https://wiki.ahlolbait.com/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87
رساله - تاریخچهٔ ویرایشها
2026-04-20T17:43:12Z
تاریخچهٔ ویرایشهای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.32.0
https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87&diff=133773&oldid=prev
مهدی موسوی: ویرایش
2021-06-09T04:52:19Z
<p>ویرایش</p>
<table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ۹ ژوئن ۲۰۲۱، ساعت ۰۴:۵۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >سطر ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">اين كلمه تغيير شكل يافته </del>واژه <del class="diffchange diffchange-inline">عربي رساله </del>(رسالت)، در اصل به <del class="diffchange diffchange-inline">معناي پيام </del>و جمع آن رسالات و رسائل است. در اصطلاح به <del class="diffchange diffchange-inline">كتاب كوچك، كلامي كه براي غير </del>فرستاده شود، <del class="diffchange diffchange-inline">صحيفهاي كه </del>در آن سخن مورد سفارش و <del class="diffchange diffchange-inline">پيام </del>نوشته شود، <del class="diffchange diffchange-inline">كتاب </del>و نوشته، مرقومه، نامه و مراسله اطلاق شده است.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">کلمه «رساله» تغییر شکل یافته </ins>واژه <ins class="diffchange diffchange-inline">عربی رسالة </ins>(رسالت)، در اصل به <ins class="diffchange diffchange-inline">معنای پیام </ins>و جمع آن رسالات و رسائل است. در اصطلاح به <ins class="diffchange diffchange-inline">کتاب کوچک، کلامی که برای غیر </ins>فرستاده شود، <ins class="diffchange diffchange-inline">صحیفهای که </ins>در آن سخن مورد سفارش و <ins class="diffchange diffchange-inline">پیام </ins>نوشته شود، <ins class="diffchange diffchange-inline">کتاب </ins>و نوشته، مرقومه، نامه و مراسله اطلاق شده است.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">اين </del>واژه در متون <del class="diffchange diffchange-inline">فارسي </del>به <del class="diffchange diffchange-inline">معناي </del>نامه، مرقومه، <del class="diffchange diffchange-inline">پيام </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">كلامي كه براي غير </del>فرستاده شود، <del class="diffchange diffchange-inline">رايج </del>بوده است؛ چنان <del class="diffchange diffchange-inline">كه سعدي </del>در گلستان <del class="diffchange diffchange-inline">گويد </del>"...<del class="diffchange diffchange-inline">باملوك نواحي </del>مراسله دارد. <del class="diffchange diffchange-inline">ملك </del>به هم برآمد و <del class="diffchange diffchange-inline">كشف اين </del>خبر فرمود و گفت: تا قاصد را گرفتند و رساله را بخواندند" و وجه <del class="diffchange diffchange-inline">تسميه رسايل </del>ابونصر <del class="diffchange diffchange-inline">مشكان </del>به سبب وجود <del class="diffchange diffchange-inline">رسايلي </del>چون نامه <del class="diffchange diffchange-inline">اعيان </del>دولت <del class="diffchange diffchange-inline">غزنوي </del>به سلطان محمود <del class="diffchange diffchange-inline">غزنوي </del>است. <del class="diffchange diffchange-inline">شايد </del>اطلاق <del class="diffchange diffchange-inline">اين </del>واژه به <del class="diffchange diffchange-inline">صحيفهاي كه </del>در آن سخن مورد سفارش و <del class="diffchange diffchange-inline">پيغام </del>نوشته شود و <del class="diffchange diffchange-inline">يا كتاب كوچك ناشي </del>از گسترش مفهوم واژه به <del class="diffchange diffchange-inline">پيام </del>و محمل آن است.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">== مفهوم رساله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">این </ins>واژه در متون <ins class="diffchange diffchange-inline">فارسی </ins>به <ins class="diffchange diffchange-inline">معنای </ins>نامه، مرقومه، <ins class="diffchange diffchange-inline">پیام </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">کلامی که برای غیر </ins>فرستاده شود، <ins class="diffchange diffchange-inline">رایج </ins>بوده است؛ چنان <ins class="diffchange diffchange-inline">که [[سعدی]] </ins>در <ins class="diffchange diffchange-inline">[[گلستان سعدی (کتاب)|</ins>گلستان<ins class="diffchange diffchange-inline">]] گوید </ins>"...<ins class="diffchange diffchange-inline">با ملوک نواحی </ins>مراسله دارد. <ins class="diffchange diffchange-inline">ملک </ins>به هم برآمد و <ins class="diffchange diffchange-inline">کشف این </ins>خبر فرمود و گفت: تا قاصد را گرفتند و رساله را بخواندند" و وجه <ins class="diffchange diffchange-inline">تسمیه رسایل </ins>ابونصر <ins class="diffchange diffchange-inline">مشکان </ins>به سبب وجود <ins class="diffchange diffchange-inline">رسایلی </ins>چون نامه <ins class="diffchange diffchange-inline">اعیان </ins>دولت <ins class="diffchange diffchange-inline">غزنوی </ins>به سلطان محمود <ins class="diffchange diffchange-inline">غزنوی </ins>است. <ins class="diffchange diffchange-inline">شاید </ins>اطلاق <ins class="diffchange diffchange-inline">این </ins>واژه به <ins class="diffchange diffchange-inline">صحیفهای که </ins>در آن سخن مورد سفارش و <ins class="diffchange diffchange-inline">پیغام </ins>نوشته شود و <ins class="diffchange diffchange-inline">یا کتاب کوچک ناشی </ins>از گسترش مفهوم واژه به <ins class="diffchange diffchange-inline">پیام </ins>و محمل آن است.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">تعاريف ديگري نيز </del>رساله را <del class="diffchange diffchange-inline">كتابي </del>به قطع <del class="diffchange diffchange-inline">كوچك حاوي </del>اصول عمده <del class="diffchange diffchange-inline">علمي، كلام </del>مشتمل بر قواعد <del class="diffchange diffchange-inline">علمي </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">مجلّدي </del>شامل <del class="diffchange diffchange-inline">اندكي </del>از مسائل <del class="diffchange diffchange-inline">علمي </del>دانستهاند.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">تعاریف دیگری نیز </ins>رساله را <ins class="diffchange diffchange-inline">کتابی </ins>به قطع <ins class="diffchange diffchange-inline">کوچک حاوی </ins>اصول عمده <ins class="diffchange diffchange-inline">علمی، کلام </ins>مشتمل بر قواعد <ins class="diffchange diffchange-inline">علمی </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">مجلّدی </ins>شامل <ins class="diffchange diffchange-inline">اندکی </ins>از مسائل <ins class="diffchange diffchange-inline">علمی </ins>دانستهاند.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">بنابراين </del>رساله در مجموع عنوان <del class="diffchange diffchange-inline">عمومي نوشتههاي كوتاه </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">كمحجمي </del>است <del class="diffchange diffchange-inline">كه </del>به <del class="diffchange diffchange-inline">بررسي </del>نظاممند <del class="diffchange diffchange-inline">يك يا </del>چند موضوع <del class="diffchange diffchange-inline">ميپردازد؛ </del>هر چند <del class="diffchange diffchange-inline">كه برخي </del>اهل نظر در <del class="diffchange diffchange-inline">بيان </del>تفاوت <del class="diffchange diffchange-inline">كتاب </del>و رساله، <del class="diffchange diffchange-inline">معيار كمال </del>و نقصان را شرط <del class="diffchange diffchange-inline">تفكيك </del>دانستهاند، <del class="diffchange diffchange-inline">چنانكه </del>"<del class="diffchange diffchange-inline">كتاب گفتاري </del>است <del class="diffchange diffchange-inline">كامل </del>در فن، و رساله همان گفتار است اما ناقص در فن".</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">بنابراین </ins>رساله در مجموع عنوان <ins class="diffchange diffchange-inline">عمومی نوشتههای کوتاه </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">کمحجمی </ins>است <ins class="diffchange diffchange-inline">که </ins>به <ins class="diffchange diffchange-inline">بررسی </ins>نظاممند <ins class="diffchange diffchange-inline">یک یا </ins>چند موضوع <ins class="diffchange diffchange-inline">میپردازد؛ </ins>هر چند <ins class="diffchange diffchange-inline">که برخی </ins>اهل نظر در <ins class="diffchange diffchange-inline">بیان </ins>تفاوت <ins class="diffchange diffchange-inline">کتاب </ins>و رساله، <ins class="diffchange diffchange-inline">معیار کمال </ins>و نقصان را شرط <ins class="diffchange diffchange-inline">تفکیک </ins>دانستهاند، <ins class="diffchange diffchange-inline">چنانکه </ins>"<ins class="diffchange diffchange-inline">کتاب گفتاری </ins>است <ins class="diffchange diffchange-inline">کامل </ins>در فن، و رساله همان گفتار است اما ناقص در فن".</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<del class="diffchange diffchange-inline">تاريخچه</del>==</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<ins class="diffchange diffchange-inline">تاریخچه رساله</ins>==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نگارش رساله در <del class="diffchange diffchange-inline">ايران پيش </del>از [[اسلام]] <del class="diffchange diffchange-inline">رايج </del>بوده است، چنان <del class="diffchange diffchange-inline">كه </del>ابن <del class="diffchange diffchange-inline">النديم </del>در الفهرست تا <del class="diffchange diffchange-inline">75 </del>مورد از رسالات <del class="diffchange diffchange-inline">مانويه </del>را آورده است. <del class="diffchange diffchange-inline">رسالهنگاري </del>در <del class="diffchange diffchange-inline">ايران </del>پس از اسلام <del class="diffchange diffchange-inline">نيز </del>رواج <del class="diffchange diffchange-inline">بسيار </del>داشته و حاصل آن <del class="diffchange diffchange-inline">رسايل متعددي </del>است <del class="diffchange diffchange-inline">كه </del>در <del class="diffchange diffchange-inline">بيشتر حوزههاي </del>علوم و معارف نگاشته شده <del class="diffchange diffchange-inline">كه </del>رساله آغاز و انجام در <del class="diffchange diffchange-inline">كلام </del>از [[خواجه <del class="diffchange diffchange-inline">نصيرالدين طوسي</del>]]، رساله در <del class="diffchange diffchange-inline">تعيين </del>جهت [[قبله]] در موضوع فقه از [[<del class="diffchange diffchange-inline">شيخ </del>بهایی]]، <del class="diffchange diffchange-inline">الهينامه </del>[[خواجه عبدالله <del class="diffchange diffchange-inline">انصاري</del>]] در [[عرفان]]، شرح فتح [[بغداد]] بهدست <del class="diffchange diffchange-inline">هلاكوخان </del>از خواجه <del class="diffchange diffchange-inline">نصيرالدين طوسي </del>در <del class="diffchange diffchange-inline">تاريخ </del>و رساله نبض در <del class="diffchange diffchange-inline">پزشكي </del>از [[<del class="diffchange diffchange-inline">ابنسينا</del>]] از آن جملهاند. فهرست <del class="diffchange diffchange-inline">جامعي </del>از <del class="diffchange diffchange-inline">رسايل فارسي </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">عربي </del>در دانشنامه ادب <del class="diffchange diffchange-inline">فارسي </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">دايرهالمعارف البستاني </del>آمده است.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نگارش رساله در <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ایران|ایران]] پیش </ins>از [[اسلام]] <ins class="diffchange diffchange-inline">رایج </ins>بوده است، چنان <ins class="diffchange diffchange-inline">که [[</ins>ابن <ins class="diffchange diffchange-inline">ندیم|ابن الندیم]] </ins>در <ins class="diffchange diffchange-inline">[[فهرست ابن ندیم (کتاب)|</ins>الفهرست<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>تا <ins class="diffchange diffchange-inline">۷۵ </ins>مورد از رسالات <ins class="diffchange diffchange-inline">مانویه </ins>را آورده است. <ins class="diffchange diffchange-inline">رسالهنگاری </ins>در <ins class="diffchange diffchange-inline">ایران </ins>پس از اسلام <ins class="diffchange diffchange-inline">نیز </ins>رواج <ins class="diffchange diffchange-inline">بسیار </ins>داشته و حاصل آن <ins class="diffchange diffchange-inline">رسایل متعددی </ins>است <ins class="diffchange diffchange-inline">که </ins>در <ins class="diffchange diffchange-inline">بیشتر حوزههای </ins>علوم و معارف نگاشته شده <ins class="diffchange diffchange-inline">که </ins>رساله آغاز و انجام در <ins class="diffchange diffchange-inline">[[علم کلام|کلام]] </ins>از [[خواجه <ins class="diffchange diffchange-inline">نصیرالدین طوسی|خواجه نصیرالدین طوسی</ins>]]، رساله در <ins class="diffchange diffchange-inline">تعیین </ins>جهت [[قبله]] در موضوع <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>فقه<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>از [[<ins class="diffchange diffchange-inline">شیخ </ins>بهایی]]، <ins class="diffchange diffchange-inline">الهینامه </ins>[[خواجه عبدالله <ins class="diffchange diffchange-inline">انصاری|خواجه عبدالله انصاری</ins>]] در [[عرفان]]، شرح فتح [[بغداد]] بهدست <ins class="diffchange diffchange-inline">هلاکوخان </ins>از خواجه <ins class="diffchange diffchange-inline">نصیرالدین طوسی </ins>در <ins class="diffchange diffchange-inline">تاریخ </ins>و رساله نبض در <ins class="diffchange diffchange-inline">پزشکی </ins>از [[<ins class="diffchange diffchange-inline">ابنسینا</ins>]] از آن جملهاند.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فهرست <ins class="diffchange diffchange-inline">جامعی </ins>از <ins class="diffchange diffchange-inline">رسایل فارسی </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">عربی </ins>در دانشنامه ادب <ins class="diffchange diffchange-inline">فارسی </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">دایرةالمعارف البستانی </ins>آمده است.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==انواع رساله==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==انواع رساله==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از انواع <del class="diffchange diffchange-inline">رسايل ميتوان </del>به <del class="diffchange diffchange-inline">رسالههاي عمليه </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">رسالههاي دانشگاهي </del>اشاره <del class="diffchange diffchange-inline">كرد</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از انواع <ins class="diffchange diffchange-inline">رسایل میتوان </ins>به <ins class="diffchange diffchange-inline">رسالههای عملیه </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">رسالههای دانشگاهی </ins>اشاره <ins class="diffchange diffchange-inline">کرد</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رساله <del class="diffchange diffchange-inline">عمليه </del>به صورت مجموعه <del class="diffchange diffchange-inline">فتاوي </del>مجتهدان، <del class="diffchange diffchange-inline">رسالهاي كه </del>مراجع <del class="diffchange diffchange-inline">تقليد احكام مذهبي </del>را <del class="diffchange diffchange-inline">براي </del>مقلدان خود شرح دهند <del class="diffchange diffchange-inline">يا كتابي كه </del>مراجع <del class="diffchange diffchange-inline">تقليد </del>[[<del class="diffchange diffchange-inline">شيعه</del>]] دستورها و <del class="diffchange diffchange-inline">احكام مذهبي </del>را <del class="diffchange diffchange-inline">براي شيعيان </del>مقلد خود <del class="diffchange diffchange-inline">مينگارند، تعريف </del>شده است. <del class="diffchange diffchange-inline">اين </del>نوع رسالهها <del class="diffchange diffchange-inline">كه توضيحالمسائل نيز ناميده ميشوند، </del>برخلاف <del class="diffchange diffchange-inline">تعاريف اوليه </del>از رساله، معمولاً در اندازه و حجم <del class="diffchange diffchange-inline">يك كتاب </del>مفصل منتشر <del class="diffchange diffchange-inline">ميشوند</del>. از جمله آنها <del class="diffchange diffchange-inline">ميتوان </del>به رساله <del class="diffchange diffchange-inline">عمليه </del>[[<del class="diffchange diffchange-inline">شيخ مرتضي انصاري</del>]] <del class="diffchange diffchange-inline">(تهران، 1267 ق) </del>و رساله <del class="diffchange diffchange-inline">توضيحالمسائل روحاللّه خميني (تهران، 1369) </del>اشاره <del class="diffchange diffchange-inline">كرد</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رساله <ins class="diffchange diffchange-inline">عملیه </ins>به صورت مجموعه <ins class="diffchange diffchange-inline">[[فتوا|فتاوی]] </ins>مجتهدان، <ins class="diffchange diffchange-inline">رسالهای که </ins>مراجع <ins class="diffchange diffchange-inline">تقلید [[احکام شرعی|احکام]] مذهبی </ins>را <ins class="diffchange diffchange-inline">برای </ins>مقلدان خود شرح دهند <ins class="diffchange diffchange-inline">یا کتابی که </ins>مراجع <ins class="diffchange diffchange-inline">تقلید </ins>[[<ins class="diffchange diffchange-inline">شیعه</ins>]] دستورها و <ins class="diffchange diffchange-inline">احکام مذهبی </ins>را <ins class="diffchange diffchange-inline">برای شیعیان </ins>مقلد خود <ins class="diffchange diffchange-inline">مینگارند، تعریف </ins>شده است. <ins class="diffchange diffchange-inline">این </ins>نوع رسالهها <ins class="diffchange diffchange-inline">که توضیحالمسائل نیز نامیده میشوند، </ins>برخلاف <ins class="diffchange diffchange-inline">تعاریف اولیه </ins>از رساله، معمولاً در اندازه و حجم <ins class="diffchange diffchange-inline">یک کتاب </ins>مفصل منتشر <ins class="diffchange diffchange-inline">میشوند</ins>. از جمله آنها <ins class="diffchange diffchange-inline">میتوان </ins>به رساله <ins class="diffchange diffchange-inline">عملیه </ins>[[<ins class="diffchange diffchange-inline">شیخ مرتضی انصاری</ins>]] و رساله <ins class="diffchange diffchange-inline">توضیحالمسائل [[امام خمینی|امام خمینی]] </ins>اشاره <ins class="diffchange diffchange-inline">کرد</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رساله <del class="diffchange diffchange-inline">دانشگاهي يا پاياننامه </del>از انواع <del class="diffchange diffchange-inline">ديگر </del>رسالههاست <del class="diffchange diffchange-inline">كه </del>از نظر <del class="diffchange diffchange-inline">تعريف، </del>هدف نگارش و حجم مطالب با آنچه در <del class="diffchange diffchange-inline">تعاريف اوليه </del>رساله آمده متفاوت است. رساله <del class="diffchange diffchange-inline">دانشگاهي </del>را <del class="diffchange diffchange-inline">نوشتهاي </del>دانستهاند <del class="diffchange diffchange-inline">كه دانشجويان </del>مقاطع بالا <del class="diffchange diffchange-inline">تدوين ميكنند </del>و در واقع سند <del class="diffchange diffchange-inline">شايستگي </del>آنان در آن دوره محسوب <del class="diffchange diffchange-inline">ميشود</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رساله <ins class="diffchange diffchange-inline">دانشگاهی یا پایاننامه </ins>از انواع <ins class="diffchange diffchange-inline">دیگر </ins>رسالههاست <ins class="diffchange diffchange-inline">که </ins>از نظر <ins class="diffchange diffchange-inline">تعریف، </ins>هدف نگارش و حجم مطالب با آنچه در <ins class="diffchange diffchange-inline">تعاریف اولیه </ins>رساله آمده متفاوت است. رساله <ins class="diffchange diffchange-inline">دانشگاهی </ins>را <ins class="diffchange diffchange-inline">نوشتهای </ins>دانستهاند <ins class="diffchange diffchange-inline">که دانشجویان </ins>مقاطع بالا <ins class="diffchange diffchange-inline">تدوین میکنند </ins>و در واقع سند <ins class="diffchange diffchange-inline">شایستگی </ins>آنان در آن دوره محسوب <ins class="diffchange diffchange-inline">میشود</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [http://portal.nlai.ir/daka/Wiki%20Pages/%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87.aspx دائره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی، مدخل "رساله" از <del class="diffchange diffchange-inline">سيمين نيازي</del>]، بازیابی: <del class="diffchange diffchange-inline">13 </del>مرداد <del class="diffchange diffchange-inline">1392</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[http://portal.nlai.ir/daka/Wiki%20Pages/%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87.aspx دائره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی، مدخل "رساله" از <ins class="diffchange diffchange-inline">سیمین نیازی</ins>]، بازیابی: <ins class="diffchange diffchange-inline">۱۳ </ins>مرداد <ins class="diffchange diffchange-inline">۱۳۹۲</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اصطلاحات کتابشناسی]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اصطلاحات کتابشناسی]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:نگاشته ها]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:نگاشته ها]]</div></td></tr>
</table>
مهدی موسوی
https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87&diff=33657&oldid=prev
Zamani در ۴ نوامبر ۲۰۱۳، ساعت ۱۰:۲۵
2013-11-04T10:25:59Z
<p></p>
<table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ۴ نوامبر ۲۰۱۳، ساعت ۱۰:۲۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l23" >سطر ۲۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۲۳:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اصطلاحات کتابشناسی]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اصطلاحات کتابشناسی]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:نگاشته ها]]</ins></div></td></tr>
</table>
Zamani
https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87&diff=33569&oldid=prev
Zamani در ۳ نوامبر ۲۰۱۳، ساعت ۱۰:۱۵
2013-11-03T10:15:02Z
<p></p>
<table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ۳ نوامبر ۲۰۱۳، ساعت ۱۰:۱۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l21" >سطر ۲۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۲۱:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [http://portal.nlai.ir/daka/Wiki%20Pages/%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87.aspx دائره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی، مدخل "رساله" از سيمين نيازي]، بازیابی: 13 مرداد 1392.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [http://portal.nlai.ir/daka/Wiki%20Pages/%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87.aspx دائره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی، مدخل "رساله" از سيمين نيازي]، بازیابی: 13 مرداد 1392.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اصطلاحات کتابشناسی]]</ins></div></td></tr>
</table>
Zamani
https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87&diff=30102&oldid=prev
مرضیه الله وکیل جزی: صفحهای جدید حاوی 'اين كلمه تغيير شكل يافته واژه عربي رساله (رسالت)، در اصل به معناي پيام و جمع آن ...' ایجاد کرد
2013-08-04T06:40:08Z
<p>صفحهای جدید حاوی 'اين كلمه تغيير شكل يافته واژه عربي رساله (رسالت)، در اصل به معناي پيام و جمع آن ...' ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>اين كلمه تغيير شكل يافته واژه عربي رساله (رسالت)، در اصل به معناي پيام و جمع آن رسالات و رسائل است. در اصطلاح به كتاب كوچك، كلامي كه براي غير فرستاده شود، صحيفهاي كه در آن سخن مورد سفارش و پيام نوشته شود، كتاب و نوشته، مرقومه، نامه و مراسله اطلاق شده است.<br />
<br />
اين واژه در متون فارسي به معناي نامه، مرقومه، پيام و كلامي كه براي غير فرستاده شود، رايج بوده است؛ چنان كه سعدي در گلستان گويد "...باملوك نواحي مراسله دارد. ملك به هم برآمد و كشف اين خبر فرمود و گفت: تا قاصد را گرفتند و رساله را بخواندند" و وجه تسميه رسايل ابونصر مشكان به سبب وجود رسايلي چون نامه اعيان دولت غزنوي به سلطان محمود غزنوي است. شايد اطلاق اين واژه به صحيفهاي كه در آن سخن مورد سفارش و پيغام نوشته شود و يا كتاب كوچك ناشي از گسترش مفهوم واژه به پيام و محمل آن است.<br />
<br />
تعاريف ديگري نيز رساله را كتابي به قطع كوچك حاوي اصول عمده علمي، كلام مشتمل بر قواعد علمي و مجلّدي شامل اندكي از مسائل علمي دانستهاند.<br />
<br />
بنابراين رساله در مجموع عنوان عمومي نوشتههاي كوتاه و كمحجمي است كه به بررسي نظاممند يك يا چند موضوع ميپردازد؛ هر چند كه برخي اهل نظر در بيان تفاوت كتاب و رساله، معيار كمال و نقصان را شرط تفكيك دانستهاند، چنانكه "كتاب گفتاري است كامل در فن، و رساله همان گفتار است اما ناقص در فن".<br />
<br />
==تاريخچه==<br />
<br />
نگارش رساله در ايران پيش از [[اسلام]] رايج بوده است، چنان كه ابن النديم در الفهرست تا 75 مورد از رسالات مانويه را آورده است. رسالهنگاري در ايران پس از اسلام نيز رواج بسيار داشته و حاصل آن رسايل متعددي است كه در بيشتر حوزههاي علوم و معارف نگاشته شده كه رساله آغاز و انجام در كلام از [[خواجه نصيرالدين طوسي]]، رساله در تعيين جهت [[قبله]] در موضوع فقه از [[شيخ بهایی]]، الهينامه [[خواجه عبدالله انصاري]] در [[عرفان]]، شرح فتح [[بغداد]] بهدست هلاكوخان از خواجه نصيرالدين طوسي در تاريخ و رساله نبض در پزشكي از [[ابنسينا]] از آن جملهاند. فهرست جامعي از رسايل فارسي و عربي در دانشنامه ادب فارسي و دايرهالمعارف البستاني آمده است.<br />
<br />
==انواع رساله==<br />
<br />
از انواع رسايل ميتوان به رسالههاي عمليه و رسالههاي دانشگاهي اشاره كرد.<br />
<br />
رساله عمليه به صورت مجموعه فتاوي مجتهدان، رسالهاي كه مراجع تقليد احكام مذهبي را براي مقلدان خود شرح دهند يا كتابي كه مراجع تقليد [[شيعه]] دستورها و احكام مذهبي را براي شيعيان مقلد خود مينگارند، تعريف شده است. اين نوع رسالهها كه توضيحالمسائل نيز ناميده ميشوند، برخلاف تعاريف اوليه از رساله، معمولاً در اندازه و حجم يك كتاب مفصل منتشر ميشوند. از جمله آنها ميتوان به رساله عمليه [[شيخ مرتضي انصاري]] (تهران، 1267 ق) و رساله توضيحالمسائل روحاللّه خميني (تهران، 1369) اشاره كرد.<br />
<br />
رساله دانشگاهي يا پاياننامه از انواع ديگر رسالههاست كه از نظر تعريف، هدف نگارش و حجم مطالب با آنچه در تعاريف اوليه رساله آمده متفاوت است. رساله دانشگاهي را نوشتهاي دانستهاند كه دانشجويان مقاطع بالا تدوين ميكنند و در واقع سند شايستگي آنان در آن دوره محسوب ميشود.<br />
<br />
==منابع==<br />
* [http://portal.nlai.ir/daka/Wiki%20Pages/%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87.aspx دائره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی، مدخل "رساله" از سيمين نيازي]، بازیابی: 13 مرداد 1392.</div>
مرضیه الله وکیل جزی