شداد بن اوس - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۱۵ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۰۵:۵۲

2026-03-15T05:52:20Z

مهدی موسوی: ویرایش

2020-06-23T10:12:44Z

ویرایش

Zamani در ‏۲۱ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۰۵:۴۶

2020-06-21T05:46:39Z

Zamani در ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۱۵، ساعت ۰۹:۵۹

2015-07-28T09:59:21Z

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۲۶ ژانویهٔ ۲۰۱۴، ساعت ۰۷:۴۵

2014-01-26T07:45:14Z

بهرامی: درست کردن پانویس ها

2013-12-28T11:36:48Z

درست کردن پانویس ها

بهرامی: صفحه‌ای جدید حاوی '{{الگو:نیازمند ویرایش فنی}} {{مدخل دائرة المعارف|دانشنامه جهان اسلام}} '''شَدّاد ...' ایجاد کرد

2013-12-14T11:54:08Z

صفحه‌ای جدید حاوی '{{الگو:نیازمند ویرایش فنی}} {{مدخل دائرة المعارف|دانشنامه جهان اسلام}} '''شَدّاد ...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{الگو:نیازمند ویرایش فنی}}
{{مدخل دائرة المعارف|[[دانشنامه جهان اسلام]]}}
'''شَدّاد بن أوس ، بن ثابت انصاری نجاری مدنی، محدّث و صحابی.'''

شدّاد از قبيلۀ بني‌حُدَيله بود كه نسب آنها به عمروبن مالك‌بن نجّار مي‌رسيد (رجوع کنید به ابن‌خياط، ص 156؛ ابن‌عبدالبر، ج 1، ص 117؛ ابن‌عساكر، ج 22، ص 405، 417). وی برادرزادۀ حسان‌بن ثابت، شاعر مشهور صدر اسلام، بود (ابن‌سعد، ج 3، ص 503، ج 7، ص 401؛ رازی، ج 2، قسم 1، ص 328). كنيۀ او را أبويَعلی و أبوعبدالرحمن ذكر كرده‌اند (رجوع کنید به ابن‌عبدالبر، ج 2، ص 694؛ ابن‌حجر، ج 3، ص 319). پدر شدّاد، اوس، از جمله انصاری بود كه در بيعت عقبه حضور داشت (ابن‌سعد، ج 3، ص 503؛ ابن‌عبدالبر، ج 1، ص 117) و به گفتۀ ابن‌سعد (ج 3، ص 55ـ56)، عثمان بعد از مهاجرت مسلمانان از مكه به مدينه، در خانۀ اوس‌بن ثابت اقامت گزيد. همچنين پيامبر در جريان عقد مؤاخات ميان مهاجران و انصار، ميان اوس‌بن ثابت و عثمان پيمان برادری بست (ابن‌سعد، ج 3، ص 56). به نوشتۀ واقدی (ابن‌عبدالبر، ج 1، ص 117)، اوس در جنگ بدر و ديگر نبردهای پيامبر حضور داشت و در زمان خلافت عثمان‌بن عفان (ابن‌سعد، ج 3، ص 503) و به تصريح ابن‌حبان (ج 3، ص10)، در سال 35 درگذشت. هرچند ابن‌سعد (همانجا) و ابن‌عبدالبر (همانجا) در خبری ديگر به نقل از عبداللّه‌بن محمدبن عماره انصاری، از شهادت اوس در جنگ احد سخن گفته‌اند. شعری از حسان‌بن ثابت (ص 116) در ذكر كشته شدن أوس‌بن ثابت، دليلی بر درستی خبر شهادت اوس در جنگ احد است (رجوع کنید به ابن‌حجر، ج 1، ص 144، ج 3، ص 319ـ320). مادر وی، صُرَيمَه يا صُرمَه نيز از بني‌عَدیبن نجار بود (ابن‌عساكر، ج 22، ص 404).

دربارۀ شدّاد بن أوس و حضور او در نبردهای پيامبر اختلاف‌نظر وجود دارد. برخی از حضور او در غزوه بدر سخن گفته‌اند اما بخاری (ج 2، قسم 2، ص 224) در اين مطلب ترديد كرده است. وی به زهد شهرت داشت و معاصرانش او را بدين خصلت ستوده‌اند (رجوع کنید به ابن‌عبدالبر، ج 2، ص 694ـ695؛ ابن‌عساكر، ج 22، ص410). دربارۀ عبادت و ورع وی داستانهايی نقل شده است (رجوع کنید به ابن‌عساكر، ج 22، ص 415ـ416؛ مزی، ج 12، ص 391). شدّاد پس از فتح شام در زمان خليفۀ دوم به امارت حِمص گماشته شد (مزی، ج 12، ص390). ابن‌سعد (ج 7، ص 401)، بدون اشاره به تاريخ دقيق، از مهاجرت شدّاد به بيت‌المقدّس سخن گفته و اشاره كرده كه شدّاد تا اواخر عمر خود در آنجا به‌سر برده است (رجوع کنید به ابن‌عبدالبر، ج 2، ص 694). شدّاد چهار پسر به نامهای يعلی، محمد، عبدالوهاب و منذر داشت و دختری با نام خزرج (ابن‌عساكر، ج 22، ص 409؛ مزی، ج 12، ص 392). شدّاد از كعب‌الأحبار روايت كرده و از وی أسامةبن عمير هُذَلی، خالدبن مَعدان، پسرانش محمد و يعلی و كسان ديگری روايت كرده‌اند (رجوع کنید به مزی، ج 1، ص390). روايات وی در صحاح سته نقل شده است (رجوع کنید به مزی، ج 12، ص 392). دربارۀ مواضع سياسی و گرايش كلامی شدّاد، اطلاع چندانی در دست نيست. براساس برخی شواهد، به علويان گرايش داشته است (رجوع کنید به ابن‌عساكر، ج 22، ص 416) و وقتی معاويه از او خواست بر منبر، از علی عليه‌السلام بدگويی كند، از اين كار سر باز زد (رجوع کنید به مفيد، ص 96ـ97). همچنين، پيوستن به اصحاب جمل و ياری كردن اميرالمؤمنين علی عليه‌السلام (رجوع کنید به خزاز قمی، ص180ـ182) و نقل روايات فضائل علی عليه‌السلام از ديگر شواهد اين امر است. شدّاد در سال 58 در 75 سالگی در بيت‌المقدّس درگذشت و همانجا مدفون شد (ابن‌حبان، ج 3، ص 185ـ186؛ مزی، ج 12، ص 392 قس ابن‌سعد، ج 7، ص 401). ابوحاتم رازی (ج 3، قسم 2، ص 315) از محمدبن عبدالرحمن، نوادۀ او، نام برده و به اقامت او در بيت‌المقدّس اشاره كرده است. وی از پدر و جدش، شدّادبن أوس، روايت نقل كرده و از او ابراهيم‌بن محمدبن يوسف فريابی حديث نقل كرده است (رازی، همانجا).
== منابع ==

*دانشنامه جهان اسلام، ذیل مدخل ''شداد بن اوس'' از سعيد شفيعی، در دسترس در پایگاه دانشنامه جهان اسلام

[[رده:اصحاب پیامبر]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{مدخل دائرة المعارف|[[دانشنامه جهان اسلام]]}}
-'''شَدّاد بن أوس بن ثابت انصاری نجاری مدنی، [[محدث|محدّث]] و [[صحابی]].'''
+'''«شَدّاد بن أوس بن ثابت انصاری»''' (م ۵۸ ق)، [[محدث|محدّث]] و [[صحابی]] بزرگوار [[پیامبر اسلام]] صلی الله علیه وآله بود و به [[زهد]] شهرت داشت. شدّاد از یاران [[امام علی]] علیه‌السلام نیز به‌شمار می‌رفت و روایاتی در فضائل آن حضرت نقل کرده است.
-شدّاد از قبیله بنی‌حُدَیله بود که نسب آنها به عمرو بن مالک‌ بن نجّار می‌رسید.<ref>رجوع کنید به ابن‌خیاط، ص۱۵۶؛ ابن‌عبدالبر، ج۱، ص۱۱۷؛ ابن‌عساکر، ج۲۲، ص۴۰۵، ۴۱۷.</ref> وی برادرزاده [[حسان‌ بن ثابت]]، شاعر مشهور صدر [[اسلام]] بود.<ref>ابن‌سعد، ج۳، ص۵۰۳، ج۷، ص۴۰۱؛ رازی، ج۲، قسم۱، ص۳۲۸.</ref> [[کنیه|کنیه]] او را أبویعلی و أبوعبدالرحمن ذکر کرده‌اند.<ref>رجوع کنید به ابن‌عبدالبر، ج۲، ص۶۹۴؛ ابن‌حجر، ج۳، ص۳۱۹.</ref>
+==نسب و خاندان==
-پدر شدّاد بن اوس از جمله [[انصار|انصاری]] بود که در [[بیعت عقبه|بیعت عقبه]] حضور داشت<ref>ابن‌سعد، ج۳، ص۵۰۳؛ ابن‌عبدالبر، ج۱، ص۱۱۷.</ref> و به گفته ابن‌سعد،<ref>ج۳، ص۵۵ـ۵۶.</ref> [[عثمان بن عفان|عثمان]] بعد از مهاجرت مسلمانان از [[مکه]] به [[مدینه|مدینه]]، در خانه اوس‌ بن ثابت اقامت گزید. همچنین پیامبر در جریان عقد مؤاخات میان [[مهاجرین|مهاجران]] و [[انصار]]، میان اوس‌ بن ثابت و عثمان پیمان برادری بست.<ref>ابن‌سعد، ج۳، ص۵۶.</ref>
+پدرش أوس بن ثابت، از جمله [[انصار|انصاری]] بود که در [[بیعت عقبه|بیعت عقبه]] حضور داشت<ref>طبقات، ابن‌سعد، ج۳، ص۵۰۳؛ الاستیعاب، ابن‌عبدالبر، ج۱، ص۱۱۷.</ref> و به گفته [[محمد بن سعد کاتب واقدی|ابن‌سعد]]،<ref>طبقات، ج۳، ص۵۵ـ۵۶.</ref> [[عثمان بن عفان]] بعد از مهاجرت مسلمانان از [[مکه]] به [[مدینه|مدینه]]، در خانه اوس‌ بن ثابت اقامت گزید. همچنین پیامبر در جریان عقد مؤاخات میان [[مهاجرین|مهاجران]] و [[انصار]]، میان اوس‌ بن ثابت و عثمان پیمان برادری بست.<ref>ابن‌سعد، ج۳، ص۵۶.</ref> ابن‌ سعد<ref>طبقات، ج۳، ص۵۰۳.</ref> و ابن‌عبدالبر<ref>الاستیعاب، ج۱، ص۱۱۷.</ref> از [[شهادت در راه خدا|شهادت]] اوس در [[غزوه احد|جنگ احد]] سخن گفته‌اند.
-درباره شداد بن أوس و حضور او در [[غزوات پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله|غزوات پیامبر]] اختلاف‌ نظر وجود دارد. برخی از حضور او در [[غزوه بدر]] سخن گفته‌اند اما بخاری<ref>ج۲، قسم۲، ص۲۲۴.</ref> در این مطلب تردید کرده است. به نوشته واقدی،<ref>ابن‌عبدالبر، ج۱، ص۱۱۷.</ref> اوس در [[غزوه بدر|جنگ بدر]] و دیگر نبردهای پیامبر حضور داشت و در زمان خلافت [[عثمان بن عفان|عثمان‌ بن عفان]]،<ref>ابن‌سعد، ج۳، ص۵۰۳.</ref> و به تصریح ابن‌حبان،<ref>ج۳، ص۱۰.</ref> در سال ۳۵ درگذشت. هر چند ابن‌ سعد<ref>همانجا.</ref> و ابن‌عبدالبر<ref>همانجا.</ref> در خبری دیگر به نقل از عبداللّه‌ بن محمد بن عماره انصاری از [[شهادت در راه خدا|شهادت]] اوس در [[غزوه احد|جنگ احد]] سخن گفته‌اند. شعری از حسان‌ بن ثابت<ref>ص۱۱۶.</ref> در ذکر کشته شدن أوس‌ بن ثابت دلیلی بر درستی خبر شهادت اوس در جنگ احد است.<ref>رجوع کنید به ابن‌حجر، ج۱، ص۱۴۴، ج۳، ص۳۱۹ـ۳۲۰.</ref> مادر وی، صُرَیمَه یا صُرمَه نیز از بنی‌عَدیبن نجار بود.<ref>ابن‌عساکر، ج۲۲، ص۴۰۴.</ref>
+شدّاد بن أوس چهار پسر به نامهای یعلی، محمد، عبدالوهاب و منذر، و دختری با نام خزرج داشت.<ref>ابن‌عساکر، ج۲۲، ص۴۰۹؛ مزی، ج۱۲، ص۳۹۲.</ref>
-وی به [[زهد]] شهرت داشت و معاصرانش او را بدین خصلت ستوده‌اند.<ref>رجوع کنید به ابن‌عبدالبر، ج۲، ص۶۹۴ـ۶۹۵؛ ابن‌عساکر، ج۲۲، ص۴۱۰.</ref> درباره [[عبادت]] و [[ورع]] وی داستانهایی نقل شده است.<ref> رجوع کنید به ابن‌عساکر، ج۲۲، ص۴۱۵ـ۴۱۶؛ مزی، ج۱۲، ص۳۹۱.</ref> شدّاد پس از فتح [[شام]] در زمان [[عمر بن خطاب|خلیفه دوم]] به امارت حِمص گماشته شد.<ref>مزی، ج۱۲، ص۳۹۰.</ref>
+شدّاد بر اساس برخی شواهد، از نظر مواضع سیاسی و گرایش [[علم کلام|کلامی]]، به [[علویان|علویان]] گرایش داشته است<ref>رجوع کنید به ابن‌عساکر، ج۲۲، ص۴۱۶.</ref> و وقتی [[معاویه|معاویه]] از او خواست بر منبر از [[امام علی]] علیه‌السلام بدگویی کند، از این کار سرباز زد.<ref>رجوع کنید به الارشاد، مفید، ص۹۶ـ۹۷.</ref> همچنین، نپیوستن به [[جنگ جمل|اصحاب جمل]] و یاری کردن [[امیرالمومنین|امیرالمؤمنین]] علی علیه‌السلام<ref>رجوع کنید به خزاز قمی، ص۱۸۰ـ۱۸۲.</ref> و نقل روایات فضائل علی علیه‌السلام، از دیگر شواهد این امر است.
-شدّاد چهار پسر به نامهای یعلی، محمد، عبدالوهاب و منذر داشت و دختری با نام خزرج.<ref>ابن‌عساکر، ج۲۲، ص۴۰۹؛ مزی، ج۱۲، ص۳۹۲.</ref> شدّاد از [[کعب الاحبار|کعب‌الأحبار]] روایت کرده و از وی أسامة بن عمیر هُذَلی، خالد بن مَعدان، پسرانش محمد و یعلی و کسان دیگری روایت کرده‌اند.<ref>رجوع کنید به مزی، ج۱، ص۳۹۰.</ref> روایات وی در [[صحاح سته]] نقل شده است.<ref>رجوع کنید به مزی، ج۱۲، ص۳۹۲.</ref>
+شداد بن أوس به [[زهد]] شهرت داشت و معاصرانش او را بدین خصلت ستوده‌اند.<ref>رجوع کنید به ابن‌عبدالبر، ج۲، ص۶۹۴ـ۶۹۵؛ ابن‌عساکر، ج۲۲، ص۴۱۰.</ref> درباره [[عبادت]] و [[ورع]] وی داستانهایی نقل شده است.<ref> رجوع کنید به ابن‌عساکر، ج۲۲، ص۴۱۵ـ۴۱۶؛ مزی، ج۱۲، ص۳۹۱.</ref>
-درباره مواضع سیاسی و گرایش [[علم کلام|کلامی]] شدّاد، اطلاع چندانی در دست نیست. بر اساس برخی شواهد به [[علویان|علویان]] گرایش داشته است<ref>رجوع کنید به ابن‌عساکر، ج۲۲، ص۴۱۶.</ref> و وقتی [[معاویه|معاویه]] از او خواست بر منبر از [[امام علی علیه السلام|علی]] علیه‌السلام بدگویی کند، از این کار سرباز زد.<ref>رجوع کنید به مفید، ص۹۶ـ۹۷.</ref> همچنین، نپیوستن به [[جنگ جمل|اصحاب جمل]] و یاری کردن [[امیرالمومنین|امیرالمؤمنین]] علی علیه‌السلام<ref>رجوع کنید به خزاز قمی، ص۱۸۰ـ۱۸۲.</ref> و نقل روایات فضائل علی علیه‌السلام، از دیگر شواهد این امر است.
+شدّاد از [[کعب الاحبار|کعب‌الأحبار]] نقل روایت کرده و از وی أسامة بن عمیر هُذَلی، خالد بن مَعدان، پسرانش محمد و یعلی و کسان دیگری روایت کرده‌اند.<ref>رجوع کنید به مزی، ج۱، ص۳۹۰.</ref> روایات وی در [[صحاح سته]] نقل شده است.<ref>رجوع کنید به مزی، ج۱۲، ص۳۹۲.</ref>
-ابن‌سعد<ref>ج۷، ص۴۰۱.</ref> بدون اشاره به تاریخ دقیق، از مهاجرت شداد به [[بیت المقدس|بیت‌المقدّس]] سخن گفته و اشاره کرده که شدّاد تا اواخر عمر خود در آنجا به‌سر برده است.<ref>رجوع کنید به ابن‌عبدالبر، ج۲، ص۶۹۴.</ref> شدّاد در سال ۵۸ در ۷۵ سالگی در بیت‌المقدّس درگذشت و همانجا مدفون شد.<ref>ابن‌حبان، ج۳، ص۱۸۵ـ۱۸۶؛ مزی، ج۱۲، ص۳۹۲ قس ابن‌سعد، ج۷، ص۴۰۱.</ref>
+==وفات==
-ابوحاتم رازی<ref>ج۳، قسم۲، ص۳۱۵.</ref> از محمد بن عبدالرحمن، نواده او نام برده و به اقامت او در بیت‌المقدس اشاره کرده است. وی از پدر و جدش، شداد بن أوس روایت نقل کرده و از او ابراهیم‌ بن محمد بن یوسف فریابی [[حدیث|حدیث]] نقل کرده است.<ref>رازی، همانجا.</ref>
+ابوحاتم رازی<ref>ج۳، قسم۲، ص۳۱۵.</ref> از محمد بن عبدالرحمن، نواده او نام برده و به اقامت او در بیت‌المقدس اشاره کرده است. وی از پدر و جدش، شداد بن أوس روایت کرده و از او ابراهیم‌ بن محمد بن یوسف فریابی [[حدیث|حدیث]] نقل کرده است.<ref>ابوحاتم رازی، همانجا.</ref>
 ==پانویس==
@@ سطر ۲۴: / سطر ۲۹: @@
 *[[دانشنامه جهان اسلام (کتاب)|دانشنامه جهان اسلام]]، مدخل "شداد بن اوس" از سعید شفیعی.
-[[رده:اصحاب پیامبر]]
+[[رده:اصحاب پیامبر]][[رده:اصحاب امام علی علیه السلام]][[رده:راویان حدیث]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{مدخل دائرة المعارف|[[دانشنامه جهان اسلام]]}}
-'''شَدّاد بن أوس ، بن ثابت انصاری نجاری مدنی، محدّث و صحابی.'''
+'''شَدّاد بن أوس بن ثابت انصاری نجاری مدنی، [[محدث|محدّث]] و [[صحابی]].'''
-شدّاد از قبيله بني‌حُدَيله بود كه نسب آنها به عمروبن مالك‌ بن نجّار مي‌رسيد.<ref>رجوع کنید به ابن‌خياط، ص156؛ ابن‌عبدالبر، ج1، ص117؛ ابن‌عساكر، ج22، ص405، 417.</ref> وی برادرزاده حسان‌ بن ثابت، شاعر مشهور صدر اسلام بود.<ref>ابن‌سعد، ج3، ص503، ج7، ص401؛ رازی، ج2، قسم1، ص328.</ref> كنيه او را أبويَعلی و أبوعبدالرحمن ذكر كرده‌اند.<ref>رجوع کنید به ابن‌عبدالبر، ج2، ص694؛ ابن‌حجر، ج3، ص319.</ref>
+شدّاد از قبیله بنی‌حُدَیله بود که نسب آنها به عمرو بن مالک‌ بن نجّار می‌رسید.<ref>رجوع کنید به ابن‌خیاط، ص۱۵۶؛ ابن‌عبدالبر، ج۱، ص۱۱۷؛ ابن‌عساکر، ج۲۲، ص۴۰۵، ۴۱۷.</ref> وی برادرزاده [[حسان‌ بن ثابت]]، شاعر مشهور صدر [[اسلام]] بود.<ref>ابن‌سعد، ج۳، ص۵۰۳، ج۷، ص۴۰۱؛ رازی، ج۲، قسم۱، ص۳۲۸.</ref> [[کنیه|کنیه]] او را أبویعلی و أبوعبدالرحمن ذکر کرده‌اند.<ref>رجوع کنید به ابن‌عبدالبر، ج۲، ص۶۹۴؛ ابن‌حجر، ج۳، ص۳۱۹.</ref>
-پدر شدّاد، اوس از جمله انصاری بود كه در بيعت عقبه حضور داشت<ref>ابن‌سعد، ج3، ص503؛ ابن‌عبدالبر، ج1، ص117.</ref> و به گفته ابن‌سعد،<ref>ج3، ص55ـ56.</ref> عثمان بعد از مهاجرت مسلمانان از مكه به مدينه، در خانه اوس‌ بن ثابت اقامت گزيد. همچنين پيامبر در جريان عقد مؤاخات ميان مهاجران و انصار، ميان اوس‌ بن ثابت و عثمان پيمان برادری بست.<ref>ابن‌سعد، ج3، ص56.</ref> به نوشته واقدی،<ref>ابن‌عبدالبر، ج1، ص117.</ref> اوس در جنگ بدر و ديگر نبردهای پيامبر حضور داشت و در زمان خلافت عثمان‌ بن عفان <ref>ابن‌سعد، ج3، ص503.</ref> و به تصريح ابن‌حبان <ref>ج3، ص10.</ref> در سال 35 درگذشت. هر چند ابن‌ سعد <ref>همانجا.</ref> و ابن‌عبدالبر <ref>همانجا.</ref> در خبری ديگر به نقل از عبداللّه‌ بن محمد بن عماره انصاری از شهادت اوس در جنگ احد سخن گفته‌اند.
+پدر شدّاد بن اوس از جمله [[انصار|انصاری]] بود که در [[بیعت عقبه|بیعت عقبه]] حضور داشت<ref>ابن‌سعد، ج۳، ص۵۰۳؛ ابن‌عبدالبر، ج۱، ص۱۱۷.</ref> و به گفته ابن‌سعد،<ref>ج۳، ص۵۵ـ۵۶.</ref> [[عثمان بن عفان|عثمان]] بعد از مهاجرت مسلمانان از [[مکه]] به [[مدینه|مدینه]]، در خانه اوس‌ بن ثابت اقامت گزید. همچنین پیامبر در جریان عقد مؤاخات میان [[مهاجرین|مهاجران]] و [[انصار]]، میان اوس‌ بن ثابت و عثمان پیمان برادری بست.<ref>ابن‌سعد، ج۳، ص۵۶.</ref>
-شعری از حسان‌ بن ثابت<ref>ص116.</ref> در ذكر كشته شدن أوس‌ بن ثابت دليلی بر درستی خبر شهادت اوس در جنگ احد است.<ref>رجوع کنید به ابن‌حجر، ج1، ص144، ج3، ص319ـ320.</ref> مادر وی، صُرَيمَه يا صُرمَه نيز از بني‌عَدیبن نجار بود.<ref>ابن‌عساكر، ج22، ص404.</ref>
+درباره شداد بن أوس و حضور او در [[غزوات پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله|غزوات پیامبر]] اختلاف‌ نظر وجود دارد. برخی از حضور او در [[غزوه بدر]] سخن گفته‌اند اما بخاری<ref>ج۲، قسم۲، ص۲۲۴.</ref> در این مطلب تردید کرده است. به نوشته واقدی،<ref>ابن‌عبدالبر، ج۱، ص۱۱۷.</ref> اوس در [[غزوه بدر|جنگ بدر]] و دیگر نبردهای پیامبر حضور داشت و در زمان خلافت [[عثمان بن عفان|عثمان‌ بن عفان]]،<ref>ابن‌سعد، ج۳، ص۵۰۳.</ref> و به تصریح ابن‌حبان،<ref>ج۳، ص۱۰.</ref> در سال ۳۵ درگذشت. هر چند ابن‌ سعد<ref>همانجا.</ref> و ابن‌عبدالبر<ref>همانجا.</ref> در خبری دیگر به نقل از عبداللّه‌ بن محمد بن عماره انصاری از [[شهادت در راه خدا|شهادت]] اوس در [[غزوه احد|جنگ احد]] سخن گفته‌اند. شعری از حسان‌ بن ثابت<ref>ص۱۱۶.</ref> در ذکر کشته شدن أوس‌ بن ثابت دلیلی بر درستی خبر شهادت اوس در جنگ احد است.<ref>رجوع کنید به ابن‌حجر، ج۱، ص۱۴۴، ج۳، ص۳۱۹ـ۳۲۰.</ref> مادر وی، صُرَیمَه یا صُرمَه نیز از بنی‌عَدیبن نجار بود.<ref>ابن‌عساکر، ج۲۲، ص۴۰۴.</ref>
-درباره شداد بن أوس و حضور او در نبردهای پيامبر اختلاف‌ نظر وجود دارد. برخی از حضور او در غزوه بدر سخن گفته‌اند اما بخاری <ref>ج2، قسم2، ص224.</ref> در اين مطلب ترديد كرده است. وی به زهد شهرت داشت و معاصرانش او را بدين خصلت ستوده‌اند.<ref>رجوع کنید به ابن‌عبدالبر، ج2، ص694ـ695؛ ابن‌عساكر، ج22، ص410.</ref> درباره عبادت و ورع وی داستانهايی نقل شده است.<ref> رجوع کنید به ابن‌عساكر، ج22، ص415ـ416؛ مزی، ج12، ص391.</ref> شدّاد پس از فتح شام در زمان خليفه دوم به امارت حِمص گماشته شد .<ref>مزی، ج12، ص390.</ref>
+وی به [[زهد]] شهرت داشت و معاصرانش او را بدین خصلت ستوده‌اند.<ref>رجوع کنید به ابن‌عبدالبر، ج۲، ص۶۹۴ـ۶۹۵؛ ابن‌عساکر، ج۲۲، ص۴۱۰.</ref> درباره [[عبادت]] و [[ورع]] وی داستانهایی نقل شده است.<ref> رجوع کنید به ابن‌عساکر، ج۲۲، ص۴۱۵ـ۴۱۶؛ مزی، ج۱۲، ص۳۹۱.</ref> شدّاد پس از فتح [[شام]] در زمان [[عمر بن خطاب|خلیفه دوم]] به امارت حِمص گماشته شد.<ref>مزی، ج۱۲، ص۳۹۰.</ref>
-ابن‌سعد <ref>ج7، ص401.</ref> بدون اشاره به تاريخ دقيق از مهاجرت شداد به بيت‌المقدّس سخن گفته و اشاره كرده كه شدّاد تا اواخر عمر خود در آنجا به‌سر برده است.<ref>رجوع کنید به ابن‌عبدالبر، ج2، ص694.</ref> شدّاد چهار پسر به نامهای يعلی، محمد، عبدالوهاب و منذر داشت و دختری با نام خزرج.<ref>ابن‌عساكر، ج22، ص409؛ مزی، ج12، ص392.</ref> شدّاد از كعب‌الأحبار روايت كرده و از وی أسامة بن عمير هُذَلی، خالد بن مَعدان، پسرانش محمد و يعلی و كسان ديگری روايت كرده‌اند.<ref>رجوع کنید به مزی، ج1، ص390.</ref>
+شدّاد چهار پسر به نامهای یعلی، محمد، عبدالوهاب و منذر داشت و دختری با نام خزرج.<ref>ابن‌عساکر، ج۲۲، ص۴۰۹؛ مزی، ج۱۲، ص۳۹۲.</ref> شدّاد از [[کعب الاحبار|کعب‌الأحبار]] روایت کرده و از وی أسامة بن عمیر هُذَلی، خالد بن مَعدان، پسرانش محمد و یعلی و کسان دیگری روایت کرده‌اند.<ref>رجوع کنید به مزی، ج۱، ص۳۹۰.</ref> روایات وی در [[صحاح سته]] نقل شده است.<ref>رجوع کنید به مزی، ج۱۲، ص۳۹۲.</ref>
-روايات وی در صحاح سته نقل شده است.<ref>رجوع کنید به مزی، ج12، ص392.</ref> درباره مواضع سياسی و گرايش كلامی شدّاد، اطلاع چندانی در دست نيست. بر اساس برخی شواهد به علويان گرايش داشته است <ref>رجوع کنید به ابن‌عساكر، ج22، ص416.</ref> و وقتی معاويه از او خواست بر منبر از علی عليه‌السلام بدگويی كند، از اين كار سرباز زد.<ref>رجوع کنید به مفيد، ص96ـ97.</ref> همچنين، پيوستن به اصحاب جمل و ياری كردن اميرالمؤمنين علی عليه‌السلام<ref>رجوع کنید به خزاز قمی، ص180ـ182.</ref> و نقل روايات فضائل علی عليه‌السلام از ديگر شواهد اين امر است. شدّاد در سال 58 در 75 سالگی در بيت‌المقدّس درگذشت و همانجا مدفون شد.<ref>ابن‌حبان، ج3، ص185ـ186؛ مزی، ج12، ص392 قس ابن‌سعد، ج7، ص401.</ref> ابوحاتم رازی<ref>ج3، قسم2، ص315.</ref> از محمد بن عبدالرحمن، نواده او نام برده و به اقامت او در بيت‌المقدس اشاره كرده است. وی از پدر و جدش، شداد بن أوس روايت نقل كرده و از او ابراهيم‌ بن محمد بن يوسف فريابی حديث نقل كرده است.<ref>رازی، همانجا.</ref>
+درباره مواضع سیاسی و گرایش [[علم کلام|کلامی]] شدّاد، اطلاع چندانی در دست نیست. بر اساس برخی شواهد به [[علویان|علویان]] گرایش داشته است<ref>رجوع کنید به ابن‌عساکر، ج۲۲، ص۴۱۶.</ref> و وقتی [[معاویه|معاویه]] از او خواست بر منبر از [[امام علی علیه السلام|علی]] علیه‌السلام بدگویی کند، از این کار سرباز زد.<ref>رجوع کنید به مفید، ص۹۶ـ۹۷.</ref> همچنین، نپیوستن به [[جنگ جمل|اصحاب جمل]] و یاری کردن [[امیرالمومنین|امیرالمؤمنین]] علی علیه‌السلام<ref>رجوع کنید به خزاز قمی، ص۱۸۰ـ۱۸۲.</ref> و نقل روایات فضائل علی علیه‌السلام، از دیگر شواهد این امر است.
 ==پانویس==
 {{پانویس}}
 [[رده:اصحاب پیامبر]]

@@ سطر ۱۹: / سطر ۱۹: @@
 ==منابع==
-* دانشنامه جهان اسلام، مدخل ''شداد بن اوس'' از سعيد شفيعی، در دسترس در  پایگاه دانشنامه جهان اسلام.
+* دانشنامه جهان اسلام، مدخل ''شداد بن اوس'' از سعيد شفيعی.
 [[رده:اصحاب پیامبر]]

@@ سطر ۱۹: / سطر ۱۹: @@
 ==منابع==
-* دانشنامه جهان اسلام، ذیل مدخل ''شداد بن اوس'' از سعيد شفيعی، در دسترس در  پایگاه دانشنامه جهان اسلام.
+* دانشنامه جهان اسلام، مدخل ''شداد بن اوس'' از سعيد شفيعی، در دسترس در  پایگاه دانشنامه جهان اسلام.
 [[رده:اصحاب پیامبر]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{مدخل دائرة المعارف|[[دانشنامه جهان اسلام]]}}
 '''شَدّاد بن أوس ، بن ثابت انصاری نجاری مدنی، محدّث و صحابی.'''
-شدّاد از قبيلۀ بني‌حُدَيله بود كه نسب آنها به عمروبن مالك‌بن نجّار مي‌رسيد <ref> رجوع کنید به ابن‌خياط، ص 156؛ ابن‌عبدالبر، ج 1، ص 117؛ ابن‌عساكر، ج 22، ص 405، 417 </ref>. وی برادرزادۀ حسان‌بن ثابت، شاعر مشهور صدر اسلام، بود <ref> ابن‌سعد، ج 3، ص 503، ج 7، ص 401؛ رازی، ج 2، قسم 1، ص 328 </ref>. كنيۀ او را أبويَعلی و أبوعبدالرحمن ذكر كرده‌اند <ref> رجوع کنید به ابن‌عبدالبر، ج 2، ص 694؛ ابن‌حجر، ج 3، ص 319 </ref>. پدر شدّاد، اوس، از جمله انصاری بود كه در بيعت عقبه حضور داشت <ref> ابن‌سعد، ج 3، ص 503؛ ابن‌عبدالبر، ج 1، ص 117 </ref> و به گفتۀ ابن‌سعد <ref> ج 3، ص 55ـ56 </ref>، عثمان بعد از مهاجرت مسلمانان از مكه به مدينه، در خانۀ اوس‌بن ثابت اقامت گزيد. همچنين پيامبر در جريان عقد مؤاخات ميان مهاجران و انصار، ميان اوس‌بن ثابت و عثمان پيمان برادری بست <ref> ابن‌سعد، ج 3، ص 56 </ref>. به نوشتۀ واقدی<ref> ابن‌عبدالبر، ج 1، ص 117 </ref>، اوس در جنگ بدر و ديگر نبردهای پيامبر حضور داشت و در زمان خلافت عثمان‌بن عفان <ref> ابن‌سعد، ج 3، ص 503 </ref> و به تصريح ابن‌حبان <ref> ج 3، ص10 </ref>، در سال 35 درگذشت. هرچند ابن‌سعد <ref> همانجا </ref> و ابن‌عبدالبر <ref> همانجا </ref> در خبری ديگر به نقل از عبداللّه‌بن محمدبن عماره انصاری، از شهادت اوس در جنگ احد سخن گفته‌اند. شعری از حسان‌بن ثابت <ref> ص 116 </ref> در ذكر كشته شدن أوس‌بن ثابت، دليلی بر درستی خبر شهادت اوس در جنگ احد است <ref> رجوع کنید به ابن‌حجر، ج 1، ص 144، ج 3، ص 319ـ320 </ref>. مادر وی، صُرَيمَه يا صُرمَه نيز از بني‌عَدیبن نجار بود <ref> ابن‌عساكر، ج 22، ص 404 </ref>.
+شدّاد از قبيله بني‌حُدَيله بود كه نسب آنها به عمروبن مالك‌ بن نجّار مي‌رسيد.<ref>رجوع کنید به ابن‌خياط، ص156؛ ابن‌عبدالبر، ج1، ص117؛ ابن‌عساكر، ج22، ص405، 417.</ref> وی برادرزاده حسان‌ بن ثابت، شاعر مشهور صدر اسلام بود.<ref>ابن‌سعد، ج3، ص503، ج7، ص401؛ رازی، ج2، قسم1، ص328.</ref> كنيه او را أبويَعلی و أبوعبدالرحمن ذكر كرده‌اند.<ref>رجوع کنید به ابن‌عبدالبر، ج2، ص694؛ ابن‌حجر، ج3، ص319.</ref>
-دربارۀ شدّاد بن أوس و حضور او در نبردهای پيامبر اختلاف‌نظر وجود دارد. برخی از حضور او در غزوه بدر سخن گفته‌اند اما بخاری <ref> ج 2، قسم 2، ص 224 </ref> در اين مطلب ترديد كرده است. وی به زهد شهرت داشت و معاصرانش او را بدين خصلت ستوده‌اند <ref> رجوع کنید به ابن‌عبدالبر، ج 2، ص 694ـ695؛ ابن‌عساكر، ج 22، ص410 </ref>. دربارۀ عبادت و ورع وی داستانهايی نقل شده است <ref> رجوع کنید به ابن‌عساكر، ج 22، ص 415ـ416؛ مزی، ج 12، ص 391 </ref>. شدّاد پس از فتح شام در زمان خليفۀ دوم به امارت حِمص گماشته شد <ref> مزی، ج 12، ص390 </ref>. ابن‌سعد <ref> ج 7، ص 401 </ref>، بدون اشاره به تاريخ دقيق، از مهاجرت شدّاد به بيت‌المقدّس سخن گفته و اشاره كرده كه شدّاد تا اواخر عمر خود در آنجا به‌سر برده است <ref> رجوع کنید به ابن‌عبدالبر، ج 2، ص 694 </ref>. شدّاد چهار پسر به نامهای يعلی، محمد، عبدالوهاب و منذر داشت و دختری با نام خزرج <ref> ابن‌عساكر، ج 22، ص 409؛ مزی، ج 12، ص 392 </ref>. شدّاد از كعب‌الأحبار روايت كرده و از وی أسامةبن عمير هُذَلی، خالدبن مَعدان، پسرانش محمد و يعلی و كسان ديگری روايت كرده‌اند <ref> رجوع کنید به مزی، ج 1، ص390 </ref>. روايات وی در صحاح سته نقل شده است <ref> رجوع کنید به مزی، ج 12، ص 392 </ref>. دربارۀ مواضع سياسی و گرايش كلامی شدّاد، اطلاع چندانی در دست نيست. براساس برخی شواهد، به علويان گرايش داشته است <ref> رجوع کنید به ابن‌عساكر، ج 22، ص 416 </ref> و وقتی معاويه از او خواست بر منبر، از علی عليه‌السلام بدگويی كند، از اين كار سر باز زد <ref> رجوع کنید به مفيد، ص 96ـ97 </ref>. همچنين، پيوستن به اصحاب جمل و ياری كردن اميرالمؤمنين علی عليه‌السلام <ref> رجوع کنید به خزاز قمی، ص180ـ182 </ref> و نقل روايات فضائل علی عليه‌السلام از ديگر شواهد اين امر است. شدّاد در سال 58 در 75 سالگی در بيت‌المقدّس درگذشت و همانجا مدفون شد <ref> ابن‌حبان، ج 3، ص 185ـ186؛ مزی، ج 12، ص 392 قس ابن‌سعد، ج 7، ص 401 </ref>. ابوحاتم رازی <ref> ج 3، قسم 2، ص 315 </ref> از محمدبن عبدالرحمن، نوادۀ او، نام برده و به اقامت او در بيت‌المقدّس اشاره كرده است. وی از پدر و جدش، شدّادبن أوس، روايت نقل كرده و از او ابراهيم‌بن محمدبن يوسف فريابی حديث نقل كرده است <ref> رازی، همانجا </ref>.
+ابن‌سعد <ref>ج7، ص401.</ref> بدون اشاره به تاريخ دقيق از مهاجرت شداد به بيت‌المقدّس سخن گفته و اشاره كرده كه شدّاد تا اواخر عمر خود در آنجا به‌سر برده است.<ref>رجوع کنید به ابن‌عبدالبر، ج2، ص694.</ref> شدّاد چهار پسر به نامهای يعلی، محمد، عبدالوهاب و منذر داشت و دختری با نام خزرج.<ref>ابن‌عساكر، ج22، ص409؛ مزی، ج12، ص392.</ref> شدّاد از كعب‌الأحبار روايت كرده و از وی أسامة بن عمير هُذَلی، خالد بن مَعدان، پسرانش محمد و يعلی و كسان ديگری روايت كرده‌اند.<ref>رجوع کنید به مزی، ج1، ص390.</ref>
-== پانویس ==
+روايات وی در صحاح سته نقل شده است.<ref>رجوع کنید به مزی، ج12، ص392.</ref> درباره مواضع سياسی و گرايش كلامی شدّاد، اطلاع چندانی در دست نيست. بر اساس برخی شواهد به علويان گرايش داشته است <ref>رجوع کنید به ابن‌عساكر، ج22، ص416.</ref> و وقتی معاويه از او خواست بر منبر از علی عليه‌السلام بدگويی كند، از اين كار سرباز زد.<ref>رجوع کنید به مفيد، ص96ـ97.</ref> همچنين، پيوستن به اصحاب جمل و ياری كردن اميرالمؤمنين علی عليه‌السلام<ref>رجوع کنید به خزاز قمی، ص180ـ182.</ref> و نقل روايات فضائل علی عليه‌السلام از ديگر شواهد اين امر است. شدّاد در سال 58 در 75 سالگی در بيت‌المقدّس درگذشت و همانجا مدفون شد.<ref>ابن‌حبان، ج3، ص185ـ186؛ مزی، ج12، ص392 قس ابن‌سعد، ج7، ص401.</ref> ابوحاتم رازی<ref>ج3، قسم2، ص315.</ref> از محمد بن عبدالرحمن، نواده او نام برده و به اقامت او در بيت‌المقدس اشاره كرده است. وی از پدر و جدش، شداد بن أوس روايت نقل كرده و از او ابراهيم‌ بن محمد بن يوسف فريابی حديث نقل كرده است.<ref>رازی، همانجا.</ref>
 {{پانویس}}
-== منابع ==
+==منابع==
+* دانشنامه جهان اسلام، ذیل مدخل ''شداد بن اوس'' از سعيد شفيعی، در دسترس در  پایگاه دانشنامه جهان اسلام.
 [[رده:اصحاب پیامبر]]