راستگویی و صداقت - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi: /* مراتب صداقت */

2025-03-09T16:32:48Z

‏مراتب صداقت

Mohammadi: /* مراتب صداقت */

2025-03-09T16:31:51Z

‏مراتب صداقت

Mohammadi: /* صداقت در روایات */

2025-03-09T16:18:30Z

‏صداقت در روایات

Mohammadi: /* صداقت در آیات قرآن */

2025-03-09T15:52:03Z

‏صداقت در آیات قرآن

Mohammadi: /* صداقت در آیات قرآن */

2025-03-08T18:37:27Z

‏صداقت در آیات قرآن

مهدی موسوی: ویرایش

2021-05-19T07:06:49Z

ویرایش

نمایش تغییرات

Zamani در ‏۵ ژانویهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۸:۳۸

2021-01-05T08:38:40Z

سید مهدی خدایی: 7پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

2019-11-30T06:29:58Z

7پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

Aghajani در ‏۱۴ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۱۶

2019-09-14T05:16:35Z

Aghajani در ‏۱۴ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۱۵

2019-09-14T05:15:28Z

@@ سطر ۶۴: / سطر ۶۴: @@
 پس از آن صدق در عزم است. و عزم همان تصمیم قاطع براى انجام کار نیک است. عزم و تصمیم همیشه مقارن با خود عمل نیست. گاهى قبل از رسیدن وقت عمل انسان براى انجام آن تصمیم مى گیرد. مثلا با خود مى گوید: اگر خدا مالى به من دهد تمام یا قسمتى از آن را [[صدقه]] خواهم داد یا اگر با دشمنى برخورد کنم در راه خدا با او مبارزه مى کنم و باکى ندارم اگر چه کشته شوم. این تصمیم گاهى مشوب به نوعى ضعف و تردید است که با صدق در تصمیم متضاد مى باشد.
-مرحله بعد صدق در وفا به تصمیم است، نفس انسان در تصمیم گیرى دست و دل باز است، چـون وعده دادن مشقتى ندارد، ولى هنگامى که وقت عمل مى رسد و انسان مى تواند به تصمیم خود عمل کند، امیال و شهوات به هیجان مى آیند و تصمیم فراموش مى شود. و این مخالف صدق در تصمیم است. ولذا [[قرآن|قرآن کریم]] مى فرماید: {{متن قرآن|«مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ ...»}}<ref>[[آیه 23 سوره احزاب|سوره احزاب، آیه ۲۳.]]</ref>؛ یعنى افرادى که به عهد خویش وفاء نمودند.<ref>   </ref>
+مرحله بعد صدق در وفا به تصمیم است، نفس انسان در تصمیم گیرى دست و دل باز است، چـون وعده دادن مشقتى ندارد، ولى هنگامى که وقت عمل مى رسد و انسان مى تواند به تصمیم خود عمل کند، امیال و شهوات به هیجان مى آیند و تصمیم فراموش مى شود. و این مخالف صدق در تصمیم است. ولذا [[قرآن|قرآن کریم]] مى فرماید: {{متن قرآن|«مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ ...»}}<ref>[[آیه 23 سوره احزاب|سوره احزاب، آیه ۲۳.]]</ref>؛ یعنى افرادى که به عهد خویش وفاء نمودند.
 مرحله بعد صدق در اعمال است، به این معنى که انسان در مقام عمل تمام تلاش خود را به کار گیرد تا ظاهرش مخالف باطن نباشد. البته منظور این نیست که ظاهر را مطابق باطن کند و به طور کلى دست از عمل بردارد، بلکه باید باطنش ‍ را به گونه اى مسخّر کند که با اعمال ظاهرش مطابق باشد، و این گونه عمل، عمل [[ریا|ریایى]] نیست. زیرا ریا کار کسى است که براى مردم عمل مى کند. ولى چه بسیار کسانى که در نماز با حالت خشوع مى ایستند و قصد ریا ندارند، اما در عین حال قلبشان از نماز غافل است. هر کس به او نگاه مى کند، مى بیند که در مقابل خداى تعالى ایستاده، در حالى که او در باطن در میان بازار، در مقابل یکى از امیال و شهوات خویش ایستاده است. همچنین گاهى انسان با سکون و وقار راه مى رود در حالى که درونش داراى سکون و وقار نیست. چنین انسانى در عملش صادق نیست اگر چه به مردم توجه، و تصمیم ریا نداشته باشد. راه نجات از این حال، تعادل ظاهر و باطن است به این معنى که باطنش مطابق یا بهتر از ظاهرش باشد. چنان که [[امیرالمومنین|امیرالمؤمنین]] علیه السّلام فرمود: به خدا قسم شما را به طاعتى ترغیب نمى کنم مگر آن که خود قبل از شما انجامش مى دهم و از معصیتى نهى نمى کنم مگر آن که قبل از شما از آن کناره مى گیرم.

@@ سطر ۶۴: / سطر ۶۴: @@
 پس از آن صدق در عزم است. و عزم همان تصمیم قاطع براى انجام کار نیک است. عزم و تصمیم همیشه مقارن با خود عمل نیست. گاهى قبل از رسیدن وقت عمل انسان براى انجام آن تصمیم مى گیرد. مثلا با خود مى گوید: اگر خدا مالى به من دهد تمام یا قسمتى از آن را [[صدقه]] خواهم داد یا اگر با دشمنى برخورد کنم در راه خدا با او مبارزه مى کنم و باکى ندارم اگر چه کشته شوم. این تصمیم گاهى مشوب به نوعى ضعف و تردید است که با صدق در تصمیم متضاد مى باشد.
-مرحله بعد صدق در وفا به تصمیم است، نفس انسان در تصمیم گیرى دست و دل باز است، چـون وعده دادن مشقتى ندارد، ولى هنگامى که وقت عمل مى رسد و انسان مى تواند به تصمیم خود عمل کند، امیال و شهوات به هیجان مى آیند و تصمیم فراموش مى شود. و این مخالف صدق در تصمیم است. ولذا [[قرآن|قرآن کریم]] مى فرماید: {{متن قرآن|«رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدوا اللّهَ عَلَیهِ»}}؛ یعنى افرادى که به عهد خویش وفاء نمودند.<ref> احزاب، ۳۳  </ref>
+مرحله بعد صدق در وفا به تصمیم است، نفس انسان در تصمیم گیرى دست و دل باز است، چـون وعده دادن مشقتى ندارد، ولى هنگامى که وقت عمل مى رسد و انسان مى تواند به تصمیم خود عمل کند، امیال و شهوات به هیجان مى آیند و تصمیم فراموش مى شود. و این مخالف صدق در تصمیم است. ولذا [[قرآن|قرآن کریم]] مى فرماید: {{متن قرآن|«مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ ...»}}<ref>[[آیه 23 سوره احزاب|سوره احزاب، آیه ۲۳.]]</ref>؛ یعنى افرادى که به عهد خویش وفاء نمودند.<ref>   </ref>
 مرحله بعد صدق در اعمال است، به این معنى که انسان در مقام عمل تمام تلاش خود را به کار گیرد تا ظاهرش مخالف باطن نباشد. البته منظور این نیست که ظاهر را مطابق باطن کند و به طور کلى دست از عمل بردارد، بلکه باید باطنش ‍ را به گونه اى مسخّر کند که با اعمال ظاهرش مطابق باشد، و این گونه عمل، عمل [[ریا|ریایى]] نیست. زیرا ریا کار کسى است که براى مردم عمل مى کند. ولى چه بسیار کسانى که در نماز با حالت خشوع مى ایستند و قصد ریا ندارند، اما در عین حال قلبشان از نماز غافل است. هر کس به او نگاه مى کند، مى بیند که در مقابل خداى تعالى ایستاده، در حالى که او در باطن در میان بازار، در مقابل یکى از امیال و شهوات خویش ایستاده است. همچنین گاهى انسان با سکون و وقار راه مى رود در حالى که درونش داراى سکون و وقار نیست. چنین انسانى در عملش صادق نیست اگر چه به مردم توجه، و تصمیم ریا نداشته باشد. راه نجات از این حال، تعادل ظاهر و باطن است به این معنى که باطنش مطابق یا بهتر از ظاهرش باشد. چنان که [[امیرالمومنین|امیرالمؤمنین]] علیه السّلام فرمود: به خدا قسم شما را به طاعتى ترغیب نمى کنم مگر آن که خود قبل از شما انجامش مى دهم و از معصیتى نهى نمى کنم مگر آن که قبل از شما از آن کناره مى گیرم.
@@ سطر ۷۰: / سطر ۷۰: @@
 مرحله بعـد که بالاترین و کمیاب ترین مرتبه صدق است، صدق در مقامات [[دین|دین]] مى باشد، مثل صدق در [[خوف و رجاء|خوف و رجا]]، تعظیم پروردگار، [[زهد]]، محبت، [[توکل|توکل]] و سائر مکارم اخلاق، زیرا هر یک از این اخلاقیات مبدئى دارند که به مجرد ظهور آن مبدأ نام خلق بر آن نهاده مى شود ولى در حقیقت هر یک از آن ها کمال و حقیقتى دارد و صادق کسى است که به حقیقت آن ها برسد.
-قرآن کریم مى فرماید: {{متن قرآن|«انَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِینَ آمَنُوا بِاللّهِ و َرَسُولِهِ ثُمَّ لَمْ یرْتابوا و َجاهَدوا بِامْوالِهِمْ وَ انْفُسِهِمْ فی سَبِیلِ اللّهِ اولئِک هُمُ الصّادِقُونَ»}}.<ref> سوره حجرات، ۱۵  </ref> و مى فرماید: {{متن قرآن|«وَلکنَّ البِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللّهِ وَالْیوْمِ الاخِر..}}{{متن قرآن|.. والصّابرینَ فِى الْبَأساءِ وَالضَّرّاءِ وَ حِینَ الْبَأْسِ اولئِک الَّذِینَ صَدَقُوا»}}.<ref> بقره، ۱۷۷ </ref>
+قرآن کریم مى فرماید: «{{متن قرآن|{{آیه|49|15}}}}»<ref>سوره حجرات، آیه ۱۵.</ref>؛ و مى فرماید: {{متن قرآن|«... وَلَٰكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ... وَالصَّابِرِينَ فِي الْبَأْسَاءِ وَالضَّرَّاءِ وَحِينَ الْبَأْسِ ۗ أُولَٰئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا ...»}}.<ref>سوره بقره، آیه ۱۷۷.</ref>
 از [[ابوذر غفاری|ابوذر]] رحمه اللّه درباره [[ایمان|ایمان]] سؤال شد، ایشان در جواب همین آیه را تلاوت کرد. به او گفتند: ما درباره ایمان از تو سؤال کردیم ولى تو درباره صدق جواب فرمودى. فرمود: من هم وقتى از رسول خدا درباره ایمان سؤال کردم این آیه را تلاوت فرمود. به عنوان مثال، صفت خوف را در نظر مى گیریم، هر کس که ایمان مى آورد داراى صفت خوف است. به طورى که مى توان او را خائف نامید، ولى در مراتب اولیه، این خوف به حدّ صدق و حقیقت نرسیده است، و لذا مى بینیم وقتى کسى از سلطانى یا راهزنى ـ در ضمن سفر ـ مى ترسد، رنگش زرد مى شود، اعضایش به لرزه مى آید، و زندگى بر او مکدّر مى گردد، خورد و خوابش ‍ آشفته و افکارش مشوش مى شود به طوری که از قیام به وظائف خانوادگى عاجز مى ماند و گاهى از وطن آواره و حالت انس و راحتش به وحشت و مشقّت مبدل مى گردد، و خود را در معرض خطرهاى فراوان قرار مى دهد تا به آن چه مى ترسد گرفتار نشود. ولى همین شخص در حالى که ادعاى خوف از خدا را دارد معصیت مى کند و هیچ یک از این آثار در او ظاهر نمى شود.
@@ سطر ۷۸: / سطر ۷۸: @@
 بنده ممکن است در همه امور صادق باشد که در این صورت صدّیق نامیده مى شود. و ممکن است فقط در بعضى از امور صادق باشد که در این صورت فقط نسبت به آن امور صادق نامیده مى شود مثل صادق القول و صادق العمل.
-در [[مصباح الشریعة (کتاب)|مصباح الشریعة]] از [[امام صادق علیه السلام|امام صادق]] علیه السّلام روایت شده: اگر مى خواهى بدانى صادق هستى یا نه، حقیقت آنچه را در دل دارى با آنچه به زبان مى آورى با معیار و میزان الهى بسنج، آن چنان که گوئى روز قیامت است. روزى که [[قرآن کریم]] درباره آن مى فرماید: {{متن قرآن|«و َالْوَزْنُ یوْمَئِذٍ الْحَقُّ»}}؛ روز قیامت روز سنجیدن اعمال است.<ref> سوره اعراف، ۸ </ref> پس اگر ظاهر و باطنت را یکسان یافتى، صادقى. پائین ترین مرتبه صدق آن است که زبانت با قلبت و قلبت با زبانت مخالف نباشد».<ref>الاخلاق، سید عبدالله شبر، محمدرضا جباران در دسترس در [http://ketaab.iec-md.org/AKHLAAQ/akhlaaq_shobr_23.html#262 کتابخانه مسجد جامع واشنگتن]، بازیابی: ۲۷ آبان ۱۳۹۴</ref>
+در [[مصباح الشریعة (کتاب)|مصباح الشریعة]] از [[امام صادق علیه السلام|امام صادق]] علیه السّلام روایت شده: اگر مى خواهى بدانى صادق هستى یا نه، حقیقت آنچه را در دل دارى با آنچه به زبان مى آورى با معیار و میزان الهى بسنج، آن چنان که گوئى روز قیامت است. روزى که [[قرآن کریم]] درباره آن مى فرماید: {{متن قرآن|«وَالْوَزْنُ يَوْمَئِذٍ الْحَقُّ»}}<ref>[[آیه 8 سوره اعراف|سوره اعراف، آیه  ۸.]]</ref>؛ روز قیامت روز سنجیدن اعمال است. پس اگر ظاهر و باطنت را یکسان یافتى، صادقى. پائین ترین مرتبه صدق آن است که زبانت با قلبت و قلبت با زبانت مخالف نباشد».<ref>الاخلاق، سید عبدالله شبر، محمدرضا جباران در دسترس در [http://ketaab.iec-md.org/AKHLAAQ/akhlaaq_shobr_23.html#262 کتابخانه مسجد جامع واشنگتن]، بازیابی: ۲۷ آبان ۱۳۹۴</ref>
 ==پانویس==

@@ سطر ۳۰: / سطر ۳۰: @@
 ==صداقت در روایات==
-۱ـ وَقَالَ صلى الله علیه و آله و سلم لَا یسْتَقِیمُ إِیمَانُ عَبْدٍ حَتَّى یسْتَقِیمَ قَلْبُهُ وَ لَایسْتَقِیمُ قَلْبُهُ حَتَّى یسْتَقِیمَ لِسَانُهُ؛ [[پیامبر اسلام|پیامبر اسلام]] صلى الله و آله و سلم فرمود: ایمان بنده اى به درستى نمى گراید تا قلبش درست شود، و قلبش درست نمى شود تا زبانش درست (و راستگو) شود! <ref> محدث نوری، مستدرک الوسائل، ج۹، ص۳۱ </ref>
+۱ـ {{متن حدیث|«وَقَالَ صلى الله علیه و آله و سلم لَا یسْتَقِیمُ إِیمَانُ عَبْدٍ حَتَّى یسْتَقِیمَ قَلْبُهُ وَ لَایسْتَقِیمُ قَلْبُهُ حَتَّى یسْتَقِیمَ لِسَانُهُ»}}؛ [[پیامبر اسلام|پیامبر اسلام]] صلى الله و آله و سلم فرمود: ایمان بنده اى به درستى نمى گراید تا قلبش درست شود، و قلبش درست نمى شود تا زبانش درست (و راستگو) شود! <ref> محدث نوری، مستدرک الوسائل، ج۹، ص۳۱ </ref>
-۲ـ عَنْهُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِیسَى عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ و َغَیرِهِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ لَا تَغْتَرُّوا بِصَلَاتِهِمْ و َلَا بِصِیامِهِمْ فَإِنَّ الرَّجُلَ رُبَّمَا لَهِجَ بِالصَّلَاةِ وَ الصَّوْمِ حَتَّى لَوْ تَرَکهُ اسْتَوْحَشَ وَلَکنِ اخْتَبِرُوهُمْ عِنْدَ صِدْقِ الْحَدِیثِ وَ أَدَاءِ الْأَمَانَةِ؛ [[امام صادق علیه السلام|امام صادق]] علیه السلام فرمود: گول نماز و روزه دیگران نخورید چه بسا کسى به نماز و روزه شیفته می شود تا آن جا که اگر ترک کند به هراس مى افتد، ولى آن ها را به راستگویى و امانتدارى امتحان کنید. <ref> شیخ کلینی، الکافی، ج۲، ص۱۰۴ باب الصدق و أداء الامانة </ref>
+۲ـ {{متن حدیث|«عَنْهُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِیسَى عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ و َغَیرِهِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ لَا تَغْتَرُّوا بِصَلَاتِهِمْ و َلَا بِصِیامِهِمْ فَإِنَّ الرَّجُلَ رُبَّمَا لَهِجَ بِالصَّلَاةِ وَ الصَّوْمِ حَتَّى لَوْ تَرَکهُ اسْتَوْحَشَ وَلَکنِ اخْتَبِرُوهُمْ عِنْدَ صِدْقِ الْحَدِیثِ وَ أَدَاءِ الْأَمَانَةِ»}}؛ [[امام صادق علیه السلام|امام صادق]] علیه السلام فرمود: گول نماز و روزه دیگران نخورید چه بسا کسى به نماز و روزه شیفته می شود تا آن جا که اگر ترک کند به هراس مى افتد، ولى آن ها را به راستگویى و امانتدارى امتحان کنید. <ref> شیخ کلینی، الکافی، ج۲، ص۱۰۴ باب الصدق و أداء الامانة </ref>
 شرح: گاهى ترس از تکفیر مردم یا طمع به مال و تعظیم آن ها یا جهات دنیوى دیگر موجب می شود که انسان بر [[نماز]] و [[روزه]] مداومت کند و آن ها را ترک نکند، پس نماز و روزه معیار کامل و همیشگى نیکى و ترس از خدا نیست. ولى راستگویى و امانتدارى چون گاهى زیان مالى در بر دارد و از اغراض دنیوى خالى است در نتیجه باعث و موجبش ، ترس از خدا و ملکه [[عدالت]] و [[تقوا]] است. علاوه بر این که این دو صفت موجب کمال نفس و صفات نیک دیگر است چنان که راستگویى ملازمه عدم [[نفاق]] و [[ریا|ریا]] و [[تهمت]] و امثال آن است.
-۳ـ عَنْهُ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَبْدِاللَّهِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ قَالَ أَمِیرُالْمُؤْمِنِینَ علیه السلام إِنَّ لِأَهْلِ الدِّینِ عَلَامَاتٍ یعْرَفُونَ بِهَا صِدْقَ الْحَدِیثِ؛ [[امام علی علیه السلام|امام على]] علیه السلام: براى دینداران علاماتى است یکى از آن ها راستگویى است.<ref> شیخ کلینی، الکافی، ج۲، ص۲۳۹ باب المؤمن و علاماته و صفاته </ref>
+۳ـ {{متن حدیث|«عَنْهُ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَبْدِاللَّهِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ قَالَ أَمِیرُالْمُؤْمِنِینَ علیه السلام إِنَّ لِأَهْلِ الدِّینِ عَلَامَاتٍ یعْرَفُونَ بِهَا صِدْقَ الْحَدِیثِ»}}؛ [[امام علی علیه السلام|امام على]] علیه السلام: براى دینداران علاماتى است یکى از آن ها راستگویى است.<ref> شیخ کلینی، الکافی، ج۲، ص۲۳۹ باب المؤمن و علاماته و صفاته </ref>
-۴ـ مُحَمَّدُ بْنُ یحْیى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ عَمَّارِ بْنِ مَرْوَانَ قَالَ أَوْصَانِی أَبُو عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام فَقَالَ أُوصـِیک بِتَقْوَى اللَّهِ وَ أَدَاءِ الْأَمَانَةِ و َصِدْقِ الْحَدِیثِ و َحُسْنِ الصِّحَابَة؛ عمار ابن مروان می گوید وصیت کرد [[امام صادق]] علیه السلام مرا به تقوا و امانتدارى و راستگویى و خوب همنشینى با دیگران.<ref> شیخ کلینی، الکافی، ج۲، ص۶۶۹ باب حسن الصحابة و حق الصاحب فی السفر </ref>
+۴ـ {{متن حدیث|«مُحَمَّدُ بْنُ یحْیى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ عَمَّارِ بْنِ مَرْوَانَ قَالَ أَوْصَانِی أَبُو عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام فَقَالَ أُوصـِیک بِتَقْوَى اللَّهِ وَ أَدَاءِ الْأَمَانَةِ و َصِدْقِ الْحَدِیثِ و َحُسْنِ الصِّحَابَة»}}؛ عمار ابن مروان می گوید وصیت کرد [[امام صادق]] علیه السلام مرا به تقوا و امانتدارى و راستگویى و خوب همنشینى با دیگران.<ref> شیخ کلینی، الکافی، ج۲، ص۶۶۹ باب حسن الصحابة و حق الصاحب فی السفر </ref>
-۵ـ مُحَمَّدُ بْنُ یحْیى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ عَلِی بْنِ الْحَکمِ عَنِ الْحُسَینِ بْنِ أَبی الْعَلَاءِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ إِنَّ اللَّهَ عـَزَّوَجَلَّ لَمْ یبْعَثْ نَبِیاً إِلَّا بِصِدْقِ الْحَدِیثِ وَأَدَاءِ الْأَمَانَةِ إِلَى الْبَرِّ وَ الْفَاجِرِ؛ [[امام صادق علیه السلام|امام صادق]] علیه السلام: خداوند عزوجل هیچ پیامبرى را مبعوث نفرمود جز با راستگویى و امانتدارى به نیکوکار و بدکار.<ref> شیخ کلینی، الکافی، ج۲، ص۱۰۴ باب الصدق و أداء الامانة </ref>
+۵ـ {{متن حدیث|«مُحَمَّدُ بْنُ یحْیى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ عَلِی بْنِ الْحَکمِ عَنِ الْحُسَینِ بْنِ أَبی الْعَلَاءِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ إِنَّ اللَّهَ عـَزَّوَجَلَّ لَمْ یبْعَثْ نَبِیاً إِلَّا بِصِدْقِ الْحَدِیثِ وَأَدَاءِ الْأَمَانَةِ إِلَى الْبَرِّ وَ الْفَاجِرِ»}}؛ [[امام صادق علیه السلام|امام صادق]] علیه السلام: خداوند عزوجل هیچ پیامبرى را مبعوث نفرمود جز با راستگویى و امانتدارى به نیکوکار و بدکار.<ref> شیخ کلینی، الکافی، ج۲، ص۱۰۴ باب الصدق و أداء الامانة </ref>
-۶ـ مُحَمَّدُ بْنُ یحْیى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ عَلِی بْنِ الْحَکمِ قَالَ قَالَ أَبُو الْوَلِیدِ حَسَنُ بْنُ زِیادٍ الصَّیقَلُ قَالَ أَبُو عَبْدِاللَّهِ علیه السلام مَنْ صَدَقَ لِسَانُهُ زَکى عَمَلُه؛ امام صادق علیه السلام: هر که راستگو باشد، عملش هم بدون غل و غش خواهد بود.<ref> شیخ کلینی، الکافی، ج۲، ص۱۰۵ باب الصدق و أداء الامانة </ref>
+۶ـ {{متن حدیث|«مُحَمَّدُ بْنُ یحْیى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ عَلِی بْنِ الْحَکمِ قَالَ قَالَ أَبُو الْوَلِیدِ حَسَنُ بْنُ زِیادٍ الصَّیقَلُ قَالَ أَبُو عَبْدِاللَّهِ علیه السلام مَنْ صَدَقَ لِسَانُهُ زَکى عَمَلُه»}}؛ امام صادق علیه السلام: هر که راستگو باشد، عملش هم بدون غل و غش خواهد بود.<ref> شیخ کلینی، الکافی، ج۲، ص۱۰۵ باب الصدق و أداء الامانة </ref>
-۷ـ محَمَّدُ بْنُ یحْیى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَینِ عَنْ مُوسَى بْنِ سَعْدَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِی الْمِقْدَامِ قَالَ قَالَ لِی أَبُو جَعْفَرٍ علیه السلام فِی أَوَّلِ دَخْلَةٍ دَخَلْتُ عَلَیهِ تَعَلَّمُوا الصِّدْقَ قَبْلَ الْحَدِیث؛ عمر ابن ابى المقداد گوید نخستین بار که خدمت [[امام باقر]] علیه السلام رسیدم حضرت فرمود قبل از یاد گرفتن حدیث (و مسائل دین) راستگویى را بیاموز.<ref> شیخ کلینی، الکافی، ج۲، ص۱۰۴ باب الصدق و أداء الامانة </ref>
+۷ـ {{متن حدیث|«محَمَّدُ بْنُ یحْیى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَینِ عَنْ مُوسَى بْنِ سَعْدَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِی الْمِقْدَامِ قَالَ قَالَ لِی أَبُو جَعْفَرٍ علیه السلام فِی أَوَّلِ دَخْلَةٍ دَخَلْتُ عَلَیهِ تَعَلَّمُوا الصِّدْقَ قَبْلَ الْحَدِیث»}}؛ عمر ابن ابى المقداد گوید نخستین بار که خدمت [[امام باقر]] علیه السلام رسیدم حضرت فرمود قبل از یاد گرفتن حدیث (و مسائل دین) راستگویى را بیاموز.<ref> شیخ کلینی، الکافی، ج۲، ص۱۰۴ باب الصدق و أداء الامانة </ref>
-۸ـ عَلِی بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیرٍ عَنْ أَبی إِسْمَاعِیلَ الْبَصْرِی عَنْ فُضـَیلِ بْنِ یسَارٍ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِاللَّهِ علیه السلام یا فُضَیلُ إِنَّ الصَّادِقَ أَوَّلُ مَنْ یصَدِّقُهُ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ یعْلَمُ أَنَّهُ صَادِقٌ وَ تُصَدِّقُهُ نَفْسُهُ تَعْلَمُ أَنَّهُ صَادِقٌ؛ امام صادق علیه السلام: نخستین کسى که راستگو را تصدیق می کند خداى عزوجل است که می داند او راستگو است و خودش ‍ هم خود را تصدیق می کند و می داند راستگو است.<ref> شیخ کلینی، الکافی، ج۲، ص۱۰۴ باب الصدق و أداء الامانة </ref>
+۸ـ {{متن حدیث|«عَلِی بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیرٍ عَنْ أَبی إِسْمَاعِیلَ الْبَصْرِی عَنْ فُضـَیلِ بْنِ یسَارٍ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِاللَّهِ علیه السلام یا فُضَیلُ إِنَّ الصَّادِقَ أَوَّلُ مَنْ یصَدِّقُهُ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ یعْلَمُ أَنَّهُ صَادِقٌ وَ تُصَدِّقُهُ نَفْسُهُ تَعْلَمُ أَنَّهُ صَادِقٌ»}}؛ امام صادق علیه السلام: نخستین کسى که راستگو را تصدیق می کند خداى عزوجل است که می داند او راستگو است و خودش ‍ هم خود را تصدیق می کند و می داند راستگو است.<ref> شیخ کلینی، الکافی، ج۲، ص۱۰۴ باب الصدق و أداء الامانة </ref>
-۹ـ عَنْ زَیدِ بْنِ عَلِی عَنْ آبَائِهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله علیه و آله و سلم إِنَّ أَقْرَبَکمْ مِنِّی غَداً وَ أَوْجَبَکمْ عَلَی شَفَاعَةً أَصْدَقُکمْ لِلْحَدِیثِ وَ آدَاکمْ لِلْأَمَانَةِ وَ أَحْسَنُکمْ خُلُقاً وَ أَقْرَبُکمْ مِنَ النَّاسِ؛ پیامبر اسلام صلى الله و آله و سلم فرمود: نزدیک ترین شما به من در موقف قیامت، و شفاعتش بر من واجب، کسى است که راستگوتر، امانت دارتر و نیک سیرت و با مردم باشد.<ref> شیخ حر عاملی، وسائل الشیعة، ج۱۲، ص۱۶۳ باب وجوب الصدق </ref>
+۹ـ {{متن حدیث|«عَنْ زَیدِ بْنِ عَلِی عَنْ آبَائِهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله علیه و آله و سلم إِنَّ أَقْرَبَکمْ مِنِّی غَداً وَ أَوْجَبَکمْ عَلَی شَفَاعَةً أَصْدَقُکمْ لِلْحَدِیثِ وَ آدَاکمْ لِلْأَمَانَةِ وَ أَحْسَنُکمْ خُلُقاً وَ أَقْرَبُکمْ مِنَ النَّاسِ»}}؛ پیامبر اسلام صلى الله و آله و سلم فرمود: نزدیک ترین شما به من در موقف قیامت، و شفاعتش بر من واجب، کسى است که راستگوتر، امانت دارتر و نیک سیرت و با مردم باشد.<ref> شیخ حر عاملی، وسائل الشیعة، ج۱۲، ص۱۶۳ باب وجوب الصدق </ref>
-۱۰ـ ابْنُ أَبِی عُمَیرٍ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ حَازِمٍ عَنْ أَبِی عَبْدِاللَّهِ علیه السلام قَالَ إِنَّمَا سُمِّی إِسْمَاعِیلُ صَادِقَ الْوَعْدِ لِأَنَّهُ وَعَدَ رَجُلًا فِی مَکانٍ فَانْتَظَرَهُ فِی ذَلِک الْمَکانِ سَنَةً فَسَمَّاهُ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ صَادِقَ الْوَعْدِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ الرَّجُلَ أَتَاهُ بَعْدَ ذَلِک فَقَالَ لَهُ إِسْمَاعِیلُ مَا زِلْتُ مُنْتَظِراً لَک؛ امام صادق علیه السلام: همانا اسماعیل صادق الوعد نامیده شد چون با مردى در جائى وعده کرده بود و او یکسال در آن جا انتظار او را کشید از این رو خدا او را صادق الوعد نامید سپس آن مرد آمد و اسماعیل به او گفت من همواره در انتظار تو بودم.<ref> شیخ کلینی، الکافی، ج۲، ص۱۰۵ باب الصدق و أداء الامانة </ref>
+۱۰ـ {{متن حدیث|«ابْنُ أَبِی عُمَیرٍ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ حَازِمٍ عَنْ أَبِی عَبْدِاللَّهِ علیه السلام قَالَ إِنَّمَا سُمِّی إِسْمَاعِیلُ صَادِقَ الْوَعْدِ لِأَنَّهُ وَعَدَ رَجُلًا فِی مَکانٍ فَانْتَظَرَهُ فِی ذَلِک الْمَکانِ سَنَةً فَسَمَّاهُ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ صَادِقَ الْوَعْدِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ الرَّجُلَ أَتَاهُ بَعْدَ ذَلِک فَقَالَ لَهُ إِسْمَاعِیلُ مَا زِلْتُ مُنْتَظِراً لَک»}}؛ امام صادق علیه السلام: همانا اسماعیل صادق الوعد نامیده شد چون با مردى در جائى وعده کرده بود و او یکسال در آن جا انتظار او را کشید از این رو خدا او را صادق الوعد نامید سپس آن مرد آمد و اسماعیل به او گفت من همواره در انتظار تو بودم.<ref> شیخ کلینی، الکافی، ج۲، ص۱۰۵ باب الصدق و أداء الامانة </ref>
-۱۱ـ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ علیه السلام قَالَ بِئْسَ الْعَبْدُ عَبْدٌ یکونُ ذَا وَجْهَینِ وَذَا لِسَانَینِ یطْرِی أَخَاهُ شَاهِداً و َیأْکلُهُ غَائِباً إِنْ أُعْطِی حَسَدَهُ و إن ابْتُلِی خَذَلَهُ؛ [[امام باقر]] علیه السلام فرمود: بد بنده اى است آن که دوچهره و دوزبانه باشد، هنگامى که برادر دینى اش را مى بیند، در حضورش ‍تعریف و تمجیدش مى کند، ولى پشت سر (با غیبت کردن) او را مى خورد! <ref> شیخ کلینی، الکافی، ج۲، ص۳۴۳ باب ذی اللسانین </ref>
+۱۱ـ {{متن حدیث|«عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ علیه السلام قَالَ بِئْسَ الْعَبْدُ عَبْدٌ یکونُ ذَا وَجْهَینِ وَذَا لِسَانَینِ یطْرِی أَخَاهُ شَاهِداً و َیأْکلُهُ غَائِباً إِنْ أُعْطِی حَسَدَهُ و إن ابْتُلِی خَذَلَهُ»}}؛ [[امام باقر]] علیه السلام فرمود: بد بنده اى است آن که دوچهره و دوزبانه باشد، هنگامى که برادر دینى اش را مى بیند، در حضورش ‍تعریف و تمجیدش مى کند، ولى پشت سر (با غیبت کردن) او را مى خورد! <ref> شیخ کلینی، الکافی، ج۲، ص۳۴۳ باب ذی اللسانین </ref>
 ==مراتب صداقت==

@@ سطر ۱۸: / سطر ۱۸: @@
 سپس به توضیح عبارات به کار رفته در بار اول می پردازد و آنگاه می گوید: اما اینکه بار دوم آنها را با جمله {{متن قرآن|«... أُولَٰئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا ...»}} شناسانده به خاطر این است که این وصفى است که تمامى فضائل علم و عمل را در بر می گیرد، چرا که صدق با جمیع اخلاق یعنی عفت و شجاعت و حکمت و عدالت (چهار ریشه اخلاق فاضله) و فروع آنها مصاحب و همنشینی دارد. چرا که انسان به غیر از اعتقاد و قول و عمل، چیز دیگرى ندارد و وقتى صادق شد این سه چیز با هم مطابق می شود در نتیجه انجام نمی دهد مگر آنچه را که می‌گوید و نمی‌گوید مگر آنچه را که معتقد است. و فطرت انسان در باطن بر قبول حق و خضوع در برابر آن قرار داده شده، هر چند که خلاف آن را در ظاهر ابراز کند. پس در حالی که به حق اذعان دارد و در آن صادق است می گوید آنچه را اعتقاد دارد و انجام می دهد آنچه را می گوید و در این هنگام ایمان خالص و اخلاق فاضله و عمل صالح، همه با هم برایش فراهم می شود. خداوند فرماید: (یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ، وَ کونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ‌؛ اى کسانى که ایمان آورده‌‌اید، تقوا پیشه کنید و با راستگویان باشید). و حصرى که از جمله {{متن قرآن|«أُولَٰئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا»}}، تنها اینهایند که راست می گویند) استفاده می شود. آن تعریف قبلی را تاکید می نماید و معنایش- و خدا داناتر است- این می شود که هر گاه صادقان را خواستی صادقان فقط و فقط ابرار می باشند.<ref> المیزان فی تفسیر القرآن، ج‌۱، ص ۴۲۹ </ref>
-و در آیه ۱۵ [[سوره حجرات]] مى خوانیم: {{متن قرآن|«إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِینَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ ثُمَّ لَمْ یرْتَابُوا وَجَاهَدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ فِی سَبِیلِ اللَّهِ ۚ أُولَٰئِک هُمُ الصَّادِقُونَ»}}؛ مؤمنان تنها کسانى هستند که ایمان به خدا و پیامبرش آورده، سپس شک و تردیدى به خود راه نداده اند (و علاوه بر این) با اموال و جانهاى خود در راه خدا جهاد کردند، این ها صادقان هستند.
+و در [[سوره حجرات]] مى خوانیم: «{{متن قرآن|{{آیه|49|15}}}}»<ref>[[آیه 15 سوره حجرات|سوره حجرات، آیه ۱۵.]]</ref>؛ مؤمنان تنها کسانى هستند که ایمان به خدا و پیامبرش آورده، سپس شک و تردیدى به خود راه نداده اند (و علاوه بر این) با اموال و جانهاى خود در راه خدا جهاد کردند، این ها صادقان هستند.
 این آیه نیز صدق را مجموعه اى از ایمان و عمل که در آن هیچ گونه تردید و تخلفى نباشد معرفى مى کند.
-و در [[سوره حشر]] مى خوانیم: {{متن قرآن|«لِلْفُقَراءِ الْمُهاجِرِینَ الَّذِینَ أُخْرِجُوا مِنْ دِیارِهِمْ وَ أَمْوالِهِمْ یبْتَغُونَ فَضْلاً مِنَ اللّهِ و َرِضْواناً وَ ینْصُرُونَ اللّهَ و َرَسُولَهُ أُولئِک هُمُ الصّادِقُونَ»}}. <ref> حشر، ۸ </ref>
+و در [[سوره حشر]] مى خوانیم: «{{متن قرآن|{{آیه|59|8}}}}»<ref>[[آیه 8 سوره حشر|سوره حشر، آیه ۸.]]</ref>.
 در این آیه مؤمنان محرومى که على رغم همه مشکلات، استقامت به خرج دادند و از خانه و اموال خود بیرون رانده شدند، و جز رضاى خدا و یارى [[پیامبر اسلام|پیامبر]] صلى الله علیه و آله و سلّم هدفى نداشتند، به عنوان صادقان معرفى شده اند.

@@ سطر ۸: / سطر ۸: @@
 ==صداقت در آیات قرآن==
-در آیه ۱۱۹ [[سوره توبه]] آمده است: {{متن قرآن|«یأَیهَا الَّذِینَ ءَامَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ کونُوا مَعَ الصادِقِینَ»}}؛ اى کسانى که ایمان آورده اید از (مخالفت فرمان) خدا بپرهیزید و با صادقان باشید.
+در [[سوره توبه]] آمده است: «{{متن قرآن|{{آیه|9|119}}}}»<ref>[[آیه 119 سوره توبه|سوره توبه، آیه ۱۱۹.]]</ref>؛ اى کسانى که ایمان آورده اید از (مخالفت فرمان) خدا بپرهیزید و با صادقان باشید.
-در این که منظور از «صادقین» چه کسانى است، اگر به خود [[قرآن]] مراجعه کنیم در آیات متعددى صادقین را تفسیر کرده است. در آیه ۱۷۷ [[سوره بقره]] می فرماید: {{متن قرآن|«لَیسَ الْبِرَّ أَنْ تُوَلُّوا وُجُوهَکمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلکنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللّهِ وَالْیوْمِ الاْخِرِ وَالْمَلائِکةِ والْکتابِ وَالنَّبِیینَ وَ آتَى الْمالَ عـَلى حُبِّهِ ذَوِی الْقُرْبى وَالْیتامى وَالْمَساکینَ وَابْنَ السَّبِیلِ وَالسّائِلِینَ وَ فِی الرِّقابِ وَ أَقامَ الصَّلاةَ وَ آتَى الزَّکاةَ وَ الْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذا عاهَدُوا وَالصّابِرِینَ فِی الْبَأْساءِ وَالضَّرّاءِ وَ حِینَ الْبَأْسِ أُولئِک الَّذِینَ صَدَقُوا وَأُولئِک هُمُ الْمُتَّقُونَ»}}.
+در این که منظور از «صادقین» چه کسانى است، اگر به خود [[قرآن]] مراجعه کنیم در آیات متعددى صادقین را تفسیر کرده است. در [[سوره بقره]] می فرماید: «{{متن قرآن|{{آیه|2|177}}}}»<ref>[[آیه 177 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۱۷۷.]]</ref>.
 در این [[آیه]] ابتدا این گمان را که نیکى، روی نمودن به طرف مشرق یا مغرب به عنوان قبله باشد نفی می کند و سپس می فرماید: بلکه نیکى کسى است که به خدا و روز آخرت و ملائکه و کتاب آسمانى و پیغمبران ایمان داشته باشد و مال خود را با آنکه دوستش مى‌دارد به خویشاوندان و یتیمان و مسکینان و راه ماندگان و دریوزگان و بردگان بدهد و نماز را بپا دارد و زکات بدهد و کسانی اند که به عهد خود وقتى عهدى مى‌بندند وفا مى‌کنند و از فقر و بیمارى و جنگ، خویشتن دارند اینان هستند که راست گفتند و همینهایند که تقوى دارند.
@@ سطر ۱۶: / سطر ۱۶: @@
 [[علامه طباطبایى|علامه طباطبائی]] می فرماید این آیه سه بار نیکوکاران را شناسانده و حقیقت حال آنها را بیان نموده است: بار اول در همه مراتب سه گانه اعتقاد و اعمال و [[اخلاق]] (از من آمن ... تا حین الباس) بار دوم با عبارت (اولئک الذین صدقوا) و بار سوم با عبارت (اولئک هم المتقون).<ref> المیزان فی تفسیر القرآن، ج‌۱، ص۴۲۸ </ref>
-سپس به توضیح عبارات به کار رفته در بار اول می پردازد و آنگاه می گوید: اما اینکه بار دوم آنها را با جمله {{متن قرآن|«أُولئِک الَّذِینَ صَدَقُوا»}} شناسانده به خاطر این است که این وصفى است که تمامى فضائل علم و عمل را در بر می گیرد، چرا که صدق با جمیع اخلاق یعنی عفت و شجاعت و حکمت و عدالت (چهار ریشه اخلاق فاضله) و فروع آنها مصاحب و همنشینی دارد. چرا که انسان به غیر از اعتقاد و قول و عمل، چیز دیگرى ندارد و وقتى صادق شد این سه چیز با هم مطابق می شود در نتیجه انجام نمی دهد مگر آنچه را که می‌گوید و نمی‌گوید مگر آنچه را که معتقد است. و فطرت انسان در باطن بر قبول حق و خضوع در برابر آن قرار داده شده، هر چند که خلاف آن را در ظاهر ابراز کند. پس در حالی که به حق اذعان دارد و در آن صادق است می گوید آنچه را اعتقاد دارد و انجام می دهد آنچه را می گوید و در این هنگام ایمان خالص و اخلاق فاضله و عمل صالح، همه با هم برایش فراهم می شود. خداوند فرماید: (یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ، وَ کونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ‌؛ اى کسانى که ایمان آورده‌‌اید، تقوا پیشه کنید و با راستگویان باشید). و حصرى که از جمله {{متن قرآن|«أُولئِک الَّذِینَ صَدَقُوا»}}، تنها اینهایند که راست می گویند) استفاده می شود. آن تعریف قبلی را تاکید می نماید و معنایش- و خدا داناتر است- این می شود که هر گاه صادقان را خواستی صادقان فقط و فقط ابرار می باشند.<ref> المیزان فی تفسیر القرآن، ج‌۱، ص ۴۲۹ </ref>
+سپس به توضیح عبارات به کار رفته در بار اول می پردازد و آنگاه می گوید: اما اینکه بار دوم آنها را با جمله {{متن قرآن|«... أُولَٰئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا ...»}} شناسانده به خاطر این است که این وصفى است که تمامى فضائل علم و عمل را در بر می گیرد، چرا که صدق با جمیع اخلاق یعنی عفت و شجاعت و حکمت و عدالت (چهار ریشه اخلاق فاضله) و فروع آنها مصاحب و همنشینی دارد. چرا که انسان به غیر از اعتقاد و قول و عمل، چیز دیگرى ندارد و وقتى صادق شد این سه چیز با هم مطابق می شود در نتیجه انجام نمی دهد مگر آنچه را که می‌گوید و نمی‌گوید مگر آنچه را که معتقد است. و فطرت انسان در باطن بر قبول حق و خضوع در برابر آن قرار داده شده، هر چند که خلاف آن را در ظاهر ابراز کند. پس در حالی که به حق اذعان دارد و در آن صادق است می گوید آنچه را اعتقاد دارد و انجام می دهد آنچه را می گوید و در این هنگام ایمان خالص و اخلاق فاضله و عمل صالح، همه با هم برایش فراهم می شود. خداوند فرماید: (یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ، وَ کونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ‌؛ اى کسانى که ایمان آورده‌‌اید، تقوا پیشه کنید و با راستگویان باشید). و حصرى که از جمله {{متن قرآن|«أُولَٰئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا»}}، تنها اینهایند که راست می گویند) استفاده می شود. آن تعریف قبلی را تاکید می نماید و معنایش- و خدا داناتر است- این می شود که هر گاه صادقان را خواستی صادقان فقط و فقط ابرار می باشند.<ref> المیزان فی تفسیر القرآن، ج‌۱، ص ۴۲۹ </ref>
 و در آیه ۱۵ [[سوره حجرات]] مى خوانیم: {{متن قرآن|«إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِینَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ ثُمَّ لَمْ یرْتَابُوا وَجَاهَدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ فِی سَبِیلِ اللَّهِ ۚ أُولَٰئِک هُمُ الصَّادِقُونَ»}}؛ مؤمنان تنها کسانى هستند که ایمان به خدا و پیامبرش آورده، سپس شک و تردیدى به خود راه نداده اند (و علاوه بر این) با اموال و جانهاى خود در راه خدا جهاد کردند، این ها صادقان هستند.
@@ سطر ۲۷: / سطر ۲۷: @@
 از مجموع این آیات نتیجه مى گیریم که «صادقین» آنهایى هستند که تعهدات خود را در برابر [[ایمان|ایمان]] به پروردگار به خوبى انجام مى دهند، نه تردیدى به خود راه مى دهند، نه عقب نشینى مى کنند، نه از انبوه مشکلات مى هراسند، بلکه با انواع فداکاری ها، صدق ایمان خود را ثابت مى کنند. شک نیست که این صفات مراتبى دارد، بعضى ممکن است در قله آن قرار گرفته باشند که ما نام آن ها را [[معصوم|معصومان]] مى گذاریم، و بعـضى در مراحل پائین تر.
 ==صداقت در روایات==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ ژانویهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۸:۳۸
سطر ۱:		سطر ۱:
	{{متوسط}}		{{متوسط}}
−
−
	راست‌گویی از اعمال نیک و پسندیده انسانی بوده و نزد دین و خرد از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. اسلام دین دعوت به فطرت انسانی است و فطرت پاک انسان ایجاب می‌کند که انسان سالم و متعادل، دل و زبانش یکسو و هماهنگ باشد، ظاهر و باطنش یکی باشد و آنچه را باور دارد بر زبان جاری کند.		راست‌گویی از اعمال نیک و پسندیده انسانی بوده و نزد دین و خرد از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. اسلام دین دعوت به فطرت انسانی است و فطرت پاک انسان ایجاب می‌کند که انسان سالم و متعادل، دل و زبانش یکسو و هماهنگ باشد، ظاهر و باطنش یکی باشد و آنچه را باور دارد بر زبان جاری کند.

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 راست‌گویی از اعمال نیک و پسندیده انسانی بوده و نزد دین و خرد از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. اسلام دین دعوت به فطرت انسانی است و فطرت پاک انسان ایجاب می‌کند که انسان سالم و متعادل، دل و زبانش یکسو و هماهنگ باشد، ظاهر و باطنش یکی باشد و آنچه را باور دارد بر زبان جاری کند.
@@ سطر ۱۲۷: / سطر ۱۳۰: @@
 [[رده:اخلاق فردی]]
 [[رده:صفات پسندیده]]

@@ سطر ۱۱۰: / سطر ۱۱۰: @@
 در مصباح الشريعة از امام صادق عليه السّلام روايت شده: اگر مى خواهى بدانى صادق هستى يا نه، حقيقت آنچه را در دل دارى با آنچه به زبان مى آورى با معيار و ميزان الهى بسنج، آن چنان كه گوئى روز قيامت است.
-روزى كه [[قرآن كريم]] درباره آن مى فرمايد: {{متن قرآن|«و َالْوَزْنُ يَوْمَئِذٍ الْحَقُّ»؛ روز قيامت روز سنجيدن اعمال است.<ref> [[سوره اعراف]]، آيه 8 </ref>
+روزى كه [[قرآن كريم]] درباره آن مى فرمايد: {{متن قرآن|«و َالْوَزْنُ يَوْمَئِذٍ الْحَقُّ»}}؛ روز قيامت روز سنجيدن اعمال است.<ref> [[سوره اعراف]]، آيه 8 </ref>
 پس اگر ظاهر و باطنت را يكسان يافتى، صادقى. پائين ترين مرتبه صدق آن است كه زبانت با قلبت و قلبت با زبانت مخالف نباشد.<ref>الاخلاق، سید عبدالله شبر، محمدرضا جباران در دسترس در [http://ketaab.iec-md.org/AKHLAAQ/akhlaaq_shobr_23.html#262 کتابخانه مسجد جامع واشنگتن]، بازیابی: 27 آبان 1394</ref>

@@ سطر ۲۳: / سطر ۲۳: @@
 سپس به توضیح عبارات به کار رفته در بار اول می پردازد و آنگاه می گوید:
-اما اینکه بار دوم آنها را با  ( أُولئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا ) شناسانده به خاطر این است که این وصفى است كه تمامى فضائل علم و عمل را در بر ميگيرد، چرا که صدق با جمیع اخلاق یعنی عفت و شجاعت و حكمت و عدالت (چهار ريشه اخلاق فاضله) و فروع آنها مصاحب و همنشینی دارد. چرا که انسان به غير از اعتقاد و قول و عمل، چيز ديگرى ندارد و وقتى صادق شد اين سه چيز با هم مطابق می شود در نتیجه انجام نمی دهد مگر آنچه را كه مي‌گويد و نمی‌گويد مگر آنچه را كه معتقد است.
+اما اینکه بار دوم آنها را با  {{متن قرآن|«أُولئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا»}} شناسانده به خاطر این است که این وصفى است كه تمامى فضائل علم و عمل را در بر ميگيرد، چرا که صدق با جمیع اخلاق یعنی عفت و شجاعت و حكمت و عدالت (چهار ريشه اخلاق فاضله) و فروع آنها مصاحب و همنشینی دارد. چرا که انسان به غير از اعتقاد و قول و عمل، چيز ديگرى ندارد و وقتى صادق شد اين سه چيز با هم مطابق می شود در نتیجه انجام نمی دهد مگر آنچه را كه مي‌گويد و نمی‌گويد مگر آنچه را كه معتقد است.
 و فطرت انسان در باطن بر قبول حق و خضوع در برابر آن قرار داده شده هر چند كه خلاف آن را در ظاهر ابراز كند. پس در حالی که به حق اذعان دارد و در آن صادق است می گوید آنچه را اعتقاد دارد و انجام می دهد آنچه را می گوید و در اين هنگام ايمان خالص و اخلاق فاضله و عمل صالح، همه با هم برايش فراهم ميشود. خداوند فرماید: (يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ، وَ كُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ‌ ؛ اى كسانى كه ايمان آورده‌‌ايد، تقوا پیشه کنید و با راستگويان باشيد).
-و حصرى كه از جمله (أُولئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا، تنها اينهايند كه راست ميگويند) استفاده ميشود. آن تعریف قبلی را تاکید می نماید و معنايش- و خدا داناتر است- اين ميشود که هر گاه صادقان را خواستی صادقان فقط و فقط ابرار می باشند.<ref> الميزان في تفسير القرآن، ج‌1، ص 429 </ref>
+و حصرى كه از جمله {{متن قرآن|«أُولئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا»}}، تنها اينهايند كه راست ميگويند) استفاده ميشود. آن تعریف قبلی را تاکید می نماید و معنايش- و خدا داناتر است- اين ميشود که هر گاه صادقان را خواستی صادقان فقط و فقط ابرار می باشند.<ref> الميزان في تفسير القرآن، ج‌1، ص 429 </ref>
 و در آيه 15 [[سوره حجرات]] مى خوانيم: {{متن قرآن|«إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ ثُمَّ لَمْ يَرْتَابُوا وَجَاهَدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ۚ أُولَٰئِكَ هُمُ الصَّادِقُونَ»}}؛ مؤمنان تنها كسانى هستند كه ايمان به خدا و پيامبرش آورده، سپس شك و ترديدى به خود راه نداده اند (و علاوه بر اين) با اموال و جانهاى خود در راه خدا جهاد كردند، اين ها صادقان هستند.