شهرت (اصول فقه) - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۵ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۵۳

2026-04-05T12:53:05Z

مهدی موسوی در ‏۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۶:۵۲

2020-07-06T06:52:57Z

Zamani: رده

2015-08-08T05:56:30Z

رده

Heidariyan47 در ‏۱۴ مهٔ ۲۰۱۵، ساعت ۰۸:۰۰

2015-05-14T08:00:00Z

Heidariyan47: صفحه‌ای جدید حاوی 'شهرت یکى از موضوعاتى است که در مبحث امارات و حجج شرعیه مورد بحث فقها قرار مى گیر...' ایجاد کرد

2015-05-14T07:59:13Z

صفحه‌ای جدید حاوی 'شهرت یکى از موضوعاتى است که در مبحث امارات و حجج شرعیه مورد بحث فقها قرار مى گیر...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

شهرت یکى از موضوعاتى است که در مبحث امارات و حجج شرعیه مورد بحث فقها قرار مى گیرد . در لغت عرب , شهرت به معناى باز شدن , شایع شدن , پخش شدن , ظاهر شدن , بالا رفتن بکار رفته است . مثلا وقتى که کسى شمشیر خود را از غلاف بیرون مى کشد , عرب مى گوید : شهر سیفه یعنى شمشیرش را ظاهر کرد یا بالا برد

==اقسام شهرت:==

محدثین , حدیثى را که راویان زیادى آن را نقل کرده اند ولى تعداد آنان به حدى نیست که حدیث متواتر باشد , مى گویند حدیث مشهور , این نوع شهرت در فقه به شهرت روائى معروف است .

فقها به آن دسته از فتواهایى که مورد موافقت عده زیادى است ولى به حد اجماع نرسیده باشد , مى گویند فتواى مشهور , از این نوع شهرت در اصطلاح فقه به شهرت فتوائى تعبیر مى شود . گاهى نیز اتفاق مى افتد که مشهور فقها به روایتى عمل مى کنند که آن را شهرت عملى مى نامند .

==شهرت در اصطلاح فقه==

الف - شهرت روائى که در آن فقط کثرت ناقلین و روات مطرح است , اعم از اینکه فقهاء در مقام افتاء , به آن حدیث استناد کرده و مطابق آن فتوا داده باشند یا خیر .
ب - شهرت فتوائى که در آن کثرت فتوا دهندگان مطمح نظر است , و مستند فتوا مشخص نمى باشد . اعم از اینکه حدیثى مطابق مدلول فتوا موجود باشد ولى استناد مشخص نباشد , و یا آن که به طور کلى حدیث و روایتى منطبق با مضمون فتواى مشهور یافت نگردد
ج - شهرت عملى که در آن عمل مشهور فقها و استناد آنان به حدیث مورد نظر , مطرح است , اعم از اینکه ناقلین حدیث مذکور کثیر باشند یا قلیل .

==ارزیابى انواع شهرت==

در مورد شهرت روائى , چنانچه در مبحث تعارض ادله گفته خواهد شد , یکى از اسباب ترجیح محسوب مى گردد و از این حیث ارزش دارد . یعنى وقتى مدلول دو روایت , معارض یکدیگر باشند و یکى از آن دو روایت توسط راویان بیشترى نقل شده باشد و به اصطلاح مشهورتر باشد بر دیگرى ترجیح دارد و مورد عمل قرار مى گیرد , و قهرا روایت معارض محکوم به سقوط است .

شهرت عملى نیز به عقیده بسیارى از فقهاء , ضعف سند خبر را جبران مى کند . یعنى هرگاه مشهور فقهاء با استناد به خبرى ضعیف فتوائى صادر مى کنند , با این عمل ضعف سند برطرف مى شود و از این حیث حائز ارزش مى گردد . هر چند که بعضى از فقهاء با این عقیده فى نفسه موافق نیستند که در جاى خود مورد بحث قرار خواهد گرفت .

این دو نوع شهرت موضوع بحث فعلى ما نیست , آنچه که فعلا مورد نظر است و فقهاء در مورد آن اختلاف نظر دارند شهرت فتوایى است .

بعضى از فقهاء عقیده دارند شهرت فتوائى از امارات معتبره است و مى تواند در فقه مستند استنباط احکام شرعى قرار گیرد . گروه دیگر بر این عقیده اند که هر چند شهرت فتوایى موجب ظن و گمان است ولى موجبى براى حجیت و اعتبار اینگونه گمان وجود ندارد . نظریه اول هر چند توسط بزرگانى مانند شهید اول در کتاب ذکرى مورد تأیید قرار گرفته ولى مشهور علماى اصول اعتبار شهرت فتوائى را نپذیرفته اند و براى آن ارزشى قائل نیستند

بنظر مى رسد با توجه به مطالب عنوان شده در مبحث اجماع , نکته ابهامى در مورد شهرت باقى نباشد . زیرا در بحث اجماع مبین گشت که از دیدگاه امامیه ارزش اجماع بستگى به شرایطى دارد که به آسانى تحقق پذیر نیست , بنابر این چگونه مى توان براى شهرت که در درجه بسیار پایین ترى از اجماع قرار دارد و حائز وحدت عقیده فقهى محکمى هم نیست , از حیث حجیت , ارزشى قائل شد ؟ !

لازم به تذکر است که طرفداران حجیت شهرت نیز هرگز آن را در عداد دلایل دیگر مثل اجماع قرار نمى دهند , بلکه آنرا در نهایت از امارات ظنیه شمرده اند و حتى در عمل هم به عنوان یکى از امارات معتبره مورد قبول واقع شده است .

شاید بتوان گفت شهرت در فقه در حکم نظریه مشورتى در حقوق و قضاى عرفى است . در عرف حقوقى معاصر معمول است که هرگاه قاضى در استنباط از مواد قانونى یا تطبیق مبانى قانونى با موارد و مصادیق دچار مشکل و تردیدى شود به عمل و رویه اکثر محاکم مراجعه و مطابق آن عمل مى کند .

==منبع==

مباحثى از اصول فقه – دکتر نصطفی محقق داماد

{{فقه/اصول فقه}}

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-«شهرت» یکى از موضوعاتى است که در مبحث امارات و حجج شرعیه مورد بحث [[فقیه|فقها]] قرار مى گیرد. در لغت عرب، شهرت به معناى باز شدن، شایع شدن، پخش شدن، ظاهر شدن، بالا رفتن بکار رفته است. مثلا وقتى که کسى شمشیر خود را از غلاف بیرون مى کشد، عرب مى گوید : شهر سیفه یعنى شمشیرش را ظاهر کرد یا بالا برد.
+«شُهرَت» در لغت به معناى شایع شدن، پخش شدن، ظاهر شدن، و در اصطلاح [[اصول فقه|اصولی]] یکى از موضوعاتى است که در مبحث اَمارات و حجج شرعیه مورد بحث [[فقیه|فقها]] قرار مى‌گیرد.
 ==اقسام شهرت==
-[[محدث|محدثین]]، [[حدیث|حدیثى]] را که راویان زیادى آن را نقل کرده اند، ولى تعداد آنان به حدى نیست که [[خبر متواتر|حدیث متواتر]] باشد، [[حدیث مشهور]] مى گویند؛ این نوع شهرت در [[فقه]] به «شهرت روائى» معروف است. همچنین فقها به آن دسته از [[فتوا|فتواهایى]] که مورد موافقت عده زیادى است، ولى به حد [[اجماع]] نرسیده باشد، مى گویند فتواى مشهور؛ از این نوع شهرت در اصطلاح فقه به «شهرت فتوائى» تعبیر مى شود. گاهى نیز اتفاق مى افتد که مشهور فقها به روایتى عمل مى کنند که آن را «شهرت عملى» مى نامند.
+[[محدث|محدثین]]، [[حدیث|حدیثى]] را که راویان زیادى آن را نقل کرده اند، ولى تعداد آنان به حدى نیست که [[خبر متواتر|حدیث متواتر]] باشد، [[حدیث مشهور]] مى گویند؛ این نوع شهرت در [[فقه]] به «شهرت روائى» معروف است. همچنین [[فقها]] به آن دسته از [[فتوا|فتواهایى]] که مورد موافقت عده زیادى است، ولى به حد [[اجماع]] نرسیده باشد، مى گویند فتواى مشهور؛ از این نوع شهرت در اصطلاح فقه به «شهرت فتوائى» تعبیر مى شود. گاهى نیز اتفاق مى افتد که مشهور فقها به روایتى عمل مى کنند که آن را «شهرت عملى» مى نامند.
 بنابراین انواع شهرت عبارتند از:
-* الف- شهرت روائى که در آن فقط کثرت ناقلین و روات مطرح است، اعم از اینکه فقهاء در مقام [[فتوا|افتاء]]، به آن [[حدیث]] استناد کرده و مطابق آن [[فتوا]] داده باشند یا خیر.
+* الف. شهرت روائى، که در آن فقط کثرت ناقلین و روات مطرح است، اعم از اینکه فقهاء در مقام [[فتوا|افتاء]]، به آن [[حدیث]] استناد کرده و مطابق آن [[فتوا]] داده باشند یا خیر.
-* ب- شهرت فتوائى که در آن کثرت فتوا دهندگان مطمح نظر است، و مستند فتوا مشخص نمى باشد. اعم از اینکه حدیثى مطابق مدلول فتوا موجود باشد ولى استناد مشخص نباشد، و یا آن که به طور کلى حدیث و روایتى منطبق با مضمون فتواى مشهور یافت نگردد.
+* ب. شهرت فتوائى، که در آن کثرت فتوا دهندگان مد نظر است، و مستند فتوا مشخص نمى باشد. اعم از اینکه حدیثى مطابق مدلول فتوا موجود باشد، ولى استناد مشخص نباشد و یا آن که به طور کلى حدیث و روایتى منطبق با مضمون فتواى مشهور یافت نگردد.
-* ج- شهرت عملى که در آن عمل مشهور فقها و استناد آنان به حدیث مورد نظر، مطرح است، اعم از اینکه ناقلین حدیث مذکور کثیر باشند یا قلیل.
+* ج. شهرت عملى، که در آن عمل مشهور فقها و استناد آنان به حدیث مورد نظر، مطرح است، اعم از اینکه ناقلین حدیث مذکور کثیر باشند یا قلیل.
 ==ارزیابى انواع شهرت==
@@ سطر ۱۵: / سطر ۱۵: @@
 در مورد شهرت روائى، چنانچه در مبحث تعارض ادله گفته می شود، یکى از اسباب ترجیح محسوب مى گردد و از این حیث ارزش دارد. یعنى وقتى مدلول دو روایت، معارض یکدیگر باشند و یکى از آن دو روایت توسط راویان بیشترى نقل شده باشد و به اصطلاح مشهورتر باشد بر دیگرى ترجیح دارد و مورد عمل قرار مى گیرد، و قهرا روایت معارض محکوم به سقوط است.
-شهرت عملى نیز به عقیده بسیارى از فقهاء، ضعف [[سند حدیث|سند]] خبر را جبران مى کند. یعنى هرگاه مشهور فقهاء با استناد به خبرى ضعیف فتوائى صادر مى کنند، با این عمل ضعف سند برطرف مى شود و از این حیث حائز ارزش مى گردد. هر چند که بعضى از فقهاء با این عقیده فى نفسه موافق نیستند که در جاى خود مورد بحث قرار خواهد گرفت.
+شهرت عملى نیز به عقیده بسیارى از فقهاء، ضعف [[سند حدیث|سند]] خبر را جبران مى کند. یعنى هرگاه مشهور فقهاء با استناد به خبرى ضعیف فتوائى صادر مى کنند، با این عمل، ضعف سند برطرف مى شود و از این حیث حائز ارزش مى گردد. هر چند که بعضى از فقهاء با این عقیده -فى نفسه- موافق نیستند.
-این دو نوع شهرت موضوع بحث فعلى ما نیست، آنچه که فعلا مورد نظر است و فقهاء در مورد آن اختلاف نظر دارند، شهرت فتوایى است.
+این دو نوع شهرت، موضوع بحث فعلى ما نیست، آنچه که فعلا مورد نظر است و فقهاء در مورد آن اختلاف نظر دارند، شهرت فتوایى است.
-بعضى از فقهاء عقیده دارند شهرت فتوائى از امارات معتبره است و مى تواند در [[فقه]] مستند استنباط [[احکام شرعی|احکام شرعى]] قرار گیرد. گروه دیگر بر این عقیده اند که هر چند شهرت فتوایى موجب ظن و گمان است، ولى موجبى براى حجیت و اعتبار اینگونه گمان وجود ندارد. نظریه اول هر چند توسط بزرگانى مانند [[شهید اول]] در کتاب [[ذکری الشیعه فی احکام الشریعه (کتاب)|ذکرى]] مورد تأیید قرار گرفته، ولى مشهور علماى اصول اعتبار شهرت فتوائى را نپذیرفته اند و براى آن ارزشى قائل نیستند.
+بعضى از فقهاء عقیده دارند شهرت فتوائى از اَمارات معتبره است و مى تواند در [[فقه]] مستند استنباط [[احکام شرعی|احکام شرعى]] قرار گیرد. گروه دیگر بر این عقیده اند که هر چند شهرت فتوایى موجب ظن و گمان است، ولى موجبى براى حجیت و اعتبار اینگونه گمان وجود ندارد. نظریه اول هر چند توسط بزرگانى مانند [[شهید اول]] در کتاب «[[ذکری الشیعه فی احکام الشریعه (کتاب)|ذکرى]]» مورد تأیید قرار گرفته، ولى مشهور علماى اصول، اعتبار شهرت فتوائى را نپذیرفته اند و براى آن ارزشى قائل نیستند.
 بنظر مى رسد با توجه به مطالب عنوان شده در مبحث [[اجماع]]، نکته ابهامى در مورد شهرت باقى نباشد. زیرا در بحث اجماع مبین گشت که از دیدگاه [[امامیه]] ارزش اجماع بستگى به شرایطى دارد که به آسانى تحقق پذیر نیست، بنابر این چگونه مى توان براى شهرت که در درجه بسیار پایین ترى از اجماع قرار دارد و حائز وحدت عقیده فقهى محکمى هم نیست، از حیث حجیت، ارزشى قائل شد؟!
-لازم به تذکر است که طرفداران حجیت شهرت نیز هرگز آن را در عداد دلایل دیگر مثل اجماع قرار نمى دهند، بلکه آنرا در نهایت از امارات ظنیه شمرده اند و حتى در عمل هم به عنوان یکى از امارات معتبره مورد قبول واقع شده است.
+لازم به تذکر است که طرفداران حجیت شهرت نیز هرگز آن را در شمار دلایل دیگر مثل اجماع قرار نمى دهند، بلکه آنرا در نهایت از اَمارات ظنیه شمرده اند و حتى در عمل هم به عنوان یکى از امارات معتبره مورد قبول واقع شده است.
-شاید بتوان گفت شهرت در [[فقه]] در حکم نظریه مشورتى در حقوق و قضاى عرفى است. در عرف حقوقى معاصر معمول است که هرگاه قاضى در استنباط از مواد قانونى یا تطبیق مبانى قانونى با موارد و مصادیق دچار مشکل و تردیدى شود، به عمل و رویه اکثر محاکم مراجعه و مطابق آن عمل مى کند.
+شاید بتوان گفت شهرت در [[فقه]] در حکم نظریه مشورتى در حقوق و قضاى عرفى است. در عرف حقوقى معاصر، معمول است که هرگاه قاضى در استنباط از مواد قانونى یا تطبیق مبانى قانونى با موارد و مصادیق دچار مشکل و تردیدى شود، به عمل و رویه اکثر محاکم مراجعه و مطابق آن عمل مى کند.
 ==منابع==

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-شهرت یکى از موضوعاتى است که در مبحث امارات و حجج شرعیه مورد بحث فقها قرار مى گیرد. در لغت عرب، شهرت به معناى باز شدن، شایع شدن، پخش شدن، ظاهر شدن، بالا رفتن بکار رفته است. مثلا وقتى که کسى شمشیر خود را از غلاف بیرون مى کشد، عرب مى گوید : شهر سیفه یعنى شمشیرش را ظاهر کرد یا بالا برد
+«شهرت» یکى از موضوعاتى است که در مبحث امارات و حجج شرعیه مورد بحث [[فقیه|فقها]] قرار مى گیرد. در لغت عرب، شهرت به معناى باز شدن، شایع شدن، پخش شدن، ظاهر شدن، بالا رفتن بکار رفته است. مثلا وقتى که کسى شمشیر خود را از غلاف بیرون مى کشد، عرب مى گوید : شهر سیفه یعنى شمشیرش را ظاهر کرد یا بالا برد.
 ==اقسام شهرت==
-محدثین، حدیثى را که راویان زیادى آن را نقل کرده اند ولى تعداد آنان به حدى نیست که حدیث متواتر باشد، مى گویند حدیث مشهور، این نوع شهرت در فقه به شهرت روائى معروف است.
+[[محدث|محدثین]]، [[حدیث|حدیثى]] را که راویان زیادى آن را نقل کرده اند، ولى تعداد آنان به حدى نیست که [[خبر متواتر|حدیث متواتر]] باشد، [[حدیث مشهور]] مى گویند؛ این نوع شهرت در [[فقه]] به «شهرت روائى» معروف است. همچنین فقها به آن دسته از [[فتوا|فتواهایى]] که مورد موافقت عده زیادى است، ولى به حد [[اجماع]] نرسیده باشد، مى گویند فتواى مشهور؛ از این نوع شهرت در اصطلاح فقه به «شهرت فتوائى» تعبیر مى شود. گاهى نیز اتفاق مى افتد که مشهور فقها به روایتى عمل مى کنند که آن را «شهرت عملى» مى نامند.
-فقها به آن دسته از فتواهایى که مورد موافقت عده زیادى است ولى به حد اجماع نرسیده باشد، مى گویند فتواى مشهور، از این نوع شهرت در اصطلاح فقه به شهرت فتوائى تعبیر مى شود. گاهى نیز اتفاق مى افتد که مشهور فقها به روایتى عمل مى کنند که آن را شهرت عملى مى نامند.
+بنابراین انواع شهرت عبارتند از:
-الف - شهرت روائى که در آن فقط کثرت ناقلین و روات مطرح است، اعم از اینکه فقهاء در مقام افتاء، به آن حدیث استناد کرده و مطابق آن فتوا داده باشند یا خیر.
+* الف- شهرت روائى که در آن فقط کثرت ناقلین و روات مطرح است، اعم از اینکه فقهاء در مقام [[فتوا|افتاء]]، به آن [[حدیث]] استناد کرده و مطابق آن [[فتوا]] داده باشند یا خیر.
-ب - شهرت فتوائى که در آن کثرت فتوا دهندگان مطمح نظر است، و مستند فتوا مشخص نمى باشد. اعم از اینکه حدیثى مطابق مدلول فتوا موجود باشد ولى استناد مشخص نباشد، و یا آن که به طور کلى حدیث و روایتى منطبق با مضمون فتواى مشهور یافت نگردد
+* ب- شهرت فتوائى که در آن کثرت فتوا دهندگان مطمح نظر است، و مستند فتوا مشخص نمى باشد. اعم از اینکه حدیثى مطابق مدلول فتوا موجود باشد ولى استناد مشخص نباشد، و یا آن که به طور کلى حدیث و روایتى منطبق با مضمون فتواى مشهور یافت نگردد.
-ج - شهرت عملى که در آن عمل مشهور فقها و استناد آنان به حدیث مورد نظر، مطرح است، اعم از اینکه ناقلین حدیث مذکور کثیر باشند یا قلیل.
+* ج- شهرت عملى که در آن عمل مشهور فقها و استناد آنان به حدیث مورد نظر، مطرح است، اعم از اینکه ناقلین حدیث مذکور کثیر باشند یا قلیل.
 ==ارزیابى انواع شهرت==
-در مورد شهرت روائى، چنانچه در مبحث تعارض ادله گفته خواهد شد، یکى از اسباب ترجیح محسوب مى گردد و از این حیث ارزش دارد. یعنى وقتى مدلول دو روایت، معارض یکدیگر باشند و یکى از آن دو روایت توسط راویان بیشترى نقل شده باشد و به اصطلاح مشهورتر باشد بر دیگرى ترجیح دارد و مورد عمل قرار مى گیرد، و قهرا روایت معارض محکوم به سقوط است.
+در مورد شهرت روائى، چنانچه در مبحث تعارض ادله گفته می شود، یکى از اسباب ترجیح محسوب مى گردد و از این حیث ارزش دارد. یعنى وقتى مدلول دو روایت، معارض یکدیگر باشند و یکى از آن دو روایت توسط راویان بیشترى نقل شده باشد و به اصطلاح مشهورتر باشد بر دیگرى ترجیح دارد و مورد عمل قرار مى گیرد، و قهرا روایت معارض محکوم به سقوط است.
-شهرت عملى نیز به عقیده بسیارى از فقهاء، ضعف سند خبر را جبران مى کند. یعنى هرگاه مشهور فقهاء با استناد به خبرى ضعیف فتوائى صادر مى کنند، با این عمل ضعف سند برطرف مى شود و از این حیث حائز ارزش مى گردد. هر چند که بعضى از فقهاء با این عقیده فى نفسه موافق نیستند که در جاى خود مورد بحث قرار خواهد گرفت.
+شهرت عملى نیز به عقیده بسیارى از فقهاء، ضعف [[سند حدیث|سند]] خبر را جبران مى کند. یعنى هرگاه مشهور فقهاء با استناد به خبرى ضعیف فتوائى صادر مى کنند، با این عمل ضعف سند برطرف مى شود و از این حیث حائز ارزش مى گردد. هر چند که بعضى از فقهاء با این عقیده فى نفسه موافق نیستند که در جاى خود مورد بحث قرار خواهد گرفت.
-این دو نوع شهرت موضوع بحث فعلى ما نیست، آنچه که فعلا مورد نظر است و فقهاء در مورد آن اختلاف نظر دارند شهرت فتوایى است.
+این دو نوع شهرت موضوع بحث فعلى ما نیست، آنچه که فعلا مورد نظر است و فقهاء در مورد آن اختلاف نظر دارند، شهرت فتوایى است.
-بعضى از فقهاء عقیده دارند شهرت فتوائى از امارات معتبره است و مى تواند در فقه مستند استنباط احکام شرعى قرار گیرد. گروه دیگر بر این عقیده اند که هر چند شهرت فتوایى موجب ظن و گمان است ولى موجبى براى حجیت و اعتبار اینگونه گمان وجود ندارد. نظریه اول هر چند توسط بزرگانى مانند شهید اول در کتاب ذکرى مورد تأیید قرار گرفته ولى مشهور علماى اصول اعتبار شهرت فتوائى را نپذیرفته اند و براى آن ارزشى قائل نیستند
+بعضى از فقهاء عقیده دارند شهرت فتوائى از امارات معتبره است و مى تواند در [[فقه]] مستند استنباط [[احکام شرعی|احکام شرعى]] قرار گیرد. گروه دیگر بر این عقیده اند که هر چند شهرت فتوایى موجب ظن و گمان است، ولى موجبى براى حجیت و اعتبار اینگونه گمان وجود ندارد. نظریه اول هر چند توسط بزرگانى مانند [[شهید اول]] در کتاب [[ذکری الشیعه فی احکام الشریعه (کتاب)|ذکرى]] مورد تأیید قرار گرفته، ولى مشهور علماى اصول اعتبار شهرت فتوائى را نپذیرفته اند و براى آن ارزشى قائل نیستند.
-بنظر مى رسد با توجه به مطالب عنوان شده در مبحث اجماع، نکته ابهامى در مورد شهرت باقى نباشد. زیرا در بحث اجماع مبین گشت که از دیدگاه امامیه ارزش اجماع بستگى به شرایطى دارد که به آسانى تحقق پذیر نیست، بنابر این چگونه مى توان براى شهرت که در درجه بسیار پایین ترى از اجماع قرار دارد و حائز وحدت عقیده فقهى محکمى هم نیست، از حیث حجیت، ارزشى قائل شد؟!
+بنظر مى رسد با توجه به مطالب عنوان شده در مبحث [[اجماع]]، نکته ابهامى در مورد شهرت باقى نباشد. زیرا در بحث اجماع مبین گشت که از دیدگاه [[امامیه]] ارزش اجماع بستگى به شرایطى دارد که به آسانى تحقق پذیر نیست، بنابر این چگونه مى توان براى شهرت که در درجه بسیار پایین ترى از اجماع قرار دارد و حائز وحدت عقیده فقهى محکمى هم نیست، از حیث حجیت، ارزشى قائل شد؟!
 لازم به تذکر است که طرفداران حجیت شهرت نیز هرگز آن را در عداد دلایل دیگر مثل اجماع قرار نمى دهند، بلکه آنرا در نهایت از امارات ظنیه شمرده اند و حتى در عمل هم به عنوان یکى از امارات معتبره مورد قبول واقع شده است.
-شاید بتوان گفت شهرت در فقه در حکم نظریه مشورتى در حقوق و قضاى عرفى است. در عرف حقوقى معاصر معمول است که هرگاه قاضى در استنباط از مواد قانونى یا تطبیق مبانى قانونى با موارد و مصادیق دچار مشکل و تردیدى شود به عمل و رویه اکثر محاکم مراجعه و مطابق آن عمل مى کند.
+شاید بتوان گفت شهرت در [[فقه]] در حکم نظریه مشورتى در حقوق و قضاى عرفى است. در عرف حقوقى معاصر معمول است که هرگاه قاضى در استنباط از مواد قانونى یا تطبیق مبانى قانونى با موارد و مصادیق دچار مشکل و تردیدى شود، به عمل و رویه اکثر محاکم مراجعه و مطابق آن عمل مى کند.
-==منبع==
+==منابع==
 {{فقه/اصول فقه}}
 [[رده:اصطلاحات اصول فقه]]

@@ سطر ۳۱: / سطر ۳۱: @@
 ==منبع==
-مباحثى از اصول فقه – دکتر نصطفی محقق داماد
+مباحثى از اصول فقه – دکتر مصطفی محقق داماد
 {{فقه/اصول فقه}}