https://wiki.ahlolbait.com/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AE%DB%8C%D8%A8%D8%B1 2026-11-13T02:45:29Z تاریخچهٔ ویرایش‌های این صفحه در ویکی MediaWiki 1.32.0 https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AE%DB%8C%D8%A8%D8%B1&diff=170592&oldid=prev 2026-11-12T08:40:29Z

<p>ایجاد مقالهٔ تازه: خیبر</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''خیبر'''، منطقه‌ای آباد و پرنخل در شمال [[مدینه]] و از سوی [[شام]]، در پنج روز راهی مدینه، بود که در سال هفتم هجری به دست مسلمانان گشوده شد.&lt;ref&gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۳، ص۲۹.&lt;/ref&gt; این منطقه در آن روزگار در اختیار [[یهود]] بود و در مسیر [[شام]] قرار داشت و چند قلعهٔ استوار داشت و به سبب نخلستان‌های فراوان، از مراکز اقتصادی مهم [[حجاز]] شمرده می‌شد.&lt;ref&gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۴۱۰.&lt;/ref&gt; رویداد [[غزوه خیبر]] در همین منطقه رخ داد.&lt;ref&gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۴۱۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == نام و موقعیت ==<br /> دربارهٔ وجه تسمیهٔ خیبر، یاقوت حموی می‌نویسد که آن را به «خیبر بن قانیة بن مهلائیل» منسوب دانسته‌اند که نخستین کسی بود که در این مکان فرود آمد.&lt;ref&gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۴۱۰.&lt;/ref&gt; خیبر به «حمّی» (تب) نیز شهرت داشت و شاعران در اشعار خود به تب خیبر اشاره کرده‌اند.&lt;ref&gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۴۱۰.&lt;/ref&gt; این منطقه به فراوانی نخل و خرما وصف شده است.&lt;ref&gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۴۱۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> قلعه‌های خیبر در منابع با نام‌هایی چون «الکتیبة» و «سلالم» آمده‌اند؛ این دو، از حصون خیبر شمرده می‌شوند.&lt;ref&gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۴۱۰.&lt;/ref&gt; [[پیامبر اسلام|پیامبر (ص)]] خیبر را پس از فتح، به سی و شش سهم تقسیم کرد و هر سهم را صد بخش قرار داد؛ نیمی از آن را برای نیازهای خود و خاندانش کنار گذاشت و بقیه را میان مسلمانان تقسیم کرد.&lt;ref&gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۴۱۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == فتح خیبر ==<br /> به گزارش یاقوت، فتح خیبر در سال هفتم هجری رخ داد و به گفتهٔ احمد بن جابر، با جنگ (عنوة) بود؛ پیامبر (ص) نزدیک به یک ماه خیبر را محاصره کرد. سپس یهودیان بر حفظ جان و رها کردن خانواده‌هایشان با آن حضرت صلح کردند، به این شرط که زمین و طلا و نقره و جامه‌ها — جز آنچه بر تن داشتند — را به مسلمانان واگذارند و چیزی را پنهان نکنند.&lt;ref&gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۴۱۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> پس از صلح، یهودیان گفتند که در آبادانی و نگهداری نخلستان‌ها مهارت دارند و از پیامبر (ص) خواستند در زمین بمانند. پیامبر (ص) آنان را بر جای خود باقی گذاشت و با آنان بر نصف محصول خرما و غلات قرارداد بست و فرمود: «أَقَرُّكُمْ مَا أَقَرَّكُمُ اللَّهُ»؛ «شما را در اینجا نگه می‌دارم تا زمانی که خدا شما را نگه دارد.»&lt;ref&gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۴۱۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == برآورد محصول ==<br /> پیامبر (ص) [[عبدالله بن رواحه]] را برای برآورد محصول خیبر فرستاد. او به یهودیان گفت: «اگر بخواهید، من محصول را برآورد می‌کنم و شما را مخیر می‌گذارم، و اگر بخواهید شما برآورد می‌کنید و مرا مخیر می‌گذارید.» یهودیان گفتند: «این همان عدل و قسط است که آسمان‌ها و زمین به آن برپاست.»&lt;ref&gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۴۱۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == دورهٔ عمر ==<br /> در دورهٔ [[عمر بن خطاب]]، به گفتهٔ یاقوت، در میان یهودیان خیبر فساد و تعرض به مسلمانان آشکار شد؛ عمر آنان را به [[شام]] کوچاند و خیبر را میان مسلمانانی که در آن سهم داشتند تقسیم کرد و برای همسران پیامبر (ص) نیز سهمی قرار داد.&lt;ref&gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۴۱۰.&lt;/ref&gt; به گزارش یاقوت، عمر این کار را به سبب حدیثی کرد که از پیامبر (ص) شنیده بود: «لا یجتمع دینان في جزیرة العرب»؛ «دو دین در جزیرة العرب با هم گرد نمی‌آیند.»&lt;ref&gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۴۱۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == ارزیابی ==<br /> خیبر در تاریخ صدر اسلام، هم به سبب موقعیت اقتصادی و نخلستان‌هایش و هم به سبب رویدادهای سیاسی و نظامی آن اهمیت داشت. فتح خیبر، قدرت یهود را در حجاز تضعیف کرد و زمین‌های آن به مسلمانان رسید.&lt;ref&gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۴۱۰.&lt;/ref&gt; قرارداد نصف محصول و برآورد عادلانهٔ عبدالله بن رواحه، نمونه‌ای از شیوهٔ تعامل پیامبر (ص) با اهل کتاب در آن دوره است.&lt;ref&gt;یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۴۱۰.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == پانویس ==<br /> {{پانویس}}<br /> <br /> == منابع ==<br /> * یاقوت حموی، شهاب‌الدین؛ ''معجم البلدان''، بیروت: دار صادر، بی‌تا؛ ج۲ و ۳.<br /> <br /> [[رده:اماکن عربستان]]<br /> [[رده:تاریخ صدر اسلام]]<br /> [[رده:یهودیت]]<br /> [[رده:اماکن تاریخی]]</div>

Zadhoosh