا الشَّجَاعَهِ الَّتِی یَحْتَاجُ اِلَیهَا فِی دَفْعِ الْفِتَنِ وَ قَمعِ اَهلِ البَاطِلِ وَ زَجْرِهِم، اِذْ لایَتَأتَّاهُ الْقِیامَ بِمَا یَقُومُ بِهِ اِلّا بِهَا؛<ref>همان.</ref> سومین ویژگی امام، شجاعت است که در رفع [[فتنه|فتنه‌ها]] و سرکوب کردن اهل [[باطل]] به آن نیاز دارد، زیرا بدون داشتن صفت شجاعت از عهده انجام وظایف امامت برنمی‌آید.
-===زهد و تقوی===
+==زهد و تقوی==
 [[امام]]، امین مردم در [[بیت‌المال]] و سرمایه‌های عمومی است، لذا اگر [[زهد|زاهد]] و قانع نباشد، مغلوب شهوات و امیال نفسانی خویش گردیده و خود و وابستگان خود را بر دیگران ترجیح می‌دهد و در نتیجه از اجرای [[عدالت]] که از آرمان‌های بزرگ [[امامت]] است بازمی‌ماند. گذشته از این، امام در حقیقت اسوه و الگوی [[اخلاق|اخلاقی]] برای افراد جامعه است، هرگاه [[طمع|طمعکار]] و حریص به مال و منال دنیا باشد، جامعه را به دنیاگرایی سوق می‌دهد و در نتیجه هدف معنوی و اخلاقی امامت از دست می‌رود.
-===پیراستگی از عیوب===
+==پیراستگی از عیوب==
 به طور کلی، ‌امام باید از هرگونه عیب بدنی یا [[روح|روحی]] پیراسته باشد؛ زیرا تردیدی نیست که وجود چنین معایب و نقایصی مردم را نسبت به امام بی‌رغبت و بی‌اعتنا می‌کند و از اعتبار او در نظر پیروان می‌کاهد و در نتیجه در تحقق اهداف امامت خلل رخ می‌دهد. به همین دلیل متکلمان [[امامیه]] پیراستگی امام از عیوب آفرینشی و [[اخلاق|اخلاقی]] را مقضای قاعده لطف دانسته‌اند.<ref>همان مدرک و نیز القواعد المرام، ابن میثم بحرانی، ص ۱۸۰.</ref>
-===امامت و اعجاز===
+==امامت و اعجاز==
 برخی از متکلمان توانایی امام برآوردن [[معجزه]] را نیز از صفات او دانسته و گفته‌اند: چه بسا لازم می‌شود که امام برای اثبات [[امامت]] خویش که مقام و منصبی الهی است نیازمند آوردن معجزه باشد چنان‌که [[خواجه نصیرالدین طوسی]] گفته است: وَ سَابِعَتُهَا اِخْتِصَاصِهَا بِآیاتٍ وَ مُعْجِزَاتٍ تَدُلُ عَلَی اِمَامَتِهِ، اِذْ لاطَرِیقَ لِلْخَلْقِ فِی بَعْضِ الاَوْقَاتِ اِلَی قَبُولِهِ اِلَّا بِهَا؛<ref>تلخیص المحصل، ص ۴۳۱؛ قواعد المرام، مبحث امامت.</ref> هفتمین صفت امام اختصاص وی به داشتن معجزاتی است که بر امامت او دلالت می‌کنند زیرا در پاره‌ای اوقات قبول ادعای امامت جز به واسطه معجزه امکان‌پذیر نیست.
 مطالعه تاریخ زندگی [[ائمه اطهار|پیشوایان معصوم شیعه علیهم السلام]] این نظریه را تأیید می‌کند؛ زیرا در مواردی که در مورد امام به حق اختلاف می‌شد یا شبهه‌ای مطرح می‌گردید و افرادی به ناحق دعوی امامت می‌کردند و یا عده‌ای در تشخیص امام به اشتباه افتاده و در حق کسی که امام نبود گمان امامت می‌بردند، از طریق معجزه حقیقت روشن می‌گردید، چنان‌که در مورد [[محمد بن حنفیه|محمد حنفیه]] و [[امام سجاد علیه السلام|امام زین‌العابدین]] علیه السلام این قضیه رخ داد و در مورد برخی [[ائمه اطهار|امامان]] دیگر نیز مشابه آن اتفاق افتاد.<ref>در این باره به کتاب های تاریخ زندگی امامان شیعه رجوع شود.</ref>

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-عصمت, علم, شجاعت,زهد و تقوا, پیراستگی از عیوب جسمی و روحی, توانایی بر انجام معجزه,
+عصمت, علم, شجاعت,زهد و تقوا, پیراستگی از عیوب جسمی و روحی, توانایی بر انجام معجزه از ویژگیهای بارز امام است
 ==امامت و عصمت==
 یکی از صفات مهم امام و شرایط اساسی امامت، ‌عصمت است. محورهای عصمت در امام عبارتند از:

@@ سطر ۴۶: / سطر ۴۶: @@
 ==منابع==
-علي رباني گلپايگاني، عقايد استدلالي، ج2.
+*علي رباني گلپايگاني، عقايد استدلالي، ج2.
 [[رده:امامت]]

@@ سطر ۱۶: / سطر ۱۶: @@
 به همین دلیل، باید امام در فهم و بیان [[احکام]] دینی و نیز در عمل به آن‌ها، مصون از خطا و لغزش باشد تا پیروان خود را به طور صحیح هدایت کند. بدیهی است اصل عقلی مزبور در مورد سومین مرتبه از عصمت  یعنی عصمت از خطا در تشخیص مصالح و مفاسد جامعه اسلامی  نیز جاری است.
-آیه یاد شده در زیر نیز ناظر به همین اصل عقلی است. می‌فرماید: {{متن قرآن|«أَفَمَنْ یَهْدِی إِلَی الْحَقِّ أَحَقُّ أَنْ یُتَّبَعَ أَمَّنْ لایَهِدِّی إِلاَّ أَنْ یُهْدی فَما لَکُمْ کَیْفَ تَحْکُمُونَ»}}.<ref>[[سوره یونس]]/35.</ref> آیا کسی که (خود حق را یافته و) به سوی حق هدایت می‌کند، سزاوارتر است که از او پیروی شود یا کسی که تا هدایت نشود، هدایت را نمی‌شناسد. چگونه داوری می‌کنید؟
+آیه یاد شده در زیر نیز ناظر به همین اصل عقلی است. می‌فرماید: {{متن قرآن|«أَفَمَن يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ أَحَقُّ أَن يُتَّبَعَ أَمَّن لاَّ يَهِدِّيَ إِلاَّ أَن يُهْدَى فَمَا لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ»}}.<ref>[[سوره یونس]]/35.</ref> آیا کسی که (خود حق را یافته و) به سوی حق هدایت می‌کند، سزاوارتر است که از او پیروی شود یا کسی که تا هدایت نشود، هدایت را نمی‌شناسد. چگونه داوری می‌کنید؟
 '''ب. لزوم تسلسل'''
@@ سطر ۲۸: / سطر ۲۸: @@
 ===قرآن و لزوم عصمت امام===
-لزوم عصمت امام را از برخی آیات قرآن نیز می‌توان استنباط کرد: آیه اول: {{متن قرآن|«أَطِیعُوااللَّهَ وَ أَطِیعُواالرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ»}}.<ref>[[سوره نساء]]/59.</ref> از خدا، رسول خدا صلی الله علیه و آله و پیشوایان خود اطاعت کنید.
+لزوم عصمت امام را از برخی آیات قرآن نیز می‌توان استنباط کرد: آیه اول: {{متن قرآن|« أَطِيعُواْ اللّهَ وَأَطِيعُواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِي الأَمْرِ مِنكُمْ»}}.<ref>[[سوره نساء]]/59.</ref> از خدا، رسول خدا صلی الله علیه و آله و پیشوایان خود اطاعت کنید.
 در این آیه، اطاعت از «اُولِی الاَمرْ» بسان اطاعت از پیامبر خدا واجب گردیده است، بدیهی است اطاعت بی‌قید و شرط از کسی در صورتی جایز و واجب است که احتمال خطا و لغزش در مورد او راه نداشته باشد؛ زیرا در غیر این صورت چه بسا اطاعت از او به معصیت و نافرمانی خدا بیانجامد که حرام و ناپسند است و هرگز خداوند گناه را نمی‌پسندد و انجام آن را بر کسی روانمی‌دارد.
@@ سطر ۴۶: / سطر ۴۶: @@
 و این که رازی گفته است: «امکان دسترسی به بعضی از امت که معصوم باشند، نیست» نیز صحیح نیست زیرا به مقتضای آیه تطهیر و حدیث ثقلین و روایات دیگر امامان دوازده‌گانه شیعه علیهم السلام معصوم می‌باشند و به همین دلیل مصداق اولی الامر نیز همان‌هایند.
-آیه دوم: {{متن قرآن|«وَ إِذِ ابْتَلی إِبْراهِیمَ رَبُّهُ بِکَلِماتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قالَ إِنِّی جاعِلُکَ لِلنَّاسِ إِماماً قالَ وَ مِنْ ذُرِّیَّتِی قالَ لایَنالُ عَهْدِی الظَّالِمِینَ»}}.<ref>[[سوره بقره]]/124.</ref>
+آیه دوم: {{متن قرآن|«وَإِذِ ابْتَلَى إِبْرَاهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِمَاتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قَالَ إِنِّي جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَامًا قَالَ وَمِن ذُرِّيَّتِي قَالَ لاَ يَنَالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ»}}.<ref>[[سوره بقره]]/124.</ref>
 هنگامی که پروردگار ابراهیم، او را به اموری آزمود و او آنها را تمام کرد. پروردگار به او فرمود تو را پیشوای مردم ساختم، ابراهیم گفت: از ذریه من نیز کسی امام خواهد شد؟ پروردگار فرمود: عهد من (امامت) نصیب ظالمان نمی‌شود.
@@ سطر ۵۲: / سطر ۵۲: @@
 از این آیه شریفه استفاده می‌شود که ابراهیم علیه السلام در آغاز فقط منصب نبوت را داشت، ‌یعنی مأمور تبلیغ و ارشاد و تبشیر و انذار مردم بود، سپس منصب امامت نیز به او اعطا گردید،‌ یعنی مأموریت یافت که حکومتی دینی تشکیل داده و رهبری سیاسی و اجرایی جامعه را نیز عهده‌دار شود. در این هنگام در مورد ذریه خود از منصب امامت پرسید و خداوند به او پاسخ داد که ستمگران از آن محروم خواهند بود، یعنی منصب امامت مخصوص آن دسته از ذریه ابراهیم علیه السلام است که ستمگر نباشند.
-از طرفی می‌دانیم که به نص قرآن کریم، شرک، ظلم بزرگ است: {{متن قرآن|«إِنَّ الشِّرْکَ لَظُلْمٌ عَظِیمٌ»}}.<ref>[[سوره لقمان]]/13.</ref> نیز هر گونه تعدی از دستورات الهی (گناه)، ظلم به نفس است: {{متن قرآن|«وَ مَنْ یَتَعَدَّ حُدُودَاللَّهِ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهُ»}}.<ref>[[سوره طلاق]]/1.</ref>
+از طرفی می‌دانیم که به نص قرآن کریم، شرک، ظلم بزرگ است: {{متن قرآن|«إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ»}}.<ref>[[سوره لقمان]]/13.</ref> نیز هر گونه تعدی از دستورات الهی (گناه)، ظلم به نفس است: {{متن قرآن|«وَمَن يَتَعَدَّ حُدُودَ اللَّهِ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهُ»}}.<ref>[[سوره طلاق]]/1.</ref>
 بنابراین، هر کس در برهه‌ای از زندگی خود به خدا شرک ورزد یا مرتکب گناهی شود، مصداق ظالم بوده و شایستگی منصب امامت را نخواهد داشت. یعنی امام نه تنها پس از آن که عهده‌دار منصب امامت می‌شود باید معصوم باشد بلکه قبل از آن نیز باید معصوم باشد زیرا کلمه «الظالمین» در آیه 124 [[سوره بقره]]، همان‌گونه که از نظر افراد عمومیت دارد، از نظر زمان نیز مطلق است، یعنی به محض این که فردی در زمانی مصداق «ظالم» باشد (به خدا شرک ورزیده، یا گناهی مرتکب شده باشد) شایستگی احراز مقام امامت از او سلب می‌شود.

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 ==امامت و عصمت==
@@ سطر ۲۵: / سطر ۲۶: @@
 ولی نادرستی این سخن روشن است زیرا کتاب و سنت به خودی خود سخن نمی‌گویند، بلکه باید آنها را تفسیر و معنا کرد و اجماع افرادی که هیچ کدام معصوم نیستند، ‌احتمال خطا و اشتباه را از بین نمی‌برد. از این‌رو نمی‌توان به حکم دیگر مجتهدان نیز اطمینان داشت و امرکنندگان به معروف هرگاه معصوم از خطا نباشند، ‌چه بسا در شناخت معروف خطا نمایند. بنابراین یگانه راه اطمینان بخش برای حفظ شریعت عصمت امام است.
-==قرآن و لزوم عصمت امام==
+===قرآن و لزوم عصمت امام===
 لزوم عصمت امام را از برخی آیات قرآن نیز می‌توان استنباط کرد: آیه اول: {{متن قرآن|«أَطِیعُوااللَّهَ وَ أَطِیعُواالرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ»}}.<ref>[[سوره نساء]]/59.</ref> از خدا، رسول خدا صلی الله علیه و آله و پیشوایان خود اطاعت کنید.
@@ سطر ۸۱: / سطر ۸۲: @@
 به طور کلی، ‌امام باید از هرگونه عیب بدنی یا روحی پیراسته باشد؛ زیرا تردیدی نیست که وجود چنین معایب و نقایصی مردم را نسبت به امام بی‌رغبت و بی‌اعتنا می‌کند و از اعتبار او در نظر پیروان می‌کاهد و در نتیجه در تحقق اهداف امامت خلل رخ می‌دهد به همین دلیل متکلمان امامیه پیراستگی امام از عیوب آفرینشی و اخلاقی را مقضای قاعده لطف دانسته‌اند.<ref>همان مدرک و نیز القواعد المرام، ابن میثم بحرانی، ص 180.</ref>
-===صفات امام در کلام علی علیه السلام===
+==صفات امام در کلام علی علیه السلام==
 امام علی علیه السلام درباره صفات امام، ‌کلامی دارند که ذکر آن در این‌جا مناسب است. می‌فرمایند: «لایَنْبَغِی أنْ یَکُونَ الْوَالِی عَلَی الفُرْوجِ وَالْدَّمَاء وَالْمَغَانِمِ وَالْاَحْکَامِ وَ اِمَامَهِ الْمُسْلِمین، البَخِیلَ، فَتَکُونَ فِی اَمْوَالِهِم نَهْمَتُهُ،‌ لاالْجَاهِلَ فَیُضِلَّهُم بِجَهْلِهِ، وَلاالْجَافِیَ فَیَقْطَعَهُمْ بِجَفَائِهِ، وَلَا الْخَائِفَ لِلدُّوَلِ فَیَتَّخِذَ قَوْمَاً دُونَ قَوْمٍ، وَلَا الْمُرْتَشِیَ فِی الْحُکْمِ فَیَذْهَبَ الْحُقُوقِ، وَ یَقِفُ بِهَا دُونَ الْمَقَاطِعِ وَ لَا الْمُعَطِّلِ لِلسُّنَهِ فَیَهْلِکْ الاُمَّهَ».
@@ سطر ۹۶: / سطر ۹۷: @@
 و نیز در جای دیگر می‌فرمایند: «اِنَّ الله فَرَضَ عَلی ائمَّهِ الْعَدْلِ اَنْ یُقَدِّرُوا اَنفُسَهُم بِضَعْفَهِ النَّاسِ، کَیْلاً یَتَبَیَّغَ بِالفَقِیرِ فَقْرُهُ»؛<ref>نهج البلاغه، خطبه 209.</ref> خداوند، بر پیشوایان عادل واجب کرده است که بسان افراد فقیر و تهیدست زندگی کنند تا فقر و تهیدستی بر آنان غلبه نکند (و مایه گمراهی آنان نشود).
-===کلامی از امام حسین علیه السلام===
+==کلامی از امام حسین علیه السلام==
 امام حسین علیه السلام در وصف امام می‌فرماید: «فَلَعَمْرِی مَا الْاِمَامُ اِلَّا الْعَامِلُ بِالکِتَابِ، وَالْآخِذُ بِالقِسْطِ، وَالدَائِنُ بِالحَقِّ، وَالْحَابِسُ نَفْسَهُ عَلی ذاتِ اللهِ»؛ به جان خود سوگند که امام و پیشوای (جامعه اسلامی) نیست مگر آن کس که به کتاب خدا عمل کند و اصل عدالت را رعایت کند ‌و از حق اطاعت کند و دلسپرده به خداوند باشد.
@@ سطر ۱۲۷: / سطر ۱۲۸: @@
 ==منابع==
 علي رباني گلپايگاني، عقايد استدلالي، ج2.