صدق الهی - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۲ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۰۶

2026-03-02T10:06:30Z

مهدی موسوی: ویرایش

2020-06-15T10:58:03Z

ویرایش

Aghajani در ‏۳ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۰۶:۰۸

2020-03-03T06:08:11Z

Aghajani در ‏۳ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۰۶:۰۷

2020-03-03T06:07:40Z

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۹ فوریهٔ ۲۰۱۴، ساعت ۰۸:۰۹

2014-02-09T08:09:43Z

بهرامی: صفحه‌ای جدید حاوی '{{منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}} {{نیازمند ویرایش فنی}} صدق در لغت به معنای ر...' ایجاد کرد

2014-01-26T12:12:00Z

صفحه‌ای جدید حاوی '{{منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}} {{نیازمند ویرایش فنی}} صدق در لغت به معنای ر...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}}
{{نیازمند ویرایش فنی}}
صدق در لغت به معنای راست‌گویی و در مقابل کذب و دروغ‌گویی است و در اصطلاح به معنای مطابق بودن خبر با واقع است و مقصود از صدق الهی این است که اخباری را که خداوند درباره مبدأ و معاد و آفرینش عالم و همه حوادث گذشته و آینده توسط پیامبران خود بیان فرموده مطابق با واقع و راست است.<ref>. طیّب، عبدالحسین، کلم طیّب، کتاب فروشی الله، تهران، چاپ سوم، ص 65.</ref> و ذات مقدس پروردگار از دروغ و غیر واقع‌گویی منزه و پاک است.<ref>. سبحانی، جعفر، الهیات و معارف اسلامی، قم، مؤسسه امام صادق (ع)، 1376ش، چاپ چهارم، ص 170.</ref>
«صدق الهی» از صفات خداوند است و به همین اعتبار یکی از نام‌های او «[[صادق]]» است.

== دلایل صادق بودن خداوند ==

1- بهترین و استوارترین دلیل این است که:دروغ و کذب (که ضد صدق است) از نظر هر عقل سلیمی زشت و قبیح است، خداوند چون حکیم است هیچ کار زشت و قبیحی انجام نمی‌دهد، بنابراین، از هر گونه کذب و دروغ‌گویی پاک و منزه است.<ref>. علامه حلی، حسن بن یوسف مطهر، کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد؛ قم، موسسه نشر اسلامی، 1415 هق.چاپ پنجم، ص 290.</ref> و محال است که دروغ بگوید و هرگاه دروغ گفتن خداوند محال باشد صدق و راست گویی او ضروری می‌گردد بنابراین همه اخبار الهی راست و مطابق واقع است.
2- اگر کذب و دروغ بر خداوند روا باشد اعتماد و اطمینان نسبت به وعده‌ها و آنچه‌ گفته حاصل نمی‌شود، در نتیجه اساس دین و دین‌داری متزلزل می‌شود. پس صدق برای خداوند ضروری است.<ref>. طیّب، عبدالحسین، کتاب‌فروشی اسلام؛ تهران، چاپ سوم، ص 65.</ref>
3- صدق، کمال است و ضدّ آن یعنی کذب، نقص است و پروردگار عالم به حکم این که جامع همه صفات کمال است، واجد صفت صدق و راست‌گویی نیز هست و از کذب و دروغ‌گویی مبرّاست.<ref>. شبّر، سید عبدا...، حق الیقین، صیدا، مطبعة العرفان، 1352ه.، ج 1، ص 34.</ref>

== صدق الهی از صفات فعل است یا ذات؟ ==

این که صدق الهی از صفات فعل است یا ذات بستگی به این دارد که «کلام» را جزء چه صفتی بدانیم صفات فعلی یا ذاتی. اگر «کلام» را از صفات فعلی بدانیم، پیرو آن «صدق» نیز در زمره‌ی اوصاف فعلی جای خواهد گرفت و چنان‌چه «کلام» را صفت ذات بدانیم. «صدق» نیز صفت ذاتی خداوند است ولی همان طور که در بحث کلام الهی اثبات شد حق این است که کلام جزء صفات فعلی خداوند است. پس صدق نیز صفت فعل است.<ref>.سعیدی‌ مهر، محمد، کلام اسلامی، قم، مرکز جهانی علوم اسلامی، 1377ش، ج1، ص 279.</ref>

== نکته ==

چنان‌که در دلیل دوم اشاره شد این صفت در واقع مبنای اصلی اعتماد انسان‌ها بر دعوت پیامبران است، از این رو اهمیت فوق‌العاده‌ای در زندگی بشر دارد زیرا اگر احتمال کذب و دروغ در کلام الهی داده شود، دیگر به هیچ وجه نمی‌توان اعتبار و حقانیت وحی را ثابت کرد و در نتیجه اعتبار تمام معارف و حقایقی که از وحی الهی و کتاب‌های آسمانی به دست می‌آید مخدوش می‌گردد.<ref>. همان، ص 270.</ref>

از همین رو است که متکلمان ضرورت صدق الهی را به گونه‌ای که شبهه‌ای نماند به اثبات رسانده‌اند.

==پانویس==
{{پانویس}}

== منابع ==

[http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=30615 صدق الهی، سید ایوب هاشمی و جابر توحیدی اقدم، سایت پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام (بخش فرهنگ علوم انسانی و اسلامی)] تاریخ بازیابی: 6 بهمن 1392.
[[رده:اسماء و صفات الهی]]
[[رده:اسماء و صفات الهی]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}}
-'''صدق''' در لغت به معنای [[راستگویی و صداقت|راست‌گویی]] و در مقابل کذب و [[دروغ|دروغ‌گویی]] است و در اصطلاح به معنای مطابق بودن خبر با واقع است و مقصود از «صدق الهی» این است که اخباری را که [[الله|خداوند]] درباره مبدأ و [[معاد]] و آفرینش عالم و همه حوادث گذشته و آینده توسط [[پیامبران|پیامبران]] خود بیان فرموده، مطابق با واقع و راست است.<ref>طیّب، عبدالحسین، کلم طیّب، کتاب فروشی الله، تهران، چاپ سوم، ص۶۵.</ref> و ذات مقدس پروردگار از دروغ و غیرواقع‌گویی منزه و پاک است.<ref>سبحانی، جعفر، الهیات و معارف اسلامی، قم، مؤسسه امام صادق علیه السلام، ۱۳۷۶ش، چاپ چهارم، ص۱۷۰.</ref> «صدق الهی» از صفات خداوند است و به همین اعتبار یکی از نام‌های او «[[صادق (اسم الله)|صادق]]» است.
+'''«صدق»''' در لغت به معنای [[راستگویی و صداقت|راست‌گویی]] و در مقابل «کذب» و [[دروغ|دروغ‌گویی]] است و در اصطلاح به معنای مطابق بودن خبر با واقع است. مقصود از «صدق الهی» این است که اخباری را که [[الله|خداوند]] درباره مبدأ و [[معاد]] و آفرینش عالم و همه حوادث گذشته و آینده توسط [[پیامبران|پیامبران]] خود بیان فرموده، مطابق با واقع و راست است<ref>طیّب، عبدالحسین، کلم طیّب، کتاب فروشی الله، تهران، چاپ سوم، ص۶۵.</ref> و ذات مقدس پروردگار از دروغ و غیرواقع‌گویی منزه و پاک است.<ref>سبحانی، جعفر، الهیات و معارف اسلامی، قم، مؤسسه امام صادق علیه السلام، ۱۳۷۶ش، چاپ چهارم، ص۱۷۰.</ref> «صدق الهی» از صفات خداوند است و به همین اعتبار یکی از نام‌های او «[[صادق (اسم الله)|صادق]]» می‌باشد.
 ==دلایل صادق بودن خداوند==
-*۱- بهترین و استوارترین دلیل این است که: [[دروغ]] و کذب (که ضد [[راستگویی و صداقت|صدق]] است) از نظر هر عقل سلیمی زشت و قبیح است. خداوند چون حکیم است هیچ کار زشت و قبیحی انجام نمی‌دهد، بنابراین از هر گونه کذب و دروغ‌گویی پاک و منزه است.<ref>علامه حلی، حسن بن یوسف مطهر، کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد؛ قم، موسسه نشر اسلامی، ۱۴۱۵ق، چاپ پنجم، ص۲۹۰.</ref> و محال است که دروغ بگوید و هرگاه دروغ گفتن خداوند محال باشد، صدق و راست گویی او ضروری می‌گردد. بنابراین همه اخبار الهی راست و مطابق واقع است.
+*۱. بهترین و استوارترین دلیل «صدق الهی» این است که: [[دروغ]] و کذب (که ضد [[راستگویی و صداقت|صدق]] است) از نظر هر عقل سلیمی زشت و قبیح است. خداوند چون حکیم است هیچ کار زشت و قبیحی انجام نمی‌دهد، بنابراین از هر گونه کذب و دروغ‌گویی پاک و منزه است.<ref>علامه حلی، حسن بن یوسف مطهر، کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد؛ قم، موسسه نشر اسلامی، ۱۴۱۵ق، چاپ پنجم، ص۲۹۰.</ref> و محال است که دروغ بگوید و هرگاه دروغ گفتن خداوند محال باشد، صدق و راست گویی او ضروری می‌گردد. بنابراین همه اخبار الهی راست و مطابق واقع است.
-*۲- اگر کذب و دروغ بر خداوند روا باشد، اعتماد و اطمینان نسبت به وعده‌ها و آنچه‌ گفته حاصل نمی‌شود، در نتیجه اساس [[دین]] و دین‌داری متزلزل می‌شود. پس صدق برای خداوند ضروری است.<ref>طیّب، عبدالحسین، کتاب‌فروشی اسلام؛ تهران، چاپ سوم، ص۶۵.</ref> چنان‌که اشاره شد، این صفت در واقع مبنای اصلی اعتماد انسان‌ها بر دعوت [[پیامبران|پیامبران]] است، از این رو اهمیت فوق‌العاده‌ای در زندگی بشر دارد، زیرا اگر احتمال کذب و دروغ در کلام الهی داده شود، دیگر به هیچ وجه نمی‌توان اعتبار و حقانیت [[وحی]] را ثابت کرد و در نتیجه اعتبار تمام معارف و حقایقی که از وحی الهی و کتاب‌های آسمانی بدست می‌آید، مخدوش می‌گردد.<ref>همان، ص۲۷۰.</ref> از همین رو است که متکلمان ضرورت صدق الهی را به گونه‌ای که شبهه‌ای نماند به اثبات رسانده‌اند.
+*۲. اگر کذب و دروغ بر خداوند روا باشد، اعتماد و اطمینان نسبت به وعده‌ها و آنچه‌ گفته حاصل نمی‌شود، در نتیجه اساس [[دین]] و دین‌داری متزلزل می‌شود. پس صدق برای خداوند ضروری است.<ref>طیّب، عبدالحسین، کتاب‌فروشی اسلام؛ تهران، چاپ سوم، ص۶۵.</ref> چنان‌که اشاره شد، این صفت در واقع مبنای اصلی اعتماد انسان‌ها بر دعوت [[پیامبران|پیامبران]] است، از این رو اهمیت فوق‌العاده‌ای در زندگی بشر دارد، زیرا اگر احتمال کذب و دروغ در کلام الهی داده شود، دیگر به هیچ وجه نمی‌توان اعتبار و حقانیت [[وحی]] را ثابت کرد و در نتیجه اعتبار تمام معارف و حقایقی که از وحی الهی و کتاب‌های آسمانی بدست می‌آید، مخدوش می‌گردد.<ref>همان، ص۲۷۰.</ref> از همین رو است که متکلمان، ضرورت صدق الهی را به گونه‌ای که شبهه‌ای نماند به اثبات رسانده‌اند.
-*۳- صدق، کمال است و ضدّ آن یعنی کذب، نقص است و پروردگار عالم به حکم این که جامع همه صفات کمال است، واجد صفت صدق و راست‌گویی نیز هست و از کذب و دروغ‌گویی مبرّاست.<ref>شبّر، سید عبدالله، حق الیقین، صیدا، مطبعة العرفان، ۱۳۵۲ق، ج۱، ص۳۴.</ref>
+*۳. صدق، کمال است و ضدّ آن یعنی کذب، نقص است و پروردگار عالم به حکم این که جامع همه صفات کمال است، واجد صفت صدق و راست‌گویی نیز هست و از کذب و دروغ‌گویی مبرّاست.<ref>شبّر، سید عبدالله، حق الیقین، صیدا، مطبعة العرفان، ۱۳۵۲ق، ج۱، ص۳۴.</ref>
 ==صدق الهی از صفات فعل یا صفات ذات؟==
-این که صدق الهی از صفات فعل است یا ذات، بستگی به این دارد که «کلام» را جزء چه صفتی بدانیم؛ صفات فعلی یا ذاتی؟ اگر «کلام» را از صفات فعلی بدانیم، پیرو آن «صدق» نیز در زمره‌ی اوصاف فعلی جای خواهد گرفت و چنانچه «کلام» را صفت ذات بدانیم، «صدق» نیز صفت ذاتی [[الله|خداوند]] است. ولی همان طور که در بحث [[کلام الله|کلام الهی]] اثبات شد، حق این است که کلام جزء صفات فعلی خداوند است. پس صدق نیز صفت فعل است.<ref>سعیدی‌ مهر، محمد، کلام اسلامی، قم، مرکز جهانی علوم اسلامی، ۱۳۷۷ش، ج۱، ص۲۷۹.</ref>
+این که صدق الهی از صفات فعل است یا ذات، بستگی به این دارد که «کلام» را جزء چه صفاتی بدانیم؛ صفات فعلی یا ذاتی؟ اگر «کلام» را از صفات فعلی بدانیم، پیرو آن «صدق» نیز در زمره‌ی اوصاف فعلی جای خواهد گرفت و چنانچه «کلام» را صفت ذات بدانیم، «صدق» نیز صفت ذاتی [[الله|خداوند]] است. ولی حق این است که کلام جزء صفات فعلی خداوند است؛ پس صدق نیز صفت فعل است.<ref>سعیدی‌ مهر، محمد، کلام اسلامی، قم، مرکز جهانی علوم اسلامی، ۱۳۷۷ش، ج۱، ص۲۷۹.</ref>
 ==پانویس==
 {{پانویس}}
 ==منابع==
-*سید ایوب هاشمی و جابر توحیدی اقدم، صدق الهی، [http://www.pajoohe.ir دانشنامه پژوهه]، تاریخ بازیابی: ۶ بهمن ۱۳۹۲.
+*[http://www.pajoohe.ir "صدق الهی"، سید ایوب هاشمی و جابر توحیدی اقدم، دانشنامه پژوهه]، تاریخ بازیابی: ۶ بهمن ۱۳۹۲.
 [[رده:اسماء و صفات الهی]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}}
-صدق در لغت به معنای راست‌گویی و در مقابل کذب و دروغ‌گویی است و در اصطلاح به معنای مطابق بودن خبر با واقع است و مقصود از صدق الهی این است که اخباری را که خداوند درباره مبدأ و معاد و آفرینش عالم و همه حوادث گذشته و آینده توسط پیامبران خود بیان فرموده مطابق با واقع و راست است.<ref>طیّب، عبدالحسین، کلم طیّب، کتاب فروشی الله، تهران، چاپ سوم، ص65.</ref> و ذات مقدس پروردگار از دروغ و غیرواقع‌گویی منزه و پاک است.<ref>سبحانی، جعفر، الهیات و معارف اسلامی، قم، مؤسسه امام صادق علیه السلام، 1376ش، چاپ چهارم، ص170.</ref> «صدق الهی» از صفات خداوند است و به همین اعتبار یکی از نام‌های او «[[صادق]]» است.
+'''صدق''' در لغت به معنای [[راستگویی و صداقت|راست‌گویی]] و در مقابل کذب و [[دروغ|دروغ‌گویی]] است و در اصطلاح به معنای مطابق بودن خبر با واقع است و مقصود از «صدق الهی» این است که اخباری را که [[الله|خداوند]] درباره مبدأ و [[معاد]] و آفرینش عالم و همه حوادث گذشته و آینده توسط [[پیامبران|پیامبران]] خود بیان فرموده، مطابق با واقع و راست است.<ref>طیّب، عبدالحسین، کلم طیّب، کتاب فروشی الله، تهران، چاپ سوم، ص۶۵.</ref> و ذات مقدس پروردگار از دروغ و غیرواقع‌گویی منزه و پاک است.<ref>سبحانی، جعفر، الهیات و معارف اسلامی، قم، مؤسسه امام صادق علیه السلام، ۱۳۷۶ش، چاپ چهارم، ص۱۷۰.</ref> «صدق الهی» از صفات خداوند است و به همین اعتبار یکی از نام‌های او «[[صادق (اسم الله)|صادق]]» است.
 ==دلایل صادق بودن خداوند==
-* 1- بهترین و استوارترین دلیل این است که: دروغ و کذب (که ضدصدق است) از نظر هر عقل سلیمی زشت و قبیح است، خداوند چون حکیم است هیچ کار زشت و قبیحی انجام نمی‌دهد، بنابراین از هر گونه کذب و دروغ‌گویی پاک و منزه است.<ref>علامه حلی، حسن بن یوسف مطهر، کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد؛ قم، موسسه نشر اسلامی، 1415 هـ.ق. چاپ پنجم، ص290.</ref> و محال است که دروغ بگوید و هرگاه دروغ گفتن خداوند محال باشد صدق و راست گویی او ضروری می‌گردد بنابراین همه اخبار الهی راست و مطابق واقع است.
+*۱- بهترین و استوارترین دلیل این است که: [[دروغ]] و کذب (که ضد [[راستگویی و صداقت|صدق]] است) از نظر هر عقل سلیمی زشت و قبیح است. خداوند چون حکیم است هیچ کار زشت و قبیحی انجام نمی‌دهد، بنابراین از هر گونه کذب و دروغ‌گویی پاک و منزه است.<ref>علامه حلی، حسن بن یوسف مطهر، کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد؛ قم، موسسه نشر اسلامی، ۱۴۱۵ق، چاپ پنجم، ص۲۹۰.</ref> و محال است که دروغ بگوید و هرگاه دروغ گفتن خداوند محال باشد، صدق و راست گویی او ضروری می‌گردد. بنابراین همه اخبار الهی راست و مطابق واقع است.
-* 2- اگر کذب و دروغ بر خداوند روا باشد اعتماد و اطمینان نسبت به وعده‌ها و آنچه‌ گفته حاصل نمی‌شود، در نتیجه اساس دین و دین‌داری متزلزل می‌شود. پس صدق برای خداوند ضروری است.<ref>طیّب، عبدالحسین، کتاب‌فروشی اسلام؛ تهران، چاپ سوم، ص65.</ref>
+*۲- اگر کذب و دروغ بر خداوند روا باشد، اعتماد و اطمینان نسبت به وعده‌ها و آنچه‌ گفته حاصل نمی‌شود، در نتیجه اساس [[دین]] و دین‌داری متزلزل می‌شود. پس صدق برای خداوند ضروری است.<ref>طیّب، عبدالحسین، کتاب‌فروشی اسلام؛ تهران، چاپ سوم، ص۶۵.</ref> چنان‌که اشاره شد، این صفت در واقع مبنای اصلی اعتماد انسان‌ها بر دعوت [[پیامبران|پیامبران]] است، از این رو اهمیت فوق‌العاده‌ای در زندگی بشر دارد، زیرا اگر احتمال کذب و دروغ در کلام الهی داده شود، دیگر به هیچ وجه نمی‌توان اعتبار و حقانیت [[وحی]] را ثابت کرد و در نتیجه اعتبار تمام معارف و حقایقی که از وحی الهی و کتاب‌های آسمانی بدست می‌آید، مخدوش می‌گردد.<ref>همان، ص۲۷۰.</ref> از همین رو است که متکلمان ضرورت صدق الهی را به گونه‌ای که شبهه‌ای نماند به اثبات رسانده‌اند.
-* 3- صدق، کمال است و ضدّ آن یعنی کذب، نقص است و پروردگار عالم به حکم این که جامع همه صفات کمال است، واجد صفت صدق و راست‌گویی نیز هست و از کذب و دروغ‌گویی مبرّاست.<ref>شبّر، سید عبدالله، حق الیقین، صیدا، مطبعة العرفان، 1352ه.، ج1، ص34.</ref>
+*۳- صدق، کمال است و ضدّ آن یعنی کذب، نقص است و پروردگار عالم به حکم این که جامع همه صفات کمال است، واجد صفت صدق و راست‌گویی نیز هست و از کذب و دروغ‌گویی مبرّاست.<ref>شبّر، سید عبدالله، حق الیقین، صیدا، مطبعة العرفان، ۱۳۵۲ق، ج۱، ص۳۴.</ref>
-==صدق الهی از صفات فعل است یا ذات؟==
+==صدق الهی از صفات فعل یا صفات ذات؟==
 ==پانویس==
 {{پانویس}}
-==منابع==
+*سید ایوب هاشمی و جابر توحیدی اقدم، صدق الهی، [http://www.pajoohe.ir دانشنامه پژوهه]، تاریخ بازیابی: ۶ بهمن ۱۳۹۲.
 [[رده:اسماء و صفات الهی]]
 [[رده:اسماء و صفات الهی]]

@@ سطر ۲۵: / سطر ۲۵: @@
 ==منابع==
-* سید ایوب هاشمی و جابر توحیدی اقدم، صدق الهی، [http://www.pajoohe.ir  دانشنامه پژوهه]،
+* سید ایوب هاشمی و جابر توحیدی اقدم، صدق الهی، [http://www.pajoohe.ir  دانشنامه پژوهه]، تاریخ بازیابی: 6 بهمن 1392.
 [[رده:اسماء و صفات الهی]]
 [[رده:اسماء و صفات الهی]]

@@ سطر ۲۵: / سطر ۲۵: @@
 ==منابع==
-* [http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=30615 صدق الهی، سید ایوب هاشمی و جابر توحیدی اقدم، سایت پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام (بخش فرهنگ علوم انسانی و اسلامی)] تاریخ بازیابی: 6 بهمن 1392.
+* سید ایوب هاشمی و جابر توحیدی اقدم، صدق الهی، [http://www.pajoohe.ir  دانشنامه پژوهه]،
 [[رده:اسماء و صفات الهی]]
 [[رده:اسماء و صفات الهی]]