شب عاشورا - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Zamani در ‏۲۰ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۲۰

2025-09-20T09:20:56Z

مهدی موسوی در ‏۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۰۹

2025-07-05T07:09:39Z

نمایش تغییرات

Zamani در ‏۱۳ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۰۷

2023-08-13T11:07:53Z

Zamani در ‏۱۳ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۰۳

2023-08-13T11:03:10Z

Zamani در ‏۲۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۱۵

2023-07-26T14:15:57Z

Zamani در ‏۲۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۰۹

2023-07-26T14:09:34Z

Zamani در ‏۲۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۵۹

2023-07-26T13:59:46Z

Zamani در ‏۲۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۴۶

2023-07-26T10:46:39Z

Zamani در ‏۲۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۴۱

2023-07-26T08:41:23Z

مهدی موسوی در ‏۶ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۲۷

2022-08-06T10:27:17Z

نمایش تغییرات

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{خوب}}
 '''«شب عاشورا»'''، شب دهم [[ماه محرم]] سال ۶۱ هجرى است که فردای آن [[واقعه عاشورا]] به وقوع پیوست و [[امام حسین]] علیه‌السلام و یارانش در آن واقعه به [[شهادت در راه خدا|شهادت]] رسیدند. شب ‌عاشورا را امام حسین‌ علیه‌السلام از سپاه [[عمر بن سعد]] مهلت ‌خواست تا به [[عبادت]] و [[تلاوت قرآن|تلاوت قرآن]] بپردازد. امام حسین علیه‌السلام در آن شب، براى یارانش سخنرانى کرد و از اتفاقی که در انتظار آنهاست بدانها خبر داد و [[بیعت]] با خود را از گردن آنها برداشت که اگر می‌خواهند بازگردند، اما آنان بر سر عهد خود ماندند و مراتب [[اخلاص]] و وفاى خویش را در سخنرانی‌هاى پرشور خود ابراز کردند.
+[[پرونده:Shaby.jpg|thumb|230px|left|پوستر امشبی را شه دین در حرمش ... - امیرحسین ابوالقاسم پور]]
 ==وقایع شب عاشورا==
-===مهلت خواستن امام حسین برای عبادت===
+===مهلت خواستن امام حسین علیه السلام برای عبادت===
 [[عمر بن سعد]] در عصر روز [[تاسوعا]] به سمت خیمه های [[امام حسین علیه السلام|امام حسین]] علیه السلام لشگرکشی نمود. اما با مهلت‌خواهی امام حسین علیه السلام، جنگ به فردا موکول شد. مطابق با منابع، امام آن شب را مهلت خواست تا به [[عبادت]] و [[تلاوت قرآن|تلاوت قرآن]] بپردازد.
@@ سطر ۱۴: / سطر ۱۴: @@
 پس حضرت عباس نزد آن قوم آمد و پیغام امام را به آنها رساند. آنها پذیرفتند و عباس علیه السلام بازگشت و رسولى از جانب عمر سعد با او آمد، در جایى که آوازرس بود بایستاد و گفت: ما تا فردا شما را مهلت دهیم، اگر تسلیم شوید شما را نزد امیر [[عبیدالله بن زیاد|عبیدالله زیاد]] مى‌‏فرستیم، اگر سرباز زنید شما را رها نکنیم، و بازگشت».<ref>دمع السجوم (ترجمه نفس المهموم)، ص۱۹۳-۱۹۴</ref>
-===عبادت امام حسین و یارانش در شب عاشورا===
+===عبادت امام علیه السلام و یارانش در شب عاشورا===
 شب عاشورا به عنوان آخرین شب زندگانی [[امام حسین]] علیه‌السلام و یاران وفادارش، برای آنان بسیار باارزش و مغتنم بود. آنان از این شب، بیشترین و بهترین بهره‌های معنوی و عرفانی را تحصیل کرده و تا بامدادان [[روز عاشورا]] به راز و نیاز، [[مناجات]]، [[نماز]] و قرائت [[قرآن]] پرداختند و روح و روان خود را با [[تهجد]] و شب زنده‌داری صیقل داده و برای [[شهادت در راه خدا|شهادت]] در راه خدا آماده کردند.<ref>نک: الفتوح (ابن اعثم کوفی)، ص ۹۰۱؛ الارشاد (شیخ مفید)، ص ۴۴۲؛ لهوف (سید بن طاووس)، ص۹۴.</ref>
-در شب عاشورا، آن چنان مناجات ملکوتی امام و یارانش در فضای [[کربلا]] پیچیده بود، که در روایات چنین تعبیر شده «و لَهم دَویّ کَدَویّ النحل، ما بین راکع و ساجد و قائم و قاعد»؛ صدای زمزمه ناله آنها همانند آوای بال زنبور عسل شنیده می شد، بعضی از آنها در [[رکوع]] و بعضی در [[سجده]] و جمعی ایستاده و گروهی نشسته مشغول عبادت بودند.
+در شب عاشورا، آن چنان مناجات ملکوتی امام و یارانش در فضای [[کربلا]] پیچیده بود، که در روایات چنین تعبیر شده {{متن حدیث|«و لَهم دَویّ کَدَویّ النحل، ما بین راکع و ساجد و قائم و قاعد»}}؛ صدای زمزمه ناله آنها همانند آوای بال زنبور عسل شنیده می شد، بعضی از آنها در [[رکوع]] و بعضی در [[سجده]] و جمعی ایستاده و گروهی نشسته مشغول عبادت بودند.
 گفته شده همین سوز و گداز مناجات آنها، آن چنان دشمن را تحت تاثیر قرار داد که سی و دو نفر از آنها همان شب به سپاه امام حسین (علیه السلام) پیوستند.<ref>اللهوف، ابن طاوس، ص۹۴</ref>
@@ سطر ۳۱: / سطر ۳۱: @@
 البته با وجود جمعیتی حدود ۲۰۰ نفر از مرد و زن و کودک در خیمه های امام حسین علیه السلام و نیاز آنها به آب شرب و نیاز اسبان و شترانی که به همراه داشته اند، تمام شدن این حجم اندک از آب در روز عاشورا قابل تصور است و این روایات ضدیتی با روایاتی که تشنه بودن امام و اصحاب ایشان در روز عاشورا را گزارش می کند، ندارد.
-===گفتگوی امام حسین با اصحاب===
+===گفتگوی امام حسین علیه السلام با اصحاب===
 [[امام حسین]] علیه السّلام اصحاب خود را نزدیک غروب جمع کرد و گفت: «خداى را ستایش مى‌‏کنم بهترین ستایش و او را سپاس مى‌‏گویم بر خوشى و بر سختى، بار خدایا تو را سپاس‏گزارم که به [[نبوت|نبوّت]] ما را بنواختى و [[قرآن]] را به ما آموختى و در [[دین]] بینا گردانیدى و ما را چشم و گوش و دل دادى، پس ما را از سپاسگزاران شمار. اما بعد، من اصحابى ندانم باوفاتر و بهتر از اصحاب خود و نه خانواده‏‌اى فرمان‌بردارتر و به [[صله رحم]] پاى بسته‌‏تر از خاندان خود. پس خدا شما را جزاى نیکو دهد از من و من گمان دارم با اینان کار به جنگ و ستیز کشد و همه شما را اذن دادم بروید و عقد [[بیعت]] از شما بگسستم و تعهّد برداشتم، اکنون شب است و تاریکى شما را فرو گرفته است، آن را شتر سوارى خود انگارید و در ده‌ها و شهرها پراکنده شوید تا خداوند فرج دهد، براى آنکه این مردم مرا مى‌‏خواهند و چون بر من دست یافتند از طلب دیگران مشغول شوند.»
@@ سطر ۴۵: / سطر ۴۵: @@
 و دیگر اصحاب گفتند: سوگند به خداى که از تو جدا نمى‌‏شویم و لیکن جان ما فداى جان تو است، با گلوگاه و پیشانى و دست، تو را نگاهدارى مى‌‏کنیم. وقتى ما کشته شدیم آنچه بر ما بوده است وفا کرده‌‏ایم و انجام داده‌ایم.<ref>دمع السجوم ترجمه نفس المهموم، ص۱۹۵-۱۹۶</ref>
-===سخنان امام حسین با حضرت زینب===
+===سخنان امام علیه السلام با زینب سلام الله===
 [[امام سجاد]] علیه السلام می فرماید: آن شب که پدرم فرداى آن کشته شد، نشسته بودم و عمّه‏‌ام [[زینب کبری سلام الله علیها|زینب]] پرستارى من مى‏‌کرد، ناگاه پدرم برخاست و در خیمه دیگر رفت و «[[جون بن حوی|جَون بن حُوَی]]» مولاى [[ابوذر غفارى|ابى ذر غفّارى]] نزد او بود و شمشیر او را اصلاح مى‌‏کرد و پدر من مى‏‌گفت:
 {{بیت|یا دهر اُفّ لک من خلیل‏|کم لک بالاشراق و الأصیل‏}}
@@ سطر ۵۲: / سطر ۵۲: @@
 یعنى: اى روزگار افّ بر تو باد که بد دوستى، چه بسیار در بامداد و شام یار خود و طالب حق را کشته‌‏اى و روزگار بدل قبول نمى‌‏کند. کار واگذارده به خداوند بزرگ است و هر زنده بر این راه که من روم رفتنى است.
-امام دو بار یا سه بار این ابیات را تکرار کرد تا من مقصود وى را دریافتم. پس گریه گلوى مرا بگرفت و سکوت کردم و دانستم بلا فرود آمد و اما عمه‏‌ام زینب آنچه من شنیدم بشنید و رقّت قلب و زارى کردن شأن زنان است خوددارى نتوانست، برجست با سر برهنه و دامن‏کشان رفت تا نزد پدرم و گفت: «واثکلاه لیت الموت اعدمنى الحیوة الیوم ماتت امّى فاطمة و ابى علىّ و اخى الحسن علیهم السّلام یا خلیفة الماضین و ثمال الباقین؛ واى از این مصیبت کاش مرگ آمده و زندگانى مرا نابود کرده بود امروز مادرم [[فاطمه]] و پدرم [[امام علی|على]] و برادرم [[امام حسن|حسن]] -علیهم السّلام- از دنیا رفتند، اى جانشین گذشتگان و پناه بازماندگان».
+امام دو بار یا سه بار این ابیات را تکرار کرد تا من مقصود وى را دریافتم. پس گریه گلوى مرا بگرفت و سکوت کردم و دانستم بلا فرود آمد و اما عمه‏‌ام زینب آنچه من شنیدم بشنید و رقّت قلب و زارى کردن شأن زنان است خوددارى نتوانست، برجست با سر برهنه و دامن‏کشان رفت تا نزد پدرم و گفت: '''«واثکلاه لیت الموت اعدمنى الحیوة الیوم ماتت امّى فاطمة و ابى علىّ و اخى الحسن علیهم السّلام یا خلیفة الماضین و ثمال الباقین»'''؛ واى از این مصیبت کاش مرگ آمده و زندگانى مرا نابود کرده بود امروز مادرم [[فاطمه]] و پدرم [[امام علی|على]] و برادرم [[امام حسن|حسن]] -علیهم السّلام- از دنیا رفتند، اى جانشین گذشتگان و پناه بازماندگان.
-پس حسین علیه السّلام سوى او نگریست و گفت: «یا أخَیّة لا یَذهبَنّ حِلمَک الشّیطان»: اى خواهر من بردبارى تو را شیطان نبرد. و اشک در دو چشمش بگردید و گفت: «لو ترک القطا لَنام»: اگر مرغ سنگخوار را به حال خود بگذارند مى‌‏خوابد<ref>قطا مرغى است که نام او به فارسى اسفرود است و معروف به سنگ خوار است براى آنکه در سنگستانها بسیار مى‏‌باشد.</ref>
+پس حسین علیه السّلام سوى او نگریست و گفت: {{متن حدیث|«یا أخَیّة لا یَذهبَنّ حِلمَک الشّیطان»}}؛ اى خواهر من بردبارى تو را شیطان نبرد. و اشک در دو چشمش بگردید و گفت: «لو ترک القطا لَنام»: اگر مرغ سنگخوار را به حال خود بگذارند مى‌‏خوابد<ref>قطا مرغى است که نام او به فارسى اسفرود است و معروف به سنگ خوار است براى آنکه در سنگستانها بسیار مى‏‌باشد.</ref>
-پس عمّه‏‌ام گفت: «یا ویلتاه أفتغتصب نفسک اغتصابا فذاک اقرح لقلبى و اشدّ على نفسى». یعنى: آیا تو را به ستم مى‏‌گیرند و این دل مرا بیشتر خسته و آزرده کند و بر جان من سخت دشوار و گران است.
+پس عمّه‏‌ام گفت: '''«یا ویلتاه أفتغتصب نفسک اغتصابا فذاک اقرح لقلبى و اشدّ على نفسى»'''؛ آیا تو را به ستم مى‏‌گیرند و این دل مرا بیشتر خسته و آزرده کند و بر جان من سخت دشوار و گران است.
 آنگاه سیلى بر روى خود زد و گریبان چاک کرد و بیهوش بیفتاد. حسین علیه السّلام برخاست و آب‏ بر روى او ریخت (تا بهوش بازآمد) و با او گفت: «اى خواهر از خداى بترس و به شکیبایى از جانب خداى تسلّى جوى و بدان که اهل زمین مى‌‏میرند و اهل آسمانها نمى‌‏مانند و هر چیز فانى شود مگر وجه اللّه، همان خدایى که خلق را به قدرت خود آفرید و باز آنها را برانگیزاند و بازگرداند و خدا خود تنهاست، جدّ من بِه از من بود و پدرم بِه از من و مادرم و برادرم بهتر از من بودند و من و هر مسلمانى را باید به رسول خدا صلّى اللّه علیه وآله تأسّى جستن؛ و به امثال این سخنان او را تسلیت داد و با او گفت:
-«یا أخَیّة انّى اقسمتُ علیک فابرّى قسمى لا تشقّى علىّ حبیباً و لا تخمشى علىّ وجهاً و لا تدعى علىّ بالویل و الثّبور اذا أنا هلکتُ». اى خواهر من تو را سوگند مى‌‏دهم سوگند مرا راست گردان گریبان بر من مدر و روى نخراش و چون من هلاک شوم زارى و شیون بر من بلند مکن. آنگاه زینب را نزد من آورد و بنشانید و نزد اصحاب رفت.
+{{متن حدیث|«یا أخَیّة انّى اقسمتُ علیک فابرّى قسمى لا تشقّى علىّ حبیباً و لا تخمشى علىّ وجهاً و لا تدعى علىّ بالویل و الثّبور اذا أنا هلکتُ»}}؛ اى خواهر من تو را سوگند مى‌‏دهم سوگند مرا راست گردان گریبان بر من مدر و روى نخراش و چون من هلاک شوم زارى و شیون بر من بلند مکن. آنگاه زینب را نزد من آورد و بنشانید و نزد اصحاب رفت.
 ==اعمال شب عاشورا==

@@ سطر ۲۶: / سطر ۲۶: @@
 ===آوردن آب===
-مطابق با نقل [[الأمالی شیخ صدوق (کتاب)|امالى صدوق]] از [[امام صادق علیه السلام|حضرت صادق علیه السّلام]] امام حسین علیه السلام در شب عاشورا فرزند خود [[حضرت علی اکبر علیه السلام|على اکبر]] فرزند خود را با سى سوار و بیست پیاده فرستاد تا آب آوردند در حالی که سخت ترسان بودند.<ref>دمع السجوم (ترجمه نفس المهموم)، ص۱۹۸</ref>
+مطابق با روایت کتاب [[الأمالی شیخ صدوق (کتاب)|امالى صدوق]] از [[امام صادق علیه السلام|حضرت صادق علیه السّلام]] امام حسین علیه السلام در شب عاشورا فرزند خود [[حضرت علی اکبر علیه السلام|على اکبر]] فرزند خود را با سى سوار و بیست پیاده فرستاد تا آب آوردند در حالی که سخت ترسان بودند.<ref>دمع السجوم (ترجمه نفس المهموم)، ص۱۹۸</ref>
 البته با وجود جمعیتی حدود 200 نفر از مردو زن و کودک در خیمه های امام حسین علیه السلام و نیاز آنها به شرب و پخت و پز و شست و شو و نیز نیاز اسبان و شترانی که به همراه داشته اند، تمام شدن این حجم اندک از آب در روز عاشورا  قابل تصور است و این روایات ضدیتی با روایاتی که تشنه بودن امام و اهل بیت علیهم السلام و کودکان در خیمه ها در روز عاشورا را گزارش می کند ندارد.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۰۳
سطر ۲۴:		سطر ۲۴:

	یکی از اقداماتی که در شب عاشورا به دستور [[امام حسین]] علیه‌السلام انجام گرفت آن بود که [[خیمه گاه کربلا\|خیمه‌ها]] را به یکدیگر نزدیک کردند به نحوی که طناب هر خیمه در داخل خیمه دیگر قرار می گرفت و در اطراف خیمه‌ها از سه طرف خندقی حفر کرده و آن‌ها را از خار و هیزم انباشته کردند<ref>رجوع کنید: دمع السجوم (ترجمه نفس المهموم)، ص۱۹۸</ref> این تصمیم و تدبیر آن حضرت،در روز عاشورا بسیار کارساز بود. زیرا بارها دسته‌هایی از سپاه [[عمر بن سعد]]، قصد هجوم به خیمه‌گاه امام حسین علیه‌السلام را نمودند ولی با انبوهی از آتشی که در خندق روشن شده بود مواجه شده و نتوانستند از پشت به خیمه ها هجوم بیاورند.		یکی از اقداماتی که در شب عاشورا به دستور [[امام حسین]] علیه‌السلام انجام گرفت آن بود که [[خیمه گاه کربلا\|خیمه‌ها]] را به یکدیگر نزدیک کردند به نحوی که طناب هر خیمه در داخل خیمه دیگر قرار می گرفت و در اطراف خیمه‌ها از سه طرف خندقی حفر کرده و آن‌ها را از خار و هیزم انباشته کردند<ref>رجوع کنید: دمع السجوم (ترجمه نفس المهموم)، ص۱۹۸</ref> این تصمیم و تدبیر آن حضرت،در روز عاشورا بسیار کارساز بود. زیرا بارها دسته‌هایی از سپاه [[عمر بن سعد]]، قصد هجوم به خیمه‌گاه امام حسین علیه‌السلام را نمودند ولی با انبوهی از آتشی که در خندق روشن شده بود مواجه شده و نتوانستند از پشت به خیمه ها هجوم بیاورند.
		+
		+	===آوردن آب===
		+	مطابق با نقل [[الأمالی شیخ صدوق (کتاب)\|امالى صدوق]] از [[امام صادق علیه السلام\|حضرت صادق علیه السّلام]] امام حسین علیه السلام در شب عاشورا فرزند خود [[حضرت علی اکبر علیه السلام\|على اکبر]] فرزند خود را با سى سوار و بیست پیاده فرستاد تا آب آوردند در حالی که سخت ترسان بودند.<ref>دمع السجوم (ترجمه نفس المهموم)، ص۱۹۸</ref>
		+
		+	البته با وجود جمعیتی حدود 200 نفر از مردو زن و کودک در خیمه های امام حسین علیه السلام و نیاز آنها به شرب و پخت و پز و شست و شو و نیز نیاز اسبان و شترانی که به همراه داشته اند، تمام شدن این حجم اندک از آب در روز عاشورا قابل تصور است و این روایات ضدیتی با روایاتی که تشنه بودن امام و اهل بیت علیهم السلام و کودکان در خیمه ها در روز عاشورا را گزارش می کند ندارد.

	===گفتگوی امام حسین با اصحاب===		===گفتگوی امام حسین با اصحاب===

@@ سطر ۲۱: / سطر ۲۱: @@
 ===کندن خندق به دور خیمه‌ ها===
-یکی از اقداماتی که در شب عاشورا به دستور [[امام حسین]] علیه‌السلام انجام گرفت آن بود که [[خیمه گاه کربلا|خیمه‌ها]] را به یکدیگر نزدیک کردند به نحوی که طناب هر خیمه در داخل خیمه دیگر قرار می گرفت و در اطراف خیمه‌ها از سه طرف خندقی حفر کرده و آن‌ها را از خار و هیزم انباشته کردند<ref>رجوع کنید: دمع السجوم (ترجمه نفس المهموم)، ص۱۹۸</ref> این تصمیم و تدبیر آن حضرت،در روز عاشورا بسیار کارساز بود. زیرا بارها دسته‌هایی از اراذل و گروه‌های جنایت پیشه سپاه [[عمر بن سعد]]، قصد هجوم به خیمه‌گاه امام حسین علیه‌السلام را نمودند ولی با انبوهی از آتشی که در خندق روشن شده بود مواجه شده و نتوانستند از پشت به خیمه ها هجوم بیاورند.
+اردوگاه امام حسین علیه السلام به این نحو بود که خیمه های زنان در وسط بود و اطراف آن خیمه های بنی هاشم و پس از آن خیمه های اصحاب امام.<ref>دانشنامه امام حسین(ع)، ج6، ص 67</ref>
 ===گفتگوی امام حسین با اصحاب===

@@ سطر ۲۱: / سطر ۲۱: @@
 ===کندن خندق به دور خیمه‌ ها===
-یکی از اقداماتی که در شب عاشورا به دستور [[امام حسین]] علیه‌السلام انجام گرفت آن بود که [[خیمه گاه کربلا|خیمه‌ها]] را به یکدیگر نزدیک کردند به نحوی که طناب هر خیمه در داخل خیمه دیگر قرار می گرفت و خیمه زنان در وسط، خیمه بنی هاشم در اطراف آن و خیمه های اصحاب پس از آن قرار گیرد و در اطراف خیمه‌ها خندقی حفر کرده و آن‌ها را از خار و هیزم انباشته کردند، تا در هنگام هجوم دشمن از سه طرف آنان را با خندق‌هایی شعله‌ور مواجه کرده و از یک طرف با نیروهای تدافعی خویش در برابر دشمن ایستادگی کنند.<ref>رجوع کنید: دمع السجوم (ترجمه نفس المهموم)، ص۱۹۸</ref> این تصمیم و تدبیر آن حضرت، بسیار اثربخش و کارساز بود. زیرا بارها دسته‌هایی از اراذل و گروه‌های جنایت پیشه سپاه [[عمر بن سعد]]، قصد هجوم به خیمه‌گاه امام حسین علیه‌السلام را نمودند ولی با انبوهی از آتش مواجه شده و از ادامه کار خود منصرف گردیدند.
+یکی از اقداماتی که در شب عاشورا به دستور [[امام حسین]] علیه‌السلام انجام گرفت آن بود که [[خیمه گاه کربلا|خیمه‌ها]] را به یکدیگر نزدیک کردند به نحوی که طناب هر خیمه در داخل خیمه دیگر قرار می گرفت و در اطراف خیمه‌ها از سه طرف خندقی حفر کرده و آن‌ها را از خار و هیزم انباشته کردند<ref>رجوع کنید: دمع السجوم (ترجمه نفس المهموم)، ص۱۹۸</ref> این تصمیم و تدبیر آن حضرت،در روز عاشورا بسیار کارساز بود. زیرا بارها دسته‌هایی از اراذل و گروه‌های جنایت پیشه سپاه [[عمر بن سعد]]، قصد هجوم به خیمه‌گاه امام حسین علیه‌السلام را نمودند ولی با انبوهی از آتشی که در خندق روشن شده بود مواجه شده و نتوانستند از پشت به خیمه ها هجوم بیاورند.
 ===گفتگوی امام حسین با اصحاب===

@@ سطر ۳: / سطر ۳: @@
 ==وقایع شب عاشورا==
-===فرصت گرفتن برای یک شب عبادت===
+===مهلت خواستن امام حسین علیه السلام برای آن شب===
-عصر روز [[تاسوعا]]، [[عمر سعد|عمر بن سعد]] سپاهیانش را به سمت خیمه های [[امام حسین علیه السلام|امام حسین]] علیه السلام گسیل داشت. [[حضرت عباس علیه السلام|عبّاس بن على]] علیه السّلام با او گفت: برادر این گروه آمدند. حسین علیه السّلام برخاست و به عباس علیه السلام گفت: جانم بفداى تو، سوار شو و آنان را ملاقات کن و بپرس چه تازه اتّفاق افتاده است و براى چه آمده‏‌اند؟
+عمر سعد در عصر روز تاسوعا به سمت خیمه های امام حسین علیه السلام لشگر کشی نمود. اما با مهلت خواهی امام حسین علیه السلام جنگ به فردا موکول شد. مطابق با منابع امام آن شب را مهلت خواست تا به عبادت و تلاوت قرآن بپردازد.
 عبّاس با بیست سوار مقابل آنها رفت و  گفت: مقصود شما چیست و چه مى‏‌خواهید؟ گفتند: فرمان امیر آمده است که با شما بگوییم یا به حکم‏ او سر فرود آرید، یا با شما کار زار کنیم. گفت، شتاب مکنید تا نزد ابى عبدالله روم و آنچه گفتید بر او عرضه دارم. بایستادند و گفتند: نزد او رو و او را بیاگاهان و هر چه گفت براى ما پیام ‏آور.
@@ سطر ۱۲: / سطر ۱۴: @@
 پس عباس نزد آن قوم آمد و پیغام امام را به آنها رساند. آنها پذیرفتند و عباس علیه السلام بازگشت و رسولى از جانب عمر سعد با او آمد، در جایى که آوازرس بود بایستاد و گفت: ما تا فردا شما را مهلت دهیم، اگر تسلیم شوید شما را نزد امیر [[عبیدالله بن زیاد|عبیدالله زیاد]] مى‌‏فرستیم، اگر سرباز زنید شما را رها نکنیم، و بازگشت.<ref>دمع السجوم (ترجمه نفس المهموم)، ص۱۹۳-۱۹۴</ref>
-شب عاشورا به عنوان آخرین شب زندگانی امام حسین علیه‌السلام و یاران وفادارش، برای آنان بسیار باارزش و مغتنم بود. آنان از این شب، بیشترین و بهترین بهره‌های معنوی و عرفانی را تحصیل کرده و تا بامدادان [[روز عاشورا]] به راز و نیاز، [[مناجات]]، [[نماز]] و قرائت [[قرآن]] پرداختند و روح و روان خود را با [[تهجد]] و شب زنده‌داری صیقل داده و برای [[شهادت در راه خدا|شهادت]] در راه خدا آماده کردند.<ref>نک: الفتوح (ابن اعثم کوفی)، ص ۹۰۱؛ الارشاد (شیخ مفید)، ص ۴۴۲؛ لهوف (سید بن طاووس)، ص ۱۰۹.</ref>
+===عبادت امام حسین علیه السلام و یارانش در شب عاشورا===
 در شب عاشورا، آن چنان مناجات ملکوتی امام و یارانش در فضای [[کربلا]] پیچیده بود، که در روایات چنین تعبیر شده «و لهم دَویّ کَدَوی النحل، مابین راکع و ساجد و قائم و قاعد؛ صدای زمزمه ناله آنها همانند آوای بال زنبور عسل شنیده می شد، بعضی از آنها در رکوع، و بعضی در سجده، و جمعی ایستاده و گروهی نشسته مشغول عبادت بودند».
@@ سطر ۶۷: / سطر ۷۰: @@
 *ابوالحسن شعرانى، دمع السجوم (ترجمه نفس المهموم شیخ عباس قمى)‏، قم، هجرت‏، ۱۳۸۱ ش‏.
 *جواد محدثی، فرهنگ عاشورا، نشر معروف.
 *مؤسسه تبیان، نرم‌افزار دایرة‌المعارف چهارده معصوم علیهم‌السلام.
 {{مناسبت های شیعه}}

@@ سطر ۲: / سطر ۲: @@
 '''شب عاشورا''' شب دهم [[ماه محرم|محرم]] سال ۶۱ هجرى است که فردای آن [[واقعه عاشورا]] به وقوع پیوست و [[امام حسین علیه السلام]] و یارانش در آن واقعه به شهادت رسیدند. شب ‌عاشورا را امام حسین‌ علیه السلام از سپاه [[عمر بن سعد|عمر سعد]] مهلت ‌خواست تا به [[عبادت]] و [[تلاوت قرآن|تلاوت قرآن]] بپردازد. امام حسین علیه السلام در آن شب، براى یارانش سخنرانى کرد و از اتفاقی که در انتظار آنهاست بدانها خبر داد و عقد بیعت با خود را از گردن آنها برداشت که اگر می خواهند بازگردند، اما آنان بر سر عهد خود ماندند و مراتب [[اخلاص]] و وفاى خویش را در سخنرانی‌هاى پرشور خود ابراز کردند.
-==تنظیم امور خیمه‌گاه==
+==وقایع شب عاشورا==
-[[امام حسین]] علیه‌السلام که تجربیات ارزنده‌ای از نبرد با دشمنان داشت، با همان یاران اندک خود، تمام جوانب جنگ و دفاع بایسته را ملحوظ می‌داشت و از پیش برای آن تصمیمات لازم را اتخاذ می‌کرد. آن حضرت، برای دفاع بهتر در برابر تهاجم احتمالی دشمن، دستور داد که [[خیمه گاه کربلا|خیمه‌ها]] را به یکدیگر نزدیک کرده و با طناب‌های محکم آن‌ها را به هم پیوند دهند و در اطراف خیمه‌ها خندقی حفر کرده و آن‌ها را از خار و هیزم انباشته کنند، تا در هنگام هجوم دشمن از سه طرف آنان را با خندق‌هایی شعله‌ور مواجه کرده و از یک طرف با نیروهای تدافعی خویش در برابر دشمن ایستادگی کنند. این تصمیم و تدبیر آن حضرت، بسیار اثربخش و کارساز بود. زیرا بارها دسته‌هایی از اراذل و گروه‌های جنایت پیشه سپاه [[عمر بن سعد]]، قصد هجوم به خیمه‌گاه امام حسین علیه‌السلام را نمودند ولی با انبوهی از آتش مواجه شده و از ادامه کار خود منصرف گردیدند.
+===فرصت گرفتن برای یک شب عبادت===
 عصر روز [[تاسوعا]]، [[عمر سعد|عمر بن سعد]] سپاهیانش را به سمت خیمه های [[امام حسین علیه السلام|امام حسین]] علیه السلام گسیل داشت. [[حضرت عباس علیه السلام|عبّاس بن على]] علیه السّلام با او گفت: برادر این گروه آمدند. حسین علیه السّلام برخاست و به عباس علیه السلام گفت: جانم بفداى تو، سوار شو و آنان را ملاقات کن و بپرس چه تازه اتّفاق افتاده است و براى چه آمده‏‌اند؟
@@ سطر ۲۱: / سطر ۱۷: @@
 همین سوز و گداز مناجات آنها، آن چنان دشمن را تحت تاثیر قرار داد که سی و دو نفر از آنها همان شب به سپاه امام حسین (علیه السلام) پیوستند.<ref>اللهوف، ابن طاوس، ص۹۴</ref>
-==گفتگوی امام حسین با اصحاب==
+===تنظیم امور خیمه‌گاه===
 [[امام حسین]] علیه السّلام اصحاب خود را نزدیک غروب جمع کرد و گفت: «خداى را ستایش مى‌‏کنم بهترین ستایش و او را سپاس مى‌‏گویم بر خوشى و بر سختى، بار خدایا تو را سپاس‏گزارم که به [[نبوت|نبوّت]] ما را بنواختى و [[قرآن]] را به ما آموختى و در [[دین]] بینا گردانیدى و ما را چشم و گوش و دل دادى، پس ما را از سپاسگزاران شمار. اما بعد، من اصحابى ندانم باوفاتر و بهتر از اصحاب خود و نه خانواده‏‌اى فرمان‌بردارتر و به [[صله رحم]] پاى بسته‌‏تر از خاندان خود. پس خدا شما را جزاى نیکو دهد از من و من گمان دارم با اینان کار به جنگ و ستیز کشد و همه شما را اذن دادم بروید و عقد بیعت از شما بگسستم و تعهّد برداشتم، اکنون شب است و تاریکى شما را فرو گرفته است، آن را شتر سوارى خود انگارید و هر یک دست یک‌تن از اهل بیت مرا بگیرید و در ده‌ها و شهرها پراکنده شوید تا خداوند فرج دهد، براى آنکه این مردم مرا مى‌‏خواهند و چون بر من دست یافتند از طلب دیگران مشغول شوند.»
@@ سطر ۳۶: / سطر ۳۸: @@
 سوگند به خداى که از تو جدا نمى‌‏شویم و لیکن جان ما فداى جان تو است با گلوگاه و پیشانى و دست تو را نگاهدارى مى‌‏کنیم. وقتى ما کشته شدیم آنچه بر ما بوده است وفا کرده‌‏ایم و انجام داده‌ایم.<ref>دمع السجوم ترجمه نفس المهموم، ص۱۹۵ و ۱۹۶</ref>
-==سخنان امام حسین با حضرت زینب==
+===سخنان امام حسین با حضرت زینب===
 [[امام سجاد علیه السلام]] می فرماید: آن شب که پدرم فرداى آن کشته شد نشسته بودم و عمّه‏‌ام [[زینب کبری سلام الله علیها|زینب]] پرستارى من مى‏‌کرد ناگاه پدرم برخاست و در خیمه دیگر رفت و «[[جون بن حوی|جَون بن حُوَی]]» مولاى [[ابوذر غفارى|ابى ذر غفّارى]] نزد او بود و شمشیر او را اصلاح مى‌‏کرد و پدر من مى‏‌گفت:
 {{بیت|یا دهر افّ لک من خلیل‏|کم لک بالاشراق و الأصیل‏}}