دعا - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی: ویرایش

2021-07-12T06:19:03Z

ویرایش

نمایش تغییرات

Aghajani در ‏۱۰ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۱۲:۲۸

2020-03-10T12:28:19Z

Zamani در ‏۴ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۱۳:۲۶

2020-03-04T13:26:49Z

نمایش تغییرات

Zamani در ‏۴ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۱۳:۱۵

2020-03-04T13:15:59Z

Zamani در ‏۲۴ ژانویهٔ ۲۰۱۷، ساعت ۰۵:۴۷

2017-01-24T05:47:33Z

سید مهدی خدایی در ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۱۰:۱۸

2016-01-23T10:18:04Z

نمایش تغییرات

Pezeshki: /* مقدمات اجابت دعا */

2013-11-05T07:40:56Z

‏مقدمات اجابت دعا

Zamani در ‏۵ نوامبر ۲۰۱۳، ساعت ۰۷:۱۸

2013-11-05T07:18:48Z

Pezeshki در ‏۵ نوامبر ۲۰۱۳، ساعت ۰۶:۱۳

2013-11-05T06:13:49Z

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۱۸ دسامبر ۲۰۱۲، ساعت ۱۱:۰۸

2012-12-18T11:08:46Z

نمایش تغییرات

@@ سطر ۱۳۶: / سطر ۱۳۶: @@
 ==منابع==
 *بیست گفتار، شهید مطهری
-*[http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=43137 دعا، سیده معصومه جوادی زاویه، سایت پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام (بخش فرهنگ علوم انسانی و اسلامی)]، تاریخ بازیابی: 28 شهریور 1391.
+*سیده معصومه جوادی زاویه، دعا، [http://www.pajoohe.ir  دانشنامه پژوهه]، تاریخ بازیابی: 28 شهریور 1391.
 [[رده:دعا]]
 [[رده:اخلاق الهی]]
 [[رده:صفات پسندیده]]

@@ سطر ۱۰: / سطر ۱۰: @@
 و گاهی نمونه ای از دعاهای مستجاب که برای بسیاری از مردم تجربه شده است را ارائه میدهد، «کسی که دعای مضطر را اجابت میکند و گرفتاری را برطرف میسازد و شما را خلفای زمین قرار میدهد، آیا معبودی با خداست؟»<ref>[[سوره نمل]]، 62.</ref>
-و در برخی موارد تأکید میفرماید که دعا میزان وزن و اعتبار و ارزش انسان نزد خداوند متعال است: «پروردگارم برای شما ارجی قائل نیست اگر دعای شما نباشد. شما(آیات خدا و پیامبران را) تکذیب کردید و (این عمل) دامان شما را خواهد گرفت و از شما جدا نخواهد شد.»<ref>[[سوره فرقان]]، 77.</ref>
+و در برخی موارد تأکید میفرماید که دعا میزان وزن و اعتبار و ارزش انسان نزد خداوند متعال است: «بگو: اگر دعایتان نباشد پروردگارم به شما ارجی ننهد، ...»<ref>[[سوره فرقان]]، 77.</ref>
 و در نقطه مقابل، کسانی که تنها هنگام گرفتاری و بلا خدا را میخوانند، نکوهش میکند و کسانی که از دعا دوری میکنند به [[جهنم]] تهدید مینماید: «کسانی که از عبادت من [[تکبر]] ورزند بزودی با ذلت وارد دوزخ میشوند».<ref>[[سوره غافر]]، 60.</ref>

@@ سطر ۴: / سطر ۴: @@
 ==دعا در آیات==
-کلمه دعا و مشتقاتش حدود دویست بار در [[قرآن]] بکار رفته است. قرآن کریم با تأکید فراوان و با بیانهای گوناگون مردم را بدان فرا میخواند و نسبت به سستی در عدم بهره برداری از این کلید رحمت و سعادت هشدار میدهد.
+قرآن کریم با تأکید فراوان و با بیانهای گوناگون مردم را بدان فرا می خواند و نسبت به سستی در عدم بهره برداری از این کلید رحمت و سعادت هشدار میدهد: «و هنگامی که بندگان من از تو درباره من سوال میکنند،( بگو) من نزدیکم، دعای هر دعا کنندهای را، به هنگامی که مرا بخواند پاسخ میگویم. پس باید دعوت مرا بپذیرند و به من ایمان بیاورند، تا راه یابند (و به مقصد برسند.)»)<ref> [[سوره بقره]]، 186.</ref>
-خداوند در قرآن گاه میفرماید: «و هنگامی که بندگان من از تو درباره من سوال میکنند،( بگو) من نزدیکم، دعای هر دعا کنندهای را، به هنگامی که مرا بخواند پاسخ میگویم. پس باید دعوت مرا بپذیرند و به من ایمان بیاورند، تا راه یابند (و به مقصد برسند.)»<ref> [[سوره بقره]]، 186.</ref>
+و گاه میفرماید: «پروردگار شما گفته است، مرا بخوانید تا(دعای) شما را بپذیرم».<ref>[[سوره غافر]]، 60.</ref>
-و گاه میفرماید: «پروردگار شما گفته است، مرا بخوانید تا(دعای) شما را بپدیرم».<ref>[[سوره غافر]]، 60.</ref>
+و گاهی نمونه ای از دعاهای مستجاب که برای بسیاری از مردم تجربه شده است را ارائه میدهد، «کسی که دعای مضطر را اجابت میکند و گرفتاری را برطرف میسازد و شما را خلفای زمین قرار میدهد، آیا معبودی با خداست؟»<ref>[[سوره نمل]]، 62.</ref>
 و در برخی موارد تأکید میفرماید که دعا میزان وزن و اعتبار و ارزش انسان نزد خداوند متعال است: «پروردگارم برای شما ارجی قائل نیست اگر دعای شما نباشد. شما(آیات خدا و پیامبران را) تکذیب کردید و (این عمل) دامان شما را خواهد گرفت و از شما جدا نخواهد شد.»<ref>[[سوره فرقان]]، 77.</ref>

@@ سطر ۳۰: / سطر ۳۰: @@
 .واقعا خواستن و طلب در وجود انسان پیدا شود
-تمام ذرات وجود انسان مظهر خواستن گردد،واقعا آنچه می خواهد به صورت یک احتیاج و استدعا و حاجت در آید.<ref>بیست گفتار،استاد مطهری،ف دعا،ص238 .</ref>فرق است بین خواندن دعا و دعای واقعی .تا دل انسان با زبان هماهنگی نداشته باشد دعای واقعی نیست.باید در دل انسان جدا و واقعا خواست و طلب پیدا شود.<ref>بیست گفتار،استاد مطهری،ف دعا،ص239 .</ref>
+تمام ذرات وجود انسان مظهر خواستن گردد،واقعا آنچه می خواهد به صورت یک احتیاج و استدعا و حاجت در آید.<ref>بیست گفتار،استاد مطهری،چاپ بیست،1383،ف دعا،ص238 .</ref>فرق است بین خواندن دعا و دعای واقعی .تا دل انسان با زبان هماهنگی نداشته باشد دعای واقعی نیست.باید در دل انسان جدا و واقعا خواست و طلب پیدا شود.<ref>بیست گفتار،استاد مطهری،چاپ بیست،1383،ف دعا،ص239 .</ref>
 . شناخت و معرفت نسبت به خدا:
@@ سطر ۴۶: / سطر ۴۶: @@
 . هماهنگی سایر شئون دعا کننده.
-یعنی آنها با هدف تکوین و تشریع هماهنگی داشته باشند.دل پاک و صاف باشد.کسب و روزی حلال باشد.مظالم مردم برگردن نداشته باشد.امام صادق می فرمایند:هرگاه یکی از شما بخواهد دعایش مستجاب شود،کار وکسب و راه درآمد و روری خود را پاکیزه کند و خود را از زیر بار مظلمه هایی که از مردم بر عهده دارد خلاص کند،زیرا دعای بنده ای که در شکمش مال حرام باشد به سوی خدا بالا برده نمی شود <ref>بیست گفتار،استاد مطهری،ف دعا،ص241 .</ref>(بحارالنوار ج 93 ص 321)
+یعنی آنها با هدف تکوین و تشریع هماهنگی داشته باشند.دل پاک و صاف باشد.کسب و روزی حلال باشد.مظالم مردم برگردن نداشته باشد.امام صادق می فرمایند:هرگاه یکی از شما بخواهد دعایش مستجاب شود،کار وکسب و راه درآمد و روری خود را پاکیزه کند و خود را از زیر بار مظلمه هایی که از مردم بر عهده دارد خلاص کند،زیرا دعای بنده ای که در شکمش مال حرام باشد به سوی خدا بالا برده نمی شود <ref>بیست گفتار،استاد مطهری،چاپ بیست،1383،ف دعا،ص241 .</ref>(بحارالنوار ج 93 ص 321)
 پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در جواب به کسی که به ایشان گفت: دوست دارم دعایم مستجاب شود فرمود: خوراکت را پاک گردان و حرام را وارد شکمت مکن.<ref>مجلسی، محمدباقر؛ پیشین، ج 93، ص 373، ح 16.</ref>
 طبق روایاتی که بیان شد این چنین برداشت میشود که عمل صالح و لقمه حلال در استجابت دعا به درگاه الهی مؤثر است و کسی که از حرام گوشتی به بدنش برویاند و یا حق کسی بر گردنش باشد و از خدای متعال در خواستی نماید، جوابی نخواهد شنید.
@@ سطر ۵۲: / سطر ۵۲: @@
 . یقین به اجابت:
-ایمان به رحمت بی منتهای ذات احدیت،ایمان به اینکه از ناحیه او هیچ منعی از فیض نیست.ایمان داشته باشد که در رحمت الهی هیچ گاه به روی بنده بسته نمی شود ،نقص و قصور همه از ناحیه بنده است.<ref>بیست گفتار،استاد مطهری،ف دعا،ص239 .</ref>
+ایمان به رحمت بی منتهای ذات احدیت،ایمان به اینکه از ناحیه او هیچ منعی از فیض نیست.ایمان داشته باشد که در رحمت الهی هیچ گاه به روی بنده بسته نمی شود ،نقص و قصور همه از ناحیه بنده است.<ref>بیست گفتار،استاد مطهری،چاپ بیست،1383،ف دعا،ص239 .</ref>
 امام صادق علیه السلام  میفرماید: چون دعا کنی باید چنان گمان کنی که حاجت تو بر در ایستاده است و داخل میشود.<ref> نراقی، احمد؛ معراج السعاده، قم، موسسه فرهنگی انتشاراتی طوبای محبت، چاپ اول، 1385، ص741.</ref>
 دلیل این شرط این است که اجابت دارای مراتبی است و ما به تمام مصالح و مفاسد آن آشنایی نداریم و نفس خواستن از خداوند نوعی عبادت و اظهار خضوع در مقابل خداوند است که خداوند این حالت تواضع و اظهار نیاز را بر طبق رحمت واسعه اش بدون پاداش نمیگذارد.
@@ سطر ۶۸: / سطر ۶۸: @@
 .مخالف نبودن با سنن تکوین و تشریع.
-دعا استمداد و استعانت است برای اینکه انسان به هدفهایی که خلقت و آفرینش و تکوین برای او قرار داده و یا تشریع و قانون آسمانی الهی –که بدرقه تکوین است- معین کرده،برسد.دعا اگر به این صورت باشد شکل یک حاجت طبیعی به خود می گیرد و دستگاه خلقت به حکم تعادل و توازنی که دارد و هرجا احتیاجی هست فیض و مدد می رسد،او را یاری و کمک می کند.و اما خواستن و طلب چیزی که برخلاف هدف تکوین یا تشریع است،قابل اجابت نیست.<ref>بیست گفتار،استاد مطهری،ف دعا،ص241.</ref>
+دعا استمداد و استعانت است برای اینکه انسان به هدفهایی که خلقت و آفرینش و تکوین برای او قرار داده و یا تشریع و قانون آسمانی الهی –که بدرقه تکوین است- معین کرده،برسد.دعا اگر به این صورت باشد شکل یک حاجت طبیعی به خود می گیرد و دستگاه خلقت به حکم تعادل و توازنی که دارد و هرجا احتیاجی هست فیض و مدد می رسد،او را یاری و کمک می کند.و اما خواستن و طلب چیزی که برخلاف هدف تکوین یا تشریع است،قابل اجابت نیست.<ref>بیست گفتار،استاد مطهری،چاپ بیست،1383،ف دعا،ص241.</ref>
 .مورد دعا نتیجه گناه نباشد.
-اینکه حالتی که بالفعل دارد و آرزو داردآن حالت تغییر و حالت بهتری پیدا کند،نتیجه کوتاهی و تقصیر در وظایف نباشد و به عبارتی دیگر حالتی که دارد و دعا می کند آن حالت عوض شود،عقوبت و نتیجه منطقی تقصیرات و گناهان او نباشدکه در این صورت تا توبه نکند و علل و موجبات این حالت رااز بین نبرد آن حالت عوض نخواهد شد.<ref>بیست گفتار،استاد مطهری،ف دعا،ص242.</ref>
+اینکه حالتی که بالفعل دارد و آرزو داردآن حالت تغییر و حالت بهتری پیدا کند،نتیجه کوتاهی و تقصیر در وظایف نباشد و به عبارتی دیگر حالتی که دارد و دعا می کند آن حالت عوض شود،عقوبت و نتیجه منطقی تقصیرات و گناهان او نباشدکه در این صورت تا توبه نکند و علل و موجبات این حالت رااز بین نبرد آن حالت عوض نخواهد شد.<ref>بیست گفتار،استاد مطهری،چاپ بیست،1383،ف دعا،ص242.</ref>
 .دعانباید جانشین فعالیت قرار گیرد.
-یعنی واقعا مظهر حاجت باشد ؛در مورد باشد که انسان دسترسی به مطلوب ندارد ،عاجز است ،ناتوان است.اما خداوند کلید حاجتی را به دست خود انسان داده و او کفران نعمت می کند و از به کار بردن آن کلید مضایقه دارد و از خدا می خواهد آن دری را که کلیدش در دست دعا کننده است به رویس او باز کند و زحمت به کار بردن کلید را از دوش او بردارد،البته چنین دعایی قابل استجابت نیست.این گونه دعاها رانیز باید از نوع دعاهای مخالف سنن تکوین قرار داد.دعا برای تحصیل توانایی است.دعا در صورتی که خداوند توانایی دست یافتن به مطلوب را به انسان داده است از قبیل طلب تحصیل حاصل است.لذا پیشوایان دین فرموده اند:خَمسَه لایُستجاب لَهُم.یعنی پنج دسته اند که دعای آنها مستجاب نمی شود؛یکی دعای آن کس که زنی دارد که اورا اذیت می کند و از دست او به تنگ آمده و تمکن دارد که مهر اورا بپردازد و اورا طلاق بدهد،اما طلاق نمی دهد و پیوسته می گوید:خدایا مرا از شر این زن راحت کن.دیگر کسی که برده ای دارد که مکرر فرار کرده و باز هم اورا نگه داشته و می گوید:خدایا مرااز شر اوراحت کن.در صورتی که می تواند اورا بفروشد.سوم کسی که از کنار دیوار کج مشرف به سقوط عبور می کند و می بیند عن قریت سقوط می کند،اما او دور نمی شود و پیوسته دعا می کند که خدا جان او را حفظ کند.چهارم کسی که مالش را به دیگری قرض داده اما کوتاهی کرده و شاهد نگرفته و پولش بدون سند پیش طرف مانده و او نمی دهد و این پیوسته دعا می کند و از خدا می خواهد که پولش را به او برگرداند ،در صورتی که از اول اختیار خود او بود که تاسند و شاهد نگیرد آن پول را به قرض ندهد.پنجم کسی که در خانه اش نشسته و کار وکسب را رها کرده و پیوسته می گوید:اللهم ارزقنی خدایا به من روزی برسان<ref>بیست گفتار،استاد مطهری،ف دعا،ص243.</ref>(بحارالانوار ج 93 ص356)
+یعنی واقعا مظهر حاجت باشد ؛در مورد باشد که انسان دسترسی به مطلوب ندارد ،عاجز است ،ناتوان است.اما خداوند کلید حاجتی را به دست خود انسان داده و او کفران نعمت می کند و از به کار بردن آن کلید مضایقه دارد و از خدا می خواهد آن دری را که کلیدش در دست دعا کننده است به رویس او باز کند و زحمت به کار بردن کلید را از دوش او بردارد،البته چنین دعایی قابل استجابت نیست.این گونه دعاها رانیز باید از نوع دعاهای مخالف سنن تکوین قرار داد.دعا برای تحصیل توانایی است.دعا در صورتی که خداوند توانایی دست یافتن به مطلوب را به انسان داده است از قبیل طلب تحصیل حاصل است.لذا پیشوایان دین فرموده اند:خَمسَه لایُستجاب لَهُم.یعنی پنج دسته اند که دعای آنها مستجاب نمی شود؛یکی دعای آن کس که زنی دارد که اورا اذیت می کند و از دست او به تنگ آمده و تمکن دارد که مهر اورا بپردازد و اورا طلاق بدهد،اما طلاق نمی دهد و پیوسته می گوید:خدایا مرا از شر این زن راحت کن.دیگر کسی که برده ای دارد که مکرر فرار کرده و باز هم اورا نگه داشته و می گوید:خدایا مرااز شر اوراحت کن.در صورتی که می تواند اورا بفروشد.سوم کسی که از کنار دیوار کج مشرف به سقوط عبور می کند و می بیند عن قریت سقوط می کند،اما او دور نمی شود و پیوسته دعا می کند که خدا جان او را حفظ کند.چهارم کسی که مالش را به دیگری قرض داده اما کوتاهی کرده و شاهد نگرفته و پولش بدون سند پیش طرف مانده و او نمی دهد و این پیوسته دعا می کند و از خدا می خواهد که پولش را به او برگرداند ،در صورتی که از اول اختیار خود او بود که تاسند و شاهد نگیرد آن پول را به قرض ندهد.پنجم کسی که در خانه اش نشسته و کار وکسب را رها کرده و پیوسته می گوید:اللهم ارزقنی خدایا به من روزی برسان<ref>بیست گفتار،استاد مطهری،چاپ بیست،1383،ف دعا،ص243.</ref>(بحارالانوار ج 93 ص356)
@@ سطر ۹۶: / سطر ۹۶: @@
 . ختم دعا با جمله «ماشاءالله لا قوه الا بالله»: امام صادق علیه السلام میفرماید: هیچکس دعایش را به قول «ماشاءالله لا قوه الا بالله» ختم نمیکند، مگر این که حاجتش برآورده شود.<ref>مقدادی اصفهانی، علی؛ نشان از بی نشان ها، تهران، انتشارات جمهوری، چاپ دوازدهم، 1377، ص 363.</ref>
-−
 ==فوائد دعا==

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 دعا در لغت به معنای صدا زدن و یاری طلبیدن و در اصطلاح شرع، به معنای گفتگو کردن با حق تعالی به نحو طلب حاجت و درخواست حل مشکلات از درگاه اوست.<ref>فيومى، احمد؛ ‌المصباح المنير، قم، انتشارات هجرت، 1414ق، چاپ دوم، ذیل ماده دعا.</ref>
@@ سطر ۱۴۱: / سطر ۱۳۷: @@
 ==منابع==
-[http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=43137 دعا، سیده معصومه جوادی زاویه، سایت پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام (بخش فرهنگ علوم انسانی و اسلامی)]، تاریخ بازیابی: 28 شهریور 1391.
+*بیست گفتار، شهید مطهری
 [[رده:دعا]]
 [[رده:اخلاق الهی]]
 [[رده:صفات پسندیده]]

@@ سطر ۳۲: / سطر ۳۲: @@
 '''الف: شرایط پیش از دعا'''
-. شناخت و معرفت نسبت به خدا:
+.واقعا خواستن و طلب در وجود انسان پیدا شود
 شناخت خداوند متعال، یکی از مهمترین شرایط استجابت دعاست. با توجه به روایاتی که در این زمینه آمده است، درمییابیم که بدون تحصیل این شناخت، دعای فرد مستجاب نخواهد شد.
@@ سطر ۳۹: / سطر ۴۳: @@
 الصدوق، ص 184، ح 1.</ref> در روایتی دیگر از [[امام کاظم]] علیه السلام  نقل شده است که عدهای به امام صادق علیه السلام  گفتند: دعا میکنیم، اما دعایمان مستجاب نمیشود! حضرت فرمود: چون شما کسی را میخوانید که نمیشناسیدش.<ref>ابن بابویه القمّی، محمد بن علی؛ التوحید، تحقیق، طهرانی، سید هاشم؛ قم، مؤسسه النشر اسلامی، 1398 ق، چاپ اول، ص 288، ح 7.</ref>
 . اخلاص:
 اخلاص به معنای پاك و خالص ساختن قصد و نيت از غير خداست و به عبارت ديگر «حقيقت اخلاص آن است كه نيت انسان از هر گونه شرك خفى و جلى پاك باشد.»<ref>فيض كاشانى،‌ ملا محسن؛ المحجة البيضاء، تصحيح و تعليق، على اكبر غفارى، تهران، دفتر انتشارات اسلامى‌، 1417ق، چاپ چهارم‌، جلد 8، صفحه 128 (با تلخیص).</ref>
 حضرت علی علیه السلام در این باره میفرماید: کسی که از سر اخلاص دعا کند، به یکی از این سه چیز دست مییابد: گناهی آمرزیده یا خیری زودهنگام یا به تأخیر افتادن شر و گزند.<ref> معتزلی، عبدالحمید بن محمد بن ابی الحدید؛ شرح نهج البلاغه، تحقیق، ابوالفضل، محمد؛ بیروت، داراحیاء التراث، 1387 ق، چاپ دوم، ج 20، ص 276، ح 187.</ref>
-. حلال بودن در آمد و خوراک:
+. هماهنگی سایر شئون دعا کننده.
 پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در جواب به کسی که به ایشان گفت: دوست دارم دعایم مستجاب شود فرمود: خوراکت را پاک گردان و حرام را وارد شکمت مکن.<ref>مجلسی، محمدباقر؛ پیشین، ج 93، ص 373، ح 16.</ref>
 طبق روایاتی که بیان شد این چنین برداشت میشود که عمل صالح و لقمه حلال در استجابت دعا به درگاه الهی مؤثر است و کسی که از حرام گوشتی به بدنش برویاند و یا حق کسی بر گردنش باشد و از خدای متعال در خواستی نماید، جوابی نخواهد شنید.
 . یقین به اجابت:
 امام صادق علیه السلام  میفرماید: چون دعا کنی باید چنان گمان کنی که حاجت تو بر در ایستاده است و داخل میشود.<ref> نراقی، احمد؛ معراج السعاده، قم، موسسه فرهنگی انتشاراتی طوبای محبت، چاپ اول، 1385، ص741.</ref>
 دلیل این شرط این است که اجابت دارای مراتبی است و ما به تمام مصالح و مفاسد آن آشنایی نداریم و نفس خواستن از خداوند نوعی عبادت و اظهار خضوع در مقابل خداوند است که خداوند این حالت تواضع و اظهار نیاز را بر طبق رحمت واسعه اش بدون پاداش نمیگذارد.
 . حضور قلب:
 حضور قلب در دعا به معنای توجه کامل به خدای متعال و احساس نیاز به او و خواستن از دل میباشد. در روایتی امام صادق علیه السلام میفرمایند: خدای متعال دعایی را که از دل غافل بیرون آید  نمیپذیرد. پس هر گاه دعا کردی، به دلت رو کن، آن گاه به اجابت یقین داشته باش.<ref>مجلسی، محمد باقر؛ پیشین، ج 93، ص 322، ح 36.</ref>
 . بریدن از غیر خدا:
 یکی از اصلیترین مقدمات اجابت دعا و شاید از مهمترین مقدمات اجابت دعا، انقطاع از غیر خداست. در دعاهایی که از ائمه علیه السلام  به ما رسیده، آن بزرگواران تأکید بسیاری بر امید بستن به خدای متعال و نهی از امید بستن به غیر خدا شده است. چرا که اگر کسی واقعاً به این درجه برسد که هیچ کس به غیر از خدا نمیتواند حاجت او را برآورده سازد و همه چیز به دست اوست و یقین به این عقیده داشته باشد، هیچ گاه به در خانه کسی به غیر از خدا رجوع نمیکند؛ چرا که همه محتاج لطف و عنایات او هستند. بنابراین باید وقت دعا توجه به این نکته داشته باشیم که کسی به غیر خدای متعال نمیتواند حوائج و مشکلات ما را مرتفع سازد مگر به اذن خدا و با عنایت و لطف او.
 پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله میفرماید: خداوند فرموده است: بیگمان امید هر مؤمنی را که به غیر من امید بندد، قطع میکنم.<ref>مجلسی، محمدباقر، پیشین،ج 94، ص 95، ح 12.</ref>
-−
 '''ب: شرایط حین دعا'''