دین - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi در ‏۲۹ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۰۲

2026-03-29T10:02:22Z

Mohammadi در ‏۲۹ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۰۱

2026-03-29T10:01:41Z

Mohammadi در ‏۲۹ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۰۰

2026-03-29T10:00:08Z

Mohammadi در ‏۱۳ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۳۴

2026-01-13T13:34:38Z

Zamani: افزودن الگوی قرآن

2025-03-26T12:20:13Z

افزودن الگوی قرآن

مهدی موسوی: ویرایش

2021-07-24T07:28:55Z

ویرایش

نمایش تغییرات

Aghajani در ‏۱۵ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۸:۱۹

2020-02-15T08:19:36Z

Aghajani در ‏۱۵ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۸:۱۷

2020-02-15T08:17:40Z

سید مهدی خدایی: 7پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

2019-11-28T07:11:22Z

7پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

Zamani در ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۰۸:۱۲

2016-01-23T08:12:07Z

@@ سطر ۱۹: / سطر ۱۹: @@
 اساساً در عرف قرآن، دین به راه و رسم زندگى اطلاق می‌شود و مؤمن و کافر، حتى کسانی که اصلا صانع را منکرند بدون دین نیستند، زیرا زندگى انسان بدون داشتن راه و رسمی ‌‌خواه از ناحیه [[نبوت]] و [[وحى]] باشد یا از راه وضع و قرارداد بشرى اصلا صورت نمی‌گیرد. [[الله|خدای متعال]] در وصف ستمگران که با دین خدائى دشمنى دارند، از هر طبقه و صنف بوده باشند می‌فرماید: «{{متن قرآن|لَّذِينَ يَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَيَبْغُونَهَا عِوَجًا ...}}<ref>[[آیه 45 سوره اعراف|سوره اعراف، آیه ۴۵.]]</ref>؛ کسانی که مردم را از راه خدا برمی‌گردانند و راه خدا را (راه و رسم زندگى فطرى را) در حالی که کج کرده‌اند، قصد می‌کنند و پیش می‌گیرند ...».
-اما دین مورد قبول از نظر قرآن راه و رسمی است که آفرینش انسان به سوى آن هدایت می‌کند، نه آنچه از عواطف و احساسات فرد یا جامعه سرچشمه می‌گیرد، چنانچه می‌فرماید: «{{متن قرآن|فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًا ۚ فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا ۚ لَا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ۚ ذَٰلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ ...}}<ref>[[آیه 30 سوره روم|سوره روم،آیه ۳۰.]]</ref>؛ روى خود را براى دین استوار کن - با تمام توجه دین را بپذیر - در حالی که اعتدال را پیش گیرى و از افراط و تفریط بپرهیزى، دینى که همان آفرینش خدائى است آفرینش خدا تغییر ندارد، آنست دینى که به اداره زندگى انسان توانائى دارد ...».
+اما دین مورد قبول از نظر قرآن راه و رسمی است که آفرینش انسان به سوى آن هدایت می‌کند، نه آنچه از عواطف و احساسات فرد یا جامعه سرچشمه می‌گیرد، چنانچه می‌فرماید: «{{متن قرآن|فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًا ۚ فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا ۚ لَا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ۚ ذَٰلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ ...}}<ref>[[آیه 30 سوره روم|سوره روم، آیه ۳۰.]]</ref>؛ روى خود را براى دین استوار کن - با تمام توجه دین را بپذیر - در حالی که اعتدال را پیش گیرى و از افراط و تفریط بپرهیزى، دینى که همان آفرینش خدائى است آفرینش خدا تغییر ندارد، آنست دینى که به اداره زندگى انسان توانائى دارد ...».
 و باز می‌فرماید: «{{متن قرآن|إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلَامُ ...}}<ref>[[آیه 19 سوره آل عمران|سوره آل عمران، آیه ۱۹.]]</ref>؛ دین و روش زندگى پیش خدا تسلیم شدن است - در برابر اراده وى - یعنى در برابر آفرینش وى که انسان را به مقررات خاص دعوت می‌‌کند ...».
-و می‌فرماید: «{{متن قرآن|وَمَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلَامِ دِينًا فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ ...}}<ref>[[آیه 85 سوره آل عمران|سوره آل عمران، آیه ۸۵.]]</ref>؛ و هر که جز اسلام - تسلیم اراده خدا - دینى را طلب کند و پیش گیرد از وى پذیرفته نخواهد شد ...».
+و می‌فرماید: «{{متن قرآن|وَمَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلَامِ دِينًا فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ ...}}<ref>[[آیه 85 سوره آل عمران|همان، آیه ۸۵.]]</ref>؛ و هر که جز اسلام - تسلیم اراده خدا - دینى را طلب کند و پیش گیرد از وى پذیرفته نخواهد شد ...».
 محصل آیات فوق - و آیات دیگرى که در همین مضمون است - اینست که خدای متعال هر یک از آفریده‌هاى خود و از آن جمله [[انسان]] را به سوى سعادت و هدف آفرینش ویژه خودش از راه آفرینش خودش راهنمائى می‌فرماید و راه واقعى براى انسان در مسیر زندگى همان است که آفرینش ویژه به سوى آن دعوت می‌‌کند و مقرراتى در زندگى فردى و اجتماعى خود باید بکار بندد که طبیعت یک انسان فطرى (طبیعى) بسوى آن‌ها هدایت می‌‌کند نه انسان‌هائى که به هوى و هوس آلوده و در برابر عواطف و احساسات اسیر دست بسته می‌‌باشد.

@@ سطر ۱۹: / سطر ۱۹: @@
 اساساً در عرف قرآن، دین به راه و رسم زندگى اطلاق می‌شود و مؤمن و کافر، حتى کسانی که اصلا صانع را منکرند بدون دین نیستند، زیرا زندگى انسان بدون داشتن راه و رسمی ‌‌خواه از ناحیه [[نبوت]] و [[وحى]] باشد یا از راه وضع و قرارداد بشرى اصلا صورت نمی‌گیرد. [[الله|خدای متعال]] در وصف ستمگران که با دین خدائى دشمنى دارند، از هر طبقه و صنف بوده باشند می‌فرماید: «{{متن قرآن|لَّذِينَ يَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَيَبْغُونَهَا عِوَجًا ...}}<ref>[[آیه 45 سوره اعراف|سوره اعراف، آیه ۴۵.]]</ref>؛ کسانی که مردم را از راه خدا برمی‌گردانند و راه خدا را (راه و رسم زندگى فطرى را) در حالی که کج کرده‌اند، قصد می‌کنند و پیش می‌گیرند ...».
-اما دین مورد قبول از نظر قرآن راه و رسمی است که آفرینش انسان به سوى آن هدایت می‌کند، نه آنچه از عواطف و احساسات فرد یا جامعه سرچشمه می‌گیرد، چنانچه می‌فرماید: «{{متن قرآن|فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًا ۚ فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا ۚ لَا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ۚ ذَٰلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ ...}}<ref>[[آیه 30 سوره روم
+اما دین مورد قبول از نظر قرآن راه و رسمی است که آفرینش انسان به سوى آن هدایت می‌کند، نه آنچه از عواطف و احساسات فرد یا جامعه سرچشمه می‌گیرد، چنانچه می‌فرماید: «{{متن قرآن|فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًا ۚ فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا ۚ لَا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ۚ ذَٰلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ ...}}<ref>[[آیه 30 سوره روم|سوره روم،آیه ۳۰.]]</ref>؛ روى خود را براى دین استوار کن - با تمام توجه دین را بپذیر - در حالی که اعتدال را پیش گیرى و از افراط و تفریط بپرهیزى، دینى که همان آفرینش خدائى است آفرینش خدا تغییر ندارد، آنست دینى که به اداره زندگى انسان توانائى دارد ...».
-و باز می‌فرماید: «{{متن قرآن|إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلَامُ ...}}<ref>[[آیه 19 سوره آل عمران
+و باز می‌فرماید: «{{متن قرآن|إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلَامُ ...}}<ref>[[آیه 19 سوره آل عمران|سوره آل عمران، آیه ۱۹.]]</ref>؛ دین و روش زندگى پیش خدا تسلیم شدن است - در برابر اراده وى - یعنى در برابر آفرینش وى که انسان را به مقررات خاص دعوت می‌‌کند ...».
-و می‌فرماید: «{{متن قرآن|وَمَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلَامِ دِينًا فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ ...}}<ref>[[آیه 85 سوره آل عمران
+و می‌فرماید: «{{متن قرآن|وَمَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلَامِ دِينًا فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ ...}}<ref>[[آیه 85 سوره آل عمران|سوره آل عمران، آیه ۸۵.]]</ref>؛ و هر که جز اسلام - تسلیم اراده خدا - دینى را طلب کند و پیش گیرد از وى پذیرفته نخواهد شد ...».
 محصل آیات فوق - و آیات دیگرى که در همین مضمون است - اینست که خدای متعال هر یک از آفریده‌هاى خود و از آن جمله [[انسان]] را به سوى سعادت و هدف آفرینش ویژه خودش از راه آفرینش خودش راهنمائى می‌فرماید و راه واقعى براى انسان در مسیر زندگى همان است که آفرینش ویژه به سوى آن دعوت می‌‌کند و مقرراتى در زندگى فردى و اجتماعى خود باید بکار بندد که طبیعت یک انسان فطرى (طبیعى) بسوى آن‌ها هدایت می‌‌کند نه انسان‌هائى که به هوى و هوس آلوده و در برابر عواطف و احساسات اسیر دست بسته می‌‌باشد.

@@ سطر ۱۱: / سطر ۱۱: @@
 شاید جامع‌ترین تعریف از دین با توجه به توضیحات فوق که برخواسته از [[قرآن]] است، تعریفی باشد که [[علامه حسن زاده آملی]] در رساله‌ای با نام «علم و دین» نموده‌اند: «دین عبارت از برنامه حقیقی و دستور واقعی نگاه‌دار حد انسان و تحصیل سعادت ابدی آن است و همه آداب و متون آن محض علم و عین صواب است. لاجرم تدوین و تنظیم این چنین برنامه از کسی جز آفریدگار انسان ساخته نیست. یعنی آن دست و قلمی که کتاب تکوینی نظام هستی عالم و آدم را بدین زیبایی نگاشته است که زیباتر از آن تصور شدنی نیست و هر یک از کلمات وجودی آن‌ها را دین و آیینی داده است که به قدر یک میکرون اعوجاج و اختلاف و نارسایی و ناروایی در آن‌ها راه ندارد، همان قلم برای جمیع شئون این صنع عظیمش به نام انسان دستوری که محض [[حکمت|حکمت]] است، نهاده است تا این دستور در متن آن چنان صنع پیاده شود و او را به هدف نهایی و کمال غایی او برساند».
-[[علامه شعرانی]] رحمه الله در کتاب [[نثر طوبی (کتاب)|نثر طوبی]] در ذیل واژه «دین» می‌گوید: دین به نظر ما خود مقصود ذاتی است از خلق [[انسان]]؛ در نزد گروهی هم دین فقط برای دنیاست. جماعتی دیگر گویند دین دو مقصود دارد: هم نظم [[دنیا]] و هم سعادت [[آخرت]]؛ ما گوئیم دنیا آن قدر ارزش ندارد که انبیاء و اولیاء و بزرگان برای نظم آن این همه رنج ببرند و خدای تعالی فرموده است: {{متن قرآن|«وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ»}}<ref>[[آیه 56 سوره ذاریات|سوره ذاریات،آیه ۵۶.]]</ref> و اگر گویی [[احکام]] معاملات و سیاسات همه برای نظم دنیاست، گوییم تا آن حد که مردم آسوده باشند و به آخرت پردازند و اصل دنیا برای آخرت است».
+[[علامه شعرانی]] رحمه الله در کتاب [[نثر طوبی (کتاب)|نثر طوبی]] در ذیل واژه «دین» می‌گوید: دین به نظر ما خود مقصود ذاتی است از خلق [[انسان]]؛ در نزد گروهی هم دین فقط برای دنیاست. جماعتی دیگر گویند دین دو مقصود دارد: هم نظم [[دنیا]] و هم سعادت [[آخرت]]؛ ما گوئیم دنیا آن قدر ارزش ندارد که انبیاء و اولیاء و بزرگان برای نظم آن این همه رنج ببرند و خدای تعالی فرموده است: {{متن قرآن|«وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ»}}<ref>[[آیه 56 سوره ذاریات|سوره ذاریات، آیه ۵۶.]]</ref> و اگر گویی [[احکام]] معاملات و سیاسات همه برای نظم دنیاست، گوییم تا آن حد که مردم آسوده باشند و به آخرت پردازند و اصل دنیا برای آخرت است».
 ==دین از نظر قرآن==
-[[قرآن|قرآن مجید]] می‌فرماید: {{متن قرآن|«وَلِكُلٍّ وِجْهَةٌ هُوَ مُوَلِّيهَا ۖ فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرَاتِ...}}<ref>[[آیه 148 سوره بقره|سوره بقره،آیه ۱۴۸.]]</ref>؛ براى هر کدامتان وجهه و هدفى است که آن را پیش می‌گیرد. پس در کارهاى نیک به همدیگر پیشى و سبقت بگیرید - تا به هدفى عالى برسید -...».
+[[قرآن|قرآن مجید]] می‌فرماید: «{{متن قرآن|وَلِكُلٍّ وِجْهَةٌ هُوَ مُوَلِّيهَا ۖ فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرَاتِ ...}}<ref>[[آیه 148 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۱۴۸.]]</ref>؛ براى هر کدامتان وجهه و هدفى است که آن را پیش می‌گیرد. پس در کارهاى نیک به همدیگر پیشى و سبقت بگیرید - تا به هدفى عالى برسید ...».
-اساساً در عرف قرآن، دین به راه و رسم زندگى اطلاق می‌شود و مؤمن و کافر، حتى کسانی که اصلا صانع را منکرند بدون دین نیستند، زیرا زندگى انسان بدون داشتن راه و رسمی ‌‌خواه از ناحیه [[نبوت]] و [[وحى]] باشد یا از راه وضع و قرارداد بشرى اصلا صورت نمی‌گیرد. [[الله|خدای متعال]] در وصف ستمگران که با دین خدائى دشمنى دارند، از هر طبقه و صنف بوده باشند می‌فرماید: {{متن قرآن|«لَّذِينَ يَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَيَبْغُونَهَا عِوَجًا...}}<ref>[[آیه 45 سوره اعراف|سوره اعراف،آیه ۴۵.]]</ref>؛ کسانی که مردم را از راه خدا برمی‌گردانند و راه خدا را (راه و رسم زندگى فطرى را) در حالی که کج کرده‌اند، قصد می‌کنند و پیش می‌گیرند...».
+اساساً در عرف قرآن، دین به راه و رسم زندگى اطلاق می‌شود و مؤمن و کافر، حتى کسانی که اصلا صانع را منکرند بدون دین نیستند، زیرا زندگى انسان بدون داشتن راه و رسمی ‌‌خواه از ناحیه [[نبوت]] و [[وحى]] باشد یا از راه وضع و قرارداد بشرى اصلا صورت نمی‌گیرد. [[الله|خدای متعال]] در وصف ستمگران که با دین خدائى دشمنى دارند، از هر طبقه و صنف بوده باشند می‌فرماید: «{{متن قرآن|لَّذِينَ يَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَيَبْغُونَهَا عِوَجًا ...}}<ref>[[آیه 45 سوره اعراف|سوره اعراف، آیه ۴۵.]]</ref>؛ کسانی که مردم را از راه خدا برمی‌گردانند و راه خدا را (راه و رسم زندگى فطرى را) در حالی که کج کرده‌اند، قصد می‌کنند و پیش می‌گیرند ...».
-اما دین مورد قبول از نظر قرآن راه و رسمی است که آفرینش انسان به سوى آن هدایت می‌کند، نه آنچه از عواطف و احساسات فرد یا جامعه سرچشمه می‌گیرد، چنانچه می‌فرماید: {{متن قرآن|«فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًا ۚ فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا ۚ لَا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ۚ ذَٰلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ...}}<ref>[[آیه 30 سوره روم
+اما دین مورد قبول از نظر قرآن راه و رسمی است که آفرینش انسان به سوى آن هدایت می‌کند، نه آنچه از عواطف و احساسات فرد یا جامعه سرچشمه می‌گیرد، چنانچه می‌فرماید: «{{متن قرآن|فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًا ۚ فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا ۚ لَا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ۚ ذَٰلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ ...}}<ref>[[آیه 30 سوره روم
-|سوره روم،آیه ۳۰.]]</ref>؛ روى خود را براى دین استوار کن - با تمام توجه دین را بپذیر - در حالی که اعتدال را پیش گیرى و از افراط و تفریط بپرهیزى، دینى که همان آفرینش خدائى است آفرینش خدا تغییر ندارد، آنست دینى که به اداره زندگى انسان توانائى دارد...».
+|سوره روم،آیه ۳۰.]]</ref>؛ روى خود را براى دین استوار کن - با تمام توجه دین را بپذیر - در حالی که اعتدال را پیش گیرى و از افراط و تفریط بپرهیزى، دینى که همان آفرینش خدائى است آفرینش خدا تغییر ندارد، آنست دینى که به اداره زندگى انسان توانائى دارد ...».
-و باز می‌فرماید: {{متن قرآن|«إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلَامُ...}}<ref>[[آیه 19 سوره آل عمران
+و باز می‌فرماید: «{{متن قرآن|إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلَامُ ...}}<ref>[[آیه 19 سوره آل عمران
-|سوره آل عمران،آیه ۱۹.]]</ref>؛ دین و روش زندگى پیش خدا تسلیم شدن است - در برابر اراده وى - یعنى در برابر آفرینش وى که انسان را به مقررات خاص دعوت می‌‌کند...».
+|سوره آل عمران، آیه ۱۹.]]</ref>؛ دین و روش زندگى پیش خدا تسلیم شدن است - در برابر اراده وى - یعنى در برابر آفرینش وى که انسان را به مقررات خاص دعوت می‌‌کند ...».
-و می‌فرماید: {{متن قرآن|«وَمَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلَامِ دِينًا فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ...}}<ref>[[آیه 85 سوره آل عمران
+و می‌فرماید: «{{متن قرآن|وَمَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلَامِ دِينًا فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ ...}}<ref>[[آیه 85 سوره آل عمران
-|سوره آل عمران،آیه ۸۵.]]</ref>؛ و هر که جز اسلام - تسلیم اراده خدا - دینى را طلب کند و پیش گیرد از وى پذیرفته نخواهد شد...».
+|سوره آل عمران، آیه ۸۵.]]</ref>؛ و هر که جز اسلام - تسلیم اراده خدا - دینى را طلب کند و پیش گیرد از وى پذیرفته نخواهد شد ...».
 محصل آیات فوق - و آیات دیگرى که در همین مضمون است - اینست که خدای متعال هر یک از آفریده‌هاى خود و از آن جمله [[انسان]] را به سوى سعادت و هدف آفرینش ویژه خودش از راه آفرینش خودش راهنمائى می‌فرماید و راه واقعى براى انسان در مسیر زندگى همان است که آفرینش ویژه به سوى آن دعوت می‌‌کند و مقرراتى در زندگى فردى و اجتماعى خود باید بکار بندد که طبیعت یک انسان فطرى (طبیعى) بسوى آن‌ها هدایت می‌‌کند نه انسان‌هائى که به هوى و هوس آلوده و در برابر عواطف و احساسات اسیر دست بسته می‌‌باشد.
@@ سطر ۳۲: / سطر ۳۲: @@
 مقتضاى دین [[فطرت|فطرى]] (طبیعى) اینست که تجهیزات وجودى انسان الغاء نشود و حق هر یک از آن‌ها ادا شود و جهازات مختلف و متضاد مانند قواى گوناگون عاطفى و احساسى که در هیکل وى به ودیعه گذارده شده، تعدیل شده به هر کدام از آن‌ها تا اندازه‌اى که مزاحم حال دیگران نشود رخصت عمل داده شود و بالاخره در فرد انسان عقل حکومت کند نه خواست نفس و نه غلبه عاطفه و احساس اگر چه مخالف عقل سلیم باشد و در جامعه نیز حق و صلاح واقعى جماعت حکومت نماید نه هوى و هوس یک فرد تواناى مستبد و نه خواسته اکثریت افراد اگر چه مغایر [[حق]] و خلاف مصلحت واقعى جماعت باشد.
-از بحث بالا نتیجه دیگرى نیز گرفته می‌شود و آن اینست که زمام حکم در تشریع تنها بدست خداست و جز او را نشاید که تشریع قانون و وضع مقررات و تعیین وظیفه نماید، زیرا چنان که روشن شد تنها مقررات و قوانینى در صراط زندگى به درد انسان می‌خورد که از راه آفرینش براى او تعیین شده باشد یعنى علل و عوامل بیرونى و درونى انسان را به انجام دادن آن دعوت نمایند و آن را اقتضا کنند یعنى خدا آن را خواسته باشد زیرا مراد از این که خدا چیزى را می‌خواهد، اینست که علل و شرائط طورى است که پیدایش جبرى چیزى را ایجاب می‌‌کند. مانند حوادث طبیعى روزانه و در این صورت اراده را اراده تشریعى می‌گویند. خدای متعال در چندین جا از کلام خود می‌فرماید: {{متن قرآن|«...إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ ...}}؛ نیست حکم مگر از آن خدا». ([[سوره یوسف]]/ آیه ۴۰ و ۶۷)<ref> این بخش با تلخیص از کتاب «[[قرآن در اسلام (کتاب)|قرآن در اسلام]]» علامه طباطبایی نقل گردیده است.</ref>
+از بحث بالا نتیجه دیگرى نیز گرفته می‌شود و آن اینست که زمام حکم در تشریع تنها بدست خداست و جز او را نشاید که تشریع قانون و وضع مقررات و تعیین وظیفه نماید، زیرا چنان که روشن شد تنها مقررات و قوانینى در صراط زندگى به درد انسان می‌خورد که از راه آفرینش براى او تعیین شده باشد یعنى علل و عوامل بیرونى و درونى انسان را به انجام دادن آن دعوت نمایند و آن را اقتضا کنند یعنى خدا آن را خواسته باشد زیرا مراد از این که خدا چیزى را می‌خواهد، اینست که علل و شرائط طورى است که پیدایش جبرى چیزى را ایجاب می‌‌کند. مانند حوادث طبیعى روزانه و در این صورت اراده را اراده تشریعى می‌گویند. خدای متعال در چندین جا از کلام خود می‌فرماید: «{{متن قرآن|... إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ ...}}<ref>[[آیه 40 سوره یوسف|سوره یوسف، آیه ۴۰.]]</ref>؛ نیست حکم مگر از آن خدا»<ref>این بخش با تلخیص از کتاب «[[قرآن در اسلام (کتاب)|قرآن در اسلام]]» علامه طباطبایی نقل گردیده است.</ref>.
 ==تفاوت دو واژه دین و شرع==

@@ سطر ۱۱: / سطر ۱۱: @@
 شاید جامع‌ترین تعریف از دین با توجه به توضیحات فوق که برخواسته از [[قرآن]] است، تعریفی باشد که [[علامه حسن زاده آملی]] در رساله‌ای با نام «علم و دین» نموده‌اند: «دین عبارت از برنامه حقیقی و دستور واقعی نگاه‌دار حد انسان و تحصیل سعادت ابدی آن است و همه آداب و متون آن محض علم و عین صواب است. لاجرم تدوین و تنظیم این چنین برنامه از کسی جز آفریدگار انسان ساخته نیست. یعنی آن دست و قلمی که کتاب تکوینی نظام هستی عالم و آدم را بدین زیبایی نگاشته است که زیباتر از آن تصور شدنی نیست و هر یک از کلمات وجودی آن‌ها را دین و آیینی داده است که به قدر یک میکرون اعوجاج و اختلاف و نارسایی و ناروایی در آن‌ها راه ندارد، همان قلم برای جمیع شئون این صنع عظیمش به نام انسان دستوری که محض [[حکمت|حکمت]] است، نهاده است تا این دستور در متن آن چنان صنع پیاده شود و او را به هدف نهایی و کمال غایی او برساند».
-[[علامه شعرانی]] رحمه الله در کتاب [[نثر طوبی (کتاب)|نثر طوبی]] در ذیل واژه «دین» می‌گوید: دین به نظر ما خود مقصود ذاتی است از خلق [[انسان]]؛ در نزد گروهی هم دین فقط برای دنیاست. جماعتی دیگر گویند دین دو مقصود دارد: هم نظم [[دنیا]] و هم سعادت [[آخرت]]؛ ما گوئیم دنیا آن قدر ارزش ندارد که انبیاء و اولیاء و بزرگان برای نظم آن این همه رنج ببرند و خدای تعالی فرموده است: {{متن قرآن|«وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنْسَ إِلَّا لِیعْبُدُونِ»}}([[سوره ذاریات]]/ آیه ۵۶) و اگر گویی [[احکام]] معاملات و سیاسات همه برای نظم دنیاست، گوییم تا آن حد که مردم آسوده باشند و به آخرت پردازند و اصل دنیا برای آخرت است».
+[[علامه شعرانی]] رحمه الله در کتاب [[نثر طوبی (کتاب)|نثر طوبی]] در ذیل واژه «دین» می‌گوید: دین به نظر ما خود مقصود ذاتی است از خلق [[انسان]]؛ در نزد گروهی هم دین فقط برای دنیاست. جماعتی دیگر گویند دین دو مقصود دارد: هم نظم [[دنیا]] و هم سعادت [[آخرت]]؛ ما گوئیم دنیا آن قدر ارزش ندارد که انبیاء و اولیاء و بزرگان برای نظم آن این همه رنج ببرند و خدای تعالی فرموده است: {{متن قرآن|«وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ»}}<ref>[[آیه 56 سوره ذاریات|سوره ذاریات،آیه ۵۶.]]</ref> و اگر گویی [[احکام]] معاملات و سیاسات همه برای نظم دنیاست، گوییم تا آن حد که مردم آسوده باشند و به آخرت پردازند و اصل دنیا برای آخرت است».
 ==دین از نظر قرآن==
-[[قرآن|قرآن مجید]] می‌فرماید: {{متن قرآن|«وَلِکلٍّ وِجْهَةٌ هُوَ مُوَلِّیهَا فَاسْتَبِقُوا الْخَیرَاتِ»}}؛ براى هر کدامتان وجهه و هدفى است که آن را پیش می‌گیرد. پس در کارهاى نیک به همدیگر پیشى و سبقت بگیرید - تا به هدفى عالى برسید -». ([[سوره بقره]]/ آیه ۱۴۸)
+[[قرآن|قرآن مجید]] می‌فرماید: {{متن قرآن|«وَلِكُلٍّ وِجْهَةٌ هُوَ مُوَلِّيهَا ۖ فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرَاتِ...}}<ref>[[آیه 148 سوره بقره|سوره بقره،آیه ۱۴۸.]]</ref>؛ براى هر کدامتان وجهه و هدفى است که آن را پیش می‌گیرد. پس در کارهاى نیک به همدیگر پیشى و سبقت بگیرید - تا به هدفى عالى برسید -...».
-اساساً در عرف قرآن، دین به راه و رسم زندگى اطلاق می‌شود و مؤمن و کافر، حتى کسانی که اصلا صانع را منکرند بدون دین نیستند، زیرا زندگى انسان بدون داشتن راه و رسمی ‌‌خواه از ناحیه [[نبوت]] و [[وحى]] باشد یا از راه وضع و قرارداد بشرى اصلا صورت نمی‌گیرد. [[الله|خدای متعال]] در وصف ستمگران که با دین خدائى دشمنى دارند، از هر طبقه و صنف بوده باشند می‌فرماید: {{متن قرآن|«الَّذِینَ یصُدُّونَ عَنْ سَبِیلِ اللَّهِ وَیبْغُونَهَا عِوَجًا»}}؛ کسانی که مردم را از راه خدا برمی‌گردانند و راه خدا را (راه و رسم زندگى فطرى را) در حالی که کج کرده‌اند، قصد می‌کنند و پیش می‌گیرند». ([[سوره اعراف]]/ آیه ۴۵)
+اساساً در عرف قرآن، دین به راه و رسم زندگى اطلاق می‌شود و مؤمن و کافر، حتى کسانی که اصلا صانع را منکرند بدون دین نیستند، زیرا زندگى انسان بدون داشتن راه و رسمی ‌‌خواه از ناحیه [[نبوت]] و [[وحى]] باشد یا از راه وضع و قرارداد بشرى اصلا صورت نمی‌گیرد. [[الله|خدای متعال]] در وصف ستمگران که با دین خدائى دشمنى دارند، از هر طبقه و صنف بوده باشند می‌فرماید: {{متن قرآن|«لَّذِينَ يَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَيَبْغُونَهَا عِوَجًا...}}<ref>[[آیه 45 سوره اعراف|سوره اعراف،آیه ۴۵.]]</ref>؛ کسانی که مردم را از راه خدا برمی‌گردانند و راه خدا را (راه و رسم زندگى فطرى را) در حالی که کج کرده‌اند، قصد می‌کنند و پیش می‌گیرند...».
-اما دین مورد قبول از نظر قرآن راه و رسمی است که آفرینش انسان به سوى آن هدایت می‌کند، نه آنچه از عواطف و احساسات فرد یا جامعه سرچشمه می‌گیرد، چنانچه می‌فرماید: {{متن قرآن|«فَأَقِمْ وَجْهَک لِلدِّینِ حَنِیفًا فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِی فَطَرَ النَّاسَ عَلَیهَا لَا تَبْدِیلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَٰلِک الدِّینُ الْقَیمُ»}}؛ روى خود را براى دین استوار کن - با تمام توجه دین را بپذیر - در حالی که اعتدال را پیش گیرى و از افراط و تفریط بپرهیزى، دینى که همان آفرینش خدائى است آفرینش خدا تغییر ندارد، آنست دینى که به اداره زندگى انسان توانائى دارد». ([[سوره روم]]/ آیه ۳۰)
+اما دین مورد قبول از نظر قرآن راه و رسمی است که آفرینش انسان به سوى آن هدایت می‌کند، نه آنچه از عواطف و احساسات فرد یا جامعه سرچشمه می‌گیرد، چنانچه می‌فرماید: {{متن قرآن|«فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًا ۚ فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا ۚ لَا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ۚ ذَٰلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ...}}<ref>[[آیه 30 سوره روم
-و باز می‌فرماید: {{متن قرآن|«إِنَّ الدِّینَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلَامُ»}}؛ دین و روش زندگى پیش خدا تسلیم شدن است - در برابر اراده وى - یعنى در برابر آفرینش وى که انسان را به مقررات خاص دعوت می‌‌کند». ([[سوره آل عمران]]/ آیه ۱۹)
+و باز می‌فرماید: {{متن قرآن|«إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلَامُ...}}<ref>[[آیه 19 سوره آل عمران
-و می‌فرماید: {{متن قرآن|«وَمَنْ یبْتَغِ غَیرَ الْإِسْلَامِ دِینًا فَلَنْ یقْبَلَ مِنْهُ»}}؛ و هر که جز اسلام - تسلیم اراده خدا - دینى را طلب کند و پیش گیرد از وى پذیرفته نخواهد شد». (سوره آل عمران/ آیه ۸۵)
+و می‌فرماید: {{متن قرآن|«وَمَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلَامِ دِينًا فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ...}}<ref>[[آیه 85 سوره آل عمران
 محصل آیات فوق - و آیات دیگرى که در همین مضمون است - اینست که خدای متعال هر یک از آفریده‌هاى خود و از آن جمله [[انسان]] را به سوى سعادت و هدف آفرینش ویژه خودش از راه آفرینش خودش راهنمائى می‌فرماید و راه واقعى براى انسان در مسیر زندگى همان است که آفرینش ویژه به سوى آن دعوت می‌‌کند و مقرراتى در زندگى فردى و اجتماعى خود باید بکار بندد که طبیعت یک انسان فطرى (طبیعى) بسوى آن‌ها هدایت می‌‌کند نه انسان‌هائى که به هوى و هوس آلوده و در برابر عواطف و احساسات اسیر دست بسته می‌‌باشد.
@@ سطر ۲۹: / سطر ۳۲: @@
 مقتضاى دین [[فطرت|فطرى]] (طبیعى) اینست که تجهیزات وجودى انسان الغاء نشود و حق هر یک از آن‌ها ادا شود و جهازات مختلف و متضاد مانند قواى گوناگون عاطفى و احساسى که در هیکل وى به ودیعه گذارده شده، تعدیل شده به هر کدام از آن‌ها تا اندازه‌اى که مزاحم حال دیگران نشود رخصت عمل داده شود و بالاخره در فرد انسان عقل حکومت کند نه خواست نفس و نه غلبه عاطفه و احساس اگر چه مخالف عقل سلیم باشد و در جامعه نیز حق و صلاح واقعى جماعت حکومت نماید نه هوى و هوس یک فرد تواناى مستبد و نه خواسته اکثریت افراد اگر چه مغایر [[حق]] و خلاف مصلحت واقعى جماعت باشد.
-از بحث بالا نتیجه دیگرى نیز گرفته می‌شود و آن اینست که زمام حکم در تشریع تنها بدست خداست و جز او را نشاید که تشریع قانون و وضع مقررات و تعیین وظیفه نماید، زیرا چنان که روشن شد تنها مقررات و قوانینى در صراط زندگى به درد انسان می‌خورد که از راه آفرینش براى او تعیین شده باشد یعنى علل و عوامل بیرونى و درونى انسان را به انجام دادن آن دعوت نمایند و آن را اقتضا کنند یعنى خدا آن را خواسته باشد زیرا مراد از این که خدا چیزى را می‌خواهد، اینست که علل و شرائط طورى است که پیدایش جبرى چیزى را ایجاب می‌‌کند. مانند حوادث طبیعى روزانه و در این صورت اراده را اراده تشریعى می‌گویند. خدای متعال در چندین جا از کلام خود می‌فرماید: {{متن قرآن|«إِنِ الْحُکمُ إِلَّا لِلَّهِ»}}؛ نیست حکم مگر از آن خدا». ([[سوره یوسف]]/ آیه ۴۰ و ۶۷)<ref> این بخش با تلخیص از کتاب «[[قرآن در اسلام (کتاب)|قرآن در اسلام]]» علامه طباطبایی نقل گردیده است.</ref>
+از بحث بالا نتیجه دیگرى نیز گرفته می‌شود و آن اینست که زمام حکم در تشریع تنها بدست خداست و جز او را نشاید که تشریع قانون و وضع مقررات و تعیین وظیفه نماید، زیرا چنان که روشن شد تنها مقررات و قوانینى در صراط زندگى به درد انسان می‌خورد که از راه آفرینش براى او تعیین شده باشد یعنى علل و عوامل بیرونى و درونى انسان را به انجام دادن آن دعوت نمایند و آن را اقتضا کنند یعنى خدا آن را خواسته باشد زیرا مراد از این که خدا چیزى را می‌خواهد، اینست که علل و شرائط طورى است که پیدایش جبرى چیزى را ایجاب می‌‌کند. مانند حوادث طبیعى روزانه و در این صورت اراده را اراده تشریعى می‌گویند. خدای متعال در چندین جا از کلام خود می‌فرماید: {{متن قرآن|«...إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ ...}}؛ نیست حکم مگر از آن خدا». ([[سوره یوسف]]/ آیه ۴۰ و ۶۷)<ref> این بخش با تلخیص از کتاب «[[قرآن در اسلام (کتاب)|قرآن در اسلام]]» علامه طباطبایی نقل گردیده است.</ref>
 ==تفاوت دو واژه دین و شرع==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۲۰
سطر ۵۵:		سطر ۵۵:
	\|رده= دارد		\|رده= دارد
	}}		}}
		+	{{قرآن}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۸:۱۹
سطر ۴۲:		سطر ۴۲:


−	علامه شعرانی رحمه الله در کتاب نثر طوبی در ذیل واژه دین می‌گویند: دین به نظر ما خود مقصود ذاتی است از خلق انسان در نزد گروهی هم دین فقط برای دنیاست جماعتی دیگر گویند، دین دو مقصود دارد: هم نظم دنیا و هم سعادت [[آخرت]]، ما گوئیم دنیا آن قدر ارزش ندارد که انبیاء و اولیاء و بزرگان برای نظم آن این همه رنج ببرند و خدا تعالی فرموده است: ~~«ماخلقت الجن والانس الّا لیعبدون»~~ و اگر گویی [[احکام]] معاملات و سیاسات همه برای نظم دنیاست، گوییم تا آن حد که مردم آسوده باشند و به آخرت پردازند و اصل دنیا برای آخرت است.	+	علامه شعرانی رحمه الله در کتاب نثر طوبی در ذیل واژه دین می‌گویند: دین به نظر ما خود مقصود ذاتی است از خلق انسان در نزد گروهی هم دین فقط برای دنیاست جماعتی دیگر گویند، دین دو مقصود دارد: هم نظم دنیا و هم سعادت [[آخرت]]، ما گوئیم دنیا آن قدر ارزش ندارد که انبیاء و اولیاء و بزرگان برای نظم آن این همه رنج ببرند و خدا تعالی فرموده است: {{متن قرآن\|«وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ»}}([[سوره ذاریات]] آیه56) و اگر گویی [[احکام]] معاملات و سیاسات همه برای نظم دنیاست، گوییم تا آن حد که مردم آسوده باشند و به آخرت پردازند و اصل دنیا برای آخرت است.

@@ سطر ۱۶: / سطر ۱۶: @@
-[[قرآن]] مجید نیز نظر نامبرده را تأیید نموده، می‌فرماید: «ولكل وجهة هو مولیها فاستبقوا الخیرات؛ براى هر كدامتان وجهه و هدفى است كه آن را پیش می‌گیرد. پس در كارهاى نیك به همدیگر پیشى و سبقت بگیرید - تا به هدفى عالى برسید -». ([[سوره بقره]]/ آیه 148)
+[[قرآن]] مجید نیز نظر نامبرده را تأیید نموده، می‌فرماید: {{متن قرآن|«وَلِكُلٍّ وِجْهَةٌ هُوَ مُوَلِّيهَا فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرَاتِ»}}؛ براى هر كدامتان وجهه و هدفى است كه آن را پیش می‌گیرد. پس در كارهاى نیك به همدیگر پیشى و سبقت بگیرید - تا به هدفى عالى برسید -». ([[سوره بقره]]/ آیه 148)
-اساساً در عرف قرآن، دین به راه و رسم زندگى اطلاق می‌شود و مؤمن و كافر حتى كسانی كه اصلا صانع را منكرند بدون دین نیستند زیرا زندگى انسان بدون داشتن راه و رسمی ‌‌خواه از ناحیه [[نبوت]] و [[وحى]] باشد یا از راه وضع و قرارداد بشرى اصلا صورت نمی‌گیرد، خدای متعال در وصف ستمگران كه با دین خدائى دشمنى دارند، از هر طبقه و صنف بوده باشند می‌فرماید: «الذین یصدون عن سبیل الله و یبغونها عوجا؛ كسانی كه مردم را - از راه خدا برمی‌گردانند و راه خدا را - راه و رسم زندگى فطرى - را در حالی كه كج كرده‌اند، قصد می‌كنند و پیش می‌گیرند». ([[سوره اعراف]]/ آیه 45)
+اساساً در عرف قرآن، دین به راه و رسم زندگى اطلاق می‌شود و مؤمن و كافر حتى كسانی كه اصلا صانع را منكرند بدون دین نیستند زیرا زندگى انسان بدون داشتن راه و رسمی ‌‌خواه از ناحیه [[نبوت]] و [[وحى]] باشد یا از راه وضع و قرارداد بشرى اصلا صورت نمی‌گیرد، خدای متعال در وصف ستمگران كه با دین خدائى دشمنى دارند، از هر طبقه و صنف بوده باشند می‌فرماید: {{متن قرآن|«الَّذِينَ يَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَيَبْغُونَهَا عِوَجًا»}}؛ كسانی كه مردم را - از راه خدا برمی‌گردانند و راه خدا را - راه و رسم زندگى فطرى - را در حالی كه كج كرده‌اند، قصد می‌كنند و پیش می‌گیرند». ([[سوره اعراف]]/ آیه 45)
-اما دین مورد قبول از نظر قرآن راه و رسمی است كه آفرینش انسان به سوى آن هدایت می‌كند نه آنچه از عواطف و احساسات فرد یا جامعه سرچشمه می‌گیرد، چنانچه می‌فرماید: «فاقم وجهك للدین حنیفا فطرت الله التی فطر الناس علیها لاتبدیل لخلق الله ذلك الدین القیم؛ روى خود را براى دین استوار كن - با تمام توجه دین را بپذیر - در حالی كه اعتدال را پیش گیرى و از افراط و تفریط بپرهیزى، دینى كه همان آفرینش خدائى است آفرینش خدا تغییر ندارد، آنست دینى كه به اداره زندگى انسان توانائى دارد». ([[سوره روم]]/ آیه 30)
+اما دین مورد قبول از نظر قرآن راه و رسمی است كه آفرینش انسان به سوى آن هدایت می‌كند نه آنچه از عواطف و احساسات فرد یا جامعه سرچشمه می‌گیرد، چنانچه می‌فرماید: {{متن قرآن|«فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًا فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا لَا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَٰلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ»}}؛ روى خود را براى دین استوار كن - با تمام توجه دین را بپذیر - در حالی كه اعتدال را پیش گیرى و از افراط و تفریط بپرهیزى، دینى كه همان آفرینش خدائى است آفرینش خدا تغییر ندارد، آنست دینى كه به اداره زندگى انسان توانائى دارد». ([[سوره روم]]/ آیه 30)
-و باز می‌فرماید: «ان الدین عندالله الاسلام؛ دین و روش زندگى پیش خدا تسلیم شدن است - در برابر اراده وى - یعنى در برابر آفرینش وى كه انسان را به مقررات خاص دعوت می‌‌كند». ([[سوره آل عمران]]/ آیه 19)
+و باز می‌فرماید: {{متن قرآن|«إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلَامُ»}} ؛ دین و روش زندگى پیش خدا تسلیم شدن است - در برابر اراده وى - یعنى در برابر آفرینش وى كه انسان را به مقررات خاص دعوت می‌‌كند». ([[سوره آل عمران]]/ آیه 19)
-و می‌فرماید: «و من یبتغ غیر الاسلام دینا فلن یقبل منه؛ و هر كه جز اسلام - تسلیم اراده خدا - دینى را طلب كند و پیش گیرد از وى پذیرفته نخواهد شد». (سوره آل عمران/ آیه 85)
+و می‌فرماید: {{متن قرآن|«وَمَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلَامِ دِينًا فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ»}}؛ و هر كه جز اسلام - تسلیم اراده خدا - دینى را طلب كند و پیش گیرد از وى پذیرفته نخواهد شد». (سوره آل عمران/ آیه 85)
 محصل آیات فوق - و آیات دیگرى كه در همین مضمون است - اینست كه خدای متعال هر یك از آفریده‌هاى خود و از آن جمله انسان را به سوى سعادت و هدف آفرینش ویژه خودش از راه آفرینش خودش راهنمائى می‌فرماید و راه واقعى براى انسان در مسیر زندگى همان است كه آفرینش ویژه به سوى آن دعوت می‌‌كند و مقرراتى در زندگى فردى و اجتماعى خود باید بكار بندد كه طبیعت یك انسان فطرى (طبیعى) بسوى آن‌ها هدایت می‌‌كند نه انسان‌هائى كه به هوى و هوس آلوده و در برابر عواطف و احساسات اسیر دست بسته می‌‌باشد.
@@ سطر ۳۰: / سطر ۳۰: @@
 مقتضاى دین فطرى (طبیعى) اینست كه تجهیزات وجودى انسان الغاء نشود و حق هر یك از آن‌ها ادا شود و جهازات مختلف و متضاد مانند قواى گوناگون عاطفى و احساسى كه در هیكل وى به ودیعه گذارده شده، تعدیل شده به هر كدام از آن‌ها تا اندازه‌اى كه مزاحم حال دیگران نشود رخصت عمل داده شود و بالاخره در فرد انسان عقل حكومت كند نه خواست نفس و نه غلبه عاطفه و احساس اگر چه مخالف عقل سلیم باشد و در جامعه نیز حق و صلاح واقعى جماعت حكومت نماید نه هوى و هوس یك فرد تواناى مستبد و نه خواسته اكثریت افراد اگر چه مغایر حق و خلاف مصلحت واقعى جماعت باشد.
-از بحث بالا نتیجه دیگرى نیز گرفته می‌شود و آن اینست كه زمام حكم در تشریع تنها بدست خداست و جز او را نشاید كه تشریع قانون و وضع مقررات و تعیین وظیفه نماید زیرا چنان كه روشن شد تنها مقررات و قوانینى در صراط زندگى به درد انسان می‌خورد كه از راه آفرینش براى او تعیین شده باشد یعنى علل و عوامل بیرونى و درونى انسان را به انجام دادن آن دعوت نمایند و آن را اقتضا كنند یعنى خدا آن را خواسته باشد زیرا مراد از این كه خدا چیزى را می‌خواهد، اینست كه علل و شرائط طورى است كه پیدایش جبرى چیزى را ایجاب می‌‌كند. مانند حوادث طبیعى روزانه و در این صورت اراده را اراده تشریعى می‌گویند. خدای متعال در چندین جا از كلام خود می‌فرماید: «ان الحكم الا لله؛ نیست حكم مگر از آن خدا». ([[سوره يوسف]]/ آیه 40 و 67)<ref> این بخش نیز با تلخیص از کتاب [[قرآن در اسلام]] ایشان نقل گردیده است.</ref>
+از بحث بالا نتیجه دیگرى نیز گرفته می‌شود و آن اینست كه زمام حكم در تشریع تنها بدست خداست و جز او را نشاید كه تشریع قانون و وضع مقررات و تعیین وظیفه نماید زیرا چنان كه روشن شد تنها مقررات و قوانینى در صراط زندگى به درد انسان می‌خورد كه از راه آفرینش براى او تعیین شده باشد یعنى علل و عوامل بیرونى و درونى انسان را به انجام دادن آن دعوت نمایند و آن را اقتضا كنند یعنى خدا آن را خواسته باشد زیرا مراد از این كه خدا چیزى را می‌خواهد، اینست كه علل و شرائط طورى است كه پیدایش جبرى چیزى را ایجاب می‌‌كند. مانند حوادث طبیعى روزانه و در این صورت اراده را اراده تشریعى می‌گویند. خدای متعال در چندین جا از كلام خود می‌فرماید: {{متن قرآن|«إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ»}}؛ نیست حكم مگر از آن خدا». ([[سوره يوسف]]/ آیه 40 و 67)<ref> این بخش نیز با تلخیص از کتاب [[قرآن در اسلام]] ایشان نقل گردیده است.</ref>

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-{{خوب}}
+{{متوسط}}
 __Toc__
@@ سطر ۶۰: / سطر ۶۰: @@
 [[رده:واژگان قرآنی]]
 [[رده:اسلام]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۰۸:۱۲
سطر ۱:		سطر ۱:
		+	{{خوب}}
	__Toc__		__Toc__