ربا خواری - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi: /* احادیث در مورد ربا */

2025-04-01T11:30:51Z

‏احادیث در مورد ربا

Mohammadi: /* آیات مربوط به ربا */

2025-04-01T11:28:55Z

‏آیات مربوط به ربا

Mohammadi: /* آیات مربوط به ربا */

2025-03-31T18:50:28Z

‏آیات مربوط به ربا

Mohammadi: /* آیات مربوط به ربا */

2025-03-31T18:31:56Z

‏آیات مربوط به ربا

Mohammadi: /* آیات مربوط به ربا */

2025-03-31T17:03:49Z

‏آیات مربوط به ربا

Mohammadi: /* آیات مربوط به ربا */

2025-03-31T16:50:24Z

‏آیات مربوط به ربا

نمایش تغییرات

مهدی موسوی: ویرایش

2021-05-25T07:40:13Z

ویرایش

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۲۵ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۵:۴۴

2021-05-25T05:44:18Z

نمایش تغییرات

Aghajani: /* آيات مربوط به ربا */

2020-06-30T06:06:31Z

‏آيات مربوط به ربا

Aghajani: /* آيات مربوط به ربا */

2020-06-30T05:59:31Z

‏آيات مربوط به ربا

نمایش تغییرات

@@ سطر ۱۴۷: / سطر ۱۴۷: @@
 ==احادیث در مورد ربا==
-[[امام علی علیه السلام|امام علی]] علیه السلام می فرمایند: «آکلُ الرِّبَا و َمُؤْکلُهُ وَ کاتِبُهُ و َشَاهِدُهُ فِیهِ سَوَاءٌ»؛ خورنده (گیرنده) ربا و کسی که ربا می دهد و کسی که شاهد و ناظر ربا است و کسی که نویسنده ربا است در این که کار [[حرام]] انجام می دهند، مساوی هستند.<ref>الکافی، ج۵، ص۱۴۴</ref>
+[[امام علی علیه السلام|امام علی]] علیه السلام می فرمایند: {{متن حدیث|«آکلُ الرِّبَا و َمُؤْکلُهُ وَ کاتِبُهُ و َشَاهِدُهُ فِیهِ سَوَاءٌ»}}؛ خورنده (گیرنده) ربا و کسی که ربا می دهد و کسی که شاهد و ناظر ربا است و کسی که نویسنده ربا است در این که کار [[حرام]] انجام می دهند، مساوی هستند.<ref>الکافی، ج۵، ص۱۴۴</ref>
 '''<I> ربا دین را از بین می برد:</I>'''
@@ سطر ۱۵۵: / سطر ۱۵۵: @@
 '''<I> ربا خوار آتش می خورد:</I>'''
-[[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] صلی الله علیه و آله فرمود: «مَنْ أَکلَ الرِّبَا مَلَأَ اللَّهُ بَطْنَهُ نَاراً بِقَدْرِ مَا أَکلَ مِنْهُ فَإِنْ کسَبَ مِنْهُ مَالًا لَمْ یقْبَلِ اللَّهُ شَیئاً مِنْ عَمَلِهِ و َلَمْ یزَلْ فِی لَعْنَةِ اللَّهِ و َالْمَلَائِکةِ مَا دَامَ عِنْدَهُ مِنْهُ قِیرَاطٌ»؛ کسی که ربا بخورد خداوند شکمش را به مقدار آن چه خورده از آتش پر می کند پس اگر از ربا مالی را به دست آورد عملش را نمی پذیرد و همیشه مورد لعن خدا و [[ملائکه]] است مادامی که قیراتی از مال ربوی نزدش باشد. <ref>[[مستدرک الوسائل]]، ج۱۳، ص۳۳۲</ref>
+[[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] صلی الله علیه و آله فرمود: {{متن حدیث|«مَنْ أَکلَ الرِّبَا مَلَأَ اللَّهُ بَطْنَهُ نَاراً بِقَدْرِ مَا أَکلَ مِنْهُ فَإِنْ کسَبَ مِنْهُ مَالًا لَمْ یقْبَلِ اللَّهُ شَیئاً مِنْ عَمَلِهِ و َلَمْ یزَلْ فِی لَعْنَةِ اللَّهِ و َالْمَلَائِکةِ مَا دَامَ عِنْدَهُ مِنْهُ قِیرَاطٌ»}}؛ کسی که ربا بخورد خداوند شکمش را به مقدار آن چه خورده از آتش پر می کند پس اگر از ربا مالی را به دست آورد عملش را نمی پذیرد و همیشه مورد لعن خدا و [[ملائکه]] است مادامی که قیراتی از مال ربوی نزدش باشد. <ref>[[مستدرک الوسائل]]، ج۱۳، ص۳۳۲</ref>
 '''<I> عذاب برزخی ربا خوار:</I>'''
@@ سطر ۱۶۳: / سطر ۱۶۳: @@
 '''<I> فلسفه حرمت ربا:</I>'''
-[[امام رضا علیه السلام|امام رضا]] علیه السلام فرمود: «عِلَّةُ تَحْرِیمِ الرِّبَا بِالنَّسِیئَةِ لِعِلَّةِ ذَهَابِ الْمَعْرُوفِ وَ تَلَفِ الْأَمْوَالِ و َرَغْبَةِ النَّاسِ فِی الرِّبْحِ و َتَرْکهِمُ الْقَرْضَ و َالْقَرْضُ صَنَائِعُ الْمَعْرُوفِ و َلِمَا فِی ذَلِک مِنَ الْفَسَادِ و َالظُّلْمِ و َفَنَاءِ الْأَمْوَالِ»؛ علت تحریم ربا این است که: خوبی ها از میان جامعه می رود، ثروت های مردم تلف می شود، انسان ها به دنبال افزون طلبی در سود و منفعت می روند، به سبب رایج شدن ربا کسی به دیگری وام نمی دهد و موجب فساد و ظلم و ستم در اجتماع می شود.<ref>وسائل الشیعة، ج۱۸، ص۱۱۷</ref>
+[[امام رضا علیه السلام|امام رضا]] علیه السلام فرمود: {{متن حدیث|«عِلَّةُ تَحْرِیمِ الرِّبَا بِالنَّسِیئَةِ لِعِلَّةِ ذَهَابِ الْمَعْرُوفِ وَ تَلَفِ الْأَمْوَالِ و َرَغْبَةِ النَّاسِ فِی الرِّبْحِ و َتَرْکهِمُ الْقَرْضَ و َالْقَرْضُ صَنَائِعُ الْمَعْرُوفِ و َلِمَا فِی ذَلِک مِنَ الْفَسَادِ و َالظُّلْمِ و َفَنَاءِ الْأَمْوَالِ»}}؛ علت تحریم ربا این است که: خوبی ها از میان جامعه می رود، ثروت های مردم تلف می شود، انسان ها به دنبال افزون طلبی در سود و منفعت می روند، به سبب رایج شدن ربا کسی به دیگری وام نمی دهد و موجب فساد و ظلم و ستم در اجتماع می شود.<ref>وسائل الشیعة، ج۱۸، ص۱۱۷</ref>
-و نیز آن حضرت در جواب پرسشهای محمد بن سنان نوشت: «وَ عِلَّةُ تَحْرِیمِ الرِّبَا لِمَا نَهَی اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ عَنْهُ و َلِمَا فِیهِ مِنْ فَسَادِ الْأَمْوَالِ لِأَنَّ الْإِنْسَانَ إِذَا اشْتَرَی الدِّرْهَمَ بِالدِّرْهَمَینِ کانَ ثَمَنُ الدِّرْهَمِ دِرْهَماً وَ ثَمَنُ الْآخَرِ بَاطِلًا فَبَیعُ الرِّبَا و َشِرَاؤُهُ وَکسٌ عَلَی کلِّ حَالٍ عَلَی الْمُشْتَرِی وَ عَلَی الْبَائِعِ فَحَرَّمَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ عَلَی الْعِبَادِ الرِّبَا لِعِلَّةِ فَسَادِ الْأَمْوَال»؛ چون خداوند نهی فرموده از ربا و چون موجب فساد اموال می شود چون وقتی انسان یک درهم را به دو درهم بفروشد پول برابر یک درهم یک درهم است و یک درهم دیگر باطل است پس خرید و فروش ‍ ربوی بر زیان فروشنده و خریدار است پس از این جهت که موجب فساد اموال می شود خداوند آن را حرام نموده.<ref>[[من لایحضره الفقیه]]، ج۳، ص۵۶۵</ref>
+و نیز آن حضرت در جواب پرسشهای محمد بن سنان نوشت: {{متن حدیث|«وَ عِلَّةُ تَحْرِیمِ الرِّبَا لِمَا نَهَی اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ عَنْهُ و َلِمَا فِیهِ مِنْ فَسَادِ الْأَمْوَالِ لِأَنَّ الْإِنْسَانَ إِذَا اشْتَرَی الدِّرْهَمَ بِالدِّرْهَمَینِ کانَ ثَمَنُ الدِّرْهَمِ دِرْهَماً وَ ثَمَنُ الْآخَرِ بَاطِلًا فَبَیعُ الرِّبَا و َشِرَاؤُهُ وَکسٌ عَلَی کلِّ حَالٍ عَلَی الْمُشْتَرِی وَ عَلَی الْبَائِعِ فَحَرَّمَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ عَلَی الْعِبَادِ الرِّبَا لِعِلَّةِ فَسَادِ الْأَمْوَال»}}؛ چون خداوند نهی فرموده از ربا و چون موجب فساد اموال می شود چون وقتی انسان یک درهم را به دو درهم بفروشد پول برابر یک درهم یک درهم است و یک درهم دیگر باطل است پس خرید و فروش ‍ ربوی بر زیان فروشنده و خریدار است پس از این جهت که موجب فساد اموال می شود خداوند آن را حرام نموده.<ref>[[من لایحضره الفقیه]]، ج۳، ص۵۶۵</ref>
-[[هشام بن حکم]] از امام صادق علیه السلام سؤال کرد در باره علت تحریم ربا حضرت در جواب فرمودند: «إِنَّهُ لَوْ کانَ الرِّبَا حَلَالًا لَتَرَک النَّاسُ التِّجَارَاتِ و َمَا یحْتَاجُونَ إِلَیهِ فَحَرَّمَ اللَّهُ الرِّبَا لِیفِرَّ النَّاسُ مِنَ الْحَرَامِ إِلَی الْحَلَالِ وَ إِلَی التِّجَارَاتِ و َإِلَی الْبَیعِ وَ الشِّرَاءِ فَیبْقَی ذَلِک بَینَهُمْ فِی الْقَرْض»؛ اگر ربا کار حلالی بود مردم از تجارت دست بر می داشتند و آن چه به آن (از صنایع وحرفه ها) محتاج بودند ترک می کردند لذا خداوند ربا را حرام نمود تا مردم از حرام به حلال و تجارت و خرید و فروش رو بیاورند و بین ایشان قرض باقی بماند.<ref>من لایحضره الفقیه، ج۳، ص۵۶۷</ref>
+[[هشام بن حکم]] از امام صادق علیه السلام سؤال کرد در باره علت تحریم ربا حضرت در جواب فرمودند: {{متن حدیث|«إِنَّهُ لَوْ کانَ الرِّبَا حَلَالًا لَتَرَک النَّاسُ التِّجَارَاتِ و َمَا یحْتَاجُونَ إِلَیهِ فَحَرَّمَ اللَّهُ الرِّبَا لِیفِرَّ النَّاسُ مِنَ الْحَرَامِ إِلَی الْحَلَالِ وَ إِلَی التِّجَارَاتِ و َإِلَی الْبَیعِ وَ الشِّرَاءِ فَیبْقَی ذَلِک بَینَهُمْ فِی الْقَرْض»}}؛ اگر ربا کار حلالی بود مردم از تجارت دست بر می داشتند و آن چه به آن (از صنایع وحرفه ها) محتاج بودند ترک می کردند لذا خداوند ربا را حرام نمود تا مردم از حرام به حلال و تجارت و خرید و فروش رو بیاورند و بین ایشان قرض باقی بماند.<ref>من لایحضره الفقیه، ج۳، ص۵۶۷</ref>
 '''<I>ربا بر دو قسم است:</I>'''
@@ سطر ۱۷۵: / سطر ۱۷۵: @@
 '''<I>پست ترین شغل ها:</I>'''
-[[امام باقر]] علیه السلام فرمود: «أَخْبَثُ الْمَکاسِبِ کسْبُ الرِّبَا»؛ پست ترین شغل ها بدست آوردن درآمد از راه ربا می باشد.<ref>الکافی، ج۵، ص۱۴۴</ref>
+[[امام باقر]] علیه السلام فرمود: {{متن حدیث|«أَخْبَثُ الْمَکاسِبِ کسْبُ الرِّبَا»}}؛ پست ترین شغل ها بدست آوردن درآمد از راه ربا می باشد.<ref>الکافی، ج۵، ص۱۴۴</ref>
 '''<I>مرگ ناگهانی:</I>'''

@@ سطر ۱۲۱: / سطر ۱۲۱: @@
 و نیز می دانیم: عرب، در زمان جاهلیت آلودگی شدیدی به رباخواری داشت و مخصوصا محیط مکه محیط رباخواران بود و سرچشمه بسیاری از بدبختی های اجتماعی آن ها نیز همین کار زشت و ظالمانه بود، به همین دلیل قرآن برای ریشه کن ساختن رباخواری حکم تحریم را در چهار مرحله بیان کرده است:
-۱. در آیه ۳۹ [[سوره روم]] نخست درباره ربا به یک پند اخلاقی قناعت شده آن جا که می فرماید: {{متن قرآن|«وَمَا آتَیتُمْ مِنْ رِبًا لِیرْبُوَ فِی أَمْوَالِ النَّاسِ فَلَا یرْبُو عِنْدَ اللَّهِ ۖ وَمَا آتَیتُمْ مِنْ زَکاةٍ تُرِیدُونَ وَجْهَ اللَّهِ فَأُولَٰئِک هُمُ الْمُضْعِفُونَ»}}: و به این طریق اعلام می کند که تنها از دیدگاه افراد کوته بین است که ثروت ربا خواران از راه سود گرفتن افزایش می یابد، اما در پیشگاه خدا چیزی بر آن ها افزوده نمی شود بلکه [[زکات]] و [[انفاق]] در راه خدا است که ثروت ها را افزایش می دهد.
+۱. در [[سوره روم]] نخست درباره ربا به یک پند اخلاقی قناعت شده آن جا که می فرماید: {{متن قرآن|«وَمَا آتَيْتُمْ مِنْ رِبًا لِيَرْبُوَ فِي أَمْوَالِ النَّاسِ فَلَا يَرْبُو عِنْدَ اللَّهِ ۖ وَمَا آتَيْتُمْ مِنْ زَكَاةٍ تُرِيدُونَ وَجْهَ اللَّهِ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُضْعِفُونَ»}}<ref>[[آیه 39 سوره روم|سوره روم، آیه ۳۹.]]</ref>؛ و به این طریق اعلام می کند که تنها از دیدگاه افراد کوته بین است که ثروت ربا خواران از راه سود گرفتن افزایش می یابد، اما در پیشگاه خدا چیزی بر آن ها افزوده نمی شود بلکه [[زکات]] و [[انفاق]] در راه خدا است که ثروت ها را افزایش می دهد.
-۲. در [[سوره نساء]] آیه ۱۶۱ ضمن انتقاد از عادات و رسوم غلط [[یهود|یهود]] به عادت زشت ربا خواری آن ها اشاره کرده و می فرماید: {{متن قرآن|«وَأَخْذِهِمُ الرِّبَا وَقَدْ نُهُوا عَنْهُ...»}}: یکی دیگر از عادات بد آن ها این بود که ربا می خوردند با این که از آن نهی شده بودند.<ref>تفسیر نمونه ج۳ ص۸۸</ref>
+۲. در [[سوره نساء]] ضمن انتقاد از عادات و رسوم غلط [[یهود|یهود]] به عادت زشت ربا خواری آن ها اشاره کرده و می فرماید: {{متن قرآن|«وَأَخْذِهِمُ الرِّبَا وَقَدْ نُهُوا عَنْهُ ...»}}<ref>[[آیه 161 سوره نساء|سوره نساء، آیه ۱۶۱.]]</ref>؛ یکی دیگر از عادات بد آن ها این بود که ربا می خوردند با این که از آن نهی شده بودند.<ref>تفسیر نمونه ج۳ ص۸۸</ref>
 ۳. در آیه مورد بحث چنان که ضمن تفسیر آن خواهیم گفت، حکم تحریم ربا صریحا ذکر شده، اما تنها به یک نوع از انواع ربا که نوع شدید و فاحش آن است اشاره شده است.
@@ سطر ۱۲۹: / سطر ۱۲۹: @@
 ۴. بالاخره در [[سوره بقره]] آیات ۲۷۵ تا ۲۷۹ هر گونه ربا خواری به شدت ممنوع اعلام شده و در حکم جنگ با خدا ذکر گردیده است.
-{{متن قرآن|«یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا لَا تَأْکلُوا الرِّبَا أَضْعَافًا مُضَاعَفَةً...»}}<ref>سوره آل عمران/ آیه ۱۳۰</ref> گفتیم در این آیه اشاره به تحریم ربای فاحش شده و با تعبیر اضعافا مضاعفه بیان گردیده است.
+{{متن قرآن|«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَأْكُلُوا الرِّبَا أَضْعَافًا مُضَاعَفَةً ...»}}<ref>سوره آل عمران، آیه ۱۳۰.</ref>؛ گفتیم در این آیه اشاره به تحریم ربای فاحش شده و با تعبیر اضعافا مضاعفه بیان گردیده است.
 منظور از ربای فاحش این است که سرمایه به شکل تصاعدی در مسیر ربا سیر کند یعنی سود در مرحله نخستین با اصل سرمایه ضمیمه شود و مجموعا مورد ربا قرار گیرند، و به همین ترتیب در هر مرحله، سود به اضافه سرمایه، سرمایه جدیدی را تشکیل دهد، و به این ترتیب در مدت کمی از راه تراکم سود مجموع بدهی بدهکار به چندین برابر اصل بدهی افزایش یابد و به کلی از زندگی ساقط گردد.
@@ سطر ۱۳۵: / سطر ۱۳۵: @@
 به طوری که از روایات و تواریخ استفاده می شود در زمان جاهلیت معمول بود که اگر بدهکار در راس مدت نمی توانست بدهی خود را بپردازد از طلبکار تقاضا می کرد که مجموع سود و اصل بدهی را به شکل سرمایه جدیدی به او قرض بدهد و سود آن را بگیرد!، در عصر ما نیز در میان ربا خواران این ربا خواری بسیار ظالمانه فراوان است.
-{{متن قرآن|«...وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّکمْ تُفْلِحُونَ»}} در پایان آیه می فرماید: اگر می خواهید رستگار شوید باید [[تقوا]] را پیشه کنید و از این [[گناه]] بپرهیزید.
+{{متن قرآن|«... وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ»}}<ref>همان.</ref> در پایان آیه می فرماید: اگر می خواهید رستگار شوید باید [[تقوا]] را پیشه کنید و از این [[گناه]] بپرهیزید.
-*'''د. آیه ۱۶۱ [[سوره نساء]]:'''
+*{{متن قرآن|«وَأَخْذِهِمُ الرِّبَا وَقَدْ نُهُوا عَنْهُ وَأَكْلِهِمْ أَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ ۚ وَأَعْتَدْنَا لِلْكَافِرِينَ مِنْهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا»}}<ref>سوره نساء، آیه ۱۶۱.</ref>؛ و (همچنین) به خاطـر ربا خواری در حالی که از آن نهی شده بودند و خوردن اموال مردم به باطل، و برای کافران آن ها عذاب دردناکی آماده کرده ایم.
 [[یهود]] به خاطر این که ربا خواری می کردند با این که از آن نهی شده بودند، و هم چنین اموال مردم را بنا حق می خوردند، همه این ها سبب شد که گرفتار آن محرومیت شوند {{متن قرآن|«وَأَخْذِهِمُ الرِّبَوا و َقَدْ نهُوا عَنْهُ وَ أَکلِهِمْ أَمْوَلَ النَّاسِ بِالْبَطِلِ»}}.
-گذشته از این کیفر دنیوی، ما آن ها را به کیفرهای اخروی گرفتار خواهیم ساخت و برای کافران آن ها عذاب دردناکی آماده کرده ایم: {{متن قرآن|«و َأَعْتَدْنَا لِلْکفِرِینَ مِنهُمْ عَذَاباً أَلِیماً»}}.
+گذشته از این کیفر دنیوی، ما آن ها را به کیفرهای اخروی گرفتار خواهیم ساخت و برای کافران آن ها عذاب دردناکی آماده کرده ایم: {{متن قرآن|«... وَأَعْتَدْنَا لِلْكَافِرِينَ مِنْهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا»}}.<ref>همان.</ref>
 از این آیه نیز استفاده می شود که تحریم ربا مخصوص به [[اسلام]] نبوده و در اقوام پیشین هم [[حرام]] بوده است، اگر چه در [[تورات]] تحریف یافته کنونی تحریم آن مخصوص به برادران دینی شمرده شده است.

@@ سطر ۸۵: / سطر ۸۵: @@
 و همین، خود مؤید آن بیان ما است که گفتیم: ربا قبل از نزول این آیات حرام شده بود، و همه مردم از آن خبر داشتند، (زیرا اگر حرام نشده بود و به مردم ابلاغ نشده بود مردم ثقیف از دادن بدهی خود امتناع نمی ورزیدند مترجم)، پس ‍ نباید به گفتار بعضی از روایات اعتنا کرد که گفته اند: حرام بودن ربا در اواخر عمر رسول خدا صلی الله علیه و آله نازل شد، و آن جناب هنوز حکم را ابلاغ نکرده از دنیا رحلت فرمود، مانند روایتی که در الدر المنثور آمده که ابن جریر، و [[ابن مردویه ی اصفهانی|ابن مردویه]]، از [[عمر بن خطاب]] روایت کرده اند که روزی در خطبه خود گفت: یکی از آخرین آیاتی که نازل شده، آیه ربا بود، و رسول خـدا صلی الله علیه و آله از دنیا رفت در حالی که حکم آن را برای ما بیان نکرده بود، پس شما هم آن چه را که شک دارید رها کنید، و تنها به آن چه شما را به شک نمی اندازد اکتفا نمائید.
-علاوه بر این که مذهب [[اهل البیت|اهل البیت]] علیهم السلام این است که خدای تعالی پیامبر خود را قبض روح نکرد، مگر بعد از آن که خدا تمامی مایحتاج مردم در امور دین را تشریع کرده، و رسول خدا صلی الله علیه و آله هم برای مردم بیان نموده بود و نیز در الدر المنثور است که آخرین آیه ای که از قرآن نازل شد آیه: {{متن قرآن|«وَاتَّقُوا يَوْمًا تُرْجَعُونَ فِيهِ إِلَى اللَّهِ ...»}}<ref>آیه 281 سوره بقره|سوره بقره، آیه ٢٨١.</ref> است.
+علاوه بر این که مذهب [[اهل البیت|اهل البیت]] علیهم السلام این است که خدای تعالی پیامبر خود را قبض روح نکرد، مگر بعد از آن که خدا تمامی مایحتاج مردم در امور دین را تشریع کرده، و رسول خدا صلی الله علیه و آله هم برای مردم بیان نموده بود و نیز در الدر المنثور است که آخرین آیه ای که از قرآن نازل شد آیه: {{متن قرآن|«وَاتَّقُوا يَوْمًا تُرْجَعُونَ فِيهِ إِلَى اللَّهِ ...»}}<ref>[[آیه 281 سوره بقره|سوره بقره، آیه ٢٨١.]]</ref> است.
 و در مجمع البیان است که از امام صادق علیه السلام روایت شده که فرمود: اگر در اسلام در تحریم ربا تشدید شده برای این است که مردم به سوی اعمال خیر از قبیل [[قرض]] دادن و کمک های بلا عوض روی آورند.
@@ سطر ۹۱: / سطر ۹۱: @@
 و باز در مجمع البیان از علی علیه السلام روایت کرده که فرمود: وقتی خدا بخواهد اهل قریه ای را هلاک کند، ربا در آن شایع می شود.
-مؤلف: در بیان سابق ما مطالبی که این روایات را روشن می سازد، گذشت و نیز در مجمع البیان در ذیل آیه: {{متن قرآن|«وَإِنْ كَانَ ذُو عُسْرَةٍ فَنَظِرَةٌ إِلَىٰ مَيْسَرَةٍ ...»}}<ref>آیه 280 سوره بقره|سوره بقره، آیه ٢٨۰.</ref> گفته: علمای اسلام در حد عسرت و نداری اختلاف کرده اند، از امام صادق علیه السلام روایت شده که فرمود: حد عسرت این است که انسان بیشتر از قوت متوسط خود و عیالش نداشته باشد تا قرض خود را بدهد.
+مؤلف: در بیان سابق ما مطالبی که این روایات را روشن می سازد، گذشت و نیز در مجمع البیان در ذیل آیه: {{متن قرآن|«وَإِنْ كَانَ ذُو عُسْرَةٍ فَنَظِرَةٌ إِلَىٰ مَيْسَرَةٍ ...»}}<ref>[[آیه 280 سوره بقره|سوره بقره، آیه ٢٨۰.]]</ref> گفته: علمای اسلام در حد عسرت و نداری اختلاف کرده اند، از امام صادق علیه السلام روایت شده که فرمود: حد عسرت این است که انسان بیشتر از قوت متوسط خود و عیالش نداشته باشد تا قرض خود را بدهد.
 و نیز در همان کتاب به نقل از [[ابن عباس]] و ضحاک و حسن آمده که مهلت دادن بدهکار دست تنگ در تمامی بدهکاری ها واجب است و همین معنا از امام باقر و امام صادق علیه السلام نیز روایت شده است.
@@ سطر ۱۱۳: / سطر ۱۱۳: @@
 و نیز در روایات آمده است که پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله بعد از نزول این آیات به فرماندار [[مکه|مکه]] دستور داد که اگر آل مغیره که از ربا خواران معروف بودند دست از کار خود بر ندارند با آن ها بجنگد.
-*{{متن قرآن|«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَأْكُلُوا الرِّبَا أَضْعَافًا مُضَاعَفَةً ۖ وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ»}}؛ ای کسانی که ایمان آورده اید ربا (و سود پول) را چند برابر نخورید از خدا بپرهیزید تا رستگار شوید.
+*{{متن قرآن|«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَأْكُلُوا الرِّبَا أَضْعَافًا مُضَاعَفَةً ۖ وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ»}}<ref>[[آیه 130 سوره آل عمران|سوره آل عمران، آیه ۱۳۰.]]</ref>؛ ای کسانی که ایمان آورده اید ربا (و سود پول) را چند برابر نخورید از خدا بپرهیزید تا رستگار شوید.
 '''<I>تحریم رباخواری در چند مرحله:</I>'''

@@ سطر ۷۵: / سطر ۷۵: @@
 مؤلف: قریب به این معنا را صاحب [[مجمع البیان (کتاب)|مجمع البیان]] از حضرت باقر علیه السلام روایت کرده است.
-و نیز در مجمع آمده که سُدی و عکرمه گفته اند: آیه «{{متن قرآن|... وَذَرُوا مَا بَقِيَ مِنَ الرِّبَا...}}»<ref>آیه 278 سوره بقره|سوره بقره، آیه ٢٧٨.</ref>؛ درباره بقیه ربائی نازل شد که عباس و خالد بن ولید که با هم شریک بودند از قبیله بنی عمرو بن عمیر که شاخه ای از ثقیف بودند طلب داشتند و در روزگاری که [[اسلام]] آمد این ها اموال بسیار زیادی از ربا جمع کرده بودند، خدای تعالی این آیه را نازل کرد و به دنبالش رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: هر ربائی که قبل از اسلام و در [[جاهلیت|جاهلیت]] گرفته شده و بقیه ای از آن مانده دیگر پرداختش لازم نیست و اولین ربائی که من باطل می کنم و می بخشم ربای [[عباس بن عبدالمطلب]] است و هر خونی که در جاهلیت ریخته شده [[قصاص]] آن در اسلام برداشته شده و اولین خونی را که من می بخشم خون ربیعة بن حارث بن عبدالمطلب است، که در بنی لیث شیر خورده و پرورش یافته بود و هذیل او را بکشت.
+و نیز در مجمع آمده که سُدی و عکرمه گفته اند: آیه «{{متن قرآن|... وَذَرُوا مَا بَقِيَ مِنَ الرِّبَا...}}»<ref>[[آیه 278 سوره بقره|سوره بقره، آیه ٢٧٨.]]</ref>؛ درباره بقیه ربائی نازل شد که عباس و خالد بن ولید که با هم شریک بودند از قبیله بنی عمرو بن عمیر که شاخه ای از ثقیف بودند طلب داشتند و در روزگاری که [[اسلام]] آمد این ها اموال بسیار زیادی از ربا جمع کرده بودند، خدای تعالی این آیه را نازل کرد و به دنبالش رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: هر ربائی که قبل از اسلام و در [[جاهلیت|جاهلیت]] گرفته شده و بقیه ای از آن مانده دیگر پرداختش لازم نیست و اولین ربائی که من باطل می کنم و می بخشم ربای [[عباس بن عبدالمطلب]] است و هر خونی که در جاهلیت ریخته شده [[قصاص]] آن در اسلام برداشته شده و اولین خونی را که من می بخشم خون ربیعة بن حارث بن عبدالمطلب است، که در بنی لیث شیر خورده و پرورش یافته بود و هذیل او را بکشت.
 مؤلف: نقل این روایت را صاحب الدر المنثور به ابن جریر و ابن منذر و ابن ابی حاتم نسبت داده که از سدی روایت کرده اند با این تفاوت که در روایت این سه نفر آمده که آیه شریفه درباره عباس بن عبدالمطلب و مردی از بنی مغیره نازل شده است.

@@ سطر ۲۷: / سطر ۲۷: @@
 ==آیات مربوط به ربا==
-«{{متن قرآن|{{آیه|2|275}} 💠<ref>[[آیه 275 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۲۷۵.]]</ref> {{آیه|2|276}}<ref>[[آیه 24 سوره بقره|همان، آیه ۲۷۶.]]</ref>}}»؛
+*«{{متن قرآن|{{آیه|2|275}} 💠<ref>[[آیه 275 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۲۷۵.]]</ref> {{آیه|2|276}}<ref>[[آیه 276 سوره بقره|همان، آیه ۲۷۶.]]</ref>}}»؛
 کسانی که ربا می خورند، (در قیامت) بر نمی خیزند مگر مانند کسی که بر اثر تماس شیطان، دیوانه شده (و نمی تواند تعادل خود را حفظ کند، گاهی زمین می خورد، گاهی به پا می خیزد) این به خاطر آن است که گفتند: داد و ستد هم مانند ربا است (و تفاوتی میان آن دو نیست). در حالی که خدا بیع را حلال کرده، و ربا را حرام! (زیرا فرق میان این دو، بسیار است) و اگر کسی اندرز الهی به او رسد، و (از ربا خواری) خودداری کند، سودهایی که در سابق قبل از نزول حکم تحریم به دست آورده، مال اوست، (و این حکم، گذشته را شامل نمی گردد،) و کار او به خدا واگذار می شود، (و گذشته او را خواهد بخشید). اما کسانی که باز گردند (و بار دیگر مرتکب این گناه شوند)، اهل آتش اند، و همیشه در آن می مانند * خداوند، ربا را نابود می کند، و صدقات را افزایش می دهد! و خداوند، هیچ انسان ناسپاس گنهکاری را دوست نمی دارد.
@@ سطر ۹۹: / سطر ۹۹: @@
 و در کافی از امام صادق علیه السلام روایت شده که فرمود: روزی رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلّم بر بالای منبر رفت و پس از حمد خدا و ثنای بر او و درود بر همه انبیایش فرمود: هان ای مردم حاضر به غائبین برسانید، آگاه باشید که هر کس بدهکار تنگدستی را مهلت دهد، بر خدا است که در برابر هر روز مهلت که داده ثواب [[صدقه]] دادن تمامی طلبش را بدهد، (مثلا اگر هزار تومان طلب دارد و بدهکار را به مدت یک سال مهلت داد، خداوند سیصد و شصت هزار تومان صدقه برای او، حساب می کند مترجم) تا آن که طلب خود را وصول کند، آنگاه امام صادق علیه السلام فرمود: آیه: {{متن قرآن|«وَإِنْ كَانَ ذُو عُسْرَةٍ فَنَظِرَةٌ إِلَىٰ مَيْسَرَةٍ ۚ وَأَنْ تَصَدَّقُوا خَيْرٌ لَكُمْ ۖ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ»}}<ref>همان.</ref> به این معنا است که اگر می دانید که تنگ دست است به او از مالتان تصدیق کنید که این برایتان بهتر است... .<ref>ترجمة المیزان، ج۲، ص۶۵۲ تا ص۶۵۶</ref>
-*'''ب. آیات ۲۷۹-۲۷۸ [[سوره بقره]]:'''
+*«{{متن قرآن|{{آیه|2|278}} 💠<ref>[[آیه 278 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۲۷۸.]]</ref> {{آیه|2|279}}<ref>[[آیه 279 سوره بقره|همان، آیه ۲۷۹.]]</ref>}}»؛
-{{متن قرآن|«یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُواْ اتَّقُواْ اللّهَ وَذَرُواْ مَا بَقِی مِنَ الرِّبَا إِن کنتُم مُّؤْمِنِینَ * فَإِن لَّمْ تَفْعَلُواْ فَأْذَنُواْ بِحَرْبٍ مِّنَ اللّهِ وَرَسُولِهِ وَإِن تُبْتُمْ فَلَکمْ رُؤُوسُ أَمْوَالِکمْ لاَتَظْلِمُونَ وَلاَ تُظْلَمُونَ»}}؛ ای کسانی که ایمان آورده اید! از (مخالفت فرمان) خدا به پرهیزید، و آن چه از (مطالبات) ربا باقی مانده، رها کنید، اگر ایمان دارید! اگر (چنین) نمی کنید، بدانید خدا و رسولش، با شما پیکار خواهند کرد! و اگر توبه کنید، سرمایه های شما، از آن شماست اصل سرمایه، بدون سود نه ستم می کنید، و نه بر شما ستم وارد می شود.
+ای کسانی که ایمان آورده اید! از (مخالفت فرمان) خدا به پرهیزید، و آن چه از (مطالبات) ربا باقی مانده، رها کنید، اگر ایمان دارید! اگر (چنین) نمی کنید، بدانید خدا و رسولش، با شما پیکار خواهند کرد! و اگر توبه کنید، سرمایه های شما، از آن شماست اصل سرمایه، بدون سود نه ستم می کنید، و نه بر شما ستم وارد می شود.
 '''<I>شأن نزول:</I>'''
@@ سطر ۱۱۳: / سطر ۱۱۳: @@
 و نیز در روایات آمده است که پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله بعد از نزول این آیات به فرماندار [[مکه|مکه]] دستور داد که اگر آل مغیره که از ربا خواران معروف بودند دست از کار خود بر ندارند با آن ها بجنگد.
-*'''ج. آیه ۱۳۰ [[سوره آل عمران]]:'''
+*{{متن قرآن|«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَأْكُلُوا الرِّبَا أَضْعَافًا مُضَاعَفَةً ۖ وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ»}}؛ ای کسانی که ایمان آورده اید ربا (و سود پول) را چند برابر نخورید از خدا بپرهیزید تا رستگار شوید.
 '''<I>تحریم رباخواری در چند مرحله:</I>'''

@@ سطر ۱۶۱: / سطر ۱۶۱: @@
 و در كافی از امام صادق علیه السلام روايت شده كه فرمود: روزی رسول خدا صلی الله عليه و آله و سلّم بر بالای منبر رفت و پس از حمد خدا و ثنای بر او و درود بر همه انبيايش فرمود: هان ای مردم حاضر به غائبين برسانيد، آگاه باشيد كه هر كس بدهكار تنگدستی را مهلت دهد، بر خدا است كه در برابر هر روز مهلت كه داده ثواب صدقه دادن تمامی طلبش را بدهد، (مثلا اگر هزار تومان طلب دارد و بدهكار را به مدت يك سال مهلت داد، خداوند سيصد و شصت هزار تومان صدقه برای او، حساب می كند مترجم) تا آن كه طلب خود را وصول كند، آنگاه امام صادق علیه السلام فرمود: آيه:{{متن قرآن|«وَإِنْ كَانَ ذُو عُسْرَةٍ فَنَظِرَةٌ إِلَىٰ مَيْسَرَةٍ وَأَنْ تَصَدَّقُوا خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ»}} به اين معنا است كه اگر می دانيد كه تنگ دست است به او از مالتان تصديق كنيد كه اين برايتان بهتر است.
-مؤلف: اين روايت می خواهد جمله: إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ را تفسير كند در سابق معنائی ديگر برای آن كرديم و روايات در اين معانی و مطالب مربوط به آن ها بسيار است، اگر كسی بخواهد همه را ببيند بايد به كتاب قرض از كتب فقهی مراجعه نمايد. (ترجمة الميزان، ج2، ص652 تا ص656)
+مؤلف: اين روايت می خواهد جمله: إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ را تفسير كند در سابق معنائی ديگر برای آن كرديم و روايات در اين معانی و مطالب مربوط به آن ها بسيار است، اگر كسی بخواهد همه را ببيند بايد به كتاب قرض از كتب فقهی مراجعه نمايد. <ref>ترجمة الميزان، ج2، ص652 تا ص656</ref>
 * [[سوره بقره]] آيه 278:
-{{متن قرآن|«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اتَّقُواْ اللّهَ وَذَرُواْ مَا بَقِيَ مِنَ الرِّبَا إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ × فَإِن لَّمْ تَفْعَلُواْ فَأْذَنُواْ بِحَرْبٍ مِّنَ اللّهِ وَرَسُولِهِ وَإِن تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُؤُوسُ أَمْوَالِكُمْ لاَتَظْلِمُونَ وَلاَ تُظْلَمُونَ»}}؛ ای كسانی كه ايمان آورده ايد! از (مخالفت فرمان) خدا به پرهيزيد، و آن چه از (مطالبات) ربا باقی مانده، رها كنيد، اگر ايمان داريد! اگر (چنين) نمی كنيد، بدانيد خدا و رسولش، با شما پيكار خواهند كرد! و اگر توبه كنيد، سرمايه های شما، از آن شماست اصل سرمايه، بدون سود نه ستم می كنيد، و نه بر شما ستم وارد می شود. ([[سوره بقره]]، 278 تا 279)
+{{متن قرآن|«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اتَّقُواْ اللّهَ وَذَرُواْ مَا بَقِيَ مِنَ الرِّبَا إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ × فَإِن لَّمْ تَفْعَلُواْ فَأْذَنُواْ بِحَرْبٍ مِّنَ اللّهِ وَرَسُولِهِ وَإِن تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُؤُوسُ أَمْوَالِكُمْ لاَتَظْلِمُونَ وَلاَ تُظْلَمُونَ»}}؛ ای كسانی كه ايمان آورده ايد! از (مخالفت فرمان) خدا به پرهيزيد، و آن چه از (مطالبات) ربا باقی مانده، رها كنيد، اگر ايمان داريد! اگر (چنين) نمی كنيد، بدانيد خدا و رسولش، با شما پيكار خواهند كرد! و اگر توبه كنيد، سرمايه های شما، از آن شماست اصل سرمايه، بدون سود نه ستم می كنيد، و نه بر شما ستم وارد می شود. <ref>[[سوره بقره]]،آیه278-279</ref>
 '''<I> شان نزول:</I>'''
@@ سطر ۱۷۹: / سطر ۱۷۹: @@
 * [[سوره آل عمران]]:
-{{متن قرآن|«يَأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُوا لاتَأْكلُوا الرِّبَوا أَضعَفاً مُّضعَفَةً وَاتَّقُوااللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ»}}(130)؛ ای كسانی كه ايمان آورده ايد ربا (و سود پول) را چند برابر نخوريد از خدا بپرهيزيد تا رستگار شويد. ([[سوره آل عمران]]، 130)
+{{متن قرآن|«يَأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُوا لاتَأْكلُوا الرِّبَوا أَضعَفاً مُّضعَفَةً وَاتَّقُوااللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ»}}(130)؛ ای كسانی كه ايمان آورده ايد ربا (و سود پول) را چند برابر نخوريد از خدا بپرهيزيد تا رستگار شويد. <ref>[[سوره آل عمران]]،آیه 130</ref>
 '''<I> تحريم رباخواری در چند مرحله</I>'''
@@ سطر ۱۸۹: / سطر ۱۸۹: @@
 ـ در آيه 39 [[سوره روم]] نخست درباره ربا به يك پند اخلاقی قناعت شده آن جا كه می فرمايد: {{متن قرآن|«وَمَا آتَيْتُمْ مِنْ رِبًا لِيَرْبُوَ فِي أَمْوَالِ النَّاسِ فَلَا يَرْبُو عِنْدَ اللَّهِ ۖ وَمَا آتَيْتُمْ مِنْ زَكَاةٍ تُرِيدُونَ وَجْهَ اللَّهِ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُضْعِفُونَ»}}: و به اين طريق اعلام می كند كه تنها از ديدگاه افراد كوته بين است كه ثروت ربا خواران از راه سود گرفتن افزايش می يابد، اما در پيشگاه خدا چيزی بر آن ها افزوده نمی شود بلكه [[زكات]] و انفاق در راه خدا است كه ثروت ها را افزايش می دهد.
-ـ در [[سوره نساء]] آيه 161 ضمن انتقاد از عادات و رسوم غلط يهود به عادت زشت ربا خواری آن ها اشاره كرده و می فرمايد: {{متن قرآن|«وَأَخْذِهِمُ الرِّبَا وَقَدْ نُهُوا عَنْهُ...»}}: يكی ديگر از عادات بد آن ها اين بود كه ربا می خوردند با اين كه از آن نهی شده بودند. (تفسير نمونه ج3 ص88)
+ـ در [[سوره نساء]] آيه 161 ضمن انتقاد از عادات و رسوم غلط يهود به عادت زشت ربا خواری آن ها اشاره كرده و می فرمايد: {{متن قرآن|«وَأَخْذِهِمُ الرِّبَا وَقَدْ نُهُوا عَنْهُ...»}}: يكی ديگر از عادات بد آن ها اين بود كه ربا می خوردند با اين كه از آن نهی شده بودند. <ref>تفسير نمونه ج3 ص88</ref>
 ـ در آيه مورد بحث چنان كه ضمن تفسير آن خواهيم گفت، حكم تحريم ربا صريحا ذكر شده، اما تنها به يك نوع از انواع ربا كه نوع شديد و فاحش آن است اشاره شده است.
@@ سطر ۲۰۵: / سطر ۲۰۵: @@
 * [[سوره نساء]]:
-{{متن قرآن|«وَأَخْذِهِمُ الرِّبَوا و َقَدْ نهُوا عَنْهُ وَ أَكلِهِمْ أَمْوَلَ النَّاسِ بِالْبَطِلِ و َأَعْتَدْنَا لِلْكَفِرِينَ مِنهُمْ عَذَاباً أَلِيماً»}}(161)؛ و (همچنين) به خاطـر ربا خواری در حالی كه از آن نهی شده بودند و خوردن اموال مردم به باطل، و برای كافران آن ها عذاب دردناكی آماده كرده ايم. ([[سوره نساء]]، 161)
+{{متن قرآن|«وَأَخْذِهِمُ الرِّبَوا و َقَدْ نهُوا عَنْهُ وَ أَكلِهِمْ أَمْوَلَ النَّاسِ بِالْبَطِلِ و َأَعْتَدْنَا لِلْكَفِرِينَ مِنهُمْ عَذَاباً أَلِيماً»}}(161)؛ و (همچنين) به خاطـر ربا خواری در حالی كه از آن نهی شده بودند و خوردن اموال مردم به باطل، و برای كافران آن ها عذاب دردناكی آماده كرده ايم. <ref>[[سوره نساء]]،آیه161</ref>
-به خاطر اين كه ربا خواری مي كردند با اين كه از آن نهی شده بودند، و هم چنين اموال مردم را بنا حق مي خوردند، همه اين ها سبب شد كه گرفتار آن محروميت شوند و اخذهم الربوا و قد نهوا عنه و اكلهم اموال الناس بالباطل.
+به خاطر اين كه ربا خواری مي كردند با اين كه از آن نهی شده بودند، و هم چنين اموال مردم را بنا حق مي خوردند، همه اين ها سبب شد كه گرفتار آن محروميت شوند {{متن قرآن|«وَأَخْذِهِمُ الرِّبَوا و َقَدْ نهُوا عَنْهُ وَ أَكلِهِمْ أَمْوَلَ النَّاسِ بِالْبَطِلِ»}}.
-گذشته از اين كيفر دنيوی، ما آن ها را به كيفرهای اخروی گرفتار خواهيم ساخت و برای كافران آن ها عذاب دردناكی آماده كرده ايم: واعتدنا للكافرين منهم عذابا اليما.
+گذشته از اين كيفر دنيوی، ما آن ها را به كيفرهای اخروی گرفتار خواهيم ساخت و برای كافران آن ها عذاب دردناكی آماده كرده ايم: {{متن قرآن|«و َأَعْتَدْنَا لِلْكَفِرِينَ مِنهُمْ عَذَاباً أَلِيماً»}}.
 از اين آيه نيز استفاده مي شود كه تحريم ربا مخصوص به [[اسلام]] نبوده و در اقوام پيشين هم حرام بوده است، اگر چه در [[تورات]] تحريف يافته كنونی تحريم آن مخصوص به برادران دينی شمرده شده است.