خیر (اسم الله) - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi در ‏۳۰ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۲۷

2026-03-30T07:27:43Z

Mohammadi در ‏۱۴ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۱۲

2026-01-14T16:12:57Z

Zamani: افزودن الگوی قرآن

2025-03-26T12:45:53Z

افزودن الگوی قرآن

مهدی موسوی: ویرایش

2021-09-02T07:18:14Z

ویرایش

Zamani در ‏۲۴ اوت ۲۰۱۴، ساعت ۰۵:۵۱

2014-08-24T05:51:43Z

Zamani: خیر (اسماء و صفات الهی) را به خیر (اسم الله) منتقل کرد

2014-08-19T10:20:24Z

خیر (اسماء و صفات الهی) را به خیر (اسم الله) منتقل کرد

Zamani در ‏۱۹ اوت ۲۰۱۴، ساعت ۱۰:۲۰

2014-08-19T10:20:04Z

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۶ مارس ۲۰۱۳، ساعت ۱۲:۳۵

2013-03-06T12:35:42Z

بهرامی: صفحه‌ای جدید حاوی '{{مدخل دائرة المعارف|فرهنگ قرآن}} {{الگو:نیازمند ویرایش فنی}} خير، مقابل شرّ،
2013-02-25T10:40:02Z

صفحه‌ای جدید حاوی '{{مدخل دائرة المعارف|فرهنگ قرآن}} {{الگو:نیازمند ویرایش فنی}} خير، مقابل شرّ، <r...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه
{{مدخل دائرة المعارف|[[فرهنگ قرآن]]}}

{{الگو:نیازمند ویرایش فنی}}

خير، مقابل شرّ، <ref> لسان العرب، ج 4، ص 257، «خير». </ref> به معناى خوبی <ref> لغت نامه، ج 6 ، ص 8944 ، «خير». </ref> و چيزى است كه مورد رغبت و خواسته همگان باشد . <ref> مفردات، ص 300، «خير». </ref>

اين واژه از اوصاف كماليّه الهى <ref> الميزان، ج 14، ص 183، ذيل آيه 73 طه(20). </ref> كه چهار بار در سوره هاى يوسف (12) 64 ؛ كهف (18) 44 ؛ طه (20) 73 ؛ نمل (27) 59 آمده است.

== پانویس ==

{{پانویس}}

== منابع ==

فرهنگ قرآن، جلد 13، صفحه 302 .

[[رده:اسماء و صفات الهی]]
[[رده:واژگان قرآنی]]

@@ سطر ۳: / سطر ۳: @@
 واژه «خیر» ۱۷۶ بار در [[قرآن|قرآن کریم]] آمده، و به تنهایى (بدون اضافه به لفظى) دوبار وصف [[الله|خداوند]] قرار گرفته و آمده است:
-* {{متن قرآن|«...وَاللَّهُ خَيْرٌ وَأَبْقَىٰ}}<ref>[[آیه 73 سوره طه|سوره طه،آیه ۷۳.]]</ref>؛...خدا بهتر و پایدارتر است».
+* «{{متن قرآن|... وَاللَّهُ خَيْرٌ وَأَبْقَىٰ}}<ref name=":۰">[[آیه 73 سوره طه|سوره طه، آیه ۷۳.]]</ref>؛ ... خدا بهتر و پایدارتر است».
-* {{متن قرآن|«قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَسَلَامٌ عَلَىٰ عِبَادِهِ الَّذِينَ اصْطَفَىٰ ۗ آللَّهُ خَيْرٌ أَمَّا يُشْرِكُونَ}}<ref>[[آیه 59 سوره نمل|سوره نمل،آیه ۵۹.]]</ref>؛ بگو ستایش از آن خدا است، درود بر بندگان برگزیده او، آیا خدا بهتر است یا آنچه را که شریک خدا قرار مى دهند».
+* «{{متن قرآن|قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَسَلَامٌ عَلَىٰ عِبَادِهِ الَّذِينَ اصْطَفَىٰ ۗ آللَّهُ خَيْرٌ أَمَّا يُشْرِكُونَ}}<ref>[[آیه 59 سوره نمل|سوره نمل، آیه ۵۹.]]</ref>؛ بگو ستایش از آن خدا است، درود بر بندگان برگزیده او، آیا خدا بهتر است یا آنچه را که شریک خدا قرار مى دهند».
 امّا در صورتى که واژه «خیر» به چیزى اضافه شود، باز خدا با آن توصیف شده است مثلاً:
-۱. [[خیرالحاکمین|خیر الحاکمین]]، ۲. [[خیرالرّازقین|خیر الرازقین]]، ۳. [[خیرالرّاحمین|خیر الراحمین]]، ۴. [[خیرالغافرین|خیر الغافرین]]، ۵. [[خیرالفاتحین|خیر الفاتحین]]، ۶. [[خیرالفاصلین|خیر الفاصلین]]، ۷. [[خیرالماکرین|خیر الماکرین]]، ۸. [[خیرالمنزلین|خیر المنزلین]]، ۹. [[خیرالنّاصرین|خیر الناصرین]]، ۱۰. [[خیرالوارثین|خیر الوارثین]]، ۱۱. خیرٌ حافظاً. البته این کلمه به صورت {{متن قرآن|«...خَيْرٌ ثَوَابًا وَخَيْرٌ عُقْبًا»}}<ref>[[آیه 44 سوره کهف|سوره کهف،آیه ۴۴.]]</ref> نیز آمده است.
+۱. [[خیرالحاکمین|خیر الحاکمین]]، ۲. [[خیرالرّازقین|خیر الرازقین]]، ۳. [[خیرالرّاحمین|خیر الراحمین]]، ۴. [[خیرالغافرین|خیر الغافرین]]، ۵. [[خیرالفاتحین|خیر الفاتحین]]، ۶. [[خیرالفاصلین|خیر الفاصلین]]، ۷. [[خیرالماکرین|خیر الماکرین]]، ۸. [[خیرالمنزلین|خیر المنزلین]]، ۹. [[خیرالنّاصرین|خیر الناصرین]]، ۱۰. [[خیرالوارثین|خیر الوارثین]]، ۱۱. خیرٌ حافظاً. البته این کلمه به صورت {{متن قرآن|«... خَيْرٌ ثَوَابًا وَخَيْرٌ عُقْبًا»}}<ref>[[آیه 44 سوره کهف|سوره کهف، آیه ۴۴.]]</ref> نیز آمده است.
 اکنون ما درباره معناى «خیر» بدون مضاف سخن مى گوییم، در آینده نیز درباره خیر به صورت مضاف سخن خواهیم گفت.
-[[ابن فارس]] مى گوید: «خیر ضد شرّ و ضرّ است». در قرآن مى فرماید:{{متن قرآن|«وَلَا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَبْخَلُونَ بِمَا آتَاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ هُوَ خَيْرًا لَهُمْ ۖ بَلْ هُوَ شَرٌّ لَهُمْ...}}<ref>[[آیه 180 سوره آل عمران|سوره آل عمران،آیه ۱۸۰.]]</ref>؛ کسانى که در آنچه که خدا از کرمش به آنها داده است، بخل میورزند گمان نکنید که این کار نسبت به آنها خیر است بلکه نسبت به آنها شر است...». در این آیه «خیر» در مقابل «شرّ» قرار گرفته است و در آیه ذیل «خیر» در مقابل «ضُرّ» به معنى زیان قرار مى گیرد:{{متن قرآن|«وَإِنْ يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلَا كَاشِفَ لَهُ إِلَّا هُوَ ۖ وَإِنْ يَمْسَسْكَ بِخَيْرٍ فَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}<ref>[[آیه 17 سوره انعام|سوره انعام،آیه ۱۷.]]</ref>؛اگر خدا بخواهد زیانى به تو برساند جز خودش کسى را یاراى دفع آن نیست، و اگر بخواهد خیرى به تو برساند، پس او برهمه چیز توانا است».
+[[ابن فارس]] مى گوید: «خیر ضد شرّ و ضرّ است». در قرآن مى فرماید: «{{متن قرآن|وَلَا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَبْخَلُونَ بِمَا آتَاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ هُوَ خَيْرًا لَهُمْ ۖ بَلْ هُوَ شَرٌّ لَهُمْ ...}}<ref>[[آیه 180 سوره آل عمران|سوره آل عمران، آیه ۱۸۰.]]</ref>؛ کسانى که در آنچه که خدا از کرمش به آنها داده است، بخل میورزند گمان نکنید که این کار نسبت به آنها خیر است بلکه نسبت به آنها شر است ...». در این آیه «خیر» در مقابل «شرّ» قرار گرفته است و در آیه ذیل «خیر» در مقابل «ضُرّ» به معنى زیان قرار مى گیرد: «{{متن قرآن|وَإِنْ يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلَا كَاشِفَ لَهُ إِلَّا هُوَ ۖ وَإِنْ يَمْسَسْكَ بِخَيْرٍ فَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}<ref>[[آیه 17 سوره انعام|سوره انعام، آیه ۱۷.]]</ref>؛ اگر خدا بخواهد زیانى به تو برساند جز خودش کسى را یاراى دفع آن نیست، و اگر بخواهد خیرى به تو برساند، پس او برهمه چیز توانا است».
 باید توجه داشت که «خیر» بر دو قسم است: «خیر مطلق» و «خیر نسبى»، مثلاً هوا براى همه موجودات زنده خیر است، هیچ جاندارى بدون هوا نمى تواند زندگى کند (خیر مطلق)، در حالى که لباس پشمى و داشتن مو براى همگان خیر نیست، براى صنفى از موجودات خیر است و براى صنف دیگر شرّ (خیر نسبى).
@@ سطر ۱۸: / سطر ۱۸: @@
 قرآن مال دنیا را خیر نامیده و مى فرماید:
-{{متن قرآن|«...إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ إِنْ تَرَكَ خَيْرًا...»}}<ref>[[آیه 180 سوره بقره|سوره بقره،آیه ۱۸۰.]]</ref>؛...آنگاه که مرگ یکى از شما فرا رسد، اگر مالى را به ارث گذاشته باشد...».
+«{{متن قرآن|... إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ إِنْ تَرَكَ خَيْرًا ...»}}<ref>[[آیه 180 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۱۸۰.]]</ref>؛ ... آنگاه که مرگ یکى از شما فرا رسد، اگر مالى را به ارث گذاشته باشد ...».
 ولى در آیه دیگر تلویحاً آن را «شرّ» دانسته و مى فرماید:
-{{متن قرآن|«أَیحْسَبُونَ أَنّما نُمِدُّهُمْ بِهِ مِنْ مال وَ بَنینَ * نُسارِعُ لَهُمْ فِى الخَیراتِ بَلْ لا یشْعُرُونَ»}}.([[سوره مؤمنون|مؤمنون]]/۵۵ـ۵۶) «آیا گمان مى کنند که مال و فرزند که به آنها مى دهیم در نیکى به آنها شتاب مى کنیم، بلکه آنها متوجه نیستند».
+«{{متن قرآن|{{آیه|23|55}} 💠<ref>[[آیه 55 سوره مؤمنون|سوره مؤمنون، آیه ۵۵.]]</ref> {{آیه|23|56}}<ref>[[آیه 56 سوره مؤمنون|همان، آیه ۵۶.]]</ref>»}}؛ آیا گمان مى کنند که مال و فرزند که به آنها مى دهیم در نیکى به آنها شتاب مى کنیم، بلکه آنها متوجه نیستند».
-اکنون باید دید چگونه ثروت و فرزند خیر نسبى است، این دو نسبت از آنِ کسانى است که مال و فرزند در اختیار او گذاشته شده است، لکن انسان پرهیزگار با ثروت خود از دیگران رفع نیاز مى کند، ولى فرد تبهکار از آن سوء استفاده کرده و در طریق [[گناه]] و خلاف به کار مى برد. و همچنین است «فرزند» پرهیزگاران از آنها در راه خیر کمک مى گیرند ولى تبهکاران بر عکس. امّا باید اذعان داشت که خیر مطلقى که هیچ گونه شرّى به آن راه نداشته و ندارد، خلاق متعال است: {{متن قرآن|«...وَاللَّهُ خَيْرٌ وَأَبْقَىٰ»}}<ref>[[آیه 73 سوره طه|سوره طه،آیه ۷۳.]]</ref>.
+اکنون باید دید چگونه ثروت و فرزند خیر نسبى است، این دو نسبت از آنِ کسانى است که مال و فرزند در اختیار او گذاشته شده است، لکن انسان پرهیزگار با ثروت خود از دیگران رفع نیاز مى کند، ولى فرد تبهکار از آن سوء استفاده کرده و در طریق [[گناه]] و خلاف به کار مى برد. و همچنین است «فرزند» پرهیزگاران از آنها در راه خیر کمک مى گیرند ولى تبهکاران بر عکس. امّا باید اذعان داشت که خیر مطلقى که هیچ گونه شرّى به آن راه نداشته و ندارد، خلاق متعال است: {{متن قرآن|«... وَاللَّهُ خَيْرٌ وَأَبْقَىٰ»}}<ref name=":۰" />.
 '''اشکال:'''
@@ سطر ۴۰: / سطر ۴۰: @@
 پدیده هاى جهان یک رشته حوادث به هم پیوسته است که از روزگار دیرین آغاز شده و تا آینده اى نامعلوم امتداد دارد، و همه این سلسله، به صورت علت و معلول پیش مى روند، بسیار دور از واقع بینى است که حلقه اى از این حلقات را جدا از گذشته و آینده مورد مطالعه قرار دهیم و درباره خیر یا شرّ بودن آن داورى کنیم. فرض کنید باد تندى مى وزد، شاخه هاى درختان را مى شکند، و خانه هاى ناپایدارى را ویران مى سازد، ساکنان ساحل، این باد تند را شر تلقى مى کنند، در حالى که چه بسا این باد شدید خیرات فراوانى را در برداشته باشد، مانند تلقیح گیاهان، به حرکت آوردن ابرها به سوى مزارع و کشتزارها، از بین بردن هواى آلوده در محیط زندگى انسانها، و فواید دیگرى که ممکن است به دنبال داشته باشد. در این جا است که ما از راز گفتار خدا به خوبى آگاه مى شویم که درباره دانش انسان مى فرماید:
-{{متن قرآن|«...وَمَا أُوتِيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا}}<ref>[[آیه 85 سوره اسراء|سوره اسراء،آیه ۸۵.]]</ref>؛...از دانش جز بهره اندکى به شما داده نشده است».
+«{{متن قرآن|... وَمَا أُوتِيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا}}<ref>[[آیه 85 سوره اسراء|سوره اسراء، آیه ۸۵.]]</ref>؛ ... از دانش جز بهره اندکى به شما داده نشده است».
-و نیز مى فرماید: {{متن قرآن|«يَعْلَمُونَ ظَاهِرًا مِنَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا...}}<ref>[[آیه 7 سوره روم|سوره روم،آیه ۷.]]</ref>؛ ظاهر زندگى دنیا را مى دانند...».
+و نیز مى فرماید: «{{متن قرآن|يَعْلَمُونَ ظَاهِرًا مِنَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا ...}}<ref>[[آیه 7 سوره روم|سوره روم، آیه ۷.]]</ref>؛ ظاهر زندگى دنیا را مى دانند ...».
 ما این سخن را با کلامى از فیلسوف الهى [[ملاصدرا|صدرالدین شیرازى]] به پایان مى رسانیم. وى مى گوید:

@@ سطر ۳: / سطر ۳: @@
 واژه «خیر» ۱۷۶ بار در [[قرآن|قرآن کریم]] آمده، و به تنهایى (بدون اضافه به لفظى) دوبار وصف [[الله|خداوند]] قرار گرفته و آمده است:
-* {{متن قرآن|«وَ اللّهُ خَیرٌ وَ أَبْقى»}}.([[سوره طه]]/۷۳) «خدا بهتر و پایدارتر است».
+* {{متن قرآن|«...وَاللَّهُ خَيْرٌ وَأَبْقَىٰ}}<ref>[[آیه 73 سوره طه|سوره طه،آیه ۷۳.]]</ref>؛...خدا بهتر و پایدارتر است».
-* {{متن قرآن|«قُلِ الحَمْدُ للّهِ وَ سَلام عَلى عِبادِهِ الَّذِینَ اصْطَفى آللّهُ خَیرٌ أَمّا یشْرِکون»}}.([[سوره نمل]]/۵۹) «بگو ستایش از آن خدا است، درود بر بندگان برگزیده او، آیا خدا بهتر است یا آنچه را که شریک خدا قرار مى دهند».
+* {{متن قرآن|«قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَسَلَامٌ عَلَىٰ عِبَادِهِ الَّذِينَ اصْطَفَىٰ ۗ آللَّهُ خَيْرٌ أَمَّا يُشْرِكُونَ}}<ref>[[آیه 59 سوره نمل|سوره نمل،آیه ۵۹.]]</ref>؛ بگو ستایش از آن خدا است، درود بر بندگان برگزیده او، آیا خدا بهتر است یا آنچه را که شریک خدا قرار مى دهند».
 امّا در صورتى که واژه «خیر» به چیزى اضافه شود، باز خدا با آن توصیف شده است مثلاً:
-۱. [[خیرالحاکمین|خیر الحاکمین]]، ۲. [[خیرالرّازقین|خیر الرازقین]]، ۳. [[خیرالرّاحمین|خیر الراحمین]]، ۴. [[خیرالغافرین|خیر الغافرین]]، ۵. [[خیرالفاتحین|خیر الفاتحین]]، ۶. [[خیرالفاصلین|خیر الفاصلین]]، ۷. [[خیرالماکرین|خیر الماکرین]]، ۸. [[خیرالمنزلین|خیر المنزلین]]، ۹. [[خیرالنّاصرین|خیر الناصرین]]، ۱۰. [[خیرالوارثین|خیر الوارثین]]، ۱۱. خیرٌ حافظاً. البته این کلمه به صورت {{متن قرآن|«خَیرٌ ثَوَابًا وَ خَیرٌ عُقْبًا»}} ([[سوره کهف]]/۴۴) نیز آمده است.
+۱. [[خیرالحاکمین|خیر الحاکمین]]، ۲. [[خیرالرّازقین|خیر الرازقین]]، ۳. [[خیرالرّاحمین|خیر الراحمین]]، ۴. [[خیرالغافرین|خیر الغافرین]]، ۵. [[خیرالفاتحین|خیر الفاتحین]]، ۶. [[خیرالفاصلین|خیر الفاصلین]]، ۷. [[خیرالماکرین|خیر الماکرین]]، ۸. [[خیرالمنزلین|خیر المنزلین]]، ۹. [[خیرالنّاصرین|خیر الناصرین]]، ۱۰. [[خیرالوارثین|خیر الوارثین]]، ۱۱. خیرٌ حافظاً. البته این کلمه به صورت {{متن قرآن|«...خَيْرٌ ثَوَابًا وَخَيْرٌ عُقْبًا»}}<ref>[[آیه 44 سوره کهف|سوره کهف،آیه ۴۴.]]</ref> نیز آمده است.
 اکنون ما درباره معناى «خیر» بدون مضاف سخن مى گوییم، در آینده نیز درباره خیر به صورت مضاف سخن خواهیم گفت.
-[[ابن فارس]] مى گوید: «خیر ضد شرّ و ضرّ است». در قرآن مى فرماید: {{متن قرآن|«وَ لا یحْسَبَنَّ الّذِینَ یبْخَلُونَ بِما آتاهُمُ اللّهُ مِنْ فَضْلِهِ هُوَ خَیراً لَهُمْ بَلْ هُوَ شَرٌّ لَهُمْ...»}}.([[سوره آل عمران|آل عمران]]/۱۸۰) «کسانى که در آنچه که خدا از کرمش به آنها داده است، بخل مىورزند گمان نکنید که این کار نسبت به آنها خیر است بلکه نسبت به آنها شر است». در این آیه «خیر» در مقابل «شرّ» قرار گرفته است و در آیه ذیل «خیر» در مقابل «ضُرّ» به معنى زیان قرار مى گیرد: {{متن قرآن|«وَإِنْ یمْسَسْک اللّهُ بِضُرّ فَلا کاشِفَ لَهُ إِلاّ هُوَ وَ إِنْ یمْسَسْک بِخَیر فَهُوَ عَلى کلّ شَىء قَدِیر»}}.([[سوره انعام|انعام]]/۱۷) «اگر خدا بخواهد زیانى به تو برساند جز خودش کسى را یاراى دفع آن نیست، و اگر بخواهد خیرى به تو برساند، پس او برهمه چیز توانا است».
+[[ابن فارس]] مى گوید: «خیر ضد شرّ و ضرّ است». در قرآن مى فرماید:{{متن قرآن|«وَلَا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَبْخَلُونَ بِمَا آتَاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ هُوَ خَيْرًا لَهُمْ ۖ بَلْ هُوَ شَرٌّ لَهُمْ...}}<ref>[[آیه 180 سوره آل عمران|سوره آل عمران،آیه ۱۸۰.]]</ref>؛ کسانى که در آنچه که خدا از کرمش به آنها داده است، بخل میورزند گمان نکنید که این کار نسبت به آنها خیر است بلکه نسبت به آنها شر است...». در این آیه «خیر» در مقابل «شرّ» قرار گرفته است و در آیه ذیل «خیر» در مقابل «ضُرّ» به معنى زیان قرار مى گیرد:{{متن قرآن|«وَإِنْ يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلَا كَاشِفَ لَهُ إِلَّا هُوَ ۖ وَإِنْ يَمْسَسْكَ بِخَيْرٍ فَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}<ref>[[آیه 17 سوره انعام|سوره انعام،آیه ۱۷.]]</ref>؛اگر خدا بخواهد زیانى به تو برساند جز خودش کسى را یاراى دفع آن نیست، و اگر بخواهد خیرى به تو برساند، پس او برهمه چیز توانا است».
 باید توجه داشت که «خیر» بر دو قسم است: «خیر مطلق» و «خیر نسبى»، مثلاً هوا براى همه موجودات زنده خیر است، هیچ جاندارى بدون هوا نمى تواند زندگى کند (خیر مطلق)، در حالى که لباس پشمى و داشتن مو براى همگان خیر نیست، براى صنفى از موجودات خیر است و براى صنف دیگر شرّ (خیر نسبى).
@@ سطر ۱۸: / سطر ۱۸: @@
 قرآن مال دنیا را خیر نامیده و مى فرماید:
-{{متن قرآن|«...إِذا حَضَرَ أَحدَکمُ المَوتُ إِنْ تَرَک خَیراً...»}}.([[سوره بقره|بقره]]/۱۸۰) «آنگاه که مرگ یکى از شما فرا رسد، اگر مالى را به ارث گذاشته باشد...».
+{{متن قرآن|«...إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ إِنْ تَرَكَ خَيْرًا...»}}<ref>[[آیه 180 سوره بقره|سوره بقره،آیه ۱۸۰.]]</ref>؛...آنگاه که مرگ یکى از شما فرا رسد، اگر مالى را به ارث گذاشته باشد...».
 ولى در آیه دیگر تلویحاً آن را «شرّ» دانسته و مى فرماید:
@@ سطر ۲۴: / سطر ۲۴: @@
 {{متن قرآن|«أَیحْسَبُونَ أَنّما نُمِدُّهُمْ بِهِ مِنْ مال وَ بَنینَ * نُسارِعُ لَهُمْ فِى الخَیراتِ بَلْ لا یشْعُرُونَ»}}.([[سوره مؤمنون|مؤمنون]]/۵۵ـ۵۶) «آیا گمان مى کنند که مال و فرزند که به آنها مى دهیم در نیکى به آنها شتاب مى کنیم، بلکه آنها متوجه نیستند».
-اکنون باید دید چگونه ثروت و فرزند خیر نسبى است، این دو نسبت از آنِ کسانى است که مال و فرزند در اختیار او گذاشته شده است، لکن انسان پرهیزگار با ثروت خود از دیگران رفع نیاز مى کند، ولى فرد تبهکار از آن سوء استفاده کرده و در طریق [[گناه]] و خلاف به کار مى برد. و همچنین است «فرزند» پرهیزگاران از آنها در راه خیر کمک مى گیرند ولى تبهکاران بر عکس. امّا باید اذعان داشت که خیر مطلقى که هیچ گونه شرّى به آن راه نداشته و ندارد، خلاق متعال است: {{متن قرآن|«وَ اللّهُ خَیرٌ وَ أَبْقى»}} ([[سوره طه|طه]]/۷۳).
+اکنون باید دید چگونه ثروت و فرزند خیر نسبى است، این دو نسبت از آنِ کسانى است که مال و فرزند در اختیار او گذاشته شده است، لکن انسان پرهیزگار با ثروت خود از دیگران رفع نیاز مى کند، ولى فرد تبهکار از آن سوء استفاده کرده و در طریق [[گناه]] و خلاف به کار مى برد. و همچنین است «فرزند» پرهیزگاران از آنها در راه خیر کمک مى گیرند ولى تبهکاران بر عکس. امّا باید اذعان داشت که خیر مطلقى که هیچ گونه شرّى به آن راه نداشته و ندارد، خلاق متعال است: {{متن قرآن|«...وَاللَّهُ خَيْرٌ وَأَبْقَىٰ»}}<ref>[[آیه 73 سوره طه|سوره طه،آیه ۷۳.]]</ref>.
 '''اشکال:'''
@@ سطر ۴۰: / سطر ۴۰: @@
 پدیده هاى جهان یک رشته حوادث به هم پیوسته است که از روزگار دیرین آغاز شده و تا آینده اى نامعلوم امتداد دارد، و همه این سلسله، به صورت علت و معلول پیش مى روند، بسیار دور از واقع بینى است که حلقه اى از این حلقات را جدا از گذشته و آینده مورد مطالعه قرار دهیم و درباره خیر یا شرّ بودن آن داورى کنیم. فرض کنید باد تندى مى وزد، شاخه هاى درختان را مى شکند، و خانه هاى ناپایدارى را ویران مى سازد، ساکنان ساحل، این باد تند را شر تلقى مى کنند، در حالى که چه بسا این باد شدید خیرات فراوانى را در برداشته باشد، مانند تلقیح گیاهان، به حرکت آوردن ابرها به سوى مزارع و کشتزارها، از بین بردن هواى آلوده در محیط زندگى انسانها، و فواید دیگرى که ممکن است به دنبال داشته باشد. در این جا است که ما از راز گفتار خدا به خوبى آگاه مى شویم که درباره دانش انسان مى فرماید:
-{{متن قرآن|«وَ ما أُوتیتُمْ مِنَ العِلْمِ إِلاّ قَلِیلاً»}}.([[سوره اِسراء|اسراء]]/۸۵) «از دانش جز بهره اندکى به شما داده نشده است».
+{{متن قرآن|«...وَمَا أُوتِيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا}}<ref>[[آیه 85 سوره اسراء|سوره اسراء،آیه ۸۵.]]</ref>؛...از دانش جز بهره اندکى به شما داده نشده است».
-و نیز مى فرماید: {{متن قرآن|«یعْلَمُونَ ظاهراً مِنَ الحَیاةِ الدُنیا...»}}.([[سوره روم|روم]]/۷) «ظاهر زندگى دنیا را مى دانند...».
+و نیز مى فرماید: {{متن قرآن|«يَعْلَمُونَ ظَاهِرًا مِنَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا...}}<ref>[[آیه 7 سوره روم|سوره روم،آیه ۷.]]</ref>؛ ظاهر زندگى دنیا را مى دانند...».
 ما این سخن را با کلامى از فیلسوف الهى [[ملاصدرا|صدرالدین شیرازى]] به پایان مى رسانیم. وى مى گوید:

@@ سطر ۶۱: / سطر ۶۱: @@
 * [[فرهنگ قرآن (کتاب)|فرهنگ قرآن]]، ج ۱۳، ص ۳۰۲.
 {{اسماء الله}}
+{{قرآن}}
 [[رده:اسماء و صفات الهی]]
 [[رده:واژگان قرآنی]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-{{مدخل دائرة المعارف|[[فرهنگ قرآن]]}}
+'''«خیر»''' در مقابل شرّ،<ref>لسان العرب، ج۴، ص۲۵۷، «خیر».</ref> و به معناى خوبی و چیزى است که مورد رغبت و خواسته همگان باشد.<ref>مفردات، ص ۳۰۰، «خیر».</ref> این واژه از اوصاف کمالیه الهى است.<ref>علامه طباطبایی، المیزان، ج۱۴، ص۱۸۳.</ref>
-خير، مقابل شرّ،<ref>لسان العرب، ج4، ص257، «خير».</ref> به معناى خوبی<ref>لغت نامه، ج6، ص8944، «خير».</ref> و چيزى است كه مورد رغبت و خواسته همگان باشد.<ref>مفردات، ص 300، «خير».</ref>
+واژه «خیر» ۱۷۶ بار در [[قرآن|قرآن کریم]] آمده، و به تنهایى (بدون اضافه به لفظى) دوبار وصف [[الله|خداوند]] قرار گرفته و آمده است:
-اين واژه از اوصاف كماليّه الهى<ref>الميزان، ج14، ص183، ذيل آيه 73 [[سوره طه]](20).</ref> كه چهار بار در:
+* {{متن قرآن|«وَ اللّهُ خَیرٌ وَ أَبْقى»}}.([[سوره طه]]/۷۳) «خدا بهتر و پایدارتر است».
-#[[سوره یوسف]](12)، آیه 64.
+امّا در صورتى که واژه «خیر» به چیزى اضافه شود، باز خدا با آن توصیف شده است مثلاً:
-آمده است.
+۱. [[خیرالحاکمین|خیر الحاکمین]]، ۲. [[خیرالرّازقین|خیر الرازقین]]، ۳. [[خیرالرّاحمین|خیر الراحمین]]، ۴. [[خیرالغافرین|خیر الغافرین]]، ۵. [[خیرالفاتحین|خیر الفاتحین]]، ۶. [[خیرالفاصلین|خیر الفاصلین]]، ۷. [[خیرالماکرین|خیر الماکرین]]، ۸. [[خیرالمنزلین|خیر المنزلین]]، ۹. [[خیرالنّاصرین|خیر الناصرین]]، ۱۰. [[خیرالوارثین|خیر الوارثین]]، ۱۱. خیرٌ حافظاً. البته این کلمه به صورت {{متن قرآن|«خَیرٌ ثَوَابًا وَ خَیرٌ عُقْبًا»}} ([[سوره کهف]]/۴۴) نیز آمده است.
 ==پانویس==
 {{پانویس}}
 ==منابع==
-فرهنگ قرآن، جلد 13، صفحه 302.
+* منشور جاوید، ج ۲، ص ۲۱۸-۲۲۴، [[جعفر سبحانی|آیت الله جعفر سبحانی]].
+* [[فرهنگ قرآن (کتاب)|فرهنگ قرآن]]، ج ۱۳، ص ۳۰۲.
 {{اسماء الله}}
 [[رده:اسماء و صفات الهی]]
 [[رده:واژگان قرآنی]]

@@ سطر ۱۷: / سطر ۱۷: @@
 ==منابع==
 فرهنگ قرآن، جلد 13، صفحه 302.
 [[رده:اسماء و صفات الهی]]
 [[رده:واژگان قرآنی]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۱۹ اوت ۲۰۱۴، ساعت ۱۰:۲۰
(بدون تفاوت)

@@ سطر ۵: / سطر ۵: @@
 اين واژه از اوصاف كماليّه الهى<ref>الميزان، ج14، ص183، ذيل آيه 73 [[سوره طه]](20).</ref> كه چهار بار در:
-{| class="wikitable" style="margin: 3em auto 1em auto"
+#[[سوره یوسف]](12)، آیه 64.
-! شماره || نام سوره || آیات
+#[[سوره کهف]](18)، آیه 44.
-|-
+#[[سوره طه]](20)، آیه 73.
-|1||[[سوره یوسف]](12)||آیه 64.
+#[[سوره نمل]](27)، آیه 59.
-|-
 آمده است.