دعبل خزاعی - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۲۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۵:۵۴

2021-07-25T05:54:30Z

مهدی موسوی: ویرایش

2021-07-14T11:31:24Z

ویرایش

نمایش تغییرات

Zamani در ‏۱۳ نوامبر ۲۰۱۸، ساعت ۱۰:۲۵

2018-11-13T10:25:29Z

Zamani در ‏۱۲ نوامبر ۲۰۱۸، ساعت ۱۳:۱۲

2018-11-12T13:12:23Z

Zamani در ‏۱۲ نوامبر ۲۰۱۸، ساعت ۱۳:۱۱

2018-11-12T13:11:44Z

Zamani: آثار دعبل

2018-11-12T07:10:58Z

آثار دعبل

عربصالحی: /* آثار دعبل */

2013-10-28T06:06:31Z

‏آثار دعبل

عربصالحی: /* منابع */

2013-10-20T05:35:00Z

‏منابع

Saeed zamani در ‏۱۲ سپتامبر ۲۰۱۳، ساعت ۰۷:۴۰

2013-09-12T07:40:43Z

Saeed zamani در ‏۱۲ سپتامبر ۲۰۱۳، ساعت ۰۷:۴۰

2013-09-12T07:40:07Z

@@ سطر ۳۰: / سطر ۳۰: @@
 دعبل خلفای [[حکومت بنی عباس|عباسی]] را سخت نکوهش می کرد و هجویات او علیه عباسیان موجبات [[شهادت در راه خدا|شهادتش]] شد. یکی از فرمانداران [[متوکل|متوکل]] عباسی، مالک بن طوق فرماندار [[دمشق]] بود، که دعبل هم متوکل و هم مالک بن طوق را به سختی نکوهش می کرد. مالک بن طوق تغلبی که از افراد بانفوذ عرب بود، در صدد قتل او برآمد، دعبل به [[بصره]] فرار کرد و سپس راه اهواز را در پیش گرفت. مالک به شخصی ده هزار درهم داد و او را مأمور قتل دعبل کرد. زمانی که او در یکی از آبادی‌های شوش به نام طیبه بود، آن مرد بعد از [[نماز]] عشاء با نوک عصای دشنه مانند زهرآگین خود، زخمی به پشت پای دعبل زد که او را مسموم نمود و روز دیگر بر اثر جراحت آن، درگذشت.
-جنازه‏ دعبل را به شوش منتقل و آنجا دفن نمودند. شهادت او در سال ۲۴۶ ه. ق. اتفاق افتاد<ref>دانشنامه ‏ى شعر عاشورایى، مرضیه‏ محمد زاده، ج‏۱، ص ۱۰۱</ref> و او در آن زمان ۹۸ ساله بود.
+جنازه‏ دعبل را به شهر شوش منتقل کرده و در آنجا دفن نمودند. شهادت او در سال ۲۴۶ ه. ق. اتفاق افتاد<ref>دانشنامه ‏ى شعر عاشورایى، مرضیه‏ محمد زاده، ج‏۱، ص ۱۰۱</ref> و او در آن زمان ۹۸ ساله بود.
 ==آثار دعبل==
-* ۱. دیوان اشعار دعبل خزاعی: اشعار دعبل را ادیب معروف (ابوبکر محمّد بن یحیى صولى) متوفى به سال ۳۳۵هـ.ق. در سیصد ورق گردآورى نمود. اما این [[دیوان (شعر)|دیوان]] بر جای نمانده است. در دوره معاصر، کوشش هایی برای گردآوری سروده های دعبل صورت پذیرفته است از جمله دیوان دعبل از عبدالصاحب دُجَیلی که آن را در ۱۹۶۲م (۱۳۴۱ش) در [[نجف]] اشرف به چاپ رساند. که آن را حیدر سهرابی به فارسی برگردانده و در ۱۳۹۱ش در [[تهران]] منتشر کرده است.<ref>دانشنامه جهان اسلام، ج ۱۷، مدخل "دعبل خزاعی" از باقر قربانی زرّی</ref> اما کاملترین مجموعه اشعار دعبل را عبدالکریم اشتر در ۱۹۶۴م (۱۳۴۳ش) در [[دمشق]] به چاپ رسانید<ref>دانشنامه جهان اسلام، ج ۱۷، مدخل "دعبل خزاعی" از باقر قربانی زرّی</ref> که بعد از آن در مکتبة الحیدریة [[قم]] در سال ۱۳۸۵ش شمسی چاپ افست شد. دکتر اشتر در مقدمه این اثر چاپهای قبلی دیوان دعبل را نقد نموده و روش خود در تدوین و تخریج اشعار را توضیح داده است. او اشعار را در چهار قسم قرار داده است: در قسم اول کتاب، ۲۴۰ شعر با تخریج آورده که نسبت آنها را به دعبل، قطعی می داند. قسم دوم را به شعرهایی اختصاص داده که فقط در کتابهای [[شیعه]] آمده است، شامل ۳۳ شعر. در بخش سوم، شعرهای منسوب به دعبل را آورده است (۶۵ شعر) و در بخش چهارم به شعرهایی می پردازد که به دعبل نسبت داده اند، اما از آنِ او نیست (۲۸ شعر).<ref>راهنمای پژوهش درباره دعبل خزاعی، عبدالحسین طالعی، فصلنامه سفینه، سال یازدهم، شماره ۴۱، زمستان ۱۳۹۲</ref>
+*۱. [[دیوان اشعار دعبل خزاعی]]: اشعار دعبل را ادیب معروف، ابوبکر محمد بن یحیى صولى متوفى به سال ۳۳۵هـ.ق. در سیصد ورق گردآورى نمود. اما این [[دیوان (شعر)|دیوان]] بر جای نمانده است. در دوره معاصر، کوشش هایی برای گردآوری سروده های دعبل صورت پذیرفته است از جمله دیوان دعبل از عبدالصاحب دُجَیلی که آن را در ۱۹۶۲م (۱۳۴۱ش) در [[نجف]] اشرف به چاپ رساند. که آن را حیدر سهرابی به فارسی برگردانده و در ۱۳۹۱ش در [[تهران]] منتشر کرده است.<ref>دانشنامه جهان اسلام، ج ۱۷، مدخل "دعبل خزاعی" از باقر قربانی زرّی</ref> اما کاملترین مجموعه اشعار دعبل را عبدالکریم اشتر در ۱۹۶۴م (۱۳۴۳ش) در [[دمشق]] به چاپ رسانید<ref>دانشنامه جهان اسلام، ج ۱۷، مدخل "دعبل خزاعی" از باقر قربانی زرّی</ref> که بعد از آن در مکتبة الحیدریة [[قم]] در سال ۱۳۸۵ش شمسی چاپ افست شد. دکتر اشتر در مقدمه این اثر چاپهای قبلی دیوان دعبل را نقد نموده و روش خود در تدوین و تخریج اشعار را توضیح داده است. او اشعار را در چهار قسم قرار داده است: در قسم اول کتاب، ۲۴۰ شعر با تخریج آورده که نسبت آنها را به دعبل، قطعی می داند. قسم دوم را به شعرهایی اختصاص داده که فقط در کتابهای [[شیعه]] آمده است، شامل ۳۳ شعر. در بخش سوم، شعرهای منسوب به دعبل را آورده است (۶۵ شعر) و در بخش چهارم به شعرهایی می پردازد که به دعبل نسبت داده اند، اما از آنِ او نیست (۲۸ شعر).<ref>راهنمای پژوهش درباره دعبل خزاعی، عبدالحسین طالعی، فصلنامه سفینه، سال یازدهم، شماره ۴۱، زمستان ۱۳۹۲</ref>
-* ۲. قصیده تائیه، معروف به «[[قصیده مدارس آیات|مَدارِسُ آیات]]»، بلندترین شعر دعبل خزاعی در ستایش [[اهل البیت|اهل بیت]] و بیان فضائل، خلافت و مصائب ایشان سروده است. او این شعر را در محضر [[امام رضا علیه السلام|امام رضا]](ع) خواند و امام از شعر او تمجید کرد و به او پاداش داد. برخی شمار این ابیات را تا ۱۳۰ بیت نوشته‌اند.
+*۲. قصیده تائیه، معروف به «[[قصیده مدارس آیات|مَدارِسُ آیات]]»، بلندترین شعر دعبل خزاعی در ستایش [[اهل البیت|اهل بیت]] و بیان فضائل، خلافت و مصائب ایشان سروده است. او این شعر را در محضر [[امام رضا علیه السلام|امام رضا]](ع) خواند و امام از شعر او تمجید کرد و به او پاداش داد. برخی شمار این ابیات را تا ۱۳۰ بیت نوشته‌اند.
-* ۳. الواحدة فى مناقب العرب و مثالبها: از محتوای این کتاب اطلاعی در دست نیست.<ref>دانشنامه جهان اسلام، ج ۱۷، مدخل "دعبل خزاعی" از باقر قربانی زرّی</ref>
+*۳. الواحدة فى مناقب العرب و مثالبها: از محتوای این کتاب اطلاعی در دست نیست.<ref>دانشنامه جهان اسلام، ج ۱۷، مدخل "دعبل خزاعی" از باقر قربانی زرّی</ref>
-* ۴. طبقات الشعراء: این کتاب که در زمینه اخبار و اشعار شاعران عرب بوده، در طول تاریخ از بین رفته است اما بسیارى از شعرا و ادبا و لغت شناسان و نویسندگانِ صرف و نحو و دستور زبان عربى و علوم و فنون ادبى و بلاغت و تذکره نویسان و مورّخان بزرگ عرب پس از دعبل در قرن هاى گذشته، در کتاب ها و تألیفات خویش، از این کتاب بهره مند شده اند.<ref>دانشنامه ‏ى شعر عاشورایى، مرضیه‏ محمد زاده، ج‏۱، ص۱۰۱</ref>
+*۴. طبقات الشعراء: این کتاب که در زمینه اخبار و اشعار شاعران عرب بوده، در طول تاریخ از بین رفته است اما بسیارى از شعرا و ادبا و لغت شناسان و نویسندگانِ صرف و نحو و دستور زبان عربى و علوم و فنون ادبى و بلاغت و تذکره نویسان و مورّخان بزرگ عرب پس از دعبل در قرن هاى گذشته، در کتاب ها و تألیفات خویش، از این کتاب بهره مند شده اند.<ref>دانشنامه ‏ى شعر عاشورایى، مرضیه‏ محمد زاده، ج‏۱، ص۱۰۱</ref>
-* ۵. کتابی بنام «وصایا الملوک» هم منسوب به اوست.<ref>دانشنامه جهان اسلام، ج ۱۷، مدخل "دعبل خزاعی" از باقر قربانی زرّی</ref>
+*۵. کتابی بنام «وصایا الملوک» هم منسوب به اوست.<ref>دانشنامه جهان اسلام، ج ۱۷، مدخل "دعبل خزاعی" از باقر قربانی زرّی</ref>
 ==پانویس==

@@ سطر ۳۴: / سطر ۳۴: @@
 ـ دیوان اشعار دعبل خزاعی :اشعار دعبل را اديب معروف (ابوبكر محمّد بن يحيى صولى) متوفى به سال 335هـ.ق. در سیصد ورق گردآورى نمود. اما این دیوان بر جای نمانده است. در دوره معاصر، کوشش هایی برای گردآوری سروده های دعبل صورت پذیرفته است از جمله دیوان دعبل از عبدالصاحب دُجَیلی که آن را در ۱۹۶۲م (۱۳۴۱ش) در نجف اشرف به چاپ رساند. که آن را حیدر سهرابی به فارسی برگردانده و در ۱۳۹۱ش در تهران منتشر کرده است.<ref>دانشنامه جهان اسلام، ج 17، مدخل "دعبل خزاعی" از باقر قربانی زرّی</ref> اما کاملترین مجموعه اشعار دعبل را عبدالکریم اشتر در ۱۹۶۴م (۱۳۴۳ش) در دمشق به چاپ رسانید<ref>دانشنامه جهان اسلام، ج 17، مدخل "دعبل خزاعی" از باقر قربانی زرّی</ref> که بعد از آن در مکتبة الحیدریة قم در سال 1385ش شمسی چاپ افست شد. دکتر اشتر در مقدمه این اثر چاپهای قبلی دیوان دعبل را نقد نموده و روش خود در تدوین و تخریج اشعار را توضیح داده است. او اشعار را در چهار قسم قرار داده است: در قسم اول کتاب، 240 شعر با تخریج آورده که نسبت آنها را به دعبل، قطعی می داند. قسم دوم را به شعرهایی اختصاص داده که فقط در کتابهای شیعه آمده است، شامل 33 شعر. در بخش سوم، شعرهای منسوب به دعبل را آورده است (65 شعر) و در بخش چهارم به شعرهایی می پردازد که به دعبل نسبت داده اند، اما از آنِ او نیست (28 شعر).<ref>راهنمای پژوهش درباره دعبل خزاعی، عبدالحسین طالعی، فصلنامه سفينه، سال یازدهم، شماره 41، زمستان 1392</ref>
-ـ طبقات الشعراء : اين كتاب که در زمينه اخبار و احوال و اشعار شاعران عرب بوده است در طول تاریخ از بین رفته است اما بسيارى از شعرا و ادبا و لغت شناسان و نويسندگانِ صرف و نحو و دستور زبان عربى و علوم و فنون ادبى و بلاغت و تذكره نويسان و مورّخان بزرگ عرب پس از دعبل در قرن هاى گذشته، در كتاب ها و تأليفات خويش، از اين كتاب بهره مند شده اند
+ـ طبقات الشعراء : اين كتاب که در زمينه اخبار و احوال و اشعار شاعران عرب بوده است در طول تاریخ از بین رفته است اما بسيارى از شعرا و ادبا و لغت شناسان و نويسندگانِ صرف و نحو و دستور زبان عربى و علوم و فنون ادبى و بلاغت و تذكره نويسان و مورّخان بزرگ عرب پس از دعبل در قرن هاى گذشته، در كتاب ها و تأليفات خويش، از اين كتاب بهره مند شده اند.<ref>دانشنامه ‏ى شعر عاشورايى، مرضيه‏ محمد زاده، ج‏1، ص101</ref>
-ـ الواحدة فى مناقب العرب و مثالبها: از محتوای این کتاب اطلاعی در دست نیست.
+ـ الواحدة فى مناقب العرب و مثالبها: از محتوای این کتاب اطلاعی در دست نیست.<ref>دانشنامه جهان اسلام، ج 17، مدخل "دعبل خزاعی" از باقر قربانی زرّی</ref>
--  کتابی بنام وصایا الملوک هم منسوب به اوست .
+-  کتابی بنام وصایا الملوک هم منسوب به اوست.<ref>دانشنامه جهان اسلام، ج 17، مدخل "دعبل خزاعی" از باقر قربانی زرّی</ref>
 ==پانویس==

@@ سطر ۱۲: / سطر ۱۲: @@
 ==زندگی نامه==
- دوران كودكى و جوانى را در كوفه گذراند. استاد دعبل «مسلم بن الوليد» ملقب به صريع الغوانى (م 208 ه) بود و فنون و صنايع ادبى و شعرى را به او آموخت. <ref>دانشنامه ‏ى شعر عاشورايى، مرضيه‏ محمد زاده، ج‏1، ص 99</ref>
+دوران كودكى و جوانى را در كوفه گذراند. استاد دعبل «مسلم بن الوليد» ملقب به صريع الغوانى (م 208 ه) بود و فنون و صنايع ادبى و شعرى را به او آموخت. <ref>دانشنامه ‏ى شعر عاشورايى، مرضيه‏ محمد زاده، ج‏1، ص 99</ref>
 مسلم بن الوليد تا مدتی دعبل را از خواندن شعرش برای دیگران منع میکرد، ولی پس از چندی، با مشاهده پختگی در یکی از قصیده هایش، به او اجازه داد تا شعرش را بر دیگران عرضه کند. ابونواس نیز دعبل را برای سرودن این قصیده تحسین کرد و وقتی مغنّیان این قصیده را برای هارون الرشید خواندند، او به وجد آمد و نام شاعر را پرسید، گفتند دعبل خزاعی است، هارون او را به دربار فراخواند و به او صله بسیار داد.<ref>دانشنامه جهان اسلام، ج 17، مدخل "دعبل خزاعی" از باقر قربانی زرّی</ref>

@@ سطر ۲: / سطر ۲: @@
 ==ولادت==
-ابوعلى یا ابوجعفر دعبل پسر على بن زرین بن عثمان بن عبدالرحمن بن عبدالله بن بدیل بن وقاء بن عمرو بن ربیعه بن عبدالعزى بن ربیعه بن جزى بن عامر مازن ابن عدى بن عمرو ربیعه خزاعى معروف به دعبل در سال 148 ه.ق در شهر [[كوفه]] ديده به جهان گشود.
+==خاندان==
-==خاندان==
+مسلم بن الوليد تا مدتی دعبل را از خواندن شعرش برای دیگران منع میکرد، ولی پس از چندی، با مشاهده پختگی در یکی از قصیده هایش، به او اجازه داد تا شعرش را بر دیگران عرضه کند. ابونواس نیز دعبل را برای سرودن این قصیده تحسین کرد و وقتی مغنّیان این قصیده را برای هارون الرشید خواندند، او به وجد آمد و نام شاعر را پرسید، گفتند دعبل خزاعی است، هارون او را به دربار فراخواند و به او صله بسیار داد.<ref>دانشنامه جهان اسلام، ج 17، مدخل "دعبل خزاعی" از باقر قربانی زرّی</ref>
-پدرش، على بن زرین از شاعران روزگار خود بود؛ این دودمان محدثان و شاعرانى داشته و اهل سیادت و شرف بوده اند و تمام فضل و فضیلت آنها به برکت دعائى است که پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله درباره نیاى بزرگ آنها کرد، آنگاه که به روز فتح و [[مکه]] «عباس بن عبدالمطلب» که پاسدار محبت وى بود، او را در پیشگاه پیغمبر خدا بپاداشت و گفت: اى رسول خدا صلی الله علیه و آله امروز روزى است که اقوامى را شرف بخشیده اى، حال خالت «بدیل بن ورقاء» چگونه خواهد بود؟ پیغمبر فرمود: اى بدیل، روی بگشا و او چهره اش را به پیغمبر نمود و پرده از رخ برگرفت.
+دعبل بعد از قتل امین برای اعمال حج به مکه رفت و در این اثنا ابوالقاسم مطلب بن‌عبدالله خزاعی حاکم مصر شد و دعبل نزد او رفت و عامل آسوان شد، لیکن بزودی مطلّب عزلش کرد و دعبل نیز او را هجو کرد و بسرعت به بغداد آمد.
-رسول سیاهى در رخسارش دید و پرسید: اى بدیل چند سال دارى؟ گفت: 97 سال اى [[رسول خدا]]. پیغمبر صلی الله علیه و آله خندید و فرمود: خداوند بر جمال و سیه چردگیت بیفزاید و تو و فرزندانت را متمتع کناد.
+بعد از آنکه مأمون از خراسان به بغداد آمد (204 هـ.ق)، دعبل از هجو عباسی‌ها ساکت ماند، تا وقتی که مأمون ایذاء و آزار علویان را از سرگرفت. و او هم به خاطر دوستی علویان، هجو عباسیان را دوباره شروع کرد.<ref>شیخ‌الرئیس کرمانی، محمد، شعر شیعی و شعرای شیعه در عصر اول عباسی، تهران، انتشارات اطلاعات، 1388 ش، چاپ اول، ص195</ref>
-== اساتید ==
+پس از اينكه حضرت امام رضا (ع) به امر مأمون از مدينه به خراسان آمد و ولايت عهدى مأمون را پذيرفت، دعبل به همراهى ابراهيم بن عبّاس صولى (م 243 ه.) شاعر معروف شيعى عازم زيارت آن حضرت گرديد. هر دو شاعر در مرو نزد او بار يافتند و قصيده‏ى «تائيه»، مشهورترين و بلندترين شعرش را كه در مدينه سروده بود و سوز درونى شاعر در تك‏تك ابيات اين قصيده غرّا و جاودانه شعله مى‏كشيد را انشاء نمود. دعبل با اين قصيده به جاودانگى و آوازه‏ى عالمگير دست يافت. اين قصيده كه حماسه‏ى تاريخ بنى هاشم و منقبت‏نامه‏ى آل على (ع) است بسيار مورد توجّه قرار گرفت و امام را گريان ساخت. امام (ع) ده هزار درهم از سكه‏هايى كه به نام خود او ضرب شده بود و جبّه‏اى از جامه‏هاى شخصى خود را بدو بخشيد. <ref>دانشنامه ‏ى شعر عاشورايى، مرضيه‏ محمد زاده، ج‏1، ص 100</ref>
-==زندگی نامه==
+بخش اعظم زندگي دعبل را سفرهاي او به بلاد مختلف اسلامي دربرگرفته است. از [[بغداد]] تا [[مصر]] و [[شام]] و از [[حجاز]] تا ري و مرو و خراسان.
-زندگي سراسر مبارزه دعبل مصادف با امامت چهار معصوم از زمان امام موسي كاظم علیه السلام تا شهادت امام علي النقي علیه السلام بود. در اين مدت كه همزمان با خلافت هفت حاکم از هارون تا متوكل بود، دعبل همواره با شعر و ادب به مبارزه با غاصبان خلافت رفته و در رثاي اهل بيت عصمت و طهارت عليهم السلام، مديحه سرائي مي نمود. ابوالفرج اصفهانی در کتاب الاغانی دربارۀ دعبل میگوید: «دعبل شاعر خوش طبع و هجو گری پلید زبان بود که هیچ یک از خلفا و وزراء و فرزندانشان از شر هجو او در امان نماندند.»
+زندگي دعبل مصادف با امامت چهار معصوم از زمان امام موسي كاظم علیه السلام تا شهادت امام علي النقي علیه السلام بود. در اين مدت كه همزمان با خلافت هفت حاکم از هارون تا متوكل بود، دعبل همواره با شعر و ادب به مبارزه با غاصبان خلافت رفته و در رثاي اهل بيت عصمت و طهارت عليهم السلام، مديحه سرائي مي نمود.
-دعبل اضافه بر قصيده سرائي، محدث و انديشمندي توانا بود.
+==شهادت دعبل==
 ==آثار دعبل==
 ـ دیوان اشعار دعبل خزاعی :اشعار دعبل را اديب معروف (ابوبكر محمّد بن يحيى صولى) متوفى به سال 335هـ.ق. در سیصد ورق گردآورى نمود. اما این دیوان بر جای نمانده است. در دوره معاصر، کوشش هایی برای گردآوری سروده های دعبل صورت پذیرفته است از جمله دیوان دعبل از عبدالصاحب دُجَیلی که آن را در ۱۹۶۲م (۱۳۴۱ش) در نجف اشرف به چاپ رساند. که آن را حیدر سهرابی به فارسی برگردانده و در ۱۳۹۱ش در تهران منتشر کرده است.<ref>دانشنامه جهان اسلام، ج 17، مدخل "دعبل خزاعی" از باقر قربانی زرّی</ref> اما کاملترین مجموعه اشعار دعبل را عبدالکریم اشتر در ۱۹۶۴م (۱۳۴۳ش) در دمشق به چاپ رسانید<ref>دانشنامه جهان اسلام، ج 17، مدخل "دعبل خزاعی" از باقر قربانی زرّی</ref> که بعد از آن در مکتبة الحیدریة قم در سال 1385ش شمسی چاپ افست شد. دکتر اشتر در مقدمه این اثر چاپهای قبلی دیوان دعبل را نقد نموده و روش خود در تدوین و تخریج اشعار را توضیح داده است. او اشعار را در چهار قسم قرار داده است: در قسم اول کتاب، 240 شعر با تخریج آورده که نسبت آنها را به دعبل، قطعی می داند. قسم دوم را به شعرهایی اختصاص داده که فقط در کتابهای شیعه آمده است، شامل 33 شعر. در بخش سوم، شعرهای منسوب به دعبل را آورده است (65 شعر) و در بخش چهارم به شعرهایی می پردازد که به دعبل نسبت داده اند، اما از آنِ او نیست (28 شعر).<ref>راهنمای پژوهش درباره دعبل خزاعی، عبدالحسین طالعی، فصلنامه سفينه، سال یازدهم، شماره 41، زمستان 1392</ref>
@@ سطر ۲۹: / سطر ۳۹: @@
 -  کتابی بنام وصایا الملوک هم منسوب به اوست .
 ==پانویس==
 {{پانویس}}
 [[Category:اصحاب اهل البیت علیهم السلام]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-دِعبِل خُزاعی (۱۴۸-۲۶۴ ق) شاعر معروف اهل بیت علیهم السلام است که با شعر خود علیه ظلم دستگاه عباسی می شورید.
+دِعبِل خُزاعی (۱۴۸-۲۶۴ ق) شاعر معروف اهل بیت علیهم السلام است که با شعر خود علیه ظلم دستگاه عباسی می شورید. زندگي دعبل مصادف با امامت چهار معصوم از زمان امام موسي كاظم علیه السلام تا شهادت امام علي النقي علیه السلام بود. قصیدة تائیة او  با نام [[مدارس آیات]] که در حضور امام رضا علیه السلام خواند، در میان اشعار او شهرت خاصّی دارد.
 ==ولادت==
@@ سطر ۱۰: / سطر ۱۰: @@
 رسول سیاهى در رخسارش دید و پرسید: اى بدیل چند سال دارى؟ گفت: 97 سال اى [[رسول خدا]]. پیغمبر صلی الله علیه و آله خندید و فرمود: خداوند بر جمال و سیه چردگیت بیفزاید و تو و فرزندانت را متمتع کناد.
 == اساتید ==
@@ سطر ۲۳: / سطر ۲۲: @@
 بخش اعظم زندگي دعبل را سفرهاي او به بلاد مختلف اسلامي دربرگرفته است. از [[بغداد]] تا [[مصر]] و [[شام]] و از [[حجاز]] تا ري و مرو و خراسان. در تمام اين سالها، دعبل همواره به نشر عقايد اصيل اسلامي پرداخته و پرده از ظلم عباسيان برمي داشت و از حق خاندان عصمت و طهارت دفاع مي نمود.
 ==آثار دعبل==
-وي داراي تاليف متعددي از جمله "الوحده في مناقب العرب" و "طبقات الشعراء" است كه از منابع مهم و پرارزش در ادبيات و شرح زندگاني شاعران مي باشد. او دیوان شعر دارد و
+ـ دیوان اشعار دعبل خزاعی :اشعار دعبل را اديب معروف (ابوبكر محمّد بن يحيى صولى) متوفى به سال 335هـ.ق. در سیصد ورق گردآورى نمود. اما این دیوان بر جای نمانده است. در دوره معاصر، کوشش هایی برای گردآوری سروده های دعبل صورت پذیرفته است از جمله دیوان دعبل از عبدالصاحب دُجَیلی که آن را در ۱۹۶۲م (۱۳۴۱ش) در نجف اشرف به چاپ رساند. که آن را حیدر سهرابی به فارسی برگردانده و در ۱۳۹۱ش در تهران منتشر کرده است.<ref>دانشنامه جهان اسلام، ج 17، مدخل "دعبل خزاعی" از باقر قربانی زرّی</ref> اما کاملترین مجموعه اشعار دعبل را عبدالکریم اشتر در ۱۹۶۴م (۱۳۴۳ش) در دمشق به چاپ رسانید<ref>دانشنامه جهان اسلام، ج 17، مدخل "دعبل خزاعی" از باقر قربانی زرّی</ref> که بعد از آن در مکتبة الحیدریة قم در سال 1385ش شمسی چاپ افست شد. دکتر اشتر در مقدمه این اثر چاپهای قبلی دیوان دعبل را نقد نموده و روش خود در تدوین و تخریج اشعار را توضیح داده است. او اشعار را در چهار قسم قرار داده است: در قسم اول کتاب، 240 شعر با تخریج آورده که نسبت آنها را به دعبل، قطعی می داند. قسم دوم را به شعرهایی اختصاص داده که فقط در کتابهای شیعه آمده است، شامل 33 شعر. در بخش سوم، شعرهای منسوب به دعبل را آورده است (65 شعر) و در بخش چهارم به شعرهایی می پردازد که به دعبل نسبت داده اند، اما از آنِ او نیست (28 شعر).<ref>راهنمای پژوهش درباره دعبل خزاعی، عبدالحسین طالعی، فصلنامه سفينه، سال یازدهم، شماره 41، زمستان 1392</ref>
-ـ طبقات الشعراء : اين كتاب که در زمينه اخبار و احوال و اشعار شاعران عرب بوده است در طول تاریخ از بین رفته است اما بسيارى از شعرا و ادبا و لغت شناسان و نويسندگانِ صرف و نحو و دستور زبان عربى و علوم و فنون ادبى و بلاغت و تذكره نويسان و مورّخان بزرگ عرب پس از دعبل در قرن هاى گذشته, در كتاب ها و تأليفات خويش, از اين كتاب بهره مند شده اند
+ـ طبقات الشعراء : اين كتاب که در زمينه اخبار و احوال و اشعار شاعران عرب بوده است در طول تاریخ از بین رفته است اما بسيارى از شعرا و ادبا و لغت شناسان و نويسندگانِ صرف و نحو و دستور زبان عربى و علوم و فنون ادبى و بلاغت و تذكره نويسان و مورّخان بزرگ عرب پس از دعبل در قرن هاى گذشته، در كتاب ها و تأليفات خويش، از اين كتاب بهره مند شده اند
-ـ الواحدة فى مناقب العرب و مثالبها: در آداب و رسوم عرب ها ، از اين كتاب هم فقط نامى در تاريخ مانده است
+ـ الواحدة فى مناقب العرب و مثالبها: از محتوای این کتاب اطلاعی در دست نیست.
 -  کتابی بنام وصایا الملوک هم منسوب به اوست .
 ==شهادت دعبل==
-هجویات دعبل به خلفای عباسي موجبات شهادت ايشان شد، وی خلفای عباسی را سخت نکوهش کرد. يكي از فرمانداران متوكل خلیغه عباسي، مالك بن طوق فرماندار دمشق بود، که دعبل هم [[متوكل]] و هم [[مالك بن طوق]] را به سختي نكوهش ميكرد. مالک بن طوق تغلبی که از افراد بانفوذ عرب بود، در صدد قتل او برآمد، دعبل به بصره فرار کرد و سپس راه اهواز را در پیش گرفت. مالک به شخصی ده هزار درهم داد و او را مأمور قتل دعبل کرد. زمانی که او در یکی از آبادی‌های شوش به نام طیبه بود، آن مرد بعد از نماز عشاء با نوک عصای دشنه مانند زهرآگین خود، زخمی به پشت پای دعبل زد که او را مسموم نمود و روز دیگر بر اثر جراحت آن، در گذشت. سن او در موقع وفاتش بیشتر از 98 سال و تاریخ وفاتش سال ۲۴6 قمری و مدفن او در شوش است.
+هجویات دعبل به خلفای عباسي موجبات شهادت ايشان شد، وی خلفای عباسی را سخت نکوهش کرد. يكي از فرمانداران متوكل خلیغه عباسي، مالك بن طوق فرماندار دمشق بود، که دعبل هم [[متوكل]] و هم [[مالك بن طوق]] را به سختي نكوهش ميكرد. مالک بن طوق تغلبی که از افراد بانفوذ عرب بود، در صدد قتل او برآمد، دعبل به بصره فرار کرد و سپس راه اهواز را در پیش گرفت. مالک به شخصی ده هزار درهم داد و او را مأمور قتل دعبل کرد. زمانی که او در یکی از آبادی‌های شوش به نام طیبه بود، آن مرد بعد از نماز عشاء با نوک عصای دشنه مانند زهرآگین خود، زخمی به پشت پای دعبل زد که او را مسموم نمود و روز دیگر بر اثر جراحت آن، در گذشت. سن او در موقع وفاتش بیشتر از 98 سال و تاریخ وفاتش سال 246 قمری و مدفن او در شوش است.
+==پانویس==
 ==منابع==
 * [http://www.tahoordanesh.com/page.php?pid=18377 دعبل خزاعی، دایرة المعارف طهور].

@@ سطر ۳۱: / سطر ۳۱: @@
 * ''دیوان شعر دعبل''، شامل حدود هزار و چهارصد بیت شعر از دعبل است. (کل دیوان در سال ۱۳۹۱ توسط '''دکتر حیدر سهرابی''' تحلیل، شرح و ترجمه شده  است)
-ـ [[دیوان اشعار دعبل خزاعی|ديوان اشعار]] :اشعار دعبل را اديب معروف (ابوبكر محمّد بن يحيى صولى) متوفى به سال 335هـ.ق. گردآورى نمود.دیوان او براى اولين بار در سال 1382هـ.ق./1962م. در بيروت با مقدمه و تحقيقات و تعليقات اديب محقق معاصر استاد (عبدالصاحب عمران الدُّجَيْلى) چاپ و منتشر شد کهمشتمل بر 1176 بيت است.
+ـ دیوان اشعار دعبل خزاعی :اشعار دعبل را اديب معروف (ابوبكر محمّد بن يحيى صولى) متوفى به سال 335هـ.ق. گردآورى نمود.دیوان او براى اولين بار در سال 1382هـ.ق./1962م. در بيروت با مقدمه و تحقيقات و تعليقات اديب محقق معاصر استاد (عبدالصاحب عمران الدُّجَيْلى) چاپ و منتشر شد کهمشتمل بر 1176 بيت است.
 ـ طبقات الشعراء : اين كتاب که در زمينه اخبار و احوال و اشعار شاعران عرب بوده است در طول تاریخ از بین رفته است اما بسيارى از شعرا و ادبا و لغت شناسان و نويسندگانِ صرف و نحو و دستور زبان عربى و علوم و فنون ادبى و بلاغت و تذكره نويسان و مورّخان بزرگ عرب پس از دعبل در قرن هاى گذشته, در كتاب ها و تأليفات خويش, از اين كتاب بهره مند شده اند

@@ سطر ۵۱: / سطر ۵۱: @@
 [[Category:اصحاب اهل البیت علیهم السلام]]
 [[رده:شعرای اهل البیت]]
-[[رده: شعرا]]
+[[رده: شعرای عرب]]
 [[رده:دعبل خزاعی]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۱۲ سپتامبر ۲۰۱۳، ساعت ۰۷:۴۰
(بدون تفاوت)