شرایع الاسلام (کتاب) - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۱۶ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۱۹

2026-03-16T07:19:15Z

مهدی موسوی در ‏۱ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۰۲

2025-03-01T13:02:31Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی: ویرایش

2020-06-25T08:00:00Z

ویرایش

Zamani در ‏۷ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۰۷:۰۳

2020-06-07T07:03:35Z

Aghajani در ‏۱۷ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۱۰:۲۳

2019-07-17T10:23:17Z

Aghajani: Aghajani صفحهٔ شرایع الاسلام را به شرایع الاسلام (کتاب) منتقل کرد

2019-05-20T08:08:38Z

Aghajani صفحهٔ شرایع الاسلام را به شرایع الاسلام (کتاب) منتقل کرد

Akbari در ‏۷ آوریل ۲۰۱۹، ساعت ۱۰:۳۹

2019-04-07T10:39:36Z

Akbari در ‏۱۳ مارس ۲۰۱۹، ساعت ۱۱:۰۵

2019-03-13T11:05:39Z

Library در ‏۳۰ اکتبر ۲۰۱۷، ساعت ۱۱:۵۳

2017-10-30T11:53:49Z

Zamani در ‏۱۲ اوت ۲۰۱۵، ساعت ۱۰:۴۷

2015-08-12T10:47:35Z

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-'''«شرائع‌الاسلام فى مسائل الحلال والحرام»'''، تألیف [[محقق حلی]] (م، ۶۷۶ ق)، از مهمترین و جامعترین کتابهای فقهی [[شیعه]] است که از زمان تألیف، منبع درسی [[حوزه علمیه|حوزه‌های علمیه]] در موضوع [[فقه]] بوده و بر آن شروح‌ و حواشی بسیاری نوشته شده است.
+'''«شرائع‌الاسلام فى مسائل الحلال والحرام»'''، تألیف [[محقق حلی]] (م، ۶۷۶ ق)، از مهمترین و جامعترین کتابهای فقهی [[شیعه]] است که از زمان تألیف، منبع درسی [[حوزه علمیه|حوزه‌های علمیه]] در موضوع [[فقه]] بوده و بر آن شروح‌ و [[حاشیه|حواشی]] بسیاری نوشته شده است.
 {{مشخصات کتاب
@@ سطر ۲۶: / سطر ۲۶: @@
 }}
 ==مؤلف==
-جعفر بن حسن بن یحیى بن حسن بن سعید هُذلى نجم الدین ابوالقاسم حلى، مشهور به [[محقق حلى]] (۶۷۶-۶۰۲ ق) یکى از بزرگ ترین علماى [[اسلام]] و مکتب [[شیعه|تشیع]] در طول تاریخ است. سید عبدالکریم بن احمد بن طاووس، [[سید بن طاووس|سید رضى الدین على بن طاووس]] و دو خواهرزده‌اش یعنى [[علامه حلى]] و على بن یوسف حلى از وى کسب علم نمودند. علامه حلى درباره استادش مى گوید: «او افضل اهل عصرش در [[فقه]] بود».
+جعفر بن حسن بن یحیى بن حسن بن سعید هُذلى نجم الدین ابوالقاسم حلى، مشهور به [[محقق حلى]] (۶۷۶-۶۰۲ ق) یکى از بزرگ ترین علماى [[اسلام]] و مکتب [[شیعه|تشیع]] در طول تاریخ است. [[سید عبدالکریم بن طاووس]]، [[سید بن طاووس|سید رضى الدین على بن طاووس]] و دو خواهرزده‌اش یعنى [[علامه حلى]] و على بن یوسف حلى از وى کسب علم نمودند. علامه حلى درباره استادش مى گوید: «او افضل اهل عصرش در [[فقه]] بود».
 از آثار دیگر او می توان [[مختصر النافع]]، المعتبر فى شرح المختصر، نکت النهایه، [[معارج الاصول (کتاب)|المعارج فى اصول الفقه]]، نهایة الاصول الى المعرفة الاصول، رسالة التیاسر فى القبلة و اللُّهنة فى المنطق را نام برد.
 ==معرفی کتاب==
-کتاب «شرائع الإسلام فی مسائل الحلال و الحرام» در میان کتابهای فقهی [[شیعه]] از شهرت و درخشندگی خاصی برخوردار بوده و به جهت اهمیت و شهرت این کتاب، [[محقق حلی]] به «صاحب شرایع» معروف است. این کتاب یکی از برترین و جامعترین کتابهای فقهی [[امامیه]] است که از بدو تألیف تاکنون همواره محور تدریس و تحصیل و عنوان درس خارج استدلالی اساتید [[حوزه علمیه|حوزه های علمیه]] و مرجع بیشتر [[فقیه|فقها]] و مراجع بوده است. تاريخ اتمام «شرائع الاسلام» قبل از سال ۶۷۰ ق. يعنى هفت سال قبل از وفات مؤلف مى‌باشد.
+کتاب «شرائع الإسلام فی مسائل الحلال و الحرام» در میان کتابهای فقهی [[شیعه]] از شهرت و درخشندگی خاصی برخوردار بوده و به جهت اهمیت و شهرت این کتاب، [[محقق حلی]] به «صاحب شرایع» معروف است. این کتاب یکی از برترین و جامعترین کتابهای فقهی [[امامیه]] است که از بدو تألیف تاکنون همواره محور تدریس و تحصیل و عنوان درس خارج استدلالی اساتید [[حوزه علمیه|حوزه های علمیه]] و مرجع بیشتر [[فقیه|فقها]] و مراجع بوده است.
 شرايع الاسلام به دليل نظم و ترتيب كم‌نظير فروعات فقهى و دقت و شيوۀ بى‌نظير در طرح مباحث از جايگاه خاص و رتبۀ والايى برخوردار است. عبارت‌هاى واضح، دقت در رساندن معانى، ایجاز در به كار گرفتن الفاظ، شيوۀ بى‌نظير در طرح مباحث، امانت‌دارى در بيان افكار و نظريات، اين كتاب را از ساير كتاب‌هاى فقهى متمايز نموده است.
-لازم به ذکر است، [[محقق حلى]] بعدها «شرايع الإسلام» را خلاصه نموده و آن را «النافع فی مختصر الشرایع» ناميده است كه به «[[مختصر النافع (کتاب)|مختصر النافع]]» مشهور شده است. بعدها نيز مختصر النافع كه همچون شرايع الإسلام فقه مختصر و فتوايى است، بوسيلۀ مؤلف شرح استدلالى زده شده است و كتاب «المعتبر» تدوين و تأليف شده است.
+تاريخ اتمام «شرائع الاسلام» قبل از سال ۶۷۰ ق. يعنى هفت سال قبل از وفات مؤلف مى‌باشد. لازم به ذکر است، [[محقق حلى]] بعدها «شرايع الإسلام» را خلاصه نموده و آن را «النافع فی مختصر الشرایع» ناميده است كه به «[[مختصر النافع (کتاب)|مختصر النافع]]» مشهور شده است. بعدها نيز مختصر النافع كه همچون شرايع الإسلام فقه مختصر و [[فتوا|فتوايى]] است، بوسيلۀ مؤلف شرح استدلالى زده شده است و كتاب «المعتبر» تدوين و تأليف شده است.
 ==محتوای کتاب==
 «شرایع الاسلام» حاوى دوازده هزار مسئله از مسائل [[حلال]] و [[حرام]] و شامل کلیه [[ابواب فقه|ابواب فقهى]] است. مؤلف در «شرائع»، [[فقه]] را به چهار بخش کلی به ترتیب زیر تقسیم نموده است:
@@ سطر ۴۰: / سطر ۴۰: @@
 *بخش [[عبادت|عبادات]] شامل ۱۰ کتاب [[طهارت]]، صلاة، [[زکات]]، [[خمس]]، [[صوم]]، [[اعتکاف]]، [[حج]]، [[عمره]]، [[جهاد]]، [[امر به معروف و نهی از منکر]] است.
-*بخش عقود شامل ۱۵ کتاب تجارت، [[رهن]]، ضمان، [[صلح]]، مضاربه، [[مزارعه]] و [[مساقات|مساقاة]]، [[ودیعه]]، [[عاریه]]، [[اجاره]]، وکالت، [[وقف]]، [[صدقه|صدقات]]، هبه، سبق و رمایه، [[وصیت|وصایا]] و [[ازدواج|نکاح]] است. کتاب‌های مفلس، حجر، شرکت، سکنی و حبس نیز در این بخش آورده شده‌است.
+*بخش عقود شامل ۱۵ کتاب تجارت، [[رهن]]، ضمان، [[صلح]]، [[مضاربه]]، [[مزارعه]] و [[مساقات|مساقاة]]، [[ودیعه]]، [[عاریه]]، [[اجاره]]، [[وکالت]]، [[وقف]]، [[صدقه|صدقات]]، هبه، سبق و رمایه، [[وصیت|وصایا]] و [[ازدواج|نکاح]] است. کتاب‌های مفلس، حجر، شرکت، سکنی و حبس نیز در این بخش آورده شده‌است.
 *بخش [[ایقاع‌‌|ایقاعات]] از ۱۱ کتاب [[طلاق]]، خلع و مبارات، [[ظهار]]، [[ایلاء]]، [[لعان]]، [[عتق]]، تدبیر و مکاتبه و استیلاء، [[اقرار]]، [[جعاله]]، أیمان و [[نذر]] تشکیل شده است.
@@ سطر ۶۵: / سطر ۶۵: @@
 *"شرائع الإسلام"، سایت اندیشه قم.
 *کتابشناسی تفصیلی مذاهب اسلامی، محمدرضا ضمیری.
 {{فقه}}

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-شرایع الاسلام کتابی است از [[محقق حلی]] (م۶۷۶ ق)، در موضوع فقه که از زمان تألیف منبع درسی حوزه های علمیه در فقه بوده است. به جهت اهمیت و شهرت این کتاب محقق حلی به صاحب شرایع معروف است.
+'''«شرایع الاسلام»''' با نام کامل «شرائع الاسلام فى مسائل الحلال والحرام»، کتابی است از [[محقق حلی]] (م، ۶۷۶ ق)، که از زمان تألیف منبع درسی [[حوزه علمیه|حوزه های علمیه]] در موضوع [[فقه]] بوده است. به جهت اهمیت و شهرت این کتاب محقق حلی به «صاحب شرایع» معروف است.
- {{مشخصات کتاب
+{{مشخصات کتاب
 |عنوان=
@@ سطر ۲۲: / سطر ۲۲: @@
 |افزوده2=
-|لینک=[http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/39501/شرائع-الإسلام-في-مسائل-الحلال-و-الحرام  شرائع الإسلام في مسائل الحلال و الحرام]
+|لینک=[http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/39501/شرائع-الإسلام-فی-مسائل-الحلال-و-الحرام  شرائع الإسلام في مسائل الحلال و الحرام]
 }}
 ==مؤلف==
-جعفر بن حسن بن یحیى بن حسن بن سعید هُذلى نجم الدین ابوالقاسم حلى، مشهور به [[محقق حلى]] (م 676 ق) یكى از بزرگ ترین علماى اسلام و مكتب تشیع در طول تاریخ است. علامه حلى که خود شاگرد اوست درباره او مى گوید: «او افضل اهل عصرش  در فقه بود»
+از آثار دیگر او می توان [[مختصر النافع]]، المعتبر فى شرح المختصر، نکت النهایه، [[معارج الاصول (کتاب)|المعارج فى اصول الفقه]]، نهایة الاصول الى المعرفة الاصول، رسالة التیاسر فى القبلة و اللُّهنة فى المنطق را نام برد.<ref> محمدرضا ضمیری، کتابشناسی تفصیلی مذاهب اسلامی </ref>
-بخش [[ایقاع|ایقاعات]] از ۱۱ کتاب [[طلاق]]، [[خلع و مبارات]]، [[ظهار]]، [[ایلاء]]، [[لعان]]، [[عتق]]، تدبیر و مکاتبه و استیلاء، [[اقرار]]، [[جعاله]]، أیمان و [[نذر]] تشکیل شده است.
+==محتوا و ساختار کتاب==
-بخش احکام شامل ۱۲ کتاب [[شکار|صید]]، [[ذبح|ذباحه]]، اطعمه و اشربه، [[غصب]]، [[شفعه]]، [[احیای موات]]، [[فریضه|فرایض]]، [[قضا]]، شهادات، [[حد (کیفر)|حدود]] و [[تعزیر|تعزیرات]]، [[قصاص]] و [[دیه|دیات]] است.
+بخش [[عبادت|عبادات]] شامل ۱۰ کتاب [[طهارت]]، صلاة، [[زکات]]، [[خمس]]، [[صوم]]، [[اعتکاف]]، [[حج]]، [[عمره]]، [[جهاد]]، [[امر به معروف و نهی از منکر]] است.
-==اهمیت کتاب شرایع==
+بخش عقود شامل ۱۵ کتاب تجارت، [[رهن]]، ضمان، [[صلح]]، مضاربه، [[مزارعه]] و [[مساقات|مساقاة]]، [[ودیعه]]، [[عاریه]]، [[اجاره]]، وکالت، [[وقف]]، [[صدقه|صدقات]]، هبه، سبق و رمایه، [[وصیت|وصایا]] و [[نکاح]] است. کتاب‌های مفلس، حجر، شرکت، سکنی و حبس نیز در این بخش آورده شده‌است.
-==شروح و تعلیقات شرایع==
+بخش [[ایقاع|ایقاعات]] از ۱۱ کتاب [[طلاق]]، خلع و مبارات، [[ظهار]]، [[ایلاء]]، [[لعان]]، [[عتق]]، تدبیر و مکاتبه و استیلاء، [[اقرار]]، [[جعاله]]، أیمان و [[نذر]] تشکیل شده است.
-*[[مسالك الأفهام]] از [[شهید ثانى]]؛
+بخش احکام شامل ۱۲ کتاب صید، [[ذبح|ذباحه]]، اطعمه و اشربه، [[غصب]]، [[شفعه]]، احیای موات، فرایض، قضا، شهادات، [[حدود‌‌‌‌|حدود]] و [[تعزیر|تعزیرات]]، [[قصاص]] و [[دیات]] است.
-==وضعیت نشر==
+==اهمیت کتاب ==
-این كتاب به كوشش انتشارات استقلال در تهران، به سال 1409 ق چاپ و منتشر شده است.
+*[[مسالک الافهام فی شرح شرایع الاسلام (کتاب)|مسالك الأفهام]] از [[شهید ثانى]]؛
-==پانویس ==
+==پانویس==
 <references />
-==متن کتاب شرائع الإسلام في مسائل الحلال و الحرام==
+==متن کتاب ==
-[http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/39501/شرائع-الإسلام-في-مسائل-الحلال-و-الحرام  شرائع الإسلام في مسائل الحلال و الحرام]
+[http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/39501/شرائع-الإسلام-فی-مسائل-الحلال-و-الحرام '''شرائع الإسلام فی مسائل الحلال و الحرام''']
 [[رده:منابع فقهی]]
 [[رده:کتابهای درسی حوزه]]
 {{فقه}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۰۷:۰۳
سطر ۱:		سطر ۱:
−	شرایع الاسلام کتابی است از محقق حلی (م۶۷۶ ق)، در موضوع فقه که از زمان تألیف منبع درسی حوزه های علمیه در فقه بوده است. به جهت اهمیت و شهرت این کتاب محقق حلی به صاحب شرایع معروف است.	+	شرایع الاسلام کتابی است از [[محقق حلی]] (م۶۷۶ ق)، در موضوع فقه که از زمان تألیف منبع درسی حوزه های علمیه در فقه بوده است. به جهت اهمیت و شهرت این کتاب محقق حلی به صاحب شرایع معروف است.
	{{مشخصات کتاب		{{مشخصات کتاب

@@ سطر ۶: / سطر ۶: @@
 |تصویر=[[پرونده:شرایع الاسلام.jpg|240px|وسط]]
-|نویسنده=حسن بن جعفر محقق حلي
+|نویسنده= محقق حلی
 |موضوع=فقه‌ شيعه
@@ سطر ۱۶: / سطر ۱۶: @@
 |عنوان افزوده1=مصحح
-|افزوده1=عبدالحسين‌ محمدعلي بقال‌
+|افزوده1=عبدالحسین محمدعلی بقال
 |عنوان افزوده2=

@@ سطر ۱۴: / سطر ۱۴: @@
 |تعداد جلد=4
-|عنوان افزوده1=مصحح: عبدالحسين‌ محمدعلي بقال‌
+|عنوان افزوده1=مصحح
-|افزوده1=
+|افزوده1=عبدالحسين‌ محمدعلي بقال‌
 |عنوان افزوده2=

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۲۰ مهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۸:۰۸
(بدون تفاوت)

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 شرایع الاسلام کتابی است از محقق حلی (م۶۷۶ ق)، در موضوع فقه که از زمان تألیف منبع درسی حوزه های علمیه در فقه بوده است. به جهت اهمیت و شهرت این کتاب محقق حلی به صاحب شرایع معروف است.
 ==نام کامل کتاب==
 نام کامل این کتاب شرائع الاسلام فى مسائل الحلال والحرام است.

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-'''منبع:''' کتابشناسی تفصیلی مذاهب اسلامی
+شرایع الاسلام کتابی است از محقق حلی (م۶۷۶ ق)، در موضوع فقه که از زمان تألیف منبع درسی حوزه های علمیه در فقه بوده است. به جهت اهمیت و شهرت این کتاب محقق حلی به صاحب شرایع معروف است.
-'''نویسنده:''' محمدرضا ضمیری
+==نام کامل کتاب==
-'''مؤلف:'''
+==مؤلف==
-جعفر بن حسن بن یحیى بن حسن بن سعید هُذلى نجم الدین ابوالقاسم حلى، مشهور به [[محقق حلى]] (م 676 ق).
+جعفر بن حسن بن یحیى بن حسن بن سعید هُذلى نجم الدین ابوالقاسم حلى، مشهور به [[محقق حلى]] (م 676 ق) یكى از بزرگ ترین علماى اسلام و مكتب تشیع در طول تاریخ است. علامه حلى که خود شاگرد اوست درباره او مى گوید: «او افضل اهل عصرش  در فقه بود»
-'''زندگی‌نامه و اظهارنظرها:'''
+از آثار دیگر او می توان [[مختصر النافع]]، [[المعتبر فى شرح المختصر]]، [[نكت النهایه]]، [[المعارج فى اصول الفقه]]، [[نهایة الاصول الى المعرفة الاصول]]، [[رسالة التیاسر فى القبلة، اللُّهنة فى المنطق]] را نام برد.<ref> محمدرضا ضمیری، کتابشناسی تفصیلی مذاهب اسلامی </ref>
-وى، كه یكى از بزرگ ترین علماى اسلام و مكتب تشیع در طول تاریخ است، در حله به دنیا آمد. گفته شده كه [[خواجه نصرالدین طوسى]] گاه در درس محقق حاضر مى شد و محقق به احترام خواجه از جا برخاسته، از او درخواست تدریس مى نمود ولى او قبول نمى كرد و به استماع درس مى پرداخت.
+== محتوا و ساختار کتاب==
-در صورت عدم قرینه، محقق مطلق متوجه به این دانشمند است كه در علم و فهم شهره آفاق است و طوائف اعلام به مقامات عالى او اعتراف كرده اند. علامه حلى درباره او مى گوید: «كان افضل اهل عصره فى الفقه».
+بخش [[عبادت|عبادات]] شامل ۱۰ کتاب [[طهارت]]، [[صلاة]]، [[زکات]]، [[خمس]]، [[صوم]]، [[اعتکاف]]، [[حج]]، [[عمره]]، [[جهاد]]، [[امر به معروف و نهی از منکر]] است.
-'''استادان:'''
+بخش [[عقد|عقود]] شامل ۱۵ کتاب [[تجارت]]، [[رهن]]، [[ضمان]]، [[صلح (قرارداد)|صلح]]، [[مضاربه]]، [[مزارعه]] و [[مساقاة]]، [[ودیعه]]، [[عاریه]]، [[اجاره]]، [[وکالت]]، [[وقف]]، [[صدقه|صدقات]]، [[هبه|هبات]]، سبق و رمایه، [[وصیت|وصایا]] و [[نکاح]] است. کتاب‌های مفلس، حجر، شرکت، سکنی و حبس نیز در این بخش آورده شده‌است.
-پدرش حسن، [[نجیب‌الدین محمد بن جعفر بن هبة اللّه  ابن نما]]، [[سید فخار بن معد موسوى]]، [[محمد بن عبدالله  بن زهره حسینى]]، [[حلبى]]، [[سالم بن محفوظ بن عزیزة بن وشاح]]، [[مجدالدین على بن حسن بن ابراهیم عریضى]].
+بخش [[ایقاع|ایقاعات]] از ۱۱ کتاب [[طلاق]]، [[خلع و مبارات]]، [[ظهار]]، [[ایلاء]]، [[لعان]]، [[عتق]]، تدبیر و مکاتبه و استیلاء، [[اقرار]]، [[جعاله]]، أیمان و [[نذر]] تشکیل شده است.
-'''شاگردان:'''
+بخش احکام شامل ۱۲ کتاب [[شکار|صید]]، [[ذبح|ذباحه]]، اطعمه و اشربه، [[غصب]]، [[شفعه]]، [[احیای موات]]، [[فریضه|فرایض]]، [[قضا]]، شهادات، [[حد (کیفر)|حدود]] و [[تعزیر|تعزیرات]]، [[قصاص]] و [[دیه|دیات]] است.
-خواهرزاده وى [[علامه حلى | حسن بن یوسف بن مطهر]] معروف به [[علامه حلى]]، [[عبدالكریم بن احمد بن موسى بن طاووس]]، [[عزالدین حسن بن ابوطالب یوسفى آبى]]، [[یحیى بن احمد بن یحیى بن حسن بن سعید هذبى]]، [[محمد بن احمد بن صالح قُسِّینى]]، [[ابوجعفر محمد بن على قاشى]]، [[محفوظ بن وشاح بن محمد]]، [[یوسف بن حاتم عاملى]]، شاعر [[صفى الدین عبدالعزیز بن سرایا الحلّى]] وزیرِ [[ابوالقاسم بن وزیر مؤید الدین بن علقمى]].
+==اهمیت کتاب شرایع==
-'''تألیفات مهم:'''
+==شروح و تعلیقات شرایع==
-شرائع الاسلام فى مسائل الحلال والحرام، [[مختصر النافع]]، [[المعتبر فى شرح المختصر]]، [[نكت النهایه]]، [[المعارج فى اصول الفقه]]، [[نهایة الاصول الى المعرفة الاصول]]، [[رسالة التیاسر فى القبلة، اللُّهنة فى المنطق]]<ref> روضات الجنات، ج 2، ص 432؛ موسوعة الطبقات الفقهاء، ج 7، ص 55؛ علماى بزرگ  شیعه، ص 61.</ref> و...
+*[[مسالك الأفهام]] از [[شهید ثانى]]؛
-'''معرفى اجمالى كتاب:'''
+==وضعیت نشر==
 این كتاب به كوشش انتشارات استقلال در تهران، به سال 1409 ق چاپ و منتشر شده است.
@@ سطر ۴۰: / سطر ۳۷: @@
 <references />
 [[رده:منابع فقهی]]
 {{فقه}}