شمس تبریزی - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۳۰ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۲۹

2026-03-30T06:29:05Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی: ویرایش

2020-07-04T06:29:28Z

ویرایش

نمایش تغییرات

سید مهدی خدایی: 8پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

2019-12-16T04:59:14Z

8پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

Zamani در ‏۲۹ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۶:۳۱

2019-09-29T06:31:48Z

Zamani در ‏۲۵ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۷:۴۷

2019-09-25T07:47:49Z

Zamani در ‏۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۱۸، ساعت ۱۰:۵۰

2018-07-21T10:50:27Z

Zamani در ‏۱۳ سپتامبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۰:۳۰

2016-09-13T10:30:56Z

نمایش تغییرات

History of islam در ‏۷ سپتامبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۷:۳۳

2016-09-07T07:33:29Z

History of islam در ‏۷ سپتامبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۷:۳۳

2016-09-07T07:33:06Z

Zamani در ‏۷ اوت ۲۰۱۶، ساعت ۰۹:۴۴

2016-08-07T09:44:05Z

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 شیخ شمس الدین محمد بن علی بن ملک داد تبریزی (582- 645) از بزرگان مشایخ [[صوفیه]] در قرن هفتم هجری است. دیدار او با [[مولوی]] باعث تحول شدید مولوی شد و باعث شد مولوی عاشق و شیفته او گردد. سخنان وی که در مجالس مختلف بر زبان آورده و مریدان گردآوری کرده‌اند، به نام «[[مقالات شمس تبریزی]]» به چاپ رسیده است.
 {{شناسنامه عالم
@@ سطر ۱۴۲: / سطر ۱۴۴: @@
 [[رده:عارفان]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۶:۳۱
سطر ۹۷:		سطر ۹۷:

	این نوشته از دو منظر حائز اهمیت است: نخست آن‌که چهارصد سال پیش در زمان حیات [[ساری عبدالله افندی]] در خوی زیارتگاهی وجود داشته که به نام مقام ومقبره شمس تبریزی معروف بوده است. از آن‌جا که عبدالله افندی خود به عنوان یکی از دولتیان در سفر جنگی سلطان عثمانی به ایران حضور داشته است، می‌توان گفت که خود او این مکان را از نزدیک دیده و در کتاب خود ثبت کرده است. اشارات دیگر منابع هم‌زمان با عبدالله افندی نیز تأییدکننده سخنان او هستند. از جمله سیاحتنامه اولیا چلبی، منشآت فریدون بیگ و سفرنامه ونیزیان.		این نوشته از دو منظر حائز اهمیت است: نخست آن‌که چهارصد سال پیش در زمان حیات [[ساری عبدالله افندی]] در خوی زیارتگاهی وجود داشته که به نام مقام ومقبره شمس تبریزی معروف بوده است. از آن‌جا که عبدالله افندی خود به عنوان یکی از دولتیان در سفر جنگی سلطان عثمانی به ایران حضور داشته است، می‌توان گفت که خود او این مکان را از نزدیک دیده و در کتاب خود ثبت کرده است. اشارات دیگر منابع هم‌زمان با عبدالله افندی نیز تأییدکننده سخنان او هستند. از جمله سیاحتنامه اولیا چلبی، منشآت فریدون بیگ و سفرنامه ونیزیان.
−
−	مطلب دوم و مهم‌تر آن‌که حدود صد سالی بعد از غیبت و وفات شمس، در خوی مکانی وجود داشته که محل تجمع و رقص و سماع صوفیان بوده است و با توجه به فحوای نوشته عبدالله افندی، آن زمان نیز به نام مقامو مقبره شمس تبریزی معروف بوده است. می‌دانیم که شمس قبل از دیدار با مولانا در قونیه شهرت آن‌چنانی نداشته است تا برایش مقام و خانقاهی ترتیب دهند، لذا این مسأله باید بعد از غیبت شمس از قونیه روی داده باشد که این نیز می‌تواند قرینه‌ای باشد برآمدن شمس به خوی و اقامتش در این شهر و سپس درگذشت و دفنش در همان‌جا. جالب آن‌که در افواه عامه نیز اقوال و روایات فراوانی درباره آمدن دراویش و شمع روشن کردن آن‌ها در جنب مناره شمس تبریزی و اجرای مراسم وجود دارد

	مزار شمس تبریزی در خوی در دهه‌های اخیر مورد توجه قرار گرفت و برای بازسازی آن اقدام شد		مزار شمس تبریزی در خوی در دهه‌های اخیر مورد توجه قرار گرفت و برای بازسازی آن اقدام شد

@@ سطر ۱۳: / سطر ۱۳: @@
 ==زندگینامه ==
-زندگی شمس تبریزی، در پرده‌ای از ابـهام پوشیده است. و این بخاطر متمایز بودن او از دیگران بوده است. چرا که وی با مردم روزگارش‌ از‌ هر‌ جهت‌ اختلاف داشت، «از قبول خلق» می‌گریخت و «شهرت خود را پنهان» می‌داشت. روزگار خود را به ریاضت و جهانگردی می‌گذرانید. گاهی به مکتبداری مـی‌پرداخت، و زمـانی شلواربند می‌بافت‌ و از‌ درآمد آن زندگی می‌کرد. چون به شهری وارد می‌شد مانند‌ بازرگانان‌ در کاروانسراها منزل می‌کرد و قفل بزرگی بر در حجره می‌زد، چنان‌که‌ گویی کالایی گرانبها در آن است و حال آن‌که‌ آنجا‌ حصیر‌ پاره‌ای بیش نبود. در پاسخ‌ افراد کـه بـه او مـی‌گفتند چرا به‌ خانقاه یا مـدرسه‌ای وارد نـمی‌شوی؟ به طـنز می‌گفت: «من خود را مستحق خانقاه نمی‌دانم» و بعلاوه چون اهل مدرسه،اهل لفظند،این نوع بحث نیز‌ کار‌ من نیست، و اگر بخواهم از مقولهء لفظ خارج شوم و «بـه زبـان‌ خـود‌ بحث‌ کنم، بخندند و تکفیر کنند» و آنگاه می‌گفت رهایم کنید کـه «من غـریبم و غریب را کاروانسرا لایق است». و نیز‌ می‌گفت « خدا‌ خود، مرا‌ تنها آفرید». مردم را با سخن او آشنایی نبود، «و با آن‌که همهء مردم را‌ دوست» می‌داشت،از‌ ایـن‌که‌ بـا هـمه کس تفاهم‌ برقرار کند سرباز می‌زد و می‌گفت «مرا در این علم با ایـن‌ عوام‌ هیچ‌ کار نیست. برای‌ ایشان نیامده‌ام.» وی چون به قونیه، شهری که مولانا جلال الدین در آن‌ می‌زیست، رسید، و از وی‌ می‌پرسیدند‌ در این شهر چـه کـار داری؟ پاسخ می‌داد: به سراغ‌ یکی از اولیای خدا آمده‌ام. «به خواب‌ دیدم‌ که‌ مرا گفتند تـرا بـا یک ولی هم صحبت‌ کنیم.گفتم:کجاست آن ولی؟...گفتند در روم است». <ref>جلال متینی، "مقالات شمس تبریزی (شمس الدین محمد تبریزی(بامقدمه تنقیح وتعلیق محمد علی موحد))"، ایران نامه، زمستان 1361، شماره 2</ref>
+زندگی شمس تبریزی، در پرده‌ای از ابـهام پوشیده است. و این بخاطر متمایز بودن او از دیگران بوده است. چرا که وی با مردم روزگارش‌ از‌ هر‌ جهت‌ اختلاف داشت، «از قبول خلق» می‌گریخت و «شهرت خود را پنهان» می‌داشت. روزگار خود را به ریاضت و جهانگردی می‌گذرانید. گاهی به مکتبداری مـی‌پرداخت، و زمـانی شلواربند می‌بافت‌ و از‌ درآمد آن زندگی می‌کرد. چون به شهری وارد می‌شد مانند‌ بازرگانان‌ در کاروانسراها منزل می‌کرد و در پاسخ‌ افراد کـه بـه او مـی‌گفتند چرا به‌ خانقاه یا مـدرسه‌ای وارد نـمی‌شوی؟ به طـنز می‌گفت: «من خود را مستحق خانقاه نمی‌دانم» و بعلاوه چون اهل مدرسه،اهل لفظند،این نوع بحث نیز‌ کار‌ من نیست، و اگر بخواهم از مقولهء لفظ خارج شوم و «بـه زبـان‌ خـود‌ بحث‌ کنم، بخندند و تکفیر کنند» و آنگاه می‌گفت رهایم کنید کـه «من غـریبم و غریب را کاروانسرا لایق است». و نیز‌ می‌گفت « خدا‌ خود، مرا‌ تنها آفرید». مردم را با سخن او آشنایی نبود، «و با آن‌که همهء مردم را‌ دوست» می‌داشت،از‌ ایـن‌که‌ بـا هـمه کس تفاهم‌ برقرار کند سرباز می‌زد و می‌گفت «مرا در این علم با ایـن‌ عوام‌ هیچ‌ کار نیست. برای‌ ایشان نیامده‌ام.» وی چون به قونیه، شهری که مولانا جلال الدین در آن‌ می‌زیست، رسید، و از وی‌ می‌پرسیدند‌ در این شهر چـه کـار داری؟ پاسخ می‌داد: به سراغ‌ یکی از اولیای خدا آمده‌ام. «به خواب‌ دیدم‌ که‌ مرا گفتند تـرا بـا یک ولی هم صحبت‌ کنیم.گفتم:کجاست آن ولی؟...گفتند در روم است». <ref>جلال متینی، "مقالات شمس تبریزی (شمس الدین محمد تبریزی(بامقدمه تنقیح وتعلیق محمد علی موحد))"، ایران نامه، زمستان 1361، شماره 2</ref>
 ==خانواده==
 درباره پدر و مادر شمس تبریزی آن قدر می‌دانیم که او در مقالات آنها را به نازک‌دلی و مهربانی توصیف می‌کند و اینکه آنها شمس تبریزی را نازپرورده کرده بودند: «این عیب از پدر و مادر بود که مرا چنین به ناز برآوردند.» شمس تبریزی در جایی درباره پدر خود می‌گوید : نیک مرد بود ... الا عاشق نبود مرد نیکو دگر است و عاشق دیگر. <ref>. مقالات شمس تبریزی ، 119 . </ref>
 ==اساتید و ملاقات های شمس==
-شمس ابتدا مرید [[شیخ ابو بکر زنبیل باف تبریزی]] بود و به گفته خود جمله ی ولایت ها از او یافته , لیکن به مرحله ای رسید که به پیر خود قانع نشد و به سفر پرداخت و در اقطار مختلف عالم سیاحت کرد و به خدمت چند تن از اقطاب و ابدال رسید . بعضی او را از تربیت یافتگان [[بابا کمال خجندی]] نوشته اند . او در ضمن سیر و سلوک , گاهی مکتبداری می کرد و اجرت نمی گرفت . چهارده ماه در شهر حلب در حجره ی مدرسه ای به ریاضت مشغول بود و پیوسته نمد سیاه می پوشید . در اثنای سیاحت به بغداد رسید و [[شیخ اوحدالدین کرمانی]] را که شیخ یکی از خانقاه های بغداد بود , دید <ref>. پروانه طاهری ، زندگی شاعران و نویسندگان ایران زمین ، ص 197 . </ref>
+شمس ابتدا مرید [[شیخ ابو بکر زنبیل باف تبریزی]] بود و به گفته خود جمله ی ولایت ها از او یافته. لیکن به مرحله ای رسید که به پیر خود قانع نشد و به سفر پرداخت و در اقطار مختلف عالم سیاحت کرد و به خدمت چند تن از اقطاب و ابدال رسید . بعضی او را از تربیت یافتگان [[بابا کمال خجندی]] نوشته اند . او در ضمن سیر و سلوک، گاهی مکتبداری می کرد و اجرت نمی گرفت . چهارده ماه در شهر حلب در حجره ی مدرسه ای به ریاضت مشغول بود و پیوسته نمد سیاه می پوشید . در اثنای سیاحت به بغداد رسید و [[شیخ اوحدالدین کرمانی]] را که شیخ یکی از خانقاه های بغداد بود، دید <ref>. پروانه طاهری ، زندگی شاعران و نویسندگان ایران زمین ، ص 197 . </ref>
 == شمس تبریزی و مولوی ==
@@ سطر ۳۱: / سطر ۲۹: @@
 شمس تبریزی در ۲۶ جمادی‌الثانی ۶۴۲ (معادل ۶ دسامبر ۱۲۴۴ میلادی و ۱۶ آذر ۶۲۳ هجری خورشیدی) به [[قونیه]] رسید. با [[مولوی]] ملاقات کرد و با شخصیت نیرومند و نفس گرمی که داشت مولانا را دگرگون کرد. تا پیش از دیدار شمس تبریزی، [[مولوی]] از عالمان و فقیهان و اهل مدرسه بود. در آن زمان به تدریس علوم دینی مشغول بود، و در چهار مدرسهٔ معتبر تدریس می‌کرد و اکابر علما در رکابش پیاده می‌رفتند.<ref>مناقب‌العارفین، ج ۲، ص ۶۱۸</ref>
-با دیدار شمس تبریزی، [[مولوی]] لباس عوض کرد، درس و وعظ را یکسو نهاد و اهل وجد و سماع و شاعری شد. برای مردم [[قونیه]] مخصوصاً پیروان مولانا تغییر احوال او و رابطهٔ میان او و شمس تبریزی تحمل ناکردنی بود. عوام و خواص به خشم آمدند، مریدان شوریدند، و همگان کمر به کین او بستند. شمس تبریزی بعد از شانزده ماه در ۲۱ شوال ۶۴۳ بی‌خبر [[قونیه]] را ترک کرد. اندوه و ملال مولوی در آن ایام بی‌کرانه بود.
+با دیدار شمس تبریزی، [[مولوی]] مجذوب او شد و درس و وعظ را یکسو نهاد و خود شاگرد ارادتمند شمس شد. برای مردم [[قونیه]] مخصوصاً پیروان مولانا تغییر احوال او و رابطهٔ میان او و شمس تبریزی تحمل ناکردنی بود. عوام و خواص به خشم آمدند، مریدان شوریدند، و همگان کمر به کین او بستند. شمس تبریزی بعد از شانزده ماه در ۲۱ شوال ۶۴۳ بی‌خبر [[قونیه]] را ترک کرد. اندوه و ملال مولوی در آن ایام بی‌کرانه بود.
-اما شادمانی‌ها دیری نپایید. باز آتش کینه و تعصب بالا گرفت و رنج‌ها و آزارها به شمس تبریزی رسید. او با همه عشق و علاقه‌ای که به صحبت [[مولانا]] داشت تصمیم به ترک [[قونیه]] گرفت. به مولانا می‌گفت: «سفر کردم آمدم و رنج‌ها به من رسید که اگر قونیه را پر زر کردندی به آن کرا نکردی، الا دوستی تو غالب بود... سفر دشوار می‌آید، اما اگر این بار رفته شود چنان مکن که آن بار کردی»<ref>مقالات شمس، ج ۲ ص ۲۶۷</ref> به [[سلطان ولد]] فرزند مولوی که نزدیک‌ترین مرید و همراز او بود بارها می‌گفت:
+سرانجام نامه‌ای از شمس تبریزی رسید و معلوم گشت که او در [[شام]] است. [[مولوی]] فرزند خود [[سلطان ولد]] را با بیست تن از یاران برای بازآوردن او فرستاد. شمس تبریزی در ۶۴۴ با استقبال باشکوه به [[قونیه]] بازگشت.  اما پس از مدتی باز آتش کینه و تعصب بالا گرفت و رنج‌ها و آزارها به شمس تبریزی رسید. او با همه عشق و علاقه‌ای که به صحبت [[مولانا]] داشت تصمیم به ترک [[قونیه]] گرفت. به مولانا می‌گفت: «سفر کردم آمدم و رنج‌ها به من رسید که اگر قونیه را پر زر کردندی به آن کرا نکردی، الا دوستی تو غالب بود... سفر دشوار می‌آید، اما اگر این بار رفته شود چنان مکن که آن بار کردی»<ref>مقالات شمس، ج ۲ ص ۲۶۷</ref> به [[سلطان ولد]] فرزند مولوی که نزدیک‌ترین مرید و همراز او بود بارها می‌گفت:
 {{بیت| خواهم این بار آنچنان رفتن | که نداند کسی کجایم من}}

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-شیخ شمس الدین محمد بن علی بن ملک داد تبریزی (582- 645) از بزرگان مشایخ [[صوفیه]] در قرن هفتم هجری است. دیدار او با [[مولوی]] باعث تحول شدید مولوی شد و باعث شد مولوی عاشق و شیفته او گردد. سخنان وی را که در مجالس مختلف بر زبان آورده و مریدان گردآوری کرده‌اند، به نام «[[مقالات شمس تبریزی]]» به چاپ رسیده است.
+شیخ شمس الدین محمد بن علی بن ملک داد تبریزی (582- 645) از بزرگان مشایخ [[صوفیه]] در قرن هفتم هجری است. دیدار او با [[مولوی]] باعث تحول شدید مولوی شد و باعث شد مولوی عاشق و شیفته او گردد. سخنان وی که در مجالس مختلف بر زبان آورده و مریدان گردآوری کرده‌اند، به نام «[[مقالات شمس تبریزی]]» به چاپ رسیده است.
 {{شناسنامه عالم
 ||نام کامل = شیخ شمس الدین محمد بن علی بن ملک داد تبریزی

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{شناسنامه عالم
 ||نام کامل = شیخ شمس الدین محمد بن علی بن ملک داد تبریزی
@@ سطر ۱۰: / سطر ۱۱: @@
 |آثار = مقالات شمس تبریزی
 }}
 ==زندگینامه ==

@@ سطر ۹: / سطر ۹: @@
 |آثار = مقالات شمس تبریزی
 }}
+شیخ شمس الدین محمد بن علی بن ملک داد تبریزی (582- 645) از بزرگان مشایخ صوفیه در قرن هفتم هجری است. سخنان وی را که در مجالس مختلف بر زبان آورده، مریدان گردآوری کرده‌اند که به نام «مقالات شمس تبریزی» معروف است.
 ==زندگینامه ==
@@ سطر ۷۸: / سطر ۷۵: @@
 آموزه‌ها
 ==نمونه سخنان شمس تبریزی ==
@@ سطر ۹۷: / سطر ۹۳: @@
 شمس در مقالاتش می‌گوید:[[زبان پارسی]] را چه شده است؟ بدین لطیفی و خوبی، که آن معانی و لطافت که در زبان پارسی آمده است و در تازی نیامده است. <ref>. مقالات شمس تبریزی ، به تصحیح محمد علی موحد ، انتشارات خوارزمی . </ref>
 ==مزار شمس تبریزی ==
@@ سطر ۱۰۷: / سطر ۱۰۱: @@
 مزار شمس تبریزی در خوی در دهه‌های اخیر مورد توجه قرار گرفت و برای بازسازی آن اقدام شد .
 ==سند دیگری درباره ی وجود مقبره ی شمس در خوی ==
@@ سطر ۱۵۱: / سطر ۱۴۳: @@
 بحر چه موج زد گهر بر در ما چه می‌کند
@@ سطر ۱۵۷: / سطر ۱۴۸: @@
 {{پانویس}}
 ==منابع ==
@@ سطر ۱۶۶: / سطر ۱۵۵: @@
 [ سایت ویکیپدیاhttp://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B4%D9%85%D8%B3_%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2%DB%8C]
 [[رده:عارفان]]