ذکر (اصطلاح اخلاق و عرفان) - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi: /* آثار اعراض از ذکر خدا */

2025-05-05T17:16:19Z

‏آثار اعراض از ذکر خدا

Mohammadi: /* آثار اعراض از ذکر خدا */

2025-05-05T17:12:26Z

‏آثار اعراض از ذکر خدا

Mohammadi: /* آثار اعراض از ذکر خدا */

2025-05-05T11:19:18Z

‏آثار اعراض از ذکر خدا

Mohammadi: /* آثار ذکر خدا */

2025-05-05T11:13:28Z

‏آثار ذکر خدا

Mohammadi: /* مراتب ذکر خدا */

2025-05-05T10:45:35Z

‏مراتب ذکر خدا

مهدی موسوی: ویرایش

2021-07-01T05:58:33Z

ویرایش

نمایش تغییرات

Aghajani در ‏۴ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۱۲:۴۷

2020-03-04T12:47:04Z

سید مهدی خدایی: 7پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

2019-11-28T07:36:03Z

7پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

سید مهدی خدایی در ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۱۱:۱۹

2016-01-23T11:19:31Z

Zamani: ذکر (اخلاق الهی) را به ذکر (اصطلاح اخلاق و عرفان) منتقل کرد

2014-01-22T11:40:19Z

ذکر (اخلاق الهی) را به ذکر (اصطلاح اخلاق و عرفان) منتقل کرد

@@ سطر ۵۰: / سطر ۵۰: @@
 '''۱. زندگی سخت:'''
-{{متن قرآن|«وَمَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنْكًا ...»}}<ref>[[آیه 124 سوره طه|سوره طاها، آیه ۱۲۴.]]</ref>؛ و هر که از یاد من روی گرداند، حتماً برای او زندگی (سخت و) تنگ خواهد بود...
+{{متن قرآن|«وَمَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنْكًا ...»}}<ref name=":۰">[[آیه 124 سوره طه|سوره طاها، آیه ۱۲۴.]]</ref>؛ و هر که از یاد من روی گرداند، حتماً برای او زندگی (سخت و) تنگ خواهد بود...
 مقصود از "ذکر خدای تعالی" یا معنای مصدری (یادآوری) است و یا به معنای [[قرآن]] و یا به معنای مطلق کتاب های آسمانی و یا به معنای دعوت حقّه است و اگر دعوت حقّه را "ذکر" نامیده از این باب است که لازمه پیروی دعوت حقه و اعتقاد به آن، یاد خدای متعال است و اگر فرمود: «کسی که از ذکر من اعراض کند معیشتی (تنگ) دارد». برای این است که اگر کسی خدا را فراموش کند و با او قطع ارتباط نماید دیگر چیزی جز دنیا باقی نمی‌ماند که به آن دل ببندد و آن را مطلوب یگانه خود قرار دهد و در نتیجه همه تلاش های خود را منحصر در آن می‌کند و فقط به اصلاح زندگی دنیایش می‌پردازد و روز به روز آن را توسعه بیشتری می‌دهد و این معیشت، وی را آرام نمی‌کند، برای این که هر چه بدست می‌آورد به آن قانع و راضی نمی‌شود و دائماً چشم به اضافه‌تر از آن می‌دوزد بدون این که حرص و تشنگیش به جایی منتهی شود، پس چنین کسی در حالت فقر و تنگی بسر می‌برد و همیشه دلش علاقمند به چیزی است که ندارد.<ref>ترجمه المیزان، همان، ج ۱۴-۱۵، ص ۳۱۴.</ref>
@@ سطر ۶۴: / سطر ۶۴: @@
 '''۴. نابینایی در قیامت:'''
-*{{متن قرآن|«{{آیه|20|124}} 💠<ref>[[آیه 124 سوره طه|سوره طه، آیه ۱۲۴.]]</ref> {{آیه|20|125}} 💠<ref>[[آیه 125 سوره طه|همان، آیه ۱۲۵.]]</ref> {{آیه|20|126}}<ref>[[آیه 126 سوره طه|همان، آیه ۱۲۶.]]</ref>»}}؛{{متن قرآن|«وَمَنْ أَعْرَضَ عَن ذِکرِی فَإِنَّ لَهُ مَعِیشَةً ضَنکا وَنَحْشُرُهُ یوْمَ الْقِیامَةِ أَعْمَىٰ * قَالَ رَبِّ لِمَ حَشَرْتَنِی أَعْمَىٰ وَقَدْ کنتُ بَصِیرًا * قَالَ کذَٰلِک أَتَتْک آیاتُنَا فَنَسِیتَهَا وَکذَٰلِک الْیوْمَ تُنسَىٰ»}}([[سوره طه]]/۱۲۴-۱۲۶)؛ و هر که از یاد من روی گرداند حتما برای او زندگی تنگی خواهد بود و روز قیامت او را نابینا محشور می‌کنیم. می‌گوید: پروردگارا چرا مرا نابینا محشور کردی در حالی که من (در دنیا) بینا بودم؟! می‌فرماید: آن گونه که آیات من برای تو آمد، تو آنها را فراموش کردی امروز نیز تو فراموش خواهی شد.
+*{{متن قرآن|«{{آیه|20|124}} 💠<ref name=":۰" /> {{آیه|20|125}} 💠<ref>[[آیه 125 سوره طه|همان، آیه ۱۲۵.]]</ref> {{آیه|20|126}}<ref>[[آیه 126 سوره طه|همان، آیه ۱۲۶.]]</ref>»}}؛ و هر که از یاد من روی گرداند حتما برای او زندگی تنگی خواهد بود و روز قیامت او را نابینا محشور می‌کنیم. می‌گوید: پروردگارا چرا مرا نابینا محشور کردی در حالی که من (در دنیا) بینا بودم؟! می‌فرماید: آن گونه که آیات من برای تو آمد، تو آنها را فراموش کردی امروز نیز تو فراموش خواهی شد.
 '''۵. جهنّم:'''

@@ سطر ۶۴: / سطر ۶۴: @@
 '''۴. نابینایی در قیامت:'''
-*{{متن قرآن|«وَمَنْ أَعْرَضَ عَن ذِکرِی فَإِنَّ لَهُ مَعِیشَةً ضَنکا وَنَحْشُرُهُ یوْمَ الْقِیامَةِ أَعْمَىٰ * قَالَ رَبِّ لِمَ حَشَرْتَنِی أَعْمَىٰ وَقَدْ کنتُ بَصِیرًا * قَالَ کذَٰلِک أَتَتْک آیاتُنَا فَنَسِیتَهَا وَکذَٰلِک الْیوْمَ تُنسَىٰ»}}([[سوره طه]]/۱۲۴-۱۲۶)؛ و هر که از یاد من روی گرداند حتما برای او زندگی تنگی خواهد بود و روز قیامت او را نابینا محشور می‌کنیم. می‌گوید: پروردگارا چرا مرا نابینا محشور کردی در حالی که من (در دنیا) بینا بودم؟! می‌فرماید: آن گونه که آیات من برای تو آمد، تو آنها را فراموش کردی امروز نیز تو فراموش خواهی شد.
+*{{متن قرآن|«{{آیه|20|124}} 💠<ref>[[آیه 124 سوره طه|سوره طه، آیه ۱۲۴.]]</ref> {{آیه|20|125}} 💠<ref>[[آیه 125 سوره طه|همان، آیه ۱۲۵.]]</ref> {{آیه|20|126}}<ref>[[آیه 126 سوره طه|همان، آیه ۱۲۶.]]</ref>»}}؛{{متن قرآن|«وَمَنْ أَعْرَضَ عَن ذِکرِی فَإِنَّ لَهُ مَعِیشَةً ضَنکا وَنَحْشُرُهُ یوْمَ الْقِیامَةِ أَعْمَىٰ * قَالَ رَبِّ لِمَ حَشَرْتَنِی أَعْمَىٰ وَقَدْ کنتُ بَصِیرًا * قَالَ کذَٰلِک أَتَتْک آیاتُنَا فَنَسِیتَهَا وَکذَٰلِک الْیوْمَ تُنسَىٰ»}}([[سوره طه]]/۱۲۴-۱۲۶)؛ و هر که از یاد من روی گرداند حتما برای او زندگی تنگی خواهد بود و روز قیامت او را نابینا محشور می‌کنیم. می‌گوید: پروردگارا چرا مرا نابینا محشور کردی در حالی که من (در دنیا) بینا بودم؟! می‌فرماید: آن گونه که آیات من برای تو آمد، تو آنها را فراموش کردی امروز نیز تو فراموش خواهی شد.
 '''۵. جهنّم:'''
-*{{متن قرآن|«وَعَرَضْنَا جَهَنَّمَ یوْمَئِذٍ لِّلْکافِرِینَ عَرْضًا * الَّذِینَ کانَتْ أَعْینُهُمْ فِی غِطَاءٍ عَن ذِکرِی وَکانُوا لَا یسْتَطِیعُونَ سَمْعًا»}}([[سوره کهف]]/ ۱۰۰-۱۰۱)؛ در آن روز [[جهنم]] را بر کافران عرضه می‌داریم! همانا که پرده‌ای چشمانشان را از یاد من پوشانده بود و قدرت شنوایی نداشتند.
+*{{متن قرآن|«{{آیه|18|100}} 💠<ref>[[آیه 100 سوره کهف|سوره کهف، آیه ۱۰۰.]]</ref> {{آیه|18|101}}<ref>[[آیه 101 سوره کهف|همان، آیه ۱۰۱.]]</ref>»}}؛ در آن روز [[جهنم]] را بر کافران عرضه می‌داریم! همانا که پرده‌ای چشمانشان را از یاد من پوشانده بود و قدرت شنوایی نداشتند.
 ==پانویس==

@@ سطر ۵۰: / سطر ۵۰: @@
 '''۱. زندگی سخت:'''
-{{متن قرآن|«وَ مَنْ أَعْرَضَ عَن ذِکْرِی فَإِنَّ لَهُ مَعِیشَةً ضَنکًا...»}}؛ و هر که از یاد من روی گرداند، حتماً برای او زندگی (سخت و) تنگ خواهد بود...
+{{متن قرآن|«وَمَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنْكًا ...»}}<ref>[[آیه 124 سوره طه|سوره طاها، آیه ۱۲۴.]]</ref>؛ و هر که از یاد من روی گرداند، حتماً برای او زندگی (سخت و) تنگ خواهد بود...
 مقصود از "ذکر خدای تعالی" یا معنای مصدری (یادآوری) است و یا به معنای [[قرآن]] و یا به معنای مطلق کتاب های آسمانی و یا به معنای دعوت حقّه است و اگر دعوت حقّه را "ذکر" نامیده از این باب است که لازمه پیروی دعوت حقه و اعتقاد به آن، یاد خدای متعال است و اگر فرمود: «کسی که از ذکر من اعراض کند معیشتی (تنگ) دارد». برای این است که اگر کسی خدا را فراموش کند و با او قطع ارتباط نماید دیگر چیزی جز دنیا باقی نمی‌ماند که به آن دل ببندد و آن را مطلوب یگانه خود قرار دهد و در نتیجه همه تلاش های خود را منحصر در آن می‌کند و فقط به اصلاح زندگی دنیایش می‌پردازد و روز به روز آن را توسعه بیشتری می‌دهد و این معیشت، وی را آرام نمی‌کند، برای این که هر چه بدست می‌آورد به آن قانع و راضی نمی‌شود و دائماً چشم به اضافه‌تر از آن می‌دوزد بدون این که حرص و تشنگیش به جایی منتهی شود، پس چنین کسی در حالت فقر و تنگی بسر می‌برد و همیشه دلش علاقمند به چیزی است که ندارد.<ref>ترجمه المیزان، همان، ج ۱۴-۱۵، ص ۳۱۴.</ref>
@@ سطر ۵۶: / سطر ۵۶: @@
 '''۲. تسلّط شیطان:'''
-*{{متن قرآن|«وَمَن یعْشُ عَن ذِکرِ الرَّحْمَـٰنِ نُقَیضْ لَهُ شَیطَانًا فَهُوَ لَهُ قَرِینٌ»}}([[سوره زخرف]]/۳۶)؛ و هر کس از یاد خدا رویگردان شود شیطان را به سراغ او می‌فرستیم پس همواره قرین اوست.
+*{{متن قرآن|«وَمَنْ يَعْشُ عَنْ ذِكْرِ الرَّحْمَٰنِ نُقَيِّضْ لَهُ شَيْطَانًا فَهُوَ لَهُ قَرِينٌ»}}<ref>[[آیه 36 سوره زخرف|سوره زخرف، آیه ۳۶.]]</ref>؛ و هر کس از یاد خدا رویگردان شود شیطان را به سراغ او می‌فرستیم پس همواره قرین اوست.
 '''۳. گمراهی:'''
-*{{متن قرآن|«فَوَیلٌ لِّلْقَاسِیةِ قُلُوبُهُم مِّن ذِکرِ اللَّـهِ أُولَـٰئِک فِی ضَلَالٍ مُّبِینٍ»}}([[سوره زمر]]/۲۲)؛ وای بر آنان که قلب های سخت در برابر ذکر خدا دارند، آنها در گمراهی آشکاری هستند».<ref>جهت مطالعه بیشتر رجوع شود به فرهنگ قرآن، ج۱۴، مادّه «ذکر».</ref>
+*{{متن قرآن|«... فَوَيْلٌ لِلْقَاسِيَةِ قُلُوبُهُمْ مِنْ ذِكْرِ اللَّهِ ۚ أُولَٰئِكَ فِي ضَلَالٍ مُبِينٍ»}}<ref>[[آیه 22 سوره زمر|سوره زمر، آیه ۲۲.]]</ref>؛ وای بر آنان که قلب های سخت در برابر ذکر خدا دارند، آنها در گمراهی آشکاری هستند».<ref>جهت مطالعه بیشتر رجوع شود به فرهنگ قرآن، ج۱۴، مادّه «ذکر».</ref>
 '''۴. نابینایی در قیامت:'''
@@ سطر ۶۹: / سطر ۶۹: @@
 *{{متن قرآن|«وَعَرَضْنَا جَهَنَّمَ یوْمَئِذٍ لِّلْکافِرِینَ عَرْضًا * الَّذِینَ کانَتْ أَعْینُهُمْ فِی غِطَاءٍ عَن ذِکرِی وَکانُوا لَا یسْتَطِیعُونَ سَمْعًا»}}([[سوره کهف]]/ ۱۰۰-۱۰۱)؛ در آن روز [[جهنم]] را بر کافران عرضه می‌داریم! همانا که پرده‌ای چشمانشان را از یاد من پوشانده بود و قدرت شنوایی نداشتند.
 ==پانویس==
 {{پانویس}}

@@ سطر ۲۸: / سطر ۲۸: @@
 [[نماز]] به عنوان مصداقی از ذکر، برترین مانع فحشاء:
-*{{متن قرآن|«...وَأَقِمِ الصَّلَاةَ لِذِکرِی»}}([[سوره طه]]/۱۴)؛ و نماز را برای یاد من بپادار.
+*{{متن قرآن|«... وَأَقِمِ الصَّلَاةَ لِذِكْرِي»}}<ref>[[آیه 14 سوره طه|سوره طاها، آیه ۱۴.]]</ref>؛ و نماز را برای یاد من بپادار.
-*{{متن قرآن|«إِنَّ الصَّلَاةَ تَنْهَىٰ عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنکرِ...»}}([[سوره عنکبوت]]/۴۵)؛ (نماز را بپادار) که نماز (انسان را) از زشتی ها و گناه باز می‌دارد.
+*{{متن قرآن|«... إِنَّ الصَّلَاةَ تَنْهَىٰ عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْكَرِ ...»}}<ref>[[آیه 45 سوره عنکبوت|سوره عنکبوت، آیه ۴۵.]]</ref>؛ (نماز را بپادار) که نماز (انسان را) از زشتی ها و گناه باز می‌دارد.
 '''۳. بصیرت:'''
-ذکر خدا به هنگام [[وسوسه]] انگیزی های [[شیطان]] موجب بصیرت تقواپیشگان: {{متن قرآن|«إِنَّ الَّذِینَ اتَّقَوْا إِذَا مَسَّهُمْ طَائِفٌ مِّنَ الشَّیطَانِ تَذَکرُوا فَإِذَا هُم مُّبْصِرُونَ»}}([[سوره اعراف]]/۲۰۱)؛ پرهیزکاران هنگامی که گرفتار وسوسه‌هایی شیطان شوند به یاد (خدا و پاداش و کیفر او) می‌افتند و (در پرتو یاد او، راه حق را می‌بینند و ناگهان بینا می‌گردند.
+ذکر خدا به هنگام [[وسوسه]] انگیزی های [[شیطان]] موجب بصیرت تقواپیشگان: {{متن قرآن|«إِنَّ الَّذِينَ اتَّقَوْا إِذَا مَسَّهُمْ طَائِفٌ مِنَ الشَّيْطَانِ تَذَكَّرُوا فَإِذَا هُمْ مُبْصِرُونَ»}}<ref>[[آیه 201 سوره اعراف|سوره اعراف، آیه ۲۰۱.]]</ref>؛ پرهیزکاران هنگامی که گرفتار وسوسه‌هایی شیطان شوند به یاد (خدا و پاداش و کیفر او) می‌افتند و (در پرتو یاد او، راه حق را می‌بینند و ناگهان بینا می‌گردند.
 '''۴. ترس از خدا:'''
-ذکر و یاد خدا تأثیر عمیق و ژگرفی در دلهای مؤمنان می‌گذارد: {{متن قرآن|«إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِینَ إِذَا ذُکرَ اللَّـهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَإِذَا تُلِیتْ عَلَیهِمْ آیاتُهُ زَادَتْهُمْ إِیمَانًا وَعَلَىٰ رَبِّهِمْ یتَوَکلُونَ»}}([[سوره انفال]]/۲)؛ مؤمنان، تنها کسانی هستند که هرگاه نام خدا برده شود، دلهاشان ترسان می‌گردد و هنگامی که آیات او بر آنها خوانده می‌شود، ایمانشان فزونتر می‌گردد و تنها بر پروردگارشان توکل دارند.
+ذکر و یاد خدا تأثیر عمیق و ژگرفی در دلهای مؤمنان می‌گذارد: {{متن قرآن|«إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَإِذَا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ آيَاتُهُ زَادَتْهُمْ إِيمَانًا وَعَلَىٰ رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ»}}<ref>[[آیه 2 سوره انفال|سوره انفال، آیه ۲.]]</ref>؛ مؤمنان، تنها کسانی هستند که هرگاه نام خدا برده شود، دلهاشان ترسان می‌گردد و هنگامی که آیات او بر آنها خوانده می‌شود، ایمانشان فزونتر می‌گردد و تنها بر پروردگارشان توکل دارند.
 '''۵. آمرزش الهی:'''
-*{{متن قرآن|«وَالذَّاکرِینَ اللَّـهَ کثِیرًا وَالذَّاکرَاتِ أَعَدَّ اللَّـهُ لَهُم مَّغْفِرَةً وَأَجْرًا عَظِیمًا»}}([[سوره احزاب]]/۳۵)؛ ... زنان و مردانی که بسیار به یاد خدا هستند، خداوند برای همه آنها مغفرت و پاداش عظیمی فراهم ساخته است.
+*{{متن قرآن|«... وَالذَّاكِرِينَ اللَّهَ كَثِيرًا وَالذَّاكِرَاتِ أَعَدَّ اللَّهُ لَهُمْ مَغْفِرَةً وَأَجْرًا عَظِيمًا»}}<ref>[[آیه 35 سوره احزاب|سوره احزاب، آیه ۳۵.]]</ref>؛ ... زنان و مردانی که بسیار به یاد خدا هستند، خداوند برای همه آنها مغفرت و پاداش عظیمی فراهم ساخته است.
 '''۶. بهشت:'''
-پاداش ذاکر خداوند، در پی ارتکاب گناه و ظلم به نفس: {{متن قرآن|«وَالَّذِینَ إِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنفُسَهُمْ ذَکرُوا اللَّـهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْ وَمَن یغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا اللَّـهُ وَلَمْ یصِرُّوا عَلَىٰ مَا فَعَلُوا وَهُمْ یعْلَمُونَ * أُولَـٰئِک جَزَاؤُهُم مَّغْفِرَةٌ مِّن رَّبِّهِمْ وَجَنَّاتٌ تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِینَ فِیهَا وَنِعْمَ أَجْرُ الْعَامِلِینَ»}}([[سوره آل عمران]]/۱۳۵ و ۱۳۶)؛ و آنها که وقتی مرتکب عمل زشتی شوند یا به خود ستم کنند به یاد خدا می‌افتند و برای گناهان خود، طلب آمرزش می‌کنند و کیست جز خدا که گناهان را ببخشد؟ و بر گناه اصرار نمی‌ورزند با این که می‌دانند آنها پاداششان آموزش پروردگار و [[بهشت]] هایی است که از زیر درختانش، نهرها جاری است جاودانه در آن می‌مانند چه نیکو است پاداش اهل عمل!<ref>جهت مطالعه بیشتر رجوع شود به فرهنگ قرآن (کلید راهیابی به موضوعات و مفاهیم قرآن کریم) اکبر هاشمی رفسنجانی و محققان مرکز فرهنگ و معارف قرآن، قم، بوستان کتاب، ج۱۴، ص۲۴۹.</ref>
+پاداش ذاکر خداوند، در پی ارتکاب گناه و ظلم به نفس: {{متن قرآن|«{{آیه|3|135}} 💠<ref>[[آیه 135 سوره آل عمران|سوره آل عمران، آیه ۱۳۵.]]</ref> {{آیه|3|136}}<ref>[[آیه 136 سوره آل عمران|همان، آیه ۱۳۶.]]</ref>»}}؛ و آنها که وقتی مرتکب عمل زشتی شوند یا به خود ستم کنند به یاد خدا می‌افتند و برای گناهان خود، طلب آمرزش می‌کنند و کیست جز خدا که گناهان را ببخشد؟ و بر گناه اصرار نمی‌ورزند با این که می‌دانند آنها پاداششان آموزش پروردگار و [[بهشت]] هایی است که از زیر درختانش، نهرها جاری است جاودانه در آن می‌مانند چه نیکو است پاداش اهل عمل!<ref>جهت مطالعه بیشتر رجوع شود به فرهنگ قرآن (کلید راهیابی به موضوعات و مفاهیم قرآن کریم) اکبر هاشمی رفسنجانی و محققان مرکز فرهنگ و معارف قرآن، قم، بوستان کتاب، ج۱۴، ص۲۴۹.</ref>
 ==آثار اعراض از ذکر خدا==

@@ سطر ۷: / سطر ۷: @@
 '''۱. ذکر لفظی:'''
-*{{متن قرآن|«وَاذْکرِ اسْمَ رَبِّک وَتَبَتَّلْ إِلَیهِ تَبْتِیلًا»}}([[سوره مزمل]]/۸)؛ و نام پروردگارت را یاد کن و تنها به او دل ببند!
+*{{متن قرآن|«وَاذْكُرِ اسْمَ رَبِّكَ وَتَبَتَّلْ إِلَيْهِ تَبْتِيلًا»}}<ref> [[آیه 8 سوره مزمل|سوره مزمل، آیه ۸.]]</ref>؛ و نام پروردگارت را یاد کن و تنها به او دل ببند!
 '''۲. ذکر قلبی:'''
-*{{متن قرآن|«وَاذْکر رَّبَّک فِی نَفْسِک تَضَرُّعًا وَخِیفَةً وَدُونَ الْجَهْرِ مِنَ الْقَوْلِ بِالْغُدُوِّ وَالْآصَالِ وَلَا تَکن مِّنَ الْغَافِلِینَ»}}([[سوره اعراف]]/۲۰۵)؛ پروردگارت را در دل خود از روی تضرع و خوف، آهسته و آرام، صبحگاهان و شامگاهان یاد کن و از غافلان مباش!
+*{{متن قرآن|«وَاذْكُرْ رَبَّكَ فِي نَفْسِكَ تَضَرُّعًا وَخِيفَةً وَدُونَ الْجَهْرِ مِنَ الْقَوْلِ بِالْغُدُوِّ وَالْآصَالِ وَلَا تَكُنْ مِنَ الْغَافِلِينَ»}}<ref> [[آیه 205 سوره اعراف|سوره اعراف، آیه ۲۰۵.]]</ref>؛ پروردگارت را در دل خود از روی تضرع و خوف، آهسته و آرام، صبحگاهان و شامگاهان یاد کن و از غافلان مباش!
 '''۳. ذکر معنوی و باطنی:'''
-*{{متن قرآن|«...فَإِذَا قَضَیتُم مَّنَاسِککمْ فَاذْکرُوا اللَّـهَ کذِکرِکمْ آبَاءَکمْ أَوْ أَشَدَّ ذِکرًا...»}}([[سوره بقره]]/۲۰۰)؛ ...خدا را یاد کنید، همانند یادآوری از پدرانتان بلکه از آن هم بیشتر!...
+*{{متن قرآن|«فَإِذَا قَضَيْتُمْ مَنَاسِكَكُمْ فَاذْكُرُوا اللَّهَ كَذِكْرِكُمْ آبَاءَكُمْ أَوْ أَشَدَّ ذِكْرًا ...»}}<ref> [[آیه 200 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۲۰۰.]]</ref>؛ ...خدا را یاد کنید، همانند یادآوری از پدرانتان بلکه از آن هم بیشتر!...
 در این آیه "ذکر" را به وصف "شدّت" توصیف کرده و معلوم است که مقصود از آن ذکر باطنی و معنوی است، چون ذکر لفظی شدت و ضعف ندارد.<ref>طباطبائی، محمدحسین؛ المیزان فی تفسیرالقرآن، ترجمه سید محمدباقر موسوی همدانی، دفتر انتشارات اسلامی جامعه مدرسین ۱۳۷۴ش، ج۱، ص۵۱۱.</ref><ref>جهت مطالعه رجوع شود به اخلاق در قرآن، مکارم شیرازی با همکاری جمعی از فضلاء، ناشر: مدرسه امام علی بن ابیطالب علیه السلام، چاپ اول، قم، ۱۳۷۷ ش، ج۱، ص۳۶۲.</ref>

@@ سطر ۹۳: / سطر ۹۳: @@
 ==منابع==
-* [http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=32427 ذکر، کاظم احمدزاده، سایت پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام بخش فرهنگ علوم انسانی و اسلامی]، تاریخ بازیابی: 18 فروردین 1392.
+*کاظم احمدزاده، ذکر، [http://www.pajoohe.ir  دانشنامه پژوهه]، تاریخ بازیابی: 18 فروردین 1392.
 [[رده:اخلاق الهی]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۷:۳۶
سطر ۹۷:		سطر ۹۷:
	[[رده:اخلاق الهی]]		[[رده:اخلاق الهی]]
	[[رده:صفات پسندیده]]		[[رده:صفات پسندیده]]
		+	[[رده: مقاله های مهم]]
		+
		+	{{سنجش کیفی
		+	\|سنجش=شده
		+	\|شناسه= متوسط
		+	\|عنوان بندی مناسب= خوب
		+	\|کفایت منابع و پی نوشت ها= متوسط
		+	\|رعایت سطح مخاطب عام= خوب
		+	\|رعایت ادبیات دانشنامه ای= خوب
		+	\|جامعیت= متوسط
		+	\|رعایت اختصار= خوب
		+	\|سیر منطقی= خوب
		+	\|کیفیت پژوهش= خوب
		+	\|رده= دارد
		+	}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۱۱:۱۹
سطر ۱:		سطر ۱:
		+	{{خوب}}
	{{الگو:منبع الکترونیکی معتبر\|ماخذ=پایگاه}}		{{الگو:منبع الکترونیکی معتبر\|ماخذ=پایگاه}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۲۲ ژانویهٔ ۲۰۱۴، ساعت ۱۱:۴۰
(بدون تفاوت)