رشوه خواری - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi در ‏۲۶ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۲۶

2026-03-26T07:26:28Z

Zamani: افزودن الگوی قرآن

2025-03-22T12:56:27Z

افزودن الگوی قرآن

Mohammadi: /* رشوه در تعلیمات اسلامی */

2024-12-28T15:03:57Z

‏رشوه در تعلیمات اسلامی

مهدی موسوی: ویرایش

2021-06-10T08:32:40Z

ویرایش

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۱۰ ژوئن ۲۰۲۱، ساعت ۰۷:۱۹

2021-06-10T07:19:06Z

نمایش تغییرات

Aghajani در ‏۲ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۲:۴۷

2019-11-02T12:47:47Z

Aghajani در ‏۲ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۲:۴۰

2019-11-02T12:40:35Z

Aghajani در ‏۲ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۲:۳۹

2019-11-02T12:39:14Z

Smah1386: /* مفهوم رشوه */

2015-01-26T03:53:38Z

‏مفهوم رشوه

Smah1386: /* تاثير رشوه در روابط */

2015-01-26T03:53:17Z

‏تاثير رشوه در روابط

@@ سطر ۲۷: / سطر ۲۷: @@
 *[[امام صادق]] علیه السلام در این زمینه می‌فرماید: «رشوه در [[قضاوت]] کفر به خداوند متعال است زیرا هنگامی که قاضی رشوه می‌گیرد، مجبور است که رعایت حق و [[عدالت]] را نکند و جانب حقیقت و راستی را نگه ندارد و به نفع مجرم و ظالم رأی بدهد و این جز انتخاب باطل و کفر بر عدل و توحید معنای دیگری ندارد».<ref>ذکر عنوان قضاوت و قاضی به خاطر مبتلا به بودن آن است و نه به این دلیل که فقط رشوه دادن به قاضی حرام و کفرآمیز است که متاسفانه در آراء اکثر فقهای ما تقدم به این امر توجه نشده است و آنان تنها با توجه به ظاهر فقط رشوه دادن به قاضی را مشمول عنوان حرام دانسته اند.</ref>
 *پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله درباره رشوه دهنده، رشوه گیرنده و واسطه بین آنها که باعث این کار شود، می‌فرمایند: «خداوند متعال رشوه گیرنده، رشوه دهنده و شخص واسطه بین آنها را از رحمت خود دور می‌ گرداند».
-*روایت یوسف بن جابر است که می‌‌گوید: {{متن حدیث|«قال ابوجعفر علیه السلام لعن رسول‌ الله... و رجلا احتاج الناس الیه لفقه فسألهم الرشوه؛»}} [[امام باقر علیه السلام|امام باقر]] علیه السلام فرمود: پیامبر اسلام سه طایفه را لعنت کرده است... و سومین آن‌ که مردم به علم او نیاز داشته باشند و او از مردم رشوه بخواهد.
+*روایت یوسف بن جابر است که می‌‌گوید: {{متن حدیث|«قال ابوجعفر علیه السلام لعن رسول‌ الله ... و رجلا احتاج الناس الیه لفقه فسألهم الرشوه؛»}} [[امام باقر علیه السلام|امام باقر]] علیه السلام فرمود: پیامبر اسلام سه طایفه را لعنت کرده است ... و سومین آن‌ که مردم به علم او نیاز داشته باشند و او از مردم رشوه بخواهد.
 *قال رسول‌الله: {{متن حدیث|«الراشی و المرتشی کلاهما فی النار»}}. راشی (دهنده مال) و مرتشی (گیرنده مال) هر دو در آتشند.

@@ سطر ۱۰۷: / سطر ۱۰۷: @@
 *احسان زررخ، ماهیت رشوه در فقه و حقوق موضوعه، [http://www.ensani.ir/fa/4200/default.aspx پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی]، بازیابی: ۲۱ دی ماه ۱۳۹۲.
 *رقیه یوسفی، بررسی انواع علل و عوامل رشوه خواری هدیه نامشروع، روزنامه کیهان، شماره ۱۹۷۰۷ به تاریخ ۱۲/۵/۸۹، صفحه ۶، در دسترس در [http://www.magiran.com/npview.asp?ID=2129312 مگ ایران، پایگاه اطلاعات نشریات کشور].
+{{قرآن}}
 [[رده:رسوم مخالف اسلام]]
 [[رده:واژگان قرآنی]]

@@ سطر ۱۷: / سطر ۱۷: @@
 رشوه در زمره [[گناه|گناهان]] کبیره ای است که اگر در جامعه ای نفوذ کند، مفاسد فراوانی از قبیل بی عدالتی، یأس و ناامیدی ضعفا و از بین رفتن اعتماد عمومی را به دنبال داشته و به تدریج شیرازه اجتماع را فرومی پاشد. به همین دلیل در آموزه های دینی، رشوه به شدت تقبیح شده و به رشوه خوار و رشوه دهنده وعده عذاب الهی داده شده است.
-* در [[قرآن کریم]] در این باره از تعبیر «اکل به باطل» استفاده شده است: {{متن قرآن|«وَلَا تَأْکلُوا أَمْوَالَکمْ بَینَکمْ بِالْبَاطِلِ وَتُدْلُوا بِهَا إِلَى الْحُکامِ لِتَأْکلُوا فَرِیقًا مِنْ أَمْوَالِ النَّاسِ بِالْإِثْمِ وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ»}}؛ و اموال یکدیگر را میان خود به باطل مخورید و برای خوردن بخشی از اموال مردم به گناه، آن را به حاکمان می کشانید در حالی که شما (حقیقت را) می دانید. ([[سوره بقره]]/آیه ۱۸۸) [[علامه طباطبایی]] در ذیل آیه فوق چنین می نویسد: «کلمه تُدلوا» مضارع از باب افعال «ادلا» به معنای آویزان کردن دلو در چاه است برای بیرون کشیدن آب و این کلمه را به عنوان کنایه در دادن رشوه به حکام تا بر طبق میل آدمی رای دهند، استعمال می کنند و این کنایه ای است لطیف که می فهماند مَثَل رشوه دهنده که می خواهد حکم حاکم را به سود خود جلب کند و با مادیات، عقل و وجدان او را بدزدد، مثل کسی است که با دلو خود، آب را از چاه بیرون می کشد.<ref>المیزان، علامه طباطبایی، ج۲، ص۷۵.</ref>
+* در [[قرآن کریم]] در این باره از تعبیر «اکل به باطل» استفاده شده است: {{متن قرآن|«وَلَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ وَتُدْلُوا بِهَا إِلَى الْحُكَّامِ لِتَأْكُلُوا فَرِيقًا مِنْ أَمْوَالِ النَّاسِ بِالْإِثْمِ وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ»}}؛<ref>[[آیه 188 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۱۸۸.]]</ref> و اموال یکدیگر را میان خود به باطل مخورید و برای خوردن بخشی از اموال مردم به گناه، آن را به حاکمان می کشانید در حالی که شما (حقیقت را) می دانید. [[علامه طباطبایی]] در ذیل آیه فوق چنین می نویسد: «کلمه تُدلوا» مضارع از باب افعال «ادلا» به معنای آویزان کردن دلو در چاه است برای بیرون کشیدن آب و این کلمه را به عنوان کنایه در دادن رشوه به حکام تا بر طبق میل آدمی رای دهند، استعمال می کنند و این کنایه ای است لطیف که می فهماند مَثَل رشوه دهنده که می خواهد حکم حاکم را به سود خود جلب کند و با مادیات، عقل و وجدان او را بدزدد، مثل کسی است که با دلو خود، آب را از چاه بیرون می کشد.<ref>المیزان، علامه طباطبایی، ج۲، ص۷۵.</ref>
-* همچنین در آیه ۴۲ [[سوره مائده]]، از تعبیر {{متن قرآن|«سَمَّاعُونَ لِلْکذِبِ أَکالُونَ لِلسُّحْتِ»}} استفاده شده است. «سُحت» به طور کلی به مال و کسب [[حرام]] اطلاق می شود و یکی از مصادیق آن رشوه است. [[حسن بصری]] گوید: [[بنی اسرائیل|بنی‌اسرائیل]] چنین بوده‌اند: هنگامی که دو نفر از آ‌نان به نزد حاکم می‌آمدند، یکی از آن دو در آستینش رشوه بود که آستین را می‌گشود، قاضی کلام او را شنیده و به نفع او حکم می‌کرد... .
+* همچنین در [[سوره مائده]]، از تعبیر {{متن قرآن|«سَمَّاعُونَ لِلْكَذِبِ أَكَّالُونَ لِلسُّحْتِ ...»}}<ref>[[آیه 42 سوره مائده|سوره مائده، آیه ۴۲.]]</ref> استفاده شده است. «سُحت» به طور کلی به مال و کسب [[حرام]] اطلاق می شود و یکی از مصادیق آن رشوه است. [[حسن بصری]] گوید: [[بنی اسرائیل|بنی‌اسرائیل]] چنین بوده‌اند: هنگامی که دو نفر از آ‌نان به نزد حاکم می‌آمدند، یکی از آن دو در آستینش رشوه بود که آستین را می‌گشود، قاضی کلام او را شنیده و به نفع او حکم می‌کرد... .
 در روایات اسلامی نیز شاهد مقابله شدید و جدی [[معصوم|معصومان]] علیهم السلام با موضوع رشوه خواری هستیم، از جمله:
@@ سطر ۲۷: / سطر ۲۷: @@
 *[[امام صادق]] علیه السلام در این زمینه می‌فرماید: «رشوه در [[قضاوت]] کفر به خداوند متعال است زیرا هنگامی که قاضی رشوه می‌گیرد، مجبور است که رعایت حق و [[عدالت]] را نکند و جانب حقیقت و راستی را نگه ندارد و به نفع مجرم و ظالم رأی بدهد و این جز انتخاب باطل و کفر بر عدل و توحید معنای دیگری ندارد».<ref>ذکر عنوان قضاوت و قاضی به خاطر مبتلا به بودن آن است و نه به این دلیل که فقط رشوه دادن به قاضی حرام و کفرآمیز است که متاسفانه در آراء اکثر فقهای ما تقدم به این امر توجه نشده است و آنان تنها با توجه به ظاهر فقط رشوه دادن به قاضی را مشمول عنوان حرام دانسته اند.</ref>
 *پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله درباره رشوه دهنده، رشوه گیرنده و واسطه بین آنها که باعث این کار شود، می‌فرمایند: «خداوند متعال رشوه گیرنده، رشوه دهنده و شخص واسطه بین آنها را از رحمت خود دور می‌ گرداند».
-*روایت یوسف بن جابر است که می‌‌گوید: قال ابوجعفر علیه السلام لعن رسول‌ الله... و رجلا احتاج الناس الیه لفقه فسألهم الرشوه؛ [[امام باقر علیه السلام|امام باقر]] علیه السلام فرمود: پیامبر اسلام سه طایفه را لعنت کرده است... و سومین آن‌ که مردم به علم او نیاز داشته باشند و او از مردم رشوه بخواهد.
+*روایت یوسف بن جابر است که می‌‌گوید: {{متن حدیث|«قال ابوجعفر علیه السلام لعن رسول‌ الله... و رجلا احتاج الناس الیه لفقه فسألهم الرشوه؛»}} [[امام باقر علیه السلام|امام باقر]] علیه السلام فرمود: پیامبر اسلام سه طایفه را لعنت کرده است... و سومین آن‌ که مردم به علم او نیاز داشته باشند و او از مردم رشوه بخواهد.
-*قال رسول‌الله: الراشی و المرتشی کلاهما فی النار. راشی (دهنده مال) و مرتشی (گیرنده مال) هر دو در آتشند.
+*قال رسول‌الله: {{متن حدیث|«الراشی و المرتشی کلاهما فی النار»}}. راشی (دهنده مال) و مرتشی (گیرنده مال) هر دو در آتشند.
 ==اقسام رشوه==

@@ سطر ۶۱: / سطر ۶۱: @@
 * 1. آیه 188 [[سوره بقره]] می‌فرماید:
-{{متن قرآن|«ولا تأکلوا اموالکم بینکم بالباطل و تدلوا بها الی الحکام لتأکلو فریقا من اموال الناس بالاثمر و انتم تعلمون»}}؛ اموالتان را در بین خود به باطل نخورید و آنها را برای حکام و فرمانروایان نفرستید که بخشی از اموال مردم را به ناروا بخورید، در حالی که واقعیت امر بر شما پوشیده نیست.
+{{متن قرآن|«وَلَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ وَتُدْلُوا بِهَا إِلَى الْحُكَّامِ لِتَأْكُلُوا فَرِيقًا مِنْ أَمْوَالِ النَّاسِ بِالْإِثْمِ وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ»}}؛ اموالتان را در بین خود به باطل نخورید و آنها را برای حکام و فرمانروایان نفرستید که بخشی از اموال مردم را به ناروا بخورید، در حالی که واقعیت امر بر شما پوشیده نیست.
 حضرت علامه طباطبایی در تفسیر آیه نوشته‌اند: «ادلاء (مصدر تدلوا) در چاه کردن دلو برای کشیدن آب است و منظور از آن در آیه مبارکه رشوه دادن به حاکمان و نیز این کنایه لطیفی است که حکم مورد نظر رشوه‌دهنده را به منزله آب ته چاه قلمداد کرده که به وسیله دلو رشوه، کشیده می‌شود. فریق قسمت جداشده از چیزی است».
@@ سطر ۷۱: / سطر ۷۱: @@
 * 2. آیه 42 از [[سوره مائده]] مقرر می‌دارد:
-«سمّاعونَ لِلْکِذْبِ، اکالونِ للسْحتِ و...» مفسرین «اکالون للسحت» را به رشوه‌خواران تفسیر کرده‌اند.
+{{متن قرآن|«سَمَّاعُونَ لِلْكَذِبِ أَكَّالُونَ لِلسُّحْتِ...»}} مفسرین {{متن قرآن|«أَكَّالُونَ لِلسُّحْتِ»}} را به رشوه‌خواران تفسیر کرده‌اند.
-حسن بصری گوید: بنی‌اسرائیل چنین بوده‌اند: هنگامی که دو نفر از آ‌نان به نزد حاکم می‌آمدند، یکی از آن دو در آستینش رشوه بود که آستین را می‌گشود، قاضی کلام او را شنیده و به نفع او حکم می‌کرد و خداوند با عزت و جلال، این آیه را فرو فرستاد: {{متن قرآن|«سُماعونَ للکذِبِ، أکالونَ لِلسْحت»}}.
+حسن بصری گوید: بنی‌اسرائیل چنین بوده‌اند: هنگامی که دو نفر از آ‌نان به نزد حاکم می‌آمدند، یکی از آن دو در آستینش رشوه بود که آستین را می‌گشود، قاضی کلام او را شنیده و به نفع او حکم می‌کرد و خداوند با عزت و جلال، این آیه را فرو فرستاد: {{متن قرآن|«سَمَّاعُونَ لِلْكَذِبِ، أَكَّالُونَ لِلسُّحْتِ»}}.
 * 3. آیه 63 از [[سوره مائده]] می‌فرماید:
-{{متن قرآن|«و اکْلِهّم السّحتَ لبئس ما کانوا یصْنعون»}} که منظور رشوه در حکم است.<ref>تفسیر المیزان، ج10، ص209.</ref>
+{{متن قرآن|«وَأَكْلِهِمُ السُّحْتَ لَبِئْسَ مَا كَانُوا يَصْنَعُونَ»}} که منظور رشوه در حکم است.<ref>تفسیر المیزان، ج10، ص209.</ref>
 '''توضیح درباره کلمه «سحت»:'''

@@ سطر ۴۹: / سطر ۴۹: @@
 [[علامه طباطبایی]] در ذيل آيه فوق چنين مي نويسد: «كلمه تدلو» مضارع از باب افعال «ادلا» است و «ادلا» به معناي آويزان كردن دلو در چاه است براي بيرون كشيدن آب و اين كلمه را به عنوان كنايه در دادن رشوه به حكام تا بر طبق ميل آدمي راي دهند، استعمال مي كنند و اين كنايه اي است لطيف كه مي فهماند مثل رشوه دهنده كه مي خواهد حكم حاكم را به سود خود جلب كند و با ماديات، عقل و وجدان او را بدزدد، مثل كسي است كه با دلو خود، آب را از چاه بيرون مي كشد.<ref>الميزان، علامه طباطبايي، ج2، ص75.</ref>
-همچنين در آيه 42 [[سوره مائده]]، از تعبير «سماعون للكذب اكالون للسحت» استفاده شده است. «سحت» به طور كلي به مال و كسب حرام اطلاق مي شود و يكي از مصاديق آن رشوه است.
+همچنين در آيه 42 [[سوره مائده]]، از تعبير{{متن قرآن|«سَمَّاعُونَ لِلْكَذِبِ أَكَّالُونَ لِلسُّحْتِ»}}استفاده شده است. «سحت» به طور كلي به مال و كسب حرام اطلاق مي شود و يكي از مصاديق آن رشوه است.
 در روايات اسلامي نيز شاهد مقابله شديد و جدي معصومان عليهم السلام با موضوع رشوه خواري هستيم. پيامبر اكرم صلی الله علیه و آله مي فرمايد: «خداوند لعنت كند رشوه گير و رشوه پرداز و كسي كه واسطه ميان آنهاست».<ref>سفينه البحار، [[شيخ عباس قمي]]، ج3، ص360.</ref>

@@ سطر ۴۵: / سطر ۴۵: @@
 در [[قرآن كريم]] در اين باره از تعبير «اكل به باطل» استفاده شده است:
-* {{متن قرآن|«ولاتاكلوا اموالكم بينكم بالباطل و تدلوا الي الحكام لتاكلوا فريقا من اموال الناس بالاثم و انتم تعلمون»}}؛ و اموال يكديگر را ميان خود به باطل مخوريد و براي خوردن بخشي از اموال مردم به گناه، آن را به حاكمان مي كشانيد در حالي كه شما (حقيقت را) مي دانيد. ([[سوره بقره]]/آيه 188)
+* {{متن قرآن|«وَلَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ وَتُدْلُوا بِهَا إِلَى الْحُكَّامِ لِتَأْكُلُوا فَرِيقًا مِنْ أَمْوَالِ النَّاسِ بِالْإِثْمِ وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ»}}؛ و اموال يكديگر را ميان خود به باطل مخوريد و براي خوردن بخشي از اموال مردم به گناه، آن را به حاكمان مي كشانيد در حالي كه شما (حقيقت را) مي دانيد. ([[سوره بقره]]/آيه 188)
 [[علامه طباطبایی]] در ذيل آيه فوق چنين مي نويسد: «كلمه تدلو» مضارع از باب افعال «ادلا» است و «ادلا» به معناي آويزان كردن دلو در چاه است براي بيرون كشيدن آب و اين كلمه را به عنوان كنايه در دادن رشوه به حكام تا بر طبق ميل آدمي راي دهند، استعمال مي كنند و اين كنايه اي است لطيف كه مي فهماند مثل رشوه دهنده كه مي خواهد حكم حاكم را به سود خود جلب كند و با ماديات، عقل و وجدان او را بدزدد، مثل كسي است كه با دلو خود، آب را از چاه بيرون مي كشد.<ref>الميزان، علامه طباطبايي، ج2، ص75.</ref>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ ژانویهٔ ۲۰۱۵، ساعت ۰۳:۵۳
سطر ۸:		سطر ۸:

	«مي خواهي كارت راه بيفتد؟» تقريباً همه اين جمله را مي شناسند. هر چند به صراحت نامي از آن برده نمي شود اما در همه جا ظهور و بروز دارد. افراد از بازگو كردن آن واهمه اي ندارند نامش با عبارتهاي محترمانه و شيك كه در وراي آن دنيايي از معنا نهفته است تكرار مي گردد: «پول شيريني، پول چاي، زيرميزي و...».		«مي خواهي كارت راه بيفتد؟» تقريباً همه اين جمله را مي شناسند. هر چند به صراحت نامي از آن برده نمي شود اما در همه جا ظهور و بروز دارد. افراد از بازگو كردن آن واهمه اي ندارند نامش با عبارتهاي محترمانه و شيك كه در وراي آن دنيايي از معنا نهفته است تكرار مي گردد: «پول شيريني، پول چاي، زيرميزي و...».
		+	(باید توجه داشت که رشوه ایی که مصطلح است در فقه معنایی اخص از معنای مذکور دارد)

	==تاثير رشوه در روابط==		==تاثير رشوه در روابط==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ ژانویهٔ ۲۰۱۵، ساعت ۰۳:۵۳
سطر ۱۶:		سطر ۱۶:

	به شهادت تاريخ ارتكاب اين خيانت با تمامي مراحل و صورتهاي گوناگوني كه در بستر زمان به خود گرفته، فرد و جامعه را در سراشيبي سقوط قرار داده و از نيل به سعادت هر دو جهان بازداشته است. هر چند افراد، زشتي رشوه را در لابلاي عبارت و عناوين فريبنده و در وراي نامهايي چون: هديه، تعارف، حق و حساب، انعام، پورسانت، چشم روشني و... پنهان مي كنند. اما ناگفته پيداست كه تغيير نام به هيچ وجه تغييري در ماهيت آن نمي دهد و به هر حال مبلغي كه از اين طريق عايد افراد مي شود، حرام و نامشروع است.		به شهادت تاريخ ارتكاب اين خيانت با تمامي مراحل و صورتهاي گوناگوني كه در بستر زمان به خود گرفته، فرد و جامعه را در سراشيبي سقوط قرار داده و از نيل به سعادت هر دو جهان بازداشته است. هر چند افراد، زشتي رشوه را در لابلاي عبارت و عناوين فريبنده و در وراي نامهايي چون: هديه، تعارف، حق و حساب، انعام، پورسانت، چشم روشني و... پنهان مي كنند. اما ناگفته پيداست كه تغيير نام به هيچ وجه تغييري در ماهيت آن نمي دهد و به هر حال مبلغي كه از اين طريق عايد افراد مي شود، حرام و نامشروع است.
−	~~(باید توجه داشت که رشوه ایی که مصطلح است در فقه معنایی اخص از معنای مذکور دارد)~~

	==عوامل گرايش به رشوه و رشوه خواري==		==عوامل گرايش به رشوه و رشوه خواري==