شیخ بهایی - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۱۹ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۳۱

2026-04-19T07:31:02Z

نمایش تغییرات

Zamani در ‏۲۶ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۲۲

2024-08-26T12:22:51Z

Zamani در ‏۹ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۲۶

2023-09-09T13:26:36Z

مهدی موسوی در ‏۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۳۶

2023-07-06T05:36:53Z

مهدی موسوی در ‏۶ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۲۲

2023-06-06T08:22:10Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۶ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۱۳

2023-06-06T08:13:07Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۲۴ نوامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۱:۵۱

2021-11-24T11:51:09Z

مهدی موسوی: ویرایش

2020-08-23T12:02:06Z

ویرایش

نمایش تغییرات

Aghajani در ‏۲۷ ژانویهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۷:۴۹

2020-01-27T07:49:35Z

سید مهدی خدایی: 1

2019-12-16T07:40:03Z

@@ سطر ۲۱۴: / سطر ۲۱۴: @@
 [[رده:محدثان]]
 [[رده:ادیبان]]
 [[رده: مقاله های مهم]]
 {{سنجش کیفی

@@ سطر ۱۵: / سطر ۱۵: @@
 ==زندگی‌نامه==
-بهاءالدین محمد بن عزالدین حسین بن عبدالصمد بن شمس الدین محمد بن علی بن حسین بن محمد بن صالح حارثی همدانی عاملی جبعی، در سال ۹۵۳ ه.ق در بعلبک از توابع جبل عامل در یک خاندان علم و دانش که تبار و نسب خود را به [[حارث همدانی]] یکی از یاران مخلص [[امام علی]] علیه السلام می رسانند، پا به عرصه حیات نهاد.
+شیخ الاسلام محمد بن حسن عاملى مشهور به [[شیخ بهایی]] در سال 953 هجرى قمرى در بعلبک از روستاهاى جبل عامل به دنیا آمد.
 پدر عالیقدر او، عالم بزرگوار، شیخ حسین فرزند عبدالصمد حارثی (متوفی ۹۸۴ ه.ق)، یکی از شاگردان مبرز فقیه نامدار [[شیعه]]، مرحوم [[شهید ثانی]] (مستشهد ۹۶۶ ه.ق) است. او که خود صاحب نظر بوده و کتبی در [[فقه]] و [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]] و علوم متداول عصر خود داشته است، پس از شهادت شهید ثانی در ایام جوانی، در اثر سختگیری ها و کارشکنی هایی که در امور [[شیعه]] در جبل عامل پیش آمده بود، به [[ایران]] منتقل گردید و در [[اصفهان]] ساکن شد. شیخ بهائی در این هنگام ۱۳ سال سن داشت. بعد از سه سال اقامت در اصفهان، شاه طهماسب به توصیه و تأکید [[شیخ علی منشار عاملی|شیخ علی منشار]]، عزّالدین حسین را به قزوین دعوت کرد و منصب [[شیخ الاسلام|شیخ الاسلامی]] این شهر را به او اعطا نمود و شیخ بهائی نیز همراه پدرش به قزوین آمد و برای مدتی در آنجا اقامت کرد، و به تحصیل علوم مختلف پرداخت. بعدها پدرش برای مدتی شیخ الاسلام هرات شد، اما وی در قزوین ماند.
@@ سطر ۱۹۶: / سطر ۱۹۷: @@
 #رساله جفر.
 #فالنامه.
+==پانویس==
 ==منابع==

@@ سطر ۶۹: / سطر ۶۹: @@
 #جواب مسائل شیخ جار.
 #حاشیه بر ارشاد الاذهان [[علامه حلی]].
-#حاشیه بر [[قواعد الأحکام (کتاب)|قواعد]] علامه.
+#حاشیه بر [[قواعد الأحکام (کتاب)|قواعد]] علامه حلی.
 #حاشیه بر قواعد [[شهید اول]].
 #حاشیه بر احکام الشریعه علامه حلی.
@@ سطر ۱۴۲: / سطر ۱۴۲: @@
 #تهذیب البیان.
 #تعزیت نامه.
-#حاشیه بر [[مطول (کتاب)|مطوّل]] تفتازانی.
+#حاشیه بر «[[مطول (کتاب)|المطوّل]]» [[مسعود بن عمر تفتازانی]].
 #دیوان اشعار فارسی و عربی.
 #ریاض الارواح.

@@ سطر ۳۳: / سطر ۳۳: @@
 او اولین کسی است که یک دوره [[فقه]] غیراستدلالی به صورت رساله عملیه به زبان فارسی نوشت. آن کتاب همان است که به نام جامع عباسی معروف است. شیخ بهایی در زمینه های مختلف اطلاعات و آگاهی دارد و همین آگاهی و وسعت معلومات، نوعی جاذبیت به آثار او بخشیده است که از میان انبوه آثار گذشتگان، کتاب ها و تالیفات او را به صورت کتاب روز و مورد علاقه درآورده است. فی المثل در کتاب [[اربعین شیخ بهائی (کتاب)|اربعین]] که یک کتاب حدیثی و فقهی است، از مسائل [[ریاضی]] و هیات نیز استفاده کرده است، و مسائل آن ها را به صورت روشن و ملموس در اختیار خواننده قرار داده است.
-==اساتید و شاگردان ==
+==اساتید و شاگردان==
-چنان که گذشت، او از محضر بزرگان و دانشمندان متعددی کسب علم نموده است بنا به قول صاحب تاریخ عالم آرای عباسی، [[تفسیر]] و [[حدیث]] و [[ادبیات عرب]] را از پدر، [[حکمت]] و [[علم کلام|کلام]] و بعضی علوم معقول را از ملا عبدالله مدرس یزدی، صاحب حاشیه ملا عبدالله، و [[ریاضیات]] را از ملا علی مذهب و ملا افضل قاضی مدرس و ملا محمدباقر بن زین العابدین یزدی، صاحب کتاب «مطالع الانوار»، و [[طب]] را از حکیم عمادالدین محمود، و به قول صاحب [[روضات الجنات]]، [[صحیح بخاری (کتاب)|صحیح بخاری]] را نزد محمد بن عبداللطیف مقدسی آموخته است.
+چنان که گذشت، او از محضر بزرگان و دانشمندان متعددی کسب علم نموده است بنا به قول صاحب تاریخ عالم آرای عباسی، [[تفسیر]] و [[حدیث]] و [[ادبیات عرب]] را از پدر، [[حکمت]] و [[علم کلام|کلام]] و بعضی علوم معقول را از [[ملا عبدالله یزدی|ملا عبدالله مدرس یزدی]]، صاحب [[الحاشیه علی تهذیب المنطق (کتاب)|حاشیه ملا عبدالله]]، و [[ریاضیات]] را از ملا علی مذهب و ملا افضل قاضی مدرس و ملا محمدباقر بن زین العابدین یزدی، صاحب کتاب «مطالع الانوار»، و [[طب]] را از حکیم عمادالدین محمود، و به قول صاحب [[روضات الجنات]]، [[صحیح بخاری (کتاب)|صحیح بخاری]] را نزد محمد بن عبداللطیف مقدسی آموخته است.
 اما برای پی بردن به مقام علمی و میزان دانش شیخ، کافی است بدانیم که متجاوز از چهل تن از دانشمندان و بزرگان قرن یازدهم هجری قمری از وی علم آموخته و بهره برده اند و بعضی از آنان، اشخاص زیر هستند:
@@ سطر ۵۳: / سطر ۵۳: @@
 *۷- سید عزالدین حسینی کرکی عاملی، مشهور به مجتهد مفتی اصفهانی.
-==آثار و تألیفات ==
+==آثار و تألیفات==
 شیخ بهایی یکی از پربرکت ترین علمای جهان [[اسلام]] از نظر تألیف و تنوع در آن بوده است. برخی تعداد تالیفات او را با توجه به رساله ها و تحشیه ها و تعلیقه ها، به عدد ۲۰۰ جلد رسانده اند، ولی تازه ترین تحقیق در این مورد، تلاش و کوشش دانشمند محترم، جناب آقای دکتر محمدباقر حجتی، از اساتید محترم دانشگاه تهران است که به کنفرانس [[دمشق]] (در مورد شیخ بهایی) ارائه داده اند و نشریه الثقافه الاسلامیه در شماره پنجم آن را نشر داده است. ایشان بر حسب تتبع و تفحص کاملی که داشته است، تعداد آن ها را ۱۲۳ جلد اعلام می کند و بر حسب دسته بندی که دارد، می نویسد:
@@ سطر ۳۰۸: / سطر ۳۰۸: @@
 و چند جلد کتاب دیگر که موضوعات آن ها مشخص نشده است، مانند: شرح حق المبین، الصراط المستقیم، القدسیه و... .
-==وفات ==
+==وفات==
 در مورد تاریخ وفات شیخ بهایی اقوال گوناگون وجود دارد. به طور کلی آن چه از این اقوال برمی آید، وفات شیخ در دوازدهم [[شوال]] سال ۱۰۳۰ یا ۱۰۳۱ هجری قمری اتفاق افتاده است و چون صاحب تاریخ عالم آرای عباسی که نظرش معتبرتر از دیگران است، و همچنین کتاب تنبیهات که تالیف خود را چند ماه بعد از آن واقعه نوشته است، سال ۱۰۳۰ را ذکر کرده اند، از این رو گفته کسانی که وفات شیخ را در این سال نوشته اند، صحیح تر به نظر می رسد. در این صورت وفات شیخ در دوازدهم ماه شوال سال ۱۰۳۰ ه.ق در شهر [[اصفهان]] روی داده است.
@@ سطر ۳۴۴: / سطر ۳۴۴: @@
 *'''[http://lib.ahlolbait.ir/parvan/resource.do?action=resource&id=37378&scope=GGExsrZOLQyWaQTts7ShbgukfmwpSpoh&flowLastAction=view&from=search&query=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%20%D8%A8%D9%86%20%D8%AD%D8%B3%D9%8A%D9%86&field=&collectionPID=0&lang=&count=20&execute=true کتاب مشرق الشمسين و إكسير السعادتين]'''
-*'''[http://lib.ahlolbait.ir/parvan/resource.do?action=resource&id=66415&scope=GGExsrZOLQz4jdbRm0QPMwp8B7e1asw6&flowLastAction=view&from=search&query=%D8%B4%D9%8A%D8%AE%20%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86&field=&collectionPID=0&lang=&count=20&execute=true کتاب زبده الاصول]'''
+*'''[http://lib.ahlolbait.ir/parvan/resource.do?action=resource&id=66415&scope=GGExsrZOLQz4jdbRm0QPMwp8B7e1asw6&flowLastAction=view&from=search&query=%D8%B4%D9%8A%D8%AE%20%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86&field=&collectionPID=0&lang=&count=20&execute=true کتاب زبدة الاصول]'''
 *'''[http://lib.ahlolbait.ir/parvan/resource.do?action=resource&id=66389&scope=GGExsrZOLQyxZPQiQ86jrIjyLpBenykM&flowLastAction=view&from=search&query=%D8%B4%D9%8A%D8%AE%20%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86&field=&collectionPID=0&lang=&count=20&execute=true کتاب حاشيه انوار التنزيل]'''
-*'''[http://lib.ahlolbait.ir/parvan/resource.do?action=resource&id=66532&scope=GGExsrZOLQz6Opinw95VW9NqBU3hT89K&flowLastAction=view&from=search&query=%D8%B4%D9%8A%D8%AE%20%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86&field=&collectionPID=0&lang=&count=20&execute=true کتاب جامع عباسي]'''
+*'''[http://lib.ahlolbait.ir/parvan/resource.do?action=resource&id=66532&scope=GGExsrZOLQz6Opinw95VW9NqBU3hT89K&flowLastAction=view&from=search&query=%D8%B4%D9%8A%D8%AE%20%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86&field=&collectionPID=0&lang=&count=20&execute=true کتاب جامع عباسی]'''
-*'''[http://lib.ahlolbait.ir/parvan/resource.do?action=resource&id=66577&scope=GGExsrZOLQxz6R0Fm2h1YVc_wH8-sUC4&flowLastAction=view&from=search&query=%D8%B4%D9%8A%D8%AE%20%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86&field=&collectionPID=0&lang=&count=20&execute=true کتاب تشريح الافلاك]'''
+*'''[http://lib.ahlolbait.ir/parvan/resource.do?action=resource&id=66577&scope=GGExsrZOLQxz6R0Fm2h1YVc_wH8-sUC4&flowLastAction=view&from=search&query=%D8%B4%D9%8A%D8%AE%20%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86&field=&collectionPID=0&lang=&count=20&execute=true کتاب تشريح الافلاک]'''
 *'''[http://lib.ahlolbait.ir/parvan/resource.do?action=resource&id=66815&scope=GGExsrZOLQxEe41bHRFvaAp8B7e1asw6&flowLastAction=view&from=search&query=%D8%B4%D9%8A%D8%AE%20%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86&field=&collectionPID=0&lang=&count=20&execute=true کتاب حاشيه من لايحضره الفقيه]'''
@@ سطر ۳۵۶: / سطر ۳۵۶: @@
 *'''[http://lib.ahlolbait.ir/parvan/resource.do?action=resource&id=66823&scope=GGExsrZOLQzlvtvEW5Zj_ZacRnfvGzp6&flowLastAction=view&from=search&query=%D8%B4%D9%8A%D8%AE%20%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86&field=&collectionPID=0&lang=&count=20&execute=true کتاب الاربعون حديثا]'''
-*'''[http://lib.ahlolbait.ir/parvan/resource.do?action=resource&id=66915&scope=GGExsrZOLQzK62TwD9QTjAp8B7e1asw6&flowLastAction=view&from=search&query=%D8%B4%D9%8A%D8%AE%20%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86&field=&collectionPID=0&lang=&count=20&execute=true کتاب خلاصه الحساب]'''
+*'''[http://lib.ahlolbait.ir/parvan/resource.do?action=resource&id=66915&scope=GGExsrZOLQzK62TwD9QTjAp8B7e1asw6&flowLastAction=view&from=search&query=%D8%B4%D9%8A%D8%AE%20%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86&field=&collectionPID=0&lang=&count=20&execute=true کتاب خلاصة الحساب]'''
 ==منابع==
 *عقيقی بخشايشی، تلخيص از كتاب فقهای نامدار شيعه، صفحه ۲۰۹.
 *[[دانشنامه جهان اسلام]]، مدخل "شیخ بهایی" از محمدهانی ملا زاده.
 [[رده:علمای قرن یازدهم]]
 [[رده:ریاضیدانان]]

@@ سطر ۱۲۴: / سطر ۱۲۴: @@
 *العروه الوثقی.
-*تفسیر آیه شریفه (فاغسلوا وجوهکم و ایدیکم الی الکعبین) که در اربعین به تفصیل آمده است.
+*تفسیر آیه شریفه{{متن قرآن|«فاغْسِلُواْ وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى... الْكَعْبَينِ}} ([[سوره مائده]]/آیه5) که در اربعین به تفصیل آمده است.
 *تاویل الایات.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ دسامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۷:۴۰
سطر ۱:		سطر ۱:
		+	{{خوب}}
	بهاءالدین محمدبن‌حسین عاملی (953 - 1030 یا 1031 ق)، دانشمند و نظریه‌ پرداز [[شیعه]] و صاحب آثار متعدد در فنون مختلف است. هوش و استعداد منحصر به فرد یکی از ویژگی های بارز اوست. او مدتی در دربار [[صفویه\|صفوی]] در [[اصفهان]] منصب [[شیخ الاسلام\|شیخ الاسلامی]] داشت. شیخ بهایی شاگردان زیادی تربیت كرده است؛ [[ملاصدرا]]ی شیرازی و [[محمدتقی مجلسی\|ملا محمدتقی مجلسی]] (پدر [[علامه مجلسى\|مجلسی دوم]]، صاحب كتاب [[بحارالانوار]]) از شاگردان اویند.		بهاءالدین محمدبن‌حسین عاملی (953 - 1030 یا 1031 ق)، دانشمند و نظریه‌ پرداز [[شیعه]] و صاحب آثار متعدد در فنون مختلف است. هوش و استعداد منحصر به فرد یکی از ویژگی های بارز اوست. او مدتی در دربار [[صفویه\|صفوی]] در [[اصفهان]] منصب [[شیخ الاسلام\|شیخ الاسلامی]] داشت. شیخ بهایی شاگردان زیادی تربیت كرده است؛ [[ملاصدرا]]ی شیرازی و [[محمدتقی مجلسی\|ملا محمدتقی مجلسی]] (پدر [[علامه مجلسى\|مجلسی دوم]]، صاحب كتاب [[بحارالانوار]]) از شاگردان اویند.