سقای دشت کربلا - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi در ‏۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۵

2025-07-02T11:15:02Z

Mohammadi در ‏۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۱

2025-07-02T11:11:47Z

مهدی موسوی: ویرایش

2020-10-26T10:58:11Z

ویرایش

مرضیه الله وکیل جزی: /* منابع */

2013-11-11T06:31:01Z

‏منابع

Saeed zamani در ‏۱۷ نوامبر ۲۰۱۲، ساعت ۱۲:۳۴

2012-11-17T12:34:00Z

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۳۰ اکتبر ۲۰۱۲، ساعت ۰۹:۵۰

2012-10-30T09:50:35Z

مرضیه الله وکیل جزی: صفحه‌ای جدید حاوی '{{بخشی از یک کتاب}} سقایی يكى از منصب هاى حضرت عباس‏ علیه السلام در عاشورا بود....' ایجاد کرد

2012-10-13T12:07:58Z

صفحه‌ای جدید حاوی '{{بخشی از یک کتاب}} سقایی يكى از منصب هاى حضرت عباس‏ علیه السلام در عاشورا بود....' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{بخشی از یک کتاب}}

سقایی يكى از منصب هاى [[حضرت عباس]]‌ علیه السلام در عاشورا بود.

اصل آب رسانى به تشنگان در تعاليم‌ دينى بسيار پسنديده است. [[امام صادق]] علیه السلام فرموده است: «افضل الصدقة ابراد كبد حراء».

برترين صدقه، خنك كردن جگرسوخته و تشنه است و نيز فرموده است: «من سقى الماء فى موضع يوجد فيه الماء كان كمن اعتق رقبة و من سقى الماء فى موضع لايوجد فيه الماء كان كمن احيى نفسا و من احيى نفسا فكانما احيى الناس جميعا».

هر كه در جايى كه آب ‌هست مردم را سيراب كند، گويا برده‌اى را آزاد كرده است و هر كه آب دهد در جايى كه ‌آب نيست، گويا كسى را زنده ساخته است و كسى كه يك نفر را زنده كند، گويا به همه ‌مردم حيات بخشيده است و در روايت ديگرى از [[امام باقر]] علیه السلام است كه خداوند سقايى ‌براى جگرهاى تشنه را دوست مى‌دارد: «ان الله يحب ابراد الكبد الحراء».<ref>هر سه حديث در وسائل الشيعه، ج 6، ص 330 و 331.</ref>

در كربلا، آب رسانى به خيمه‌ها و حرم [[سیدالشهدا]] علیه السلام بر عهده اباالفضل‌ علیه السلام بود و او را لقب‌ «سقاى دشت كربلا» داده‌اند، مثل لقب قمر بنى هاشم يا علمدار حسين: «و كان‌العباس السقاء، قمر بنى هاشم، صاحب لواء الحسين...».<ref>[[بحارالانوار]]، ج 45، ص 40.</ref>

در ايام [[عاشورا]] و [[محرم]] نيز، عده‌اى به ياد آن حماسه و به نشانه سقايى حضرت عباس‌ و تشنگى اهل بيت، به سقايى و آب دادن به مردم و دسته‌هاى عزادار مى‌پردازند، چه ‌با مشك، چه با آماده سازى منبع آب در معابر عمومى يا تهيه آب خنك و اين را پيروى از شيوه مردانگى علمدار كربلا مى‌دانند.

البته سقايى به معناى فروش آب و تقسيم آب در خانه‌ها هم به عنوان يك حرفه، گفته مى‌شده است. سقاى كربلا، آنچنان فتوت داشت كه ‌با لب تشنه وارد فرات شد ولى خود، آب نخورد و ايثارگرى را به اوج رساند و عاقبت هم ‌روز عاشورا، جان را در راه آب آورى براى ذريه تشنه كام پيامبر از دست داد و دستانش‌ قلم شد و مشك پر آب را نتوانست به خيام حسينى برساند و در كنار فرات، بر خاك افتاد.

بر توسن موج خشم، آوا زده بود مانند على بر صف هيجا زده بود آبى مگر آورد حرم را ز فرات سقاى حسين، دل به دريا زده بود. سقاى كربلا و علمدار شاه دين فرزند شير حق و هژبر كنامها با كام تشنه آب ننوشيدى از فرات ياد لب حسين و دگر تشنه كامها افسوس شد اميد تو از آب، نااميد با اين كه شد ز جانب تو اهتمام ها دستت جدا شد از تن و دست‌ خدا شدى حق در عوض سپرد به دستت زمامها.<ref>سيد رضا بهشتى‌ «دريا».</ref>

به محلى كه مخصوص آب دادن به عزاداران و هياتهاست، يا به ظرف بزرگى از سنگ‌ كه مخصوص اين كار تراشيده مى‌شد، «سقاخانه‌» گفته مى‌شد. به نوشته لغت نامه دهخدا: محلى كه در آن آب ريزند كه تشنگان خود را سيراب نمايند، جايى كه در آنجا براى‌ تشنگان آب ذخيره كنند و آنجا را متبرك دانند.

==پانویس==
<references/>

==منابع==
جواد محدثی، فرهنگ عاشورا، نشر معروف.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۵
سطر ۱:		سطر ۱:
−	[[پرونده:Saqqa.jpg\|300px\|left\|قمر بنی هاشم - اثری از استاد محمد قلیچ خانی]]	+	[[پرونده:Saqqa.jpg\|thumb\|300px\|left\|قمر بنی هاشم - اثری از استاد محمد قلیچ خانی]]
	{{مدخل دائرة المعارف\|کتاب [[فرهنگ عاشورا(کتاب)\|فرهنگ عاشورا]]}}		{{مدخل دائرة المعارف\|کتاب [[فرهنگ عاشورا(کتاب)\|فرهنگ عاشورا]]}}

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{مدخل دائرة المعارف|کتاب [[فرهنگ عاشورا(کتاب)|فرهنگ عاشورا]]}}
 «سقایی» یکى از منصب هاى [[حضرت عباس]]‌ علیه السلام در [[روز عاشورا]] بود.
-اصل آب رسانى به تشنگان در تعالیم‌ دینى بسیار پسندیده است. [[امام صادق]] علیه السلام فرموده است: «افضل الصدقة ابراد کبد حراء؛ برترین صدقه، خنک کردن جگرسوخته و تشنه است».
+اصل آب رسانى به تشنگان در تعالیم‌ دینى بسیار پسندیده است. [[امام صادق]] علیه السلام فرموده است: {{متن حدیث|«افضل الصدقة ابراد کبد حراء»}}؛ برترین صدقه، خنک کردن جگرسوخته و تشنه است.
-و نیز فرموده است: «من سقى الماء فى موضع یوجد فیه الماء کان کمن اعتق رقبة و من سقى الماء فى موضع لایوجد فیه الماء کان کمن احیى نفسا و من احیى نفسا فکانما احیى الناس جمیعا؛ هر که در جایى که آب ‌هست مردم را سیراب کند، گویا برده‌اى را آزاد کرده است و هر که آب دهد در جایى که ‌آب نیست، گویا کسى را زنده ساخته است و کسى که یک نفر را زنده کند، گویا به همه ‌مردم حیات بخشیده است».
+و نیز فرموده است: {{متن حدیث|«من سقى الماء فى موضع یوجد فیه الماء کان کمن اعتق رقبة و من سقى الماء فى موضع لایوجد فیه الماء کان کمن احیى نفسا و من احیى نفسا فکانما احیى الناس جمیعا»}}؛ هر که در جایى که آب ‌هست مردم را سیراب کند، گویا برده‌اى را آزاد کرده است و هر که آب دهد در جایى که ‌آب نیست، گویا کسى را زنده ساخته است و کسى که یک نفر را زنده کند، گویا به همه ‌مردم حیات بخشیده است.
-و در روایت دیگرى از [[امام باقر]] علیه السلام است که خداوند سقایى ‌براى جگرهاى تشنه را دوست مى‌دارد: «ان الله یحب ابراد الکبد الحراء».<ref>هر سه حدیث در وسائل الشیعه، ج ۶، ص ۳۳۰ و ۳۳۱.</ref>
+و در روایت دیگرى از [[امام باقر]] علیه السلام است که خداوند سقایى ‌براى جگرهاى تشنه را دوست مى‌دارد: {{متن حدیث|«ان الله یحب ابراد الکبد الحراء»}}<ref>هر سه حدیث در وسائل الشیعه، ج ۶، ص ۳۳۰ و ۳۳۱.</ref>.
-در [[کربلا|کربلا]]، آب رسانى به [[خیمه گاه کربلا|خیمه‌ها]] و حرم [[سیدالشهدا]] علیه السلام بر عهده [[حضرت عباس علیه السلام|اباالفضل‌]] علیه السلام بود و او را لقب‌ «سقاى دشت کربلا» داده‌اند، مثل لقب «قمر [[بنی هاشم|بنى هاشم]]» یا «[[علمدار]] حسین»: «و کان ‌العباس السقاء، قمر بنى هاشم، صاحب لواء الحسین...».<ref>بحارالانوار، ج ۴۵، ص ۴۰.</ref>
+در [[کربلا|کربلا]]، آب رسانى به [[خیمه گاه کربلا|خیمه‌ها]] و حرم [[سیدالشهدا]] علیه السلام بر عهده [[حضرت عباس علیه السلام|اباالفضل‌]] علیه السلام بود و او را لقب‌ «سقاى دشت کربلا» داده‌اند، مثل لقب «قمر [[بنی هاشم|بنى هاشم]]» یا «[[علمدار]] حسین»: {{متن حدیث|«و کان ‌العباس السقاء، قمر بنى هاشم، صاحب لواء الحسین...»}}<ref>بحارالانوار، ج ۴۵، ص ۴۰.</ref>.
 در ایام [[عاشورا]] و [[ماه محرم|محرم]] نیز، عده‌اى به یاد آن حماسه و به نشانه سقایى حضرت عباس‌ و تشنگى اهل بیت، به سقایى و آب دادن به مردم و دسته‌هاى عزادار مى‌پردازند، چه ‌با مَشک، چه با آماده سازى منبع آب در معابر عمومى یا تهیه آب خنک و این را پیروى از شیوه مردانگى علمدار کربلا مى‌دانند.

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{مدخل دائرة المعارف|کتاب [[فرهنگ عاشورا(کتاب)|فرهنگ عاشورا]]}}
-سقایی يكى از منصب هاى [[حضرت عباس]]‌ علیه السلام در عاشورا بود.
+«سقایی» یکى از منصب هاى [[حضرت عباس]]‌ علیه السلام در [[روز عاشورا]] بود.
-اصل آب رسانى به تشنگان در تعاليم‌ دينى بسيار پسنديده است. [[امام صادق]] علیه السلام فرموده است: «افضل الصدقة ابراد كبد حراء».
+اصل آب رسانى به تشنگان در تعالیم‌ دینى بسیار پسندیده است. [[امام صادق]] علیه السلام فرموده است: «افضل الصدقة ابراد کبد حراء؛ برترین صدقه، خنک کردن جگرسوخته و تشنه است».
-برترين صدقه، خنك كردن جگرسوخته و تشنه است و نيز فرموده است: «من سقى الماء فى موضع يوجد فيه الماء كان كمن اعتق رقبة و من سقى الماء فى موضع لايوجد فيه الماء كان كمن احيى نفسا و من احيى نفسا فكانما احيى الناس جميعا».
+و نیز فرموده است: «من سقى الماء فى موضع یوجد فیه الماء کان کمن اعتق رقبة و من سقى الماء فى موضع لایوجد فیه الماء کان کمن احیى نفسا و من احیى نفسا فکانما احیى الناس جمیعا؛ هر که در جایى که آب ‌هست مردم را سیراب کند، گویا برده‌اى را آزاد کرده است و هر که آب دهد در جایى که ‌آب نیست، گویا کسى را زنده ساخته است و کسى که یک نفر را زنده کند، گویا به همه ‌مردم حیات بخشیده است».
-هر كه در جايى كه آب ‌هست مردم را سيراب كند، گويا برده‌اى را آزاد كرده است و هر كه آب دهد در جايى كه ‌آب نيست، گويا كسى را زنده ساخته است و كسى كه يك نفر را زنده كند، گويا به همه ‌مردم حيات بخشيده است و در روايت ديگرى از [[امام باقر]] علیه السلام است كه خداوند سقايى ‌براى جگرهاى تشنه را دوست مى‌دارد: «ان الله يحب ابراد الكبد الحراء».<ref>هر سه حديث در وسائل الشيعه، ج 6، ص 330 و 331.</ref>
+و در روایت دیگرى از [[امام باقر]] علیه السلام است که خداوند سقایى ‌براى جگرهاى تشنه را دوست مى‌دارد: «ان الله یحب ابراد الکبد الحراء».<ref>هر سه حدیث در وسائل الشیعه، ج ۶، ص ۳۳۰ و ۳۳۱.</ref>
-در كربلا، آب رسانى به خيمه‌ها و حرم [[سیدالشهدا]] علیه السلام بر عهده اباالفضل‌ علیه السلام بود و او را لقب‌ «سقاى دشت كربلا» داده‌اند، مثل لقب قمر بنى هاشم يا علمدار حسين: «و كان‌العباس السقاء، قمر بنى هاشم، صاحب لواء الحسين...».<ref>[[بحارالانوار]]، ج 45، ص 40.</ref>
+در [[کربلا|کربلا]]، آب رسانى به [[خیمه گاه کربلا|خیمه‌ها]] و حرم [[سیدالشهدا]] علیه السلام بر عهده [[حضرت عباس علیه السلام|اباالفضل‌]] علیه السلام بود و او را لقب‌ «سقاى دشت کربلا» داده‌اند، مثل لقب «قمر [[بنی هاشم|بنى هاشم]]» یا «[[علمدار]] حسین»: «و کان ‌العباس السقاء، قمر بنى هاشم، صاحب لواء الحسین...».<ref>بحارالانوار، ج ۴۵، ص ۴۰.</ref>
-در ايام [[عاشورا]] و [[محرم]] نيز، عده‌اى به ياد آن حماسه و به نشانه سقايى حضرت عباس‌ و تشنگى اهل بيت، به سقايى و آب دادن به مردم و دسته‌هاى عزادار مى‌پردازند، چه ‌با مشك، چه با آماده سازى منبع آب در معابر عمومى يا تهيه آب خنك و اين را پيروى از شيوه مردانگى علمدار كربلا مى‌دانند.
+در ایام [[عاشورا]] و [[ماه محرم|محرم]] نیز، عده‌اى به یاد آن حماسه و به نشانه سقایى حضرت عباس‌ و تشنگى اهل بیت، به سقایى و آب دادن به مردم و دسته‌هاى عزادار مى‌پردازند، چه ‌با مَشک، چه با آماده سازى منبع آب در معابر عمومى یا تهیه آب خنک و این را پیروى از شیوه مردانگى علمدار کربلا مى‌دانند.
-البته سقايى به معناى فروش آب و تقسيم آب در خانه‌ها هم به عنوان يك حرفه، گفته مى‌شده است. سقاى كربلا، آنچنان فتوت داشت كه ‌با لب تشنه وارد فرات شد ولى خود، آب نخورد و ايثارگرى را به اوج رساند و عاقبت هم ‌روز عاشورا، جان را در راه آب آورى براى ذريه تشنه كام پيامبر از دست داد و دستانش‌ قلم شد و مشك پر آب را نتوانست به خيام حسينى برساند و در كنار فرات، بر خاك افتاد.
+البته سقایى به معناى فروش آب و تقسیم آب در خانه‌ها هم به عنوان یک حرفه، گفته مى‌شده است. سقاى کربلا، آنچنان [[فتوت]] داشت که ‌با لب تشنه وارد [[فرات]] شد، ولى خودش آب نخورد و [[ایثار|ایثارگرى]] را به اوج رساند و عاقبت هم ‌روز عاشورا، جان را در راه آب آورى براى ذریه تشنه کام [[پیامبر اسلام|پیامبر]] از دست داد و دستانش‌ قلم شد و مشک پر آب را نتوانست به خیام حسینى برساند و در کنار فرات، بر خاک افتاد.
-بر توسن موج خشم، آوا زده بود مانند على بر صف هيجا زده بود آبى مگر آورد حرم را ز فرات سقاى حسين، دل به دريا زده بود. سقاى كربلا و علمدار شاه دين فرزند شير حق و هژبر كنامها با كام تشنه آب ننوشيدى از فرات ياد لب حسين و دگر تشنه كامها افسوس شد اميد تو از آب، نااميد با اين كه شد ز جانب تو اهتمام ها دستت جدا شد از تن و دست‌ خدا شدى حق در عوض سپرد به دستت زمامها.<ref>سيد رضا بهشتى‌ «دريا».</ref>
+بر توسن موج خشم، آوا زده بود * مانند على بر صف هیجا زده بود
-به محلى كه مخصوص آب دادن به عزاداران و هياتهاست، يا به ظرف بزرگى از سنگ‌ كه مخصوص اين كار تراشيده مى‌شد، «سقاخانه‌» گفته مى‌شد. به نوشته لغت نامه دهخدا: محلى كه در آن آب ريزند كه تشنگان خود را سيراب نمايند، جايى كه در آنجا براى‌ تشنگان آب ذخيره كنند و آنجا را متبرك دانند.
+آبى مگر آورد حرم را ز فرات * سقاى حسین، دل به دریا زده بود
 ==پانویس==
-<references/>
+<references />
 ==منابع==
-جواد محدثی، فرهنگ عاشورا، نشر معروف.
+* جواد محدثی، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|فرهنگ عاشورا]]، نشر معروف.
 [[رده:حضرت عباس علیه السلام]]
 {{الگو:واقعه عاشورا}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ نوامبر ۲۰۱۳، ساعت ۰۶:۳۱
سطر ۲۶:		سطر ۲۶:

	[[رده:حضرت عباس علیه السلام]]		[[رده:حضرت عباس علیه السلام]]
		+	{{الگو:واقعه عاشورا}}

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-{{مدخل دائره المعارف|کتاب [[فرهنگ عاشورا(کتاب)|فرهنگ عاشورا]]}}
+{{مدخل دائرة المعارف|کتاب [[فرهنگ عاشورا(کتاب)|فرهنگ عاشورا]]}}
 سقایی يكى از منصب هاى [[حضرت عباس]]‌ علیه السلام در عاشورا بود.
@@ سطر ۲۴: / سطر ۲۴: @@
 ==منابع==
 جواد محدثی، فرهنگ عاشورا، نشر معروف.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ اکتبر ۲۰۱۲، ساعت ۰۹:۵۰
سطر ۱:		سطر ۱:
−	{{~~بخشی از یک~~ کتاب}}	+	{{مدخل دائره المعارف\|کتاب [[فرهنگ عاشورا(کتاب)\|فرهنگ عاشورا]]}}

	سقایی يكى از منصب هاى [[حضرت عباس]]‌ علیه السلام در عاشورا بود.		سقایی يكى از منصب هاى [[حضرت عباس]]‌ علیه السلام در عاشورا بود.