داستان افک - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۱۳ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۴۶

2026-08-13T07:46:56Z

Zamani در ‏۲۶ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۱۷

2023-12-26T10:17:04Z

نمایش تغییرات

Zamani در ‏۴ اوت ۲۰۲۱، ساعت ۱۲:۳۹

2021-08-04T12:39:40Z

Zamani در ‏۴ اوت ۲۰۲۱، ساعت ۱۲:۲۹

2021-08-04T12:29:14Z

Zamani در ‏۴ اوت ۲۰۲۱، ساعت ۱۲:۲۷

2021-08-04T12:27:44Z

مهدی موسوی: ویرایش

2021-07-03T07:05:49Z

ویرایش

نمایش تغییرات

Zamani در ‏۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۵:۴۵

2020-07-11T05:45:00Z

Zamani: Zamani صفحهٔ داستان افك را به داستان افک منتقل کرد

2019-12-12T09:59:00Z

Zamani صفحهٔ داستان افك را به داستان افک منتقل کرد

Zamani در ‏۱ دسامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۷:۳۵

2019-12-01T07:35:09Z

Zamani در ‏۳۰ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۰:۰۰

2019-11-30T10:00:06Z

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{متوسط}}
-آیه ۱۱ [[سوره نور]] به داستان افک یعنی [[تهمت]] و بهتان گروهى از [[صحابی|صحابه]] به یکى از همسران [[رسول خدا]] صلى الله علیه و آله پرداخته است. گروهی از مورخین [[اهل سنت]] «داستان افک» را در مورد [[عایشه]]، و برخی از منابع [[شیعه]] آن را درباره [[ماریه قبطیه]] دانسته اند. صاحب [[مروج الذهب (کتاب)|مروج الذهب]] داستان افک را یکی از وقایع سال ۵ هجری می داند.<ref> على بن حسین مسعودى‌، مروج الذهب و معادن الجوهر، دار الهجرة، قم‌، چاپ دوم‌، ۱۴۰۹ق، ج۲، ص۲۸۹ </ref>
+«[[آیه 11 سوره نور|آیه ۱۱ سوره نور]]» معروف به «[[آیه افک|آیه اِفک]]»، به «داستان اِفک» یعنی [[تهمت]] گروهى از [[صحابی|صحابه]] به یکى از همسران [[رسول خدا]] صلى الله علیه وآله پرداخته است. گروهی از مورخین [[اهل سنت]] «داستان افک» را در مورد [[عایشه]]، و برخی از منابع [[شیعه]] آن را درباره [[ماریه قبطیه]] دانسته‌اند. صاحب «[[مروج الذهب (کتاب)|مروج الذهب]]» داستان افک را یکی از وقایع سال ۵ هجری می‌داند.<ref> على بن حسین مسعودى‌، مروج الذهب و معادن الجوهر، دار الهجرة، قم‌، چاپ دوم‌، ۱۴۰۹ق، ج۲، ص۲۸۹ </ref>
-== داستان افک در منابع اهل سنت ==
+==داستان افک در منابع اهل سنت==
 مورخین و راویان [[اهل سنت]] عموما «داستان افک» و نزول [[آیه افک]] را از [[عایشه]] با مختصر اختلافى از عروة بن زبیر، [[سعید بن مسیب|سعید بن مسیب]] و علقمة بن وقاص و عبیدالله بن عتبه و برخى دیگر نقل کرده‌اند و همه [[سند حدیث|سندها]] به عایشه منتهى مى‌شود که او خود داستان را نقل کرده است.
@@ سطر ۱۱: / سطر ۱۱: @@
 عایشه گوید: براى حاجتى بیرون رفته بودم و در گردنم گردن بندى از دانه هاى قیمتى «ظفار»<ref>ظفار شهرى است در یمن، نزدیک صنعاء.</ref> بود، و بى آن که توجه کنم، گردن بندم گسیخته بود و چون به اردوگاه رسیدم به فکر آن افتادم و آن را نیافتم، و مردم هم آغاز به رفتن کرده بودند.
-پس در پى گردن بند به همان جا که رفته بودم بازگشتم و پس از جستجو آن را یافتم. در این میان مردانى که شترم را نگهدارى مى‌کردند آمده بودند و به گمان این که در کجاوه نشسته ام آن را بالاى شتر بسته و به راه افتاده بودند، و من هنگامى به اردوگاه بازگشتم که مردم همه رفته بودند و احدى باقى نمانده بود، پس خود را به چادر خود پیچیدم و در همان جا دراز کشیدم و یقین داشتم که وقتى مرا ندیدند در جستجوى من بر خواهند گشت.
+پس در پى گردن بند به همان جا که رفته بودم بازگشتم و پس از جستجو آن را یافتم. در این میان، مردانى که شترم را نگهدارى مى‌کردند آمده بودند و به گمان این که در کجاوه نشسته ام آن را بالاى شتر بسته و به راه افتاده بودند، و من هنگامى به اردوگاه بازگشتم که مردم همه رفته بودند و احدى باقى نمانده بود، پس خود را به چادر خود پیچیدم و در همان جا دراز کشیدم و یقین داشتم که وقتى مرا ندیدند در جستجوى من بر خواهند گشت.
-عایشه مى‌گوید: به خدا قسم، در همان حالى که دراز کشیده بودم صفوان بن معطل سلمى که براى کارى از همراهى با لشکر باز مانده بود، بر من گذر کرد. چون مرا دید، بالاى سر من ایستاد و (چون پیش از نزول [[آیه حجاب|آیه حجاب]] مرا دیده بود) مرا شناخت و گفت: {{متن قرآن|«...إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَیهِ رَاجِعُونَ»}}<ref> در مقام تعجب گفته شده است، یعنى ما از آن خداوندیم و به سوى او رجوع مى‌کنیم.</ref>، همسر رسول خداست که تنها مانده است! سپس گفت: خداى تو را رحمت کند، چرا عقب مانده اى؟ اما من به وى پاسخ ندادم. سپس شترى را نزدیک آورد و گفت: سوار شو و خود دورتر ایستاد.
+عایشه مى‌گوید: به خدا قسم، در همان حالى که دراز کشیده بودم صفوان بن معطل سلمى که براى کارى از همراهى با لشکر باز مانده بود، بر من گذر کرد. چون مرا دید، بالاى سر من ایستاد و (چون پیش از نزول [[آیه حجاب|آیه حجاب]] مرا دیده بود) مرا شناخت و (در مقام تعجب) گفت: {{متن قرآن|«...إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَیهِ رَاجِعُونَ»}}<ref> [[سوره بقره]]، آیه ۱۵۶.</ref>، همسر رسول خداست که تنها مانده است! سپس گفت: خداى تو را رحمت کند، چرا عقب مانده اى؟ اما من به وى پاسخ ندادم. سپس شترى را نزدیک آورد و گفت: سوار شو و خود دورتر ایستاد.
 سوار شدم و آن گاه صفوان نزدیک آمد و مهار شتر را گرفت و با شتاب در جستجوى اردو به راه افتاد، اما سوگند به خدا که نه ما به مردم رسیدیم و نه آن ها از نبودنم در کجاوه با خبر شدند، تا بامداد فردا که اردو در منزل دیگر پیاده شدند و ما هم به همان وضعى که داشتیم رسیدیم. دروغگویان زبان به [[بهتان]] گشودند و گفتند آن چه گفتند و اردوى اسلام متشنج شد. اما من به خدا قسم بى خبر بودم.
@@ سطر ۴۱: / سطر ۴۱: @@
 حسان بن ثابت را در پشیمانى و معذرت خواهى از آن چه در این پیش آمد گفته بود، اشعارى است که ابن اسحاق آن ها را نقل مى‌کند. درباره حدى که بر حسان، مسطح و حمنه جارى شده، نیز اشعارى گفته اند.<ref> سیره ابن هشام، ج ۲، صص ۲۹۷ به بعد. </ref> و این بود خلاصه داستان طبق روایات [[اهل سنت]] که در بیش از پانزده [[حدیث|حدیث]] نقل شده و سند همه آنها نیز به خود [[عایشه|عایشه]] مى‌رسد.
-== داستان افک در نظر شیعه ==
+==داستان افک در نظر شیعه==
-ولى بر طبق روایات دیگرى که در برخی کتاب هاى حدیثى [[شیعه|شیعه]] وارد شده، [[آیه افک|آیه إفک]] درباره کسانى نازل شد که به «[[ماریه قبطیه]]» [[تهمت]] زده و با کمال بى شرمى گفتند ابراهیم فرزند [[پیامبر اسلام|رسول خدا]] نیست و فرزند جریح قبطى است و جریح نام غلامى بوده که همان مقوقس حاکم مصر که ماریه را براى رسول خدا فرستاد (به شرحى که پس از این خواهیم گفت) آن غلام را نیز به همراه او براى رسول خدا فرستاد و چون آن غلام هم زبان ماریه بوده و بلکه طبق پاره اى از روایات، بستگى نزدیکى با ماریه داشته نزد وى رفت و آمد مى‌کرد.
+ولى بر طبق روایات دیگرى که در برخی کتاب هاى حدیثى [[شیعه|شیعه]] وارد شده، [[آیه افک|آیه إفک]] درباره کسانى نازل شد که به «[[ماریه قبطیه]]» [[تهمت]] زده و با کمال بى شرمى گفتند ابراهیم فرزند [[پیامبر اسلام|رسول خدا]] نیست و فرزند جریح قبطى است و جریح نام غلامى بوده که همان مقوقس حاکم [[مصر]] که ماریه را براى رسول خدا فرستاد (به شرحى که پس از این خواهیم گفت) آن غلام را نیز به همراه او براى رسول خدا فرستاد و چون آن غلام هم زبان ماریه بوده و بلکه طبق پاره اى از روایات، بستگى نزدیکى با ماریه داشته نزد وى رفت و آمد مى‌کرد.
 و در بسیارى از روایات نام کسى که این تهمت را زده نیز ذکر کرده اند که براى اطلاع بیشتر مى‌توانید به پاورقى [[بحارالانوار]]<ref> بحارالانوار، (چاپ جدید)، ج ۷۹، صص ۱۱۰ ـ ۱۰۳. </ref> مراجعه نمایید و روایات را نیز مطالعه کنید.
@@ سطر ۶۰: / سطر ۶۰: @@
 حال چرا قرآن این داستان را خیر می داند نه شر، و حال آن که داستان بسیار تلخی بود؟ داستانی برای مفتضح کردن پیغمبر اکرم ساخته بودند و روز های متوالی حدود چهل روز گذشت تا این که [[وحی|وحی]] نازل شد و تدریجا اوضاع روشن گردید. خدا می داند در این مدت بر پیغمبر اکرم و نزدیکان آن حضرت چه گذشت!
-قرآن می گوید: یک نفر از این ها بود که قسمت معظم این گناه را او به عهده گرفت (مقصود "[[عبدالله بن ابی سلول|عبدالله بن ابی]]" است): «والذی تولی کبره منهم له عذاب عظیم». آن که قسمت معظم این گناه را به گردن گرفت، خدا عذابی بزرگ برای او آماده کرده است، غیر از این داغ بدنامی دنیا که به نام "رئیس المنافقین" شناخته می شود، در آن جهان نیز خداوند [[عذاب]] عظیمی به او خواهد چشانید. آن منافقینی که این داستان را جعل کرده بودند، آن چه برایشان به تعبیر قرآن ماند "[[اثم]]" یعنی (داغ گناه) بود، تا زنده بودند، دیگر اعتبار پیدا نکردند.
+قرآن می گوید: یک نفر از این ها بود که قسمت معظم این گناه را او به عهده گرفت (مقصود "[[عبدالله بن ابی سلول|عبدالله بن ابی]]" است): {{متن قرآن|«... وَالَّذِی تَوَلَّى کبْرَهُ مِنْهُمْ لَهُ عَذَابٌ عَظِیمٌ»}}. آن که قسمت معظم این گناه را به گردن گرفت، خدا عذابی بزرگ برای او آماده کرده است، غیر از این داغ بدنامی دنیا که به نام "رئیس المنافقین" شناخته می شود، در آن جهان نیز خداوند [[عذاب]] عظیمی به او خواهد چشانید. آن منافقینی که این داستان را جعل کرده بودند، آن چه برایشان به تعبیر قرآن ماند "[[اثم]]" یعنی (داغ گناه) بود، تا زنده بودند، دیگر اعتبار پیدا نکردند.
-۲. در این روایات آمده که صفوان بن معطل مردى نداشته، در صورتى که [[ابن حجرعسقلانی|ابن حجر]] در شرح حال او مى‌نویسد او زن داشت و همسرش را کتک زد و آن زن شکایت صفوان را به نزد رسول خدا برد...
+۲. در روایات [[اهل سنت]] آمده بود که صفوان بن معطل مردى نداشته، در صورتى که [[ابن حجرعسقلانی|ابن حجر]] در شرح حال او مى‌نویسد او زن داشت و همسرش را کتک زد و آن زن شکایت صفوان را به نزد رسول خدا برد...
-۳. و نیز در این روایات آمده بود که رسول خدا براى راضى کردن [[حسان بن ثابت]] کنیزى به نام سیرین بدو داد... در صورتى که سیرین نام کنیزى است که همان مقوقس در سال هفتم یا هشتم او را براى رسول خدا فرستاد چنان که ارباب تراجم نوشته اند...
+۳. و نیز در این روایات آمده بود که رسول خدا براى راضى کردن [[حسان بن ثابت]] کنیزى به نام سیرین بدو داد... در صورتى که سیرین نام کنیزى است که همان مقوقس در سال هفتم یا هشتم او را براى رسول خدا فرستاد، چنان که ارباب تراجم نوشته اند...
 ۴. از این ها گذشته، خود این مطلب که نگهبانان هودج [[عایشه|عایشه]] هنگام بستن آن بر شتر نفهمند که عایشه در آن نیست، بسیار بعید به نظر مى‌رسد و پذیرفتن آن مشکل است... گذشته از این که بردن عایشه در این سفر نیز بعیدتر از خود آن مطلب است...
@@ سطر ۷۴: / سطر ۷۴: @@
 <references />
 ==منابع==
-* هاشم رسولی محلاتی، زندگانی حضرت محمد صلی الله علیه و آله.
-* على بن حسین مسعودى‌، مروج الذهب و معادن الجوهر، دار الهجرة، قم‌، چاپ دوم‌، ۱۴۰۹ق.
+*زندگانی حضرت محمد صلی الله علیه وآله، هاشم رسولی محلاتی.
 ==مطالب مرتبط==
 *'''[[آیه افک]]'''
 {{شناختنامه رسول خدا (ص)}}
 {{سنجش کیفی
 |سنجش=شده
@@ سطر ۹۵: / سطر ۹۵: @@
 |رده= دارد
 }}

@@ سطر ۸۴: / سطر ۸۴: @@
 {{سنجش کیفی
 |سنجش=شده
-|شناسه= ضعیف
+|شناسه= خوب
 |عنوان بندی مناسب= ضعیف
 |کفایت منابع و پی نوشت ها= متوسط

@@ سطر ۲: / سطر ۲: @@
 آیه ۱۱ [[سوره نور]] به داستان افک یعنی [[تهمت]] و بهتان گروهى از [[صحابی|صحابه]] به یکى از همسران [[رسول خدا]] صلى الله علیه و آله پرداخته است. گروهی از مورخین [[اهل سنت]] «داستان افک» را در مورد [[عایشه]]، و برخی از منابع [[شیعه]] آن را درباره [[ماریه قبطیه]] دانسته اند. صاحب [[مروج الذهب (کتاب)|مروج الذهب]] داستان افک را یکی از وقایع سال ۵ هجری می داند.<ref> على بن حسین مسعودى‌، مروج الذهب و معادن الجوهر، دار الهجرة، قم‌، چاپ دوم‌، ۱۴۰۹ق، ج۲، ص۲۸۹ </ref>
-== داستان افک در آثار سنی ==
+== داستان افک در منابع اهل سنت ==
 مورخین و راویان [[اهل سنت]] عموما در مراجعت از جنگ [[قبیله بنی مصطلق|بنى المصطلق]] «داستان افک» و نزول [[آیه افک]] را از [[عایشه]] با مختصر اختلافى از عروة بن زبیر، [[سعید بن مسیب|سعید بن مسیب]] و علقمة بن وقاص و عبیدالله بن عتبه و برخى دیگر نقل کرده اند و همه [[سند حدیث|سندها]] به عایشه منتهى مى شود که او خود داستان را نقل کرده است.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ اوت ۲۰۲۱، ساعت ۱۲:۲۷
سطر ۱:		سطر ۱:
	{{متوسط}}		{{متوسط}}
−	~~{{بخشی از یک کتاب}}~~
−
−
	آیه ۱۱ [[سوره نور]] به داستان افک یعنی [[تهمت]] و بهتان گروهى از [[صحابی\|صحابه]] به یکى از همسران [[رسول خدا]] صلى الله علیه و آله پرداخته است. گروهی از مورخین [[اهل سنت]] «داستان افک» را در مورد [[عایشه]]، و برخی از منابع [[شیعه]] آن را درباره [[ماریه قبطیه]] دانسته اند. صاحب [[مروج الذهب (کتاب)\|مروج الذهب]] داستان افک را یکی از وقایع سال ۵ هجری می داند.<ref> على بن حسین مسعودى‌، مروج الذهب و معادن الجوهر، دار الهجرة، قم‌، چاپ دوم‌، ۱۴۰۹ق، ج۲، ص۲۸۹ </ref>		آیه ۱۱ [[سوره نور]] به داستان افک یعنی [[تهمت]] و بهتان گروهى از [[صحابی\|صحابه]] به یکى از همسران [[رسول خدا]] صلى الله علیه و آله پرداخته است. گروهی از مورخین [[اهل سنت]] «داستان افک» را در مورد [[عایشه]]، و برخی از منابع [[شیعه]] آن را درباره [[ماریه قبطیه]] دانسته اند. صاحب [[مروج الذهب (کتاب)\|مروج الذهب]] داستان افک را یکی از وقایع سال ۵ هجری می داند.<ref> على بن حسین مسعودى‌، مروج الذهب و معادن الجوهر، دار الهجرة، قم‌، چاپ دوم‌، ۱۴۰۹ق، ج۲، ص۲۸۹ </ref>

@@ سطر ۲۵: / سطر ۲۵: @@
 سپس به مدينه رسيدم و چيزى نگذشت كه سخت بيمار شدم، و با آن كه رسول خدا، پدر و مادرم از بهتانى كه نسبت به من گفته بودند به من چيزى نمى گفتند، اما مى فهميدم كه رسول خدا نسبت به من لطف و محبت سابق را ندارد و مانند گذشته كه هرگاه بيمار مى شدم، بسيار تفقد و دل جويى مى كرد، در اين بيمارى لطف و عنايتى نشان نداد و هرگاه نزد من مى آيد، از مادرم كه مشغول پرستارى من بود مى پرسيد كه بيمار شما چطور است؟ و بيش از اين احوال پرسى نمى كرد.
-تا آن جا كه روزى گفتم: اى رسول خدا كاش مرا اذن مى دادى كه به خانه مادرم مى رفتم، و مرا همان جا پرستارى مى كرد. فرمود: مانعى ندارد. پس به خانه مادر رفتم و از آن چه مردم گفته بودند به كلى بى خبر بودم، تا اين كه پس از متجاوز از بيست روز بهبود يافتم و شبى با ام مسطح دختر [[أبى رهم بن مطلب بن عبد مناف]] (كه مادرش دختر [[صخر بن عامر]]، خاله أبى بكر بود) براى حاجتى بيرون رفتم و در بين راه پاى او به چادرش گير كرد و به زمين خورد و گفت: خدا مسطح را بدبخت كند.
+تا آن جا كه روزى گفتم: اى رسول خدا كاش مرا اذن مى دادى كه به خانه مادرم مى رفتم، و مرا همان جا پرستارى مى كرد. فرمود: مانعى ندارد. پس به خانه مادر رفتم و از آن چه مردم گفته بودند به كلى بى خبر بودم، تا اين كه پس از متجاوز از بيست روز بهبود يافتم و شبى با ام مسطح دختر أبى رهم بن مطلب بن عبد مناف (كه مادرش دختر [[صخر بن عامر]]، خاله أبى بكر بود) براى حاجتى بيرون رفتم و در بين راه پاى او به چادرش گير كرد و به زمين خورد و گفت: خدا مسطح را بدبخت كند.
 گفتم: به خدا قسم به مردى از مهاجرين كه در بدر حضور داشته است بد گفتى.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۱۲ دسامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۹:۵۹
(بدون تفاوت)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۰:۰۰
سطر ۹۴:		سطر ۹۴:

	4.از اين ها گذشته خود اين مطلب كه نگهبانان هودج عايشه هنگام بستن آن بر شتر نفهمند كه عايشه در آن نيست بسيار بعيد به نظر مى رسد و پذيرفتن آن مشكل است... گذشته از اين كه بردن عايشه در اين سفر نيز بعيدتر از خود آن مطلب است...		4.از اين ها گذشته خود اين مطلب كه نگهبانان هودج عايشه هنگام بستن آن بر شتر نفهمند كه عايشه در آن نيست بسيار بعيد به نظر مى رسد و پذيرفتن آن مشكل است... گذشته از اين كه بردن عايشه در اين سفر نيز بعيدتر از خود آن مطلب است...
−
−	5.اين مطلب نيز كه در صدر اين حديث آمده بود كه رسول خدا در هر سفرى كه مى رفت يكى از زنان خود را با قيد قرعه به همراه خود مى برد... مورد بحث و تحليل و قابل خدشه است، و ظاهرا اين مطلب از غير عايشه و در حديث ديگرى نقل نشده، و به گفته مؤلف [[كتاب سيرة النبى]] صلی الله علیه و آله بعيد نيست كه اين گفتار نيز ساخته و پرداخته دشمنان اسلام و دشمنان پيامبر گرامى آن بوده كه پيوسته سعى مى كردند تا رسول خدا صلی الله علیه و آله را مردى شهوت ران و زن دوست معرفى كنند تا آن جا كه بگويند: در جنگ ها نيز كه مردان مسلمان در فكر جانبازى و شهادت در راه اسلام و مكتب بودند، آن حضرت از زنان و لذت بردن از آن ها بى نياز نبوده و خوددارى نمى كرده...

	گذشته از اين كه همان گونه كه گفته شد: سند روايات افك طبق نقل مورخين و راويان اهل سنت، همه جا به خود عايشه مى رسد كه اين هم مسئله انگيز و خدشه ساز است.		گذشته از اين كه همان گونه كه گفته شد: سند روايات افك طبق نقل مورخين و راويان اهل سنت، همه جا به خود عايشه مى رسد كه اين هم مسئله انگيز و خدشه ساز است.