https://wiki.ahlolbait.com/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%B3%D9%87%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C شهاب الدین سهروردی - تاریخچهٔ ویرایش‌ها 2026-06-09T11:34:50Z تاریخچهٔ ویرایش‌های این صفحه در ویکی MediaWiki 1.32.0 https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%B3%D9%87%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C&diff=161171&oldid=prev مهدی موسوی در ‏۱ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۰۴ 2026-04-01T08:04:48Z <p></p> <a href="https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%B3%D9%87%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C&amp;diff=161171&amp;oldid=158975">نمایش تغییرات</a> مهدی موسوی https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%B3%D9%87%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C&diff=158975&oldid=prev Zamani در ‏۱۴ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۵ 2025-09-14T11:15:06Z <p></p> <table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۴ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l24" >سطر ۲۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۲۴:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''انوار متکافئه:''' انوار هم‌عرض که سهروردی آنها را با مُثُل افلاطونی تطبیق داد. این انوار واسطهٔ میان عقول طولی و موجودات مادی‌اند و هر نوع مادی، مثالی نورانی در این مرتبه دارد.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''انوار متکافئه:''' انوار هم‌عرض که سهروردی آنها را با مُثُل افلاطونی تطبیق داد. این انوار واسطهٔ میان عقول طولی و موجودات مادی‌اند و هر نوع مادی، مثالی نورانی در این مرتبه دارد.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''عالم اشباح مجرّده:''' مرتبه‌ای که در آن موجودات مثالی وجود دارند. سهروردی از این عالم برای تبیین رؤیا و معاد جسمانی بهره برد؛ زیرا صور مثالی می‌توانند در خواب یا پس از مرگ برای نفس آشکار شوند.&lt;ref&gt;<del class="diffchange diffchange-inline">v[,u ;kdn</del>:سهروردی، مجموعه مصنفات، ۱۳۹۶ق، ج۲، ص۲۳۰-۲۴۱.&lt;/ref&gt;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''عالم اشباح مجرّده:''' مرتبه‌ای که در آن موجودات مثالی وجود دارند. سهروردی از این عالم برای تبیین رؤیا و معاد جسمانی بهره برد؛ زیرا صور مثالی می‌توانند در خواب یا پس از مرگ برای نفس آشکار شوند.&lt;ref&gt;<ins class="diffchange diffchange-inline">رجوع کنید</ins>: سهروردی، مجموعه مصنفات، ۱۳۹۶ق، ج۲، ص۲۳۰-۲۴۱.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آثار و نوشته‌ها==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آثار و نوشته‌ها==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مجموعه آثار سهروردی در چهار جلد با عنوان مجموعه مصنفات شیخ اشراق تصحیح شده است.<del class="diffchange diffchange-inline">&lt;ref&gt;سهروردی، مجموعه مصنفات، ج۱، ص۴۹۴.&lt;/ref&gt;</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مجموعه آثار سهروردی در چهار جلد با عنوان مجموعه مصنفات شیخ اشراق تصحیح شده است.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از آثار مهم او:</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از آثار مهم او:</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[حکمة‌الاشراق (کتاب)|حکمة‌الاشراق]]، که نظام کامل فلسفه اشراق را بیان می‌کند.<del class="diffchange diffchange-inline">&lt;ref&gt;سهروردی، حکمة‌الاشراق، ج۳، ص۲۷۶.&lt;/ref&gt;</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[حکمة‌الاشراق (کتاب)|حکمة‌الاشراق]]، که نظام کامل فلسفه اشراق را بیان می‌کند.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* تلویحات، مقاومات و المطارحات به <del class="diffchange diffchange-inline">زبان عربی</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* تلویحات، مقاومات و المطارحات <ins class="diffchange diffchange-inline">که </ins>به <ins class="diffchange diffchange-inline">شیوه‌ی مشائی نوشته شده است</ins>.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* <del class="diffchange diffchange-inline">رساله‌های رمزی فارسی مانند عقل سرخ، صفیر سیمرغ و الغربة الغربیة.&lt;ref&gt;بدیع‌الزمان فروزانفر، سخن و سخنوران، ج۴، ص۸۹.&lt;/ref&gt;</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* <ins class="diffchange diffchange-inline">تألیفات </ins>کوتاه <ins class="diffchange diffchange-inline">تر، که پاره از آنها </ins>از <ins class="diffchange diffchange-inline">نظر مبادی اعتقادی اهمیت دارند اما باید آنها </ins>را <ins class="diffchange diffchange-inline">به عنوان توضیحاتی بیشتر بر مقالات اعتقادی بزرگ تر به شمار آورد</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">این کتابها عبارتند از :</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">* رساله‌های </del>کوتاه <del class="diffchange diffchange-inline">مانند هیاکل النور و الواح عمادی.&lt;ref&gt;سهروردی، مجموعه مصنفات، ج۲، ص۱۰.&lt;/ref&gt;</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">* رساله‌هایی در شرح یا اقتباس </del>از <del class="diffchange diffchange-inline">ابن‌سینا مانند رسالة فی حقیقة العشق.&lt;ref&gt;سهروردی، مجموعه مصنفات، ج۲، ص۲۱۷.&lt;/ref&gt;</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">* نوشته‌هایی در ادعیه و اذکار که آن‌ها </del>را <del class="diffchange diffchange-inline">«واردات و تقدیسات» نامید</del>.<del class="diffchange diffchange-inline">&lt;ref&gt;سهروردی، مجموعه مصنفات، ج۴، ص۴۹.&lt;/ref&gt;</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">==بازتاب </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">تأثیر اندیشه==</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">هیاکل النور، الواح عمادی، پرتو نامه، فی اعتقادالحکماء، لمحات، یزدان- شناخت، </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">بستان قلوب. بعضی </ins>از <ins class="diffchange diffchange-inline">این کتب به زبان عربی </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">بعضی به فارسی است</ins>.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* رساله‌های رمزی فارسی مانند عقل سرخ، آواز پر جبرئیل، صفیر سیمرغ </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">الغربة الغربیة رساله فی حالة الطفولیه</ins>.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">پس </del>از <del class="diffchange diffchange-inline">مرگ سهروردی، شارحانی چون [[شمس‌الدین شهرزوری]] در نزهة الأرواح زندگی </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">فلسفهٔ او را شرح دادند</del>.<del class="diffchange diffchange-inline">&lt;ref&gt;شهرزوری، نزهة الأرواح </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">روضة الأفراح، ج۲، ص۴۶۲</del>.<del class="diffchange diffchange-inline">&lt;/ref&gt; [[قطب‌الدین شیرازی]] در شرح حکمة‌الاشراق او را «شهاب ملت و دین» </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">«سلطان متألّهین» نامید</del>.<del class="diffchange diffchange-inline">&lt;ref&gt;قطب‌الدین شیرازی، </del>شرح <del class="diffchange diffchange-inline">حکمة‌الاشراق، ج۱، ص۱</del>.<del class="diffchange diffchange-inline">&lt;/ref&gt; در دورهٔ صفویه، [[ملاصدرا]] </del>در <del class="diffchange diffchange-inline">[[حکمت متعالیه]] آموزه‌های اشراقی، به‌ویژه علم حضوری </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">مراتب نور، </del>را <del class="diffchange diffchange-inline">در دستگاه خود ادغام کرد</del>.&lt;ref&gt;<del class="diffchange diffchange-inline">قاضی نورالله شوشتری، مجالس المؤمنین، ج۱، ص۴۷</del>.&lt;/ref&gt;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* رساله‌های کوتاه مانند هیاکل النور </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">الواح عمادی</ins>.</div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* رساله‌هایی در </ins>شرح <ins class="diffchange diffchange-inline">یا اقتباس از ابن‌سینا مانند رسالة فی حقیقة العشق</ins>.</div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* نوشته‌هایی </ins>در <ins class="diffchange diffchange-inline">ادعیه </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">اذکار که آن‌ها </ins>را <ins class="diffchange diffchange-inline">«واردات و تقدیسات» نامید</ins>.&lt;ref&gt;<ins class="diffchange diffchange-inline">امين رضوي، مهدي؛ سهروردي و مکتب اشراق، ترجمه مجدالدين کيواني، تهران: نشر مرکز، 1377ش، چاپ ششم</ins>.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td></tr> </table> Zamani https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%B3%D9%87%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C&diff=158973&oldid=prev Zamani در ‏۱۴ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۲۴ 2025-09-14T09:24:53Z <p></p> <table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۴ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۲۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l10" >سطر ۱۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱۰:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==شیوه فلسفی سهروردی==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==شیوه فلسفی سهروردی==</div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سهروردی با وارد کردن کشف و شهود به وادی حکمت اسلامی و ناکافی دانستن استدلال و برهان عقلی و با بهره گیری از حکمای ایران باستان و حکمای الهی یونان، فلسفه را به عرفان نزدیک کرد و موسس مکتبی فلسفی شد که سیر حکمت در جهان اسلام را تحت تاثیر جدی خود قرار داد به طوری که حکمت متعالیه تلفیق حکمت مشاء و حکمت اشراق می باشد.&lt;ref&gt;کاظم خانلو، ناصر؛ آزادی، علی، &quot;تحلیل عرفانی کشف و شهود در فلسفه سهروردی&quot;، عرفان اسلامی، پاییز 1396، شماره 53.&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">سهروردی [[فلسفهٔ مشّاء]] را برای رسیدن به حقیقت کافی نمی‌دانست و بر ضرورتِ «اشراق» و «کشف و شهود» در کنار برهان عقلی تأکید داشت.&lt;ref&gt;سهروردی، حکمة‌الاشراق، ج۳، ص۲۷۶.&lt;/ref&gt; </del>سهروردی در معرفت‌شناسی بر «علم حضوری» تأکید کرد. به نظر <del class="diffchange diffchange-inline">او، آگاهی حقیقی </del>به <del class="diffchange diffchange-inline">اشیاء تنها از راه حضور آنها نزد نفس </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">اشراق نوری حاصل می‌شود، نه صرفاً از طریق مفاهیم ذهنی (علم حصولی). این نوع معرفت بی‌واسطه </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">یقینی </del>است <del class="diffchange diffchange-inline">و اساس فلسفهٔ اشراق را تشکیل می‌دهد</del>.&lt;ref&gt;<del class="diffchange diffchange-inline">سهروردی، المطارحات، ج۲، ص۱۵۶</del>.&lt;/ref&gt;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سهروردی در معرفت‌شناسی بر «علم حضوری» تأکید کرد. به نظر <ins class="diffchange diffchange-inline">او علم نفس </ins>به <ins class="diffchange diffchange-inline">خود </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">قوایش </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">حقایق مجرّد به نحو حضوری </ins>است.&lt;ref&gt;<ins class="diffchange diffchange-inline">فنائی اشکوری، محمد، &quot;سهروردی و مسئله معرفت&quot;، معرفت فلسفی، پاییز 1384، شماره 9</ins>.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دستگاه فلسفی سهروردی، «نور» حقیقت نخستین و بنیادی هستی است. خداوند «نورالأنوار» است که همهٔ انوار و موجودات دیگر از او صادر می‌شوند. هر موجودی بهره‌ای از نور دارد، و تفاوت مراتب وجود ناشی از شدت و ضعف نور است.&lt;ref&gt;سهروردی، <del class="diffchange diffchange-inline">حکمة‌الاشراق، ج۳، ص۲۸۰</del>.&lt;/ref&gt;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دستگاه فلسفی سهروردی، «نور» حقیقت نخستین و بنیادی هستی است. خداوند «نورالأنوار» است که همهٔ انوار و موجودات دیگر از او صادر می‌شوند. هر موجودی بهره‌ای از نور دارد، و تفاوت مراتب وجود ناشی از شدت و ضعف نور است.&lt;ref&gt;<ins class="diffchange diffchange-inline">رجوع کنید: </ins>سهروردی، <ins class="diffchange diffchange-inline">مجموعه مصنفات، ج۲، ص۱۴۰</ins>.&lt;/ref&gt;  </div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سهروردی برای تبیین هستی، مراتبی از نور را مطرح کرد:</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سهروردی برای تبیین هستی، مراتبی از نور را مطرح کرد:</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l19" >سطر ۱۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۲۰:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''نورالأنوار:''' واجب‌الوجود و منبع همهٔ انوار. این مرتبه بسیط و بی‌نیاز است.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''نورالأنوار:''' واجب‌الوجود و منبع همهٔ انوار. این مرتبه بسیط و بی‌نیاز است.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''انوار قاهرهٔ طولی:''' عقول برتر که به صورت طولی از نورالأنوار صادر می‌شوند. این مرتبه در فلسفهٔ مشّاء با عقول ده‌گانه مقایسه می‌شود، اما سهروردی آن را به تعداد محدود منحصر نکرد.&lt;ref&gt;سهروردی، <del class="diffchange diffchange-inline">المطارحات، </del>ج۲، <del class="diffchange diffchange-inline">ص۱۵۴</del>.&lt;/ref&gt;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''انوار قاهرهٔ طولی:''' عقول برتر که به صورت طولی از نورالأنوار صادر می‌شوند. این مرتبه در فلسفهٔ مشّاء با عقول ده‌گانه مقایسه می‌شود، اما سهروردی آن را به تعداد محدود منحصر نکرد.&lt;ref&gt;سهروردی، <ins class="diffchange diffchange-inline">مجموعه مصنفات، </ins>ج۲، <ins class="diffchange diffchange-inline">ص۱۴۲-۱۴۵</ins>.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''انوار متکافئه:''' انوار هم‌عرض که سهروردی آنها را با مُثُل افلاطونی تطبیق داد. این انوار واسطهٔ میان عقول طولی و موجودات مادی‌اند و هر نوع مادی، مثالی نورانی در این مرتبه دارد.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''انوار متکافئه:''' انوار هم‌عرض که سهروردی آنها را با مُثُل افلاطونی تطبیق داد. این انوار واسطهٔ میان عقول طولی و موجودات مادی‌اند و هر نوع مادی، مثالی نورانی در این مرتبه دارد.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''عالم اشباح مجرّده:''' مرتبه‌ای که در آن موجودات مثالی وجود دارند. سهروردی از این عالم برای تبیین رؤیا و معاد جسمانی بهره برد؛ زیرا صور مثالی می‌توانند در خواب یا پس از مرگ برای نفس آشکار شوند.&lt;ref&gt;سهروردی، <del class="diffchange diffchange-inline">حکمة‌الاشراق، ج۳، ص۲۸۱</del>.&lt;/ref&gt;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''عالم اشباح مجرّده:''' مرتبه‌ای که در آن موجودات مثالی وجود دارند. سهروردی از این عالم برای تبیین رؤیا و معاد جسمانی بهره برد؛ زیرا صور مثالی می‌توانند در خواب یا پس از مرگ برای نفس آشکار شوند.&lt;ref&gt;<ins class="diffchange diffchange-inline">v[,u ;kdn:</ins>سهروردی، <ins class="diffchange diffchange-inline">مجموعه مصنفات، ۱۳۹۶ق، ج۲، ص۲۳۰-۲۴۱</ins>.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آثار و نوشته‌ها==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==آثار و نوشته‌ها==</div></td></tr> </table> Zamani https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%B3%D9%87%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C&diff=158970&oldid=prev Zamani در ‏۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۰ 2025-09-13T12:00:08Z <p></p> <table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l3" >سطر ۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۳:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==زندگی‌نامه==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==زندگی‌نامه==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سهروردی در روستای سَهْرَوَرد از نواحی زنجان به دنیا آمد و از سنين كم در طلب علم و حكمت شروع به سفر کردن نمود و پس از تحصیل در [[مراغه]] و [[اصفهان]]، به [[شام]] و آسیای صغیر سفر کرد و سرانجام به [[حلب]] رفت&lt;ref&gt;سهروردی، مجموعه مصنفات، ج۴، ص۳.&lt;/ref&gt; <del class="diffchange diffchange-inline">و در مدرسهٔ حَلاویه به تدریس و مباحثه پرداخت.&lt;ref&gt;قاضی نورالله شوشتری، مجالس المؤمنین، ج۱، ص۴۵.&lt;/ref&gt; </del>از استادان او مجدالدین عبدالرزاق جیلی و ظهیرالدین بیهقی فارسی و فخرالدین ماردینی را نام برده‌اند.&lt;ref&gt;دانشنامه جهان اسلام، مدخل &quot;سهروردی، شهاب الدین&quot; از انسیه برخواه&lt;/ref&gt;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سهروردی در روستای سَهْرَوَرد از نواحی زنجان به دنیا آمد و از سنين كم در طلب علم و حكمت شروع به سفر کردن نمود و پس از تحصیل در [[مراغه]] و [[اصفهان]]، به [[شام]] و آسیای صغیر سفر کرد و سرانجام به [[حلب]] رفت&lt;ref&gt;سهروردی، مجموعه مصنفات، ج۴، ص۳.&lt;/ref&gt;  </div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از استادان او مجدالدین عبدالرزاق جیلی و ظهیرالدین بیهقی فارسی و فخرالدین ماردینی را نام برده‌اند.&lt;ref&gt;دانشنامه جهان اسلام، مدخل &quot;سهروردی، شهاب الدین&quot; از انسیه برخواه&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نفوذ سهروردی در حلب خشم گروهی از فقها را برانگیخت. تا اینکه سرانجام آنان او را به بدعت و الحاد متهم کردند و به صلاح‌الدین ایوبی نامه نوشتند. صلاح‌الدین فرمان داد و ملک ظاهر، فرزندش، در حلب در سال ۵۸۷ق حکم را اجرا کرد.&lt;ref&gt;یافعی، مرآة الجنان و عبرة الیقظان، ج3، ص331.&lt;/ref&gt;</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نفوذ سهروردی در حلب خشم گروهی از فقها را برانگیخت. تا اینکه سرانجام آنان او را به بدعت و الحاد متهم کردند و به صلاح‌الدین ایوبی نامه نوشتند. صلاح‌الدین فرمان داد و ملک ظاهر، فرزندش، در حلب در سال ۵۸۷ق حکم را اجرا کرد.&lt;ref&gt;یافعی، مرآة الجنان و عبرة الیقظان، ج3، ص331.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> </table> Zamani https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%B3%D9%87%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C&diff=158969&oldid=prev Zamani در ‏۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۵۸ 2025-09-13T11:58:16Z <p></p> <table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۵۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >سطر ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهاب‌الدین یحیی بن حَبَش بن امیرک سهروردی (۵۴۹–۵۸۷ق) فیلسوف ایرانی و بنیان‌گذار مکتب «[[حکمت اشراق]]» است. در دستگاه فکری او «نور» اصل بنیادین هستی است و تبیین مراتب موجودات بر پایهٔ شدّت و ضعفِ نور سامان می‌یابد؛ خداوند «نورالأنوار» است و دیگر موجودات مراتب نازل‌تر نورند.&lt;ref&gt;سهروردی، <del class="diffchange diffchange-inline">حکمة‌الاشراق، ج۳، ص۲۷۶</del>.&lt;/ref&gt; این تلقی در شرح‌های اشراقی پس از او نیز بسط یافته و جایگاه او را در سنت حکمت اسلامی تثبیت کرده است.&lt;ref&gt;قطب‌الدین شیرازی، شرح حکمة‌الاشراق، <del class="diffchange diffchange-inline">ج۱، </del>ص۳۴۰.&lt;/ref&gt;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهاب‌الدین یحیی بن حَبَش بن امیرک سهروردی (۵۴۹–۵۸۷ق) فیلسوف ایرانی و بنیان‌گذار مکتب «[[حکمت اشراق]]» است. در دستگاه فکری او «نور» اصل بنیادین هستی است و تبیین مراتب موجودات بر پایهٔ شدّت و ضعفِ نور سامان می‌یابد؛ خداوند «نورالأنوار» است و دیگر موجودات مراتب نازل‌تر نورند.&lt;ref&gt;سهروردی، <ins class="diffchange diffchange-inline">مجموعه مصنفات، ج۲، ص۱۴۰</ins>.&lt;/ref&gt; این تلقی در شرح‌های اشراقی پس از او نیز بسط یافته و جایگاه او را در سنت حکمت اسلامی تثبیت کرده است.&lt;ref&gt;قطب‌الدین شیرازی، شرح حکمة‌الاشراق، ص۳۴۰.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==زندگی‌نامه==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==زندگی‌نامه==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سهروردی در روستای سَهْرَوَرد از نواحی زنجان به دنیا آمد و از سنين كم در طلب علم و حكمت شروع به سفر کردن نمود و پس از تحصیل در [[مراغه]] و [[اصفهان]]، به [[شام]] و آسیای صغیر سفر کرد و سرانجام به [[حلب]] رفت و در مدرسهٔ حَلاویه به تدریس و مباحثه پرداخت.&lt;ref&gt;قاضی نورالله شوشتری، مجالس المؤمنین، ج۱، ص۴۵.&lt;/ref&gt; از استادان او مجدالدین عبدالرزاق جیلی و ظهیرالدین بیهقی فارسی و فخرالدین ماردینی را نام برده‌اند.&lt;ref&gt;دانشنامه جهان اسلام، مدخل &quot;سهروردی، شهاب الدین&quot; از انسیه برخواه&lt;/ref&gt;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سهروردی در روستای سَهْرَوَرد از نواحی زنجان به دنیا آمد و از سنين كم در طلب علم و حكمت شروع به سفر کردن نمود و پس از تحصیل در [[مراغه]] و [[اصفهان]]، به [[شام]] و آسیای صغیر سفر کرد و سرانجام به [[حلب]] رفت<ins class="diffchange diffchange-inline">&lt;ref&gt;سهروردی، مجموعه مصنفات، ج۴، ص۳.&lt;/ref&gt; </ins>و در مدرسهٔ حَلاویه به تدریس و مباحثه پرداخت.&lt;ref&gt;قاضی نورالله شوشتری، مجالس المؤمنین، ج۱، ص۴۵.&lt;/ref&gt; از استادان او مجدالدین عبدالرزاق جیلی و ظهیرالدین بیهقی فارسی و فخرالدین ماردینی را نام برده‌اند.&lt;ref&gt;دانشنامه جهان اسلام، مدخل &quot;سهروردی، شهاب الدین&quot; از انسیه برخواه&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نفوذ سهروردی در حلب خشم گروهی از فقها را برانگیخت. تا اینکه سرانجام آنان او را به بدعت و الحاد متهم کردند و به صلاح‌الدین ایوبی نامه نوشتند. صلاح‌الدین فرمان داد و ملک ظاهر، فرزندش، در حلب حکم را اجرا کرد<del class="diffchange diffchange-inline">. بدین‌سان سهروردی در سال ۵۸۷ق در زندان حلب کشته شد و به «شیخ شهید» شهرت یافت</del>.&lt;ref&gt;یافعی، مرآة الجنان و عبرة الیقظان، <del class="diffchange diffchange-inline">ج۵، ص۳۱۰</del>.&lt;/ref&gt;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نفوذ سهروردی در حلب خشم گروهی از فقها را برانگیخت. تا اینکه سرانجام آنان او را به بدعت و الحاد متهم کردند و به صلاح‌الدین ایوبی نامه نوشتند. صلاح‌الدین فرمان داد و ملک ظاهر، فرزندش، در حلب <ins class="diffchange diffchange-inline">در سال ۵۸۷ق </ins>حکم را اجرا کرد.&lt;ref&gt;یافعی، مرآة الجنان و عبرة الیقظان، <ins class="diffchange diffchange-inline">ج3، ص331</ins>.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==شیوه فلسفی سهروردی==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==شیوه فلسفی سهروردی==</div></td></tr> </table> Zamani https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%B3%D9%87%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C&diff=158845&oldid=prev Zamani در ‏۳ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۰۲ 2025-09-03T14:02:56Z <p></p> <table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۰۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >سطر ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهاب‌الدین یحیی بن حَبَش بن امیرک سهروردی (۵۴۹–۵۸۷ق) فیلسوف ایرانی و بنیان‌گذار مکتب <del class="diffchange diffchange-inline">«حکمت اشراق» </del>است. در دستگاه فکری او «نور» اصل بنیادین هستی است و تبیین مراتب موجودات بر پایهٔ شدّت و ضعفِ نور سامان می‌یابد؛ خداوند «نورالأنوار» است و دیگر موجودات مراتب نازل‌تر نورند.&lt;ref&gt;سهروردی، حکمة‌الاشراق، ج۳، ص۲۷۶.&lt;/ref&gt; این تلقی در شرح‌های اشراقی پس از او نیز بسط یافته و جایگاه او را در سنت حکمت اسلامی تثبیت کرده است.&lt;ref&gt;قطب‌الدین شیرازی، شرح حکمة‌الاشراق، ج۱، ص۳۴۰.&lt;/ref&gt;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهاب‌الدین یحیی بن حَبَش بن امیرک سهروردی (۵۴۹–۵۸۷ق) فیلسوف ایرانی و بنیان‌گذار مکتب <ins class="diffchange diffchange-inline">«[[حکمت اشراق]]» </ins>است. در دستگاه فکری او «نور» اصل بنیادین هستی است و تبیین مراتب موجودات بر پایهٔ شدّت و ضعفِ نور سامان می‌یابد؛ خداوند «نورالأنوار» است و دیگر موجودات مراتب نازل‌تر نورند.&lt;ref&gt;سهروردی، حکمة‌الاشراق، ج۳، ص۲۷۶.&lt;/ref&gt; این تلقی در شرح‌های اشراقی پس از او نیز بسط یافته و جایگاه او را در سنت حکمت اسلامی تثبیت کرده است.&lt;ref&gt;قطب‌الدین شیرازی، شرح حکمة‌الاشراق، ج۱، ص۳۴۰.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==زندگی‌نامه==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==زندگی‌نامه==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سهروردی در روستای سَهْرَوَرد از نواحی زنجان به دنیا آمد و از سنين كم در طلب علم و حكمت شروع به سفر کردن نمود و پس از تحصیل در مراغه و <del class="diffchange diffchange-inline">اصفهان، </del>به شام و آسیای صغیر سفر کرد و سرانجام به حلب رفت و در مدرسهٔ حَلاویه به تدریس و مباحثه پرداخت.&lt;ref&gt;قاضی نورالله شوشتری، مجالس المؤمنین، ج۱، ص۴۵.&lt;/ref&gt; از استادان او مجدالدین عبدالرزاق جیلی و ظهیرالدین بیهقی فارسی و فخرالدین ماردینی را نام برده‌اند.&lt;ref&gt;دانشنامه جهان اسلام، مدخل &quot;سهروردی، شهاب الدین&quot; از انسیه برخواه&lt;/ref&gt;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سهروردی در روستای سَهْرَوَرد از نواحی زنجان به دنیا آمد و از سنين كم در طلب علم و حكمت شروع به سفر کردن نمود و پس از تحصیل در <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>مراغه<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">[[اصفهان]]، </ins>به <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>شام<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>و آسیای صغیر سفر کرد و سرانجام به <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>حلب<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>رفت و در مدرسهٔ حَلاویه به تدریس و مباحثه پرداخت.&lt;ref&gt;قاضی نورالله شوشتری، مجالس المؤمنین، ج۱، ص۴۵.&lt;/ref&gt; از استادان او مجدالدین عبدالرزاق جیلی و ظهیرالدین بیهقی فارسی و فخرالدین ماردینی را نام برده‌اند.&lt;ref&gt;دانشنامه جهان اسلام، مدخل &quot;سهروردی، شهاب الدین&quot; از انسیه برخواه&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نفوذ سهروردی در حلب خشم گروهی از فقها را برانگیخت. تا اینکه سرانجام آنان او را به بدعت و الحاد متهم کردند و به صلاح‌الدین ایوبی نامه نوشتند. صلاح‌الدین فرمان داد و ملک ظاهر، فرزندش، در حلب حکم را اجرا کرد. بدین‌سان سهروردی در سال ۵۸۷ق در زندان حلب کشته شد و به «شیخ شهید» شهرت یافت.&lt;ref&gt;یافعی، مرآة الجنان و عبرة الیقظان، ج۵، ص۳۱۰.&lt;/ref&gt;</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نفوذ سهروردی در حلب خشم گروهی از فقها را برانگیخت. تا اینکه سرانجام آنان او را به بدعت و الحاد متهم کردند و به صلاح‌الدین ایوبی نامه نوشتند. صلاح‌الدین فرمان داد و ملک ظاهر، فرزندش، در حلب حکم را اجرا کرد. بدین‌سان سهروردی در سال ۵۸۷ق در زندان حلب کشته شد و به «شیخ شهید» شهرت یافت.&lt;ref&gt;یافعی، مرآة الجنان و عبرة الیقظان، ج۵، ص۳۱۰.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9" >سطر ۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۹:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==شیوه فلسفی سهروردی==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==شیوه فلسفی سهروردی==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سهروردی فلسفهٔ مشّاء را برای رسیدن به حقیقت کافی نمی‌دانست و بر ضرورتِ «اشراق» و «کشف و شهود» در کنار برهان عقلی تأکید داشت.&lt;ref&gt;سهروردی، حکمة‌الاشراق، ج۳، ص۲۷۶.&lt;/ref&gt; سهروردی در معرفت‌شناسی بر «علم حضوری» تأکید کرد. به نظر او، آگاهی حقیقی به اشیاء تنها از راه حضور آنها نزد نفس و اشراق نوری حاصل می‌شود، نه صرفاً از طریق مفاهیم ذهنی (علم حصولی). این نوع معرفت بی‌واسطه و یقینی است و اساس فلسفهٔ اشراق را تشکیل می‌دهد.&lt;ref&gt;سهروردی، المطارحات، ج۲، ص۱۵۶.&lt;/ref&gt;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سهروردی <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>فلسفهٔ مشّاء<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>را برای رسیدن به حقیقت کافی نمی‌دانست و بر ضرورتِ «اشراق» و «کشف و شهود» در کنار برهان عقلی تأکید داشت.&lt;ref&gt;سهروردی، حکمة‌الاشراق، ج۳، ص۲۷۶.&lt;/ref&gt; سهروردی در معرفت‌شناسی بر «علم حضوری» تأکید کرد. به نظر او، آگاهی حقیقی به اشیاء تنها از راه حضور آنها نزد نفس و اشراق نوری حاصل می‌شود، نه صرفاً از طریق مفاهیم ذهنی (علم حصولی). این نوع معرفت بی‌واسطه و یقینی است و اساس فلسفهٔ اشراق را تشکیل می‌دهد.&lt;ref&gt;سهروردی، المطارحات، ج۲، ص۱۵۶.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دستگاه فلسفی سهروردی، «نور» حقیقت نخستین و بنیادی هستی است. خداوند «نورالأنوار» است که همهٔ انوار و موجودات دیگر از او صادر می‌شوند. هر موجودی بهره‌ای از نور دارد، و تفاوت مراتب وجود ناشی از شدت و ضعف نور است.&lt;ref&gt;سهروردی، حکمة‌الاشراق، ج۳، ص۲۸۰.&lt;/ref&gt;</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دستگاه فلسفی سهروردی، «نور» حقیقت نخستین و بنیادی هستی است. خداوند «نورالأنوار» است که همهٔ انوار و موجودات دیگر از او صادر می‌شوند. هر موجودی بهره‌ای از نور دارد، و تفاوت مراتب وجود ناشی از شدت و ضعف نور است.&lt;ref&gt;سهروردی، حکمة‌الاشراق، ج۳، ص۲۸۰.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l29" >سطر ۲۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۲۹:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از آثار مهم او:</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از آثار مهم او:</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">حکمة‌الاشراق، </del>که نظام کامل فلسفه اشراق را بیان می‌کند.&lt;ref&gt;سهروردی، حکمة‌الاشراق، ج۳، ص۲۷۶.&lt;/ref&gt;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* [[حکمة‌الاشراق (کتاب)|حکمة‌الاشراق]]، </ins>که نظام کامل فلسفه اشراق را بیان می‌کند.&lt;ref&gt;سهروردی، حکمة‌الاشراق، ج۳، ص۲۷۶.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* </ins>تلویحات، مقاومات و المطارحات به زبان عربی.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلویحات، مقاومات و المطارحات به زبان عربی.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* </ins>رساله‌های رمزی فارسی مانند عقل سرخ، صفیر سیمرغ و الغربة الغربیة.&lt;ref&gt;بدیع‌الزمان فروزانفر، سخن و سخنوران، ج۴، ص۸۹.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* </ins>رساله‌های کوتاه مانند هیاکل النور و الواح عمادی.&lt;ref&gt;سهروردی، مجموعه مصنفات، ج۲، ص۱۰.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رساله‌های رمزی فارسی مانند عقل سرخ، صفیر سیمرغ و الغربة الغربیة.&lt;ref&gt;بدیع‌الزمان فروزانفر، سخن و سخنوران، ج۴، ص۸۹.&lt;/ref&gt;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* </ins>رساله‌هایی در شرح یا اقتباس از ابن‌سینا مانند رسالة فی حقیقة العشق.&lt;ref&gt;سهروردی، مجموعه مصنفات، ج۲، ص۲۱۷.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* </ins>نوشته‌هایی در ادعیه و اذکار که آن‌ها را «واردات و تقدیسات» نامید.&lt;ref&gt;سهروردی، مجموعه مصنفات، ج۴، ص۴۹.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رساله‌های کوتاه مانند هیاکل النور و الواح عمادی.&lt;ref&gt;سهروردی، مجموعه مصنفات، ج۲، ص۱۰.&lt;/ref&gt;</div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رساله‌هایی در شرح یا اقتباس از ابن‌سینا مانند رسالة فی حقیقة العشق.&lt;ref&gt;سهروردی، مجموعه مصنفات، ج۲، ص۲۱۷.&lt;/ref&gt;</div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نوشته‌هایی در ادعیه و اذکار که آن‌ها را «واردات و تقدیسات» نامید.&lt;ref&gt;سهروردی، مجموعه مصنفات، ج۴، ص۴۹.&lt;/ref&gt;</div></td><td colspan="2"> </td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==بازتاب و تأثیر اندیشه==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==بازتاب و تأثیر اندیشه==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از مرگ سهروردی، شارحانی چون شمس‌الدین شهرزوری در نزهة الأرواح زندگی و فلسفهٔ او را شرح دادند.&lt;ref&gt;شهرزوری، نزهة الأرواح و روضة الأفراح، ج۲، ص۴۶۲.&lt;/ref&gt; قطب‌الدین شیرازی در شرح حکمة‌الاشراق او را «شهاب ملت و دین» و «سلطان متألّهین» نامید.&lt;ref&gt;قطب‌الدین شیرازی، شرح حکمة‌الاشراق، ج۱، ص۱.&lt;/ref&gt; در دورهٔ صفویه، ملاصدرا در حکمت متعالیه آموزه‌های اشراقی، به‌ویژه علم حضوری و مراتب نور، را در دستگاه خود ادغام کرد.&lt;ref&gt;قاضی نورالله شوشتری، مجالس المؤمنین، ج۱، ص۴۷.&lt;/ref&gt;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از مرگ سهروردی، شارحانی چون <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>شمس‌الدین شهرزوری<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>در نزهة الأرواح زندگی و فلسفهٔ او را شرح دادند.&lt;ref&gt;شهرزوری، نزهة الأرواح و روضة الأفراح، ج۲، ص۴۶۲.&lt;/ref&gt; <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>قطب‌الدین شیرازی<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>در شرح حکمة‌الاشراق او را «شهاب ملت و دین» و «سلطان متألّهین» نامید.&lt;ref&gt;قطب‌الدین شیرازی، شرح حکمة‌الاشراق، ج۱، ص۱.&lt;/ref&gt; در دورهٔ صفویه، <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ملاصدرا<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>در <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>حکمت متعالیه<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>آموزه‌های اشراقی، به‌ویژه علم حضوری و مراتب نور، را در دستگاه خود ادغام کرد.&lt;ref&gt;قاضی نورالله شوشتری، مجالس المؤمنین، ج۱، ص۴۷.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانویس==</div></td></tr> </table> Zamani https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%B3%D9%87%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C&diff=158844&oldid=prev Zamani در ‏۳ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۵۹ 2025-09-03T13:59:01Z <p></p> <table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۵۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l3" >سطر ۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۳:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==زندگی‌نامه==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==زندگی‌نامه==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سهروردی در روستای سَهْرَوَرد از نواحی زنجان به دنیا آمد و در <del class="diffchange diffchange-inline">میانهٔ قرن ششم هجری بالید. از استادان او مجدالدین عبدالرزاق جیلی </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">ظهیرالدین بیهقی فارسی یاد شده است </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">در برخی منابع از فخرالدین ماردینی نیز نام برده‌اند.&lt;ref&gt;ابن‌ابی‌اصیبعه، عیون الأنباء فی طبقات الأطباء، ج۲، ص۱۱۲.&lt;/ref&gt; وی </del>پس از تحصیل در مراغه و اصفهان، به شام و آسیای صغیر سفر کرد و سرانجام به حلب رفت و در مدرسهٔ حَلاویه به تدریس و مباحثه پرداخت.&lt;ref&gt;قاضی نورالله شوشتری، مجالس المؤمنین، ج۱، ص۴۵.&lt;/ref&gt;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سهروردی در روستای سَهْرَوَرد از نواحی زنجان به دنیا آمد و <ins class="diffchange diffchange-inline">از سنين كم </ins>در <ins class="diffchange diffchange-inline">طلب علم </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">حكمت شروع به سفر کردن نمود </ins>و پس از تحصیل در مراغه و اصفهان، به شام و آسیای صغیر سفر کرد و سرانجام به حلب رفت و در مدرسهٔ حَلاویه به تدریس و مباحثه پرداخت.&lt;ref&gt;قاضی نورالله شوشتری، مجالس المؤمنین، ج۱، ص۴۵.<ins class="diffchange diffchange-inline">&lt;/ref&gt; از استادان او مجدالدین عبدالرزاق جیلی و ظهیرالدین بیهقی فارسی و فخرالدین ماردینی را نام برده‌اند.&lt;ref&gt;دانشنامه جهان اسلام، مدخل &quot;سهروردی، شهاب الدین&quot; از انسیه برخواه</ins>&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">در حلب، </del>نفوذ سهروردی خشم گروهی از فقها را برانگیخت. آنان او را به بدعت و الحاد متهم کردند و به صلاح‌الدین ایوبی نامه نوشتند. صلاح‌الدین فرمان داد و ملک ظاهر، فرزندش، در حلب حکم را اجرا کرد. بدین‌سان سهروردی در سال ۵۸۷ق در زندان حلب کشته شد و به «شیخ شهید» شهرت یافت.&lt;ref&gt;یافعی، مرآة الجنان و عبرة الیقظان، ج۵، ص۳۱۰.&lt;/ref&gt;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نفوذ سهروردی <ins class="diffchange diffchange-inline">در حلب </ins>خشم گروهی از فقها را برانگیخت. <ins class="diffchange diffchange-inline">تا اینکه سرانجام </ins>آنان او را به بدعت و الحاد متهم کردند و به صلاح‌الدین ایوبی نامه نوشتند. صلاح‌الدین فرمان داد و ملک ظاهر، فرزندش، در حلب حکم را اجرا کرد. بدین‌سان سهروردی در سال ۵۸۷ق در زندان حلب کشته شد و به «شیخ شهید» شهرت یافت.&lt;ref&gt;یافعی، مرآة الجنان و عبرة الیقظان، ج۵، ص۳۱۰.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==شیوه فلسفی سهروردی==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==شیوه فلسفی سهروردی==</div></td></tr> </table> Zamani https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%B3%D9%87%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C&diff=158843&oldid=prev Zamani در ‏۳ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۲۱ 2025-09-03T13:21:12Z <p></p> <table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۲۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l48" >سطر ۴۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۴۸:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:علمای قرن ششم|سهروردی، شهاب الدین]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:علماء شیعه]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:فیلسوفان|سهروردی، شهاب الدین]]</ins></div></td></tr> </table> Zamani https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%B3%D9%87%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C&diff=158841&oldid=prev Zamani در ‏۳ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۰۶ 2025-09-03T13:06:14Z <p></p> <table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۰۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l45" >سطر ۴۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۴۵:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از مرگ سهروردی، شارحانی چون شمس‌الدین شهرزوری در نزهة الأرواح زندگی و فلسفهٔ او را شرح دادند.&lt;ref&gt;شهرزوری، نزهة الأرواح و روضة الأفراح، ج۲، ص۴۶۲.&lt;/ref&gt; قطب‌الدین شیرازی در شرح حکمة‌الاشراق او را «شهاب ملت و دین» و «سلطان متألّهین» نامید.&lt;ref&gt;قطب‌الدین شیرازی، شرح حکمة‌الاشراق، ج۱، ص۱.&lt;/ref&gt; در دورهٔ صفویه، ملاصدرا در حکمت متعالیه آموزه‌های اشراقی، به‌ویژه علم حضوری و مراتب نور، را در دستگاه خود ادغام کرد.&lt;ref&gt;قاضی نورالله شوشتری، مجالس المؤمنین، ج۱، ص۴۷.&lt;/ref&gt;</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از مرگ سهروردی، شارحانی چون شمس‌الدین شهرزوری در نزهة الأرواح زندگی و فلسفهٔ او را شرح دادند.&lt;ref&gt;شهرزوری، نزهة الأرواح و روضة الأفراح، ج۲، ص۴۶۲.&lt;/ref&gt; قطب‌الدین شیرازی در شرح حکمة‌الاشراق او را «شهاب ملت و دین» و «سلطان متألّهین» نامید.&lt;ref&gt;قطب‌الدین شیرازی، شرح حکمة‌الاشراق، ج۱، ص۱.&lt;/ref&gt; در دورهٔ صفویه، ملاصدرا در حکمت متعالیه آموزه‌های اشراقی، به‌ویژه علم حضوری و مراتب نور، را در دستگاه خود ادغام کرد.&lt;ref&gt;قاضی نورالله شوشتری، مجالس المؤمنین، ج۱، ص۴۷.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پانویس</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">==</ins>پانویس<ins class="diffchange diffchange-inline">==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td></tr> </table> Zamani https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%B3%D9%87%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C&diff=158840&oldid=prev Zamani: صفحه‌ای تازه حاوی «شهاب‌الدین یحیی بن حَبَش بن امیرک سهروردی (۵۴۹–۵۸۷ق) فیلسوف ایرانی و بنیان...» ایجاد کرد 2025-09-03T13:05:48Z <p>صفحه‌ای تازه حاوی «شهاب‌الدین یحیی بن حَبَش بن امیرک سهروردی (۵۴۹–۵۸۷ق) فیلسوف ایرانی و بنیان...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>شهاب‌الدین یحیی بن حَبَش بن امیرک سهروردی (۵۴۹–۵۸۷ق) فیلسوف ایرانی و بنیان‌گذار مکتب «حکمت اشراق» است. در دستگاه فکری او «نور» اصل بنیادین هستی است و تبیین مراتب موجودات بر پایهٔ شدّت و ضعفِ نور سامان می‌یابد؛ خداوند «نورالأنوار» است و دیگر موجودات مراتب نازل‌تر نورند.&lt;ref&gt;سهروردی، حکمة‌الاشراق، ج۳، ص۲۷۶.&lt;/ref&gt; این تلقی در شرح‌های اشراقی پس از او نیز بسط یافته و جایگاه او را در سنت حکمت اسلامی تثبیت کرده است.&lt;ref&gt;قطب‌الدین شیرازی، شرح حکمة‌الاشراق، ج۱، ص۳۴۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==زندگی‌نامه==<br /> <br /> سهروردی در روستای سَهْرَوَرد از نواحی زنجان به دنیا آمد و در میانهٔ قرن ششم هجری بالید. از استادان او مجدالدین عبدالرزاق جیلی و ظهیرالدین بیهقی فارسی یاد شده است و در برخی منابع از فخرالدین ماردینی نیز نام برده‌اند.&lt;ref&gt;ابن‌ابی‌اصیبعه، عیون الأنباء فی طبقات الأطباء، ج۲، ص۱۱۲.&lt;/ref&gt; وی پس از تحصیل در مراغه و اصفهان، به شام و آسیای صغیر سفر کرد و سرانجام به حلب رفت و در مدرسهٔ حَلاویه به تدریس و مباحثه پرداخت.&lt;ref&gt;قاضی نورالله شوشتری، مجالس المؤمنین، ج۱، ص۴۵.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> در حلب، نفوذ سهروردی خشم گروهی از فقها را برانگیخت. آنان او را به بدعت و الحاد متهم کردند و به صلاح‌الدین ایوبی نامه نوشتند. صلاح‌الدین فرمان داد و ملک ظاهر، فرزندش، در حلب حکم را اجرا کرد. بدین‌سان سهروردی در سال ۵۸۷ق در زندان حلب کشته شد و به «شیخ شهید» شهرت یافت.&lt;ref&gt;یافعی، مرآة الجنان و عبرة الیقظان، ج۵، ص۳۱۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==شیوه فلسفی سهروردی==<br /> <br /> سهروردی فلسفهٔ مشّاء را برای رسیدن به حقیقت کافی نمی‌دانست و بر ضرورتِ «اشراق» و «کشف و شهود» در کنار برهان عقلی تأکید داشت.&lt;ref&gt;سهروردی، حکمة‌الاشراق، ج۳، ص۲۷۶.&lt;/ref&gt; سهروردی در معرفت‌شناسی بر «علم حضوری» تأکید کرد. به نظر او، آگاهی حقیقی به اشیاء تنها از راه حضور آنها نزد نفس و اشراق نوری حاصل می‌شود، نه صرفاً از طریق مفاهیم ذهنی (علم حصولی). این نوع معرفت بی‌واسطه و یقینی است و اساس فلسفهٔ اشراق را تشکیل می‌دهد.&lt;ref&gt;سهروردی، المطارحات، ج۲، ص۱۵۶.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> در دستگاه فلسفی سهروردی، «نور» حقیقت نخستین و بنیادی هستی است. خداوند «نورالأنوار» است که همهٔ انوار و موجودات دیگر از او صادر می‌شوند. هر موجودی بهره‌ای از نور دارد، و تفاوت مراتب وجود ناشی از شدت و ضعف نور است.&lt;ref&gt;سهروردی، حکمة‌الاشراق، ج۳، ص۲۸۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> سهروردی برای تبیین هستی، مراتبی از نور را مطرح کرد:<br /> <br /> '''نورالأنوار:''' واجب‌الوجود و منبع همهٔ انوار. این مرتبه بسیط و بی‌نیاز است.<br /> <br /> '''انوار قاهرهٔ طولی:''' عقول برتر که به صورت طولی از نورالأنوار صادر می‌شوند. این مرتبه در فلسفهٔ مشّاء با عقول ده‌گانه مقایسه می‌شود، اما سهروردی آن را به تعداد محدود منحصر نکرد.&lt;ref&gt;سهروردی، المطارحات، ج۲، ص۱۵۴.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> '''انوار متکافئه:''' انوار هم‌عرض که سهروردی آنها را با مُثُل افلاطونی تطبیق داد. این انوار واسطهٔ میان عقول طولی و موجودات مادی‌اند و هر نوع مادی، مثالی نورانی در این مرتبه دارد.<br /> <br /> '''عالم اشباح مجرّده:''' مرتبه‌ای که در آن موجودات مثالی وجود دارند. سهروردی از این عالم برای تبیین رؤیا و معاد جسمانی بهره برد؛ زیرا صور مثالی می‌توانند در خواب یا پس از مرگ برای نفس آشکار شوند.&lt;ref&gt;سهروردی، حکمة‌الاشراق، ج۳، ص۲۸۱.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==آثار و نوشته‌ها==<br /> <br /> مجموعه آثار سهروردی در چهار جلد با عنوان مجموعه مصنفات شیخ اشراق تصحیح شده است.&lt;ref&gt;سهروردی، مجموعه مصنفات، ج۱، ص۴۹۴.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> از آثار مهم او:<br /> <br /> حکمة‌الاشراق، که نظام کامل فلسفه اشراق را بیان می‌کند.&lt;ref&gt;سهروردی، حکمة‌الاشراق، ج۳، ص۲۷۶.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> تلویحات، مقاومات و المطارحات به زبان عربی.<br /> <br /> رساله‌های رمزی فارسی مانند عقل سرخ، صفیر سیمرغ و الغربة الغربیة.&lt;ref&gt;بدیع‌الزمان فروزانفر، سخن و سخنوران، ج۴، ص۸۹.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> رساله‌های کوتاه مانند هیاکل النور و الواح عمادی.&lt;ref&gt;سهروردی، مجموعه مصنفات، ج۲، ص۱۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> رساله‌هایی در شرح یا اقتباس از ابن‌سینا مانند رسالة فی حقیقة العشق.&lt;ref&gt;سهروردی، مجموعه مصنفات، ج۲، ص۲۱۷.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> نوشته‌هایی در ادعیه و اذکار که آن‌ها را «واردات و تقدیسات» نامید.&lt;ref&gt;سهروردی، مجموعه مصنفات، ج۴، ص۴۹.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==بازتاب و تأثیر اندیشه==<br /> <br /> پس از مرگ سهروردی، شارحانی چون شمس‌الدین شهرزوری در نزهة الأرواح زندگی و فلسفهٔ او را شرح دادند.&lt;ref&gt;شهرزوری، نزهة الأرواح و روضة الأفراح، ج۲، ص۴۶۲.&lt;/ref&gt; قطب‌الدین شیرازی در شرح حکمة‌الاشراق او را «شهاب ملت و دین» و «سلطان متألّهین» نامید.&lt;ref&gt;قطب‌الدین شیرازی، شرح حکمة‌الاشراق، ج۱، ص۱.&lt;/ref&gt; در دورهٔ صفویه، ملاصدرا در حکمت متعالیه آموزه‌های اشراقی، به‌ویژه علم حضوری و مراتب نور، را در دستگاه خود ادغام کرد.&lt;ref&gt;قاضی نورالله شوشتری، مجالس المؤمنین، ج۱، ص۴۷.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> پانویس<br /> &lt;references /&gt;</div> Zamani