https://wiki.ahlolbait.com/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AE%D9%84%D8%A7%D8%B5%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D9%81%DB%8C_%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_%28%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%29خلاصة البیان فی تفسیر القرآن (کتاب) - تاریخچهٔ ویرایشها2026-05-18T06:52:48Zتاریخچهٔ ویرایشهای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.32.0https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AE%D9%84%D8%A7%D8%B5%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D9%81%DB%8C_%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=144830&oldid=prevمهدی موسوی در ۱۵ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۴۹2023-01-15T05:49:50Z<p></p>
<table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ۱۵ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۴۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >سطر ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''«خلاصة البیان فی تفسیر القرآن»''' اثر [[سید هاشم میردامادی نجف آبادی|آیت الله سید هاشم میردامادی]] (م، ۱۳۸۰ ق)، [[تفسیر مأثور|تفسیری مأثور]] به زبان فارسی و شامل همه سورههای [[قرآن کریم]] است. این [[تفسیر قرآن|تفسیر]] <del class="diffchange diffchange-inline">حاصل حدود 30 سال جلسات تفسیر </del>آیت الله میردامادی در [[مسجد گوهرشاد]] میباشد.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''«خلاصة البیان فی تفسیر القرآن»''' اثر [[سید هاشم میردامادی نجف آبادی|آیت الله سید هاشم میردامادی]] (م، ۱۳۸۰ ق)، [[تفسیر مأثور|تفسیری مأثور]] به زبان فارسی و شامل همه سورههای [[قرآن کریم]] است. این <ins class="diffchange diffchange-inline">کتاب حاصل حدود ۳۰ سال جلسات </ins>[[تفسیر قرآن|تفسیر]] آیت الله میردامادی در [[مسجد گوهرشاد]] میباشد.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">{{مشخصات کتاب</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|عنوان=</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|تصویر=[[پرونده:خلاصة البیان.jpg|240px|وسط]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|نویسنده=سید هاشم میردامادی نجف آبادی</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|موضوع=تفسیر قرآن/شیعه</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|زبان=فارسی</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|تعداد جلد=۴</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|عنوان افزوده1=تقریظ</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|افزوده1=سید علی حسینی خامنهای</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|عنوان افزوده2=</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|افزوده2=</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">|لینک=</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">}} </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">== مؤلف ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[سید هاشم میردامادی نجف آبادی|سید هاشم میردامادی نجفآبادی]] (۱۳۸۰-۱۳۰۳ ق)، عالم ربانی، فقیه و مفسر [[شیعه]] در قرن ۱۴ قمری، و جدّ مادری [[سید علی حسینی خامنه ای|مقام معظم رهبری]] است. وی از شاگردان علمای بزرگی چون [[میرزا محمد تقی شیرازی|میرزا محمدتقی شیرازی]]، [[سید احمد کربلایی]]، [[آخوند خراسانی]] و [[میرزا محمدحسین نائینی|میرزای نایینی]] بود. </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">ایشان علاوه بر مقام علمی و [[عرفان|عرفانی]]، در تحولات سیاسی و اجتماعی [[مشهد]]، از جمله در قیام [[مسجد گوهرشاد]]، حضوری فعال داشت. </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">علاوه بر تفسیر «خلاصة البیان»، کتابهای: حاشیه بر [[العروة الوثقی]]، رساله در رجعت و رساله ای در علم اخلاق و عرفان، از دیگر آثار اوست.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==معرفی کتاب==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==معرفی کتاب==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده این [[تفسیر]] را بعد از جلسات درس در [[مسجد گوهرشاد]] برای عموم بیان کرده، و در منزل خود نیز به یکی از اهل فضل از شاگردانش به نام سید حسین نورایی املا مینموده است. برنامه تفسیر قرآن کریم که در همه سال در جامع گوهرشاد برگزار می شده است و شاید حدود سال های <del class="diffchange diffchange-inline">1340 </del>قمری شروع و تا سال <del class="diffchange diffchange-inline">1380 </del>به جز <del class="diffchange diffchange-inline">7 </del>سال تبعید حدود سی سال ادامه یافته است و در میان مردم مشهد و فارسی زبانان بوده است. </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نویسنده این [[تفسیر]] را بعد از جلسات درس در [[مسجد گوهرشاد]] برای عموم بیان کرده، و در منزل خود نیز به یکی از اهل فضل از شاگردانش به نام سید حسین نورایی املا مینموده است. برنامه تفسیر <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>قرآن کریم<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>که در همه سال در جامع گوهرشاد برگزار می شده است و شاید حدود سال های <ins class="diffchange diffchange-inline">۱۳۴۰ </ins>قمری شروع و تا سال <ins class="diffchange diffchange-inline">۱۳۸۰ </ins>به جز <ins class="diffchange diffchange-inline">۷ </ins>سال تبعید حدود سی سال ادامه یافته است و در میان مردم مشهد و فارسی زبانان بوده است. </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تفسیر خلاصة البیان تفسیری متوسط محسوب میشود، نه چندان مفصل و نه چندان مختصر است. این تفسیر در چهار جلد و سه هزار صفحه بوده و بر اساس ترتیب [[سوره|سور]] و [[آیه|آیات]] از ابتدای [[قرآن]] تا پایان آن بهصورت [[تفسیر ترتیبی|ترتیبی]] تفسیر گردیده است. سبک نگارش این تفسیر، شبیه [[منهج الصادقین فی الزام المخالفین (کتاب)|منهج الصادقین]] است و سبک خود تفسیر، روایی و مأثور می ماند. نگاه این تفسیر غالباً به تفاسیر [[مجمع البیان]] و [[تفسیر صافی (کتاب)|صافی]] است. </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تفسیر خلاصة البیان تفسیری متوسط محسوب میشود، نه چندان مفصل و نه چندان مختصر است. این تفسیر در چهار جلد و سه هزار صفحه بوده و بر اساس ترتیب [[سوره|سور]] و [[آیه|آیات]] از ابتدای [[قرآن]] تا پایان آن بهصورت [[تفسیر ترتیبی|ترتیبی]] تفسیر گردیده است. سبک نگارش این تفسیر، شبیه [[منهج الصادقین فی الزام المخالفین (کتاب)|منهج الصادقین]] است و سبک خود تفسیر، روایی و مأثور می ماند. نگاه این تفسیر غالباً به تفاسیر [[مجمع البیان]] و [[تفسیر صافی (کتاب)|صافی]] است. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7" >سطر ۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۳۹:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مرحوم آیت الله میردامادی بعضاً در این اثر از روایاتی استفاده کرده است که در تفاسیر دیگر نمونه آن مشاهده نشده است. گزینش و استفاده از ۹ هزار [[حدیث]] در این اثر نفیس، نشانی از تلاشهای گرانسنگ ۴۰ ساله ایشان در راه نگارش و آماده سازی این تفسیر است. </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مرحوم آیت الله میردامادی بعضاً در این اثر از روایاتی استفاده کرده است که در تفاسیر دیگر نمونه آن مشاهده نشده است. گزینش و استفاده از ۹ هزار [[حدیث]] در این اثر نفیس، نشانی از تلاشهای گرانسنگ ۴۰ ساله ایشان در راه نگارش و آماده سازی این تفسیر است. </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==محتوای کتاب==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==محتوای کتاب==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>روش مفسر در تفسیر <del class="diffchange diffchange-inline">همه </del>آیات چنین است:</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>روش مفسر در تفسیر آیات <ins class="diffchange diffchange-inline">[[قرآن کریم]] </ins>چنین است:</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* بیان ارتباط [[آیه]] مورد نظر با آیات قبلی، </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*بیان ارتباط [[آیه]] مورد نظر با آیات قبلی،</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* ترجمه <del class="diffchange diffchange-inline">آیه، </del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*<ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ترجمه <ins class="diffchange diffchange-inline">قرآن|ترجمه]] آیات،</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* ذکر روایاتی در مورد آیه و توضیحی در روایت بیان شده ذیل آیه ([[جرح و تعدیل]] راویان سند و بیان مقصود امام، علیه السلام)</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*ذکر روایاتی در مورد آیه و توضیحی در روایت بیان شده ذیل آیه ([[جرح و تعدیل]] راویان سند و بیان مقصود امام، علیه السلام)</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* بیان نکات ادبی و [[شأن نزول]] و بیان نظر مفسران</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*بیان نکات ادبی و [[شأن نزول]] و بیان نظر مفسران</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* بیان نوع [[سیاق آیات|سیاق آیه]] با آیات مرتبط (قبل و بعد) و نتیجه گیری علمی و اخلاقی.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*بیان نوع [[سیاق آیات|سیاق آیه]] با آیات مرتبط (قبل و بعد) و نتیجه گیری علمی و اخلاقی.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مؤلف از اقوال دیگر مفسران غافل نبوده و از آنها بهره جسته است. وی غالباً نام مفسری را نیاورده و فقط از عبارت «مفسران گفتهاند» یا «بعضی گفتهاند» استفاده کرده است.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مؤلف از اقوال دیگر مفسران غافل نبوده و از آنها بهره جسته است. وی غالباً نام مفسری را نیاورده و فقط از عبارت «مفسران گفتهاند» یا «بعضی گفتهاند» استفاده کرده است.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l23" >سطر ۲۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۵۵:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بیان مسائل اجتماعی و به طور خاص رفتاری نیز مورد توجه مفسر بوده است. نوع روابط مردمان و بیان الگوهای مناسب با استناد به آیات شریف قرآنی و سرگذشت اقوام گذشته و نمونه هایی از [[قصه های قرآن|قصص قرآنی]] و ربط و بسط آن، همچنین استفاده از روایات مرتبط با آن، به درستی در ایجاد تحول و ایده های مقبول رفتاری موفق بوده است.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بیان مسائل اجتماعی و به طور خاص رفتاری نیز مورد توجه مفسر بوده است. نوع روابط مردمان و بیان الگوهای مناسب با استناد به آیات شریف قرآنی و سرگذشت اقوام گذشته و نمونه هایی از [[قصه های قرآن|قصص قرآنی]] و ربط و بسط آن، همچنین استفاده از روایات مرتبط با آن، به درستی در ایجاد تحول و ایده های مقبول رفتاری موفق بوده است.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==منابع==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* "سید هاشم میردامادی نجفآبادی"، [http://nbo.ir/%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%87%D8%A7%D8%B4%D9%85-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%86%D8%AC%D9%81-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C__a-469.aspx سایت فرهیختگان تمدن شیعه].</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*"سید هاشم میردامادی نجفآبادی"، [http://nbo.ir/%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%87%D8%A7%D8%B4%D9%85-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%86%D8%AC%D9%81-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C__a-469.aspx سایت فرهیختگان تمدن شیعه].</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* "خلاصة البیان فی تفسیر القرآن"، ویکی نور.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*"خلاصة البیان فی تفسیر القرآن"، ویکی نور.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[رده:تفاسیر]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[رده:تفاسیر روایی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[رده:تفسیرهای شیعه]]</ins></div></td></tr>
</table>مهدی موسویhttps://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AE%D9%84%D8%A7%D8%B5%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D9%81%DB%8C_%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=144827&oldid=prevمهدی موسوی در ۱۴ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۲۱2023-01-14T12:21:53Z<p></p>
<table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ۱۴ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۲۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >سطر ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">خلاصة </del>البیان فی تفسیر <del class="diffchange diffchange-inline">القرآن؛ تألیف </del>آیت الله سید هاشم <del class="diffchange diffchange-inline">میردامادی، </del>تفسیری مأثور به زبان فارسی و شامل <del class="diffchange diffchange-inline"> </del>همه سورههای قرآن کریم است. این تفسیر حاصل <del class="diffchange diffchange-inline">۴۰ </del>سال جلسات تفسیر آیت الله میردامادی در مسجد <del class="diffchange diffchange-inline">جامع </del>گوهرشاد <del class="diffchange diffchange-inline">است</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">'''«خلاصة </ins>البیان فی تفسیر <ins class="diffchange diffchange-inline">القرآن»''' اثر [[سید هاشم میردامادی نجف آبادی|</ins>آیت الله سید هاشم <ins class="diffchange diffchange-inline">میردامادی]] (م، ۱۳۸۰ ق)، [[تفسیر مأثور|</ins>تفسیری مأثور<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>به زبان فارسی و شامل همه سورههای <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>قرآن کریم<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>است. این <ins class="diffchange diffchange-inline">[[تفسیر قرآن|</ins>تفسیر<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>حاصل <ins class="diffchange diffchange-inline">حدود 30 </ins>سال جلسات تفسیر آیت الله میردامادی در <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>مسجد گوهرشاد<ins class="diffchange diffchange-inline">]] میباشد</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==معرفی کتاب==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==معرفی کتاب==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">نویسنده، </del>این تفسیر را بعد از جلسات درس در <del class="diffchange diffchange-inline">جامع </del>گوهرشاد برای <del class="diffchange diffchange-inline">عموم، </del>در منزل خود نیز به یکی از اهل فضل از شاگردانش به نام سید حسین نورایی املا مینموده است. تفسیر <del class="diffchange diffchange-inline">خلاصة البیان تفسیری متوسط محسوب میشود نه چندان مفصل </del>است <del class="diffchange diffchange-inline">مانند تفسیر المیزان علامه طباطبایی (متوفی 1402ق) </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">نه چندان مختصر مانند تفسیر الجامع از فضل بن حسن طبرسی (متوفی 548ق)</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">نویسنده </ins>این <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>تفسیر<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>را بعد از جلسات درس در <ins class="diffchange diffchange-inline">[[مسجد </ins>گوهرشاد<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>برای <ins class="diffchange diffchange-inline">عموم بیان کرده، و </ins>در منزل خود نیز به یکی از اهل فضل از شاگردانش به نام سید حسین نورایی املا مینموده است. <ins class="diffchange diffchange-inline">برنامه </ins>تفسیر <ins class="diffchange diffchange-inline">قرآن کریم که در همه سال در جامع گوهرشاد برگزار می شده </ins>است و <ins class="diffchange diffchange-inline">شاید حدود سال های 1340 قمری شروع و تا سال 1380 به جز 7 سال تبعید حدود سی سال ادامه یافته است و در میان مردم مشهد و فارسی زبانان بوده است</ins>. </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تفسیر خلاصة البیان بر اساس ترتیب سور و آیات از ابتدای قرآن تا پایان آن بهصورت ترتیبی تفسیر گردیده است. <del class="diffchange diffchange-inline">مؤلف در همهجای تفسیر به ترتیب زیر عمل کرده </del>است<del class="diffchange diffchange-inline">: بیان ارتباط آیه مورد نظر با آیات قبلی، ترجمه روان آیه، تفسیر آیه مورد نظر با رعایت نکات مهم و قواعد اساسی تفسیر </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">بیان روایات مرتبط با آیه </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">احیاناً توضیح روایت</del>.<del class="diffchange diffchange-inline"> مؤلف از اقوال دیگر مفسران غافل نبوده و از آنها بهره جسته است. وی </del>غالباً <del class="diffchange diffchange-inline">نام مفسری را نیاورده </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">فقط از عبارت «مفسران گفتهاند» یا «بعضی گفتهاند» استفاده کرده </del>است.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تفسیر خلاصة البیان <ins class="diffchange diffchange-inline">تفسیری متوسط محسوب میشود، نه چندان مفصل و نه چندان مختصر است. این تفسیر در چهار جلد و سه هزار صفحه بوده و </ins>بر اساس ترتیب <ins class="diffchange diffchange-inline">[[سوره|</ins>سور<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">[[آیه|</ins>آیات<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>از ابتدای <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>قرآن<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>تا پایان آن بهصورت <ins class="diffchange diffchange-inline">[[تفسیر ترتیبی|</ins>ترتیبی<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>تفسیر گردیده است. <ins class="diffchange diffchange-inline">سبک نگارش این تفسیر، شبیه [[منهج الصادقین فی الزام المخالفین (کتاب)|منهج الصادقین]] </ins>است و <ins class="diffchange diffchange-inline">سبک خود تفسیر، روایی </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">مأثور می ماند</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">نگاه این تفسیر </ins>غالباً <ins class="diffchange diffchange-inline">به تفاسیر [[مجمع البیان]] </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">[[تفسیر صافی (کتاب)|صافی]] </ins>است. </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">این کتاب در چهار جلد و سه هزار صفحه بوده که توسط آن مرحوم املا گردیده و یکی از شاگردان آن مرحوم به نام سید حسین نوایی آن را نوشته است. </del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مرحوم آیت الله میردامادی بعضاً در این اثر از روایاتی استفاده کرده است که در تفاسیر دیگر نمونه آن مشاهده نشده است. گزینش و استفاده از ۹ هزار <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>حدیث<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>در این اثر <ins class="diffchange diffchange-inline">نفیس، </ins>نشانی از تلاشهای گرانسنگ ۴۰ ساله ایشان در راه نگارش و آماده سازی این تفسیر است. </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مرحوم آیت الله میردامادی بعضاً در این اثر از روایاتی استفاده کرده است که در تفاسیر دیگر نمونه آن مشاهده نشده است.</div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گزینش و استفاده از ۹ هزار حدیث در این اثر <del class="diffchange diffchange-inline">نفیس </del>نشانی از تلاشهای گرانسنگ ۴۰ ساله ایشان در راه نگارش و آماده سازی این تفسیر است.</div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==محتوای کتاب==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==محتوای کتاب==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">سبک نگارش این تفسیر، شبیه منهج الصادقین است و سبک خود تفسیر روایی و مأثور می ماند. نگاه این تفسیر غالباً به تفاسیر مجمع البیان و صافی است. قبل از املا چند دوره تفسیر قرآن برای اقشار مختلف مردم مشهد توسط آن مرحوم، املا و تصحیح گردیده است. وی هر روز که برای املا و تفسیر، در منزل خود، در اتاقی خاص حاضر می شد. ابتدا غسل می کرد و وضو می گرفت و ادعیه خاص می خواند و قرائت قرآن می کرد و بعد برنامه را شروع می کرد.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>روش <ins class="diffchange diffchange-inline">مفسر </ins>در تفسیر <ins class="diffchange diffchange-inline">همه آیات چنین است:</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>روش <del class="diffchange diffchange-inline">آن مرحوم </del>در تفسیر <del class="diffchange diffchange-inline">خلاصة البیان</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">الف) ترجمه ی آیه مورد نظر</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">ب) ذکر روایاتی در مورد آیه ی مورد نظر و توضیحی در روایت بیان شده ذیل آیه (جرح و تعدیل راویان سند و بیان مقصود امام، علیه السلام)</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">ج</del>) بیان نکات ادبی و <del class="diffchange diffchange-inline">شان </del>نزول و بیان نظر مفسران</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* بیان ارتباط [[آیه]] مورد نظر با آیات قبلی، </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* ترجمه آیه، </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* ذکر روایاتی در مورد آیه و توضیحی در روایت بیان شده ذیل آیه ([[جرح و تعدیل]] راویان سند و بیان مقصود امام، علیه السلام</ins>)</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* </ins>بیان نکات ادبی و <ins class="diffchange diffchange-inline">[[شأن </ins>نزول<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>و بیان نظر مفسران</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* بیان نوع [[سیاق آیات|سیاق آیه]] با آیات مرتبط (قبل و بعد) و نتیجه گیری علمی و اخلاقی.</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">د) بیان نوع سیاق آیه با آیات مرتبط (قبل </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">بعد) </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">نتیجه گیری علمی و اخلاقی</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">مؤلف از اقوال دیگر مفسران غافل نبوده </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">از آنها بهره جسته است. وی غالباً نام مفسری را نیاورده </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">فقط از عبارت «مفسران گفتهاند» یا «بعضی گفتهاند» استفاده کرده است</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">نکاتی در ارتباط </del>با تفسیر <del class="diffchange diffchange-inline">خلاصة </del>البیان</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">مفسّر محترم </ins>با <ins class="diffchange diffchange-inline">حسن سلیقه خود از بحث های زائد و بدون فایده بر کنار بوده و توجه خود را عمدتاً به توضیح و </ins>تفسیر <ins class="diffchange diffchange-inline">آیات صرف کرده است. نکات ادبی به حدی که در توصیف آیه لازم باشد، آورده شده و هر آن چه [[شیخ طبرسی]] در [[مجمع </ins>البیان<ins class="diffchange diffchange-inline">]] در ترتیب مطالب ارائه کرده، فروگذار نکرده است. از آنجا که مؤلف محترم دوران صباوت و جوانی خود را در [[نجف]] گذرانده، و در املای زبان فارسی روان نبوده، نگارش تفسیر مورد نظر روان نیست. </ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">مفسّر محترم با حسن سلیقه خود از بحث </del>های <del class="diffchange diffchange-inline">زائد </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">بدون فایده بر کنار بوده </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">توجه خود را عمدتاً </del>به <del class="diffchange diffchange-inline">توضیح </del>و تفسیر <del class="diffchange diffchange-inline">آیات صرف کرده است. نکات ادبی به حدی که در توصیف آیه لازم باشد، آورده شده و هر آن چه مرحوم طبرسی در مجمع البیان در ترتیب مطالب ارائه کرده، فروگذار نکرده </del>است. از <del class="diffchange diffchange-inline">آن جا که مؤلف محترم دوران صباوت و جوانی خود را در نجف گذرانده، و در املای زبان فارسی روان نبوده، نگارش </del>تفسیر <del class="diffchange diffchange-inline">مورد نظر روان نیست. برنامه تفسیر قرآن کریم که در همه سال در جامع گوهرشاد برگزار می شده است </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">شاید حدود سال </del>های <del class="diffchange diffchange-inline">1340 قمری شروع و تا سال 1380 به جز 7 سال تبعید حدود و سی سال ادامه یافته است و در میان مردم مشهد و فارسی زبانان بوده است. وی تفسیر و توضیح آیات را به فارسی بیان می کرده </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">بعداً املای آن </del>نیز <del class="diffchange diffchange-inline">به همان زبان بوده است. بدین ترتیب برای استفاده ی بهتر، علاوه بر پاورقی ها، فهرست ها و... نیازمند ویراستاری مناسب برای استفاده ی همگان خواهد بود</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">برداشت </ins>های <ins class="diffchange diffchange-inline">اخلاقی </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">گاهی بارقه های [[عرفان|عرفانی]] نشأت گرفته از ذوق عرفانی مؤلف </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">بیان نکاتی </ins>به <ins class="diffchange diffchange-inline">مناسبت، از طریق سیر </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">سلوک، بعد دیگری از این </ins>تفسیر است. <ins class="diffchange diffchange-inline">گرچه این تفسیر </ins>از <ins class="diffchange diffchange-inline">جمله [[</ins>تفسیر <ins class="diffchange diffchange-inline">عرفانی|تفاسیر عرفانی]] شمرده نمی شود، ولی از تذکرات </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">توصیه </ins>های <ins class="diffchange diffchange-inline">اخلاقی </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">سلوک عرفانی </ins>نیز <ins class="diffchange diffchange-inline">تهی نیست</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">برداشت های اخلاقی </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">گاهی بارقه های عرفانی نشأت گرفته از ذوق عرفانی مؤلف </del>و بیان <del class="diffchange diffchange-inline">نکاتی </del>به <del class="diffchange diffchange-inline">مناسبت، </del>از <del class="diffchange diffchange-inline">طریق سیر </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">سلوک، بعد دیگری </del>از <del class="diffchange diffchange-inline">تفسیر مورد نظر ما است. مؤلف محترم از جمله علمای نجف بوده که </del>به <del class="diffchange diffchange-inline">داشتن مشرب عرفانی شناخته شده و </del>در <del class="diffchange diffchange-inline">این طریق شاگردانی خاص نیز داشته است. گرچه این تفسیر از جمله تفاسیر عرفانی شمرده نمی شود، ولی از تذکرات </del>و <del class="diffchange diffchange-inline">توصیه </del>های <del class="diffchange diffchange-inline">اخلاقی و سلوک عرفانی نیز تهی نیست</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">بیان مسائل اجتماعی </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">به طور خاص رفتاری نیز مورد توجه مفسر بوده است. نوع روابط مردمان </ins>و بیان <ins class="diffchange diffchange-inline">الگوهای مناسب با استناد </ins>به <ins class="diffchange diffchange-inline">آیات شریف قرآنی و سرگذشت اقوام گذشته و نمونه هایی </ins>از <ins class="diffchange diffchange-inline">[[قصه های قرآن|قصص قرآنی]] و ربط </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">بسط آن، همچنین استفاده </ins>از <ins class="diffchange diffchange-inline">روایات مرتبط با آن، </ins>به <ins class="diffchange diffchange-inline">درستی </ins>در <ins class="diffchange diffchange-inline">ایجاد تحول </ins>و <ins class="diffchange diffchange-inline">ایده </ins>های <ins class="diffchange diffchange-inline">مقبول رفتاری موفق بوده است</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">بیان مسائل اجتماعی و به طور خاص رفتاری نیز مورد توجه بوده است. نوع روابط مردمان و بیان الگوهای مناسب با استناد به آیات شریف قرآنی و سرگذشت اقوام گذشته و نمونه هایی از قصص قرآنی و ربط و بسط آن، همچنین استفاده از روایات مرتبط با آن، به درستی در ایجاد تحول و ایده های مقبول رفتاری موفق بوده است.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">== منابع ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline"> با مقدمه و تحقیق سید مجتبی میردامادی منتشر شده است.</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">منابع</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* "سید هاشم میردامادی نجفآبادی"، [http://nbo.ir/%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%87%D8%A7%D8%B4%D9%85-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%86%D8%AC%D9%81-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C__a-469.aspx سایت فرهیختگان تمدن شیعه].</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* "خلاصة البیان فی تفسیر القرآن"، ویکی نور.</ins></div></td></tr>
</table>مهدی موسویhttps://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AE%D9%84%D8%A7%D8%B5%D8%A9_%D8%A7%D9%84%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D9%81%DB%8C_%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&diff=144826&oldid=prevمهدی موسوی: صفحهای تازه حاوی «خلاصة البیان فی تفسیر القرآن؛ تألیف آیت الله سید هاشم میردامادی، تفسیری مأث...» ایجاد کرد2023-01-14T11:53:45Z<p>صفحهای تازه حاوی «خلاصة البیان فی تفسیر القرآن؛ تألیف آیت الله سید هاشم میردامادی، تفسیری مأث...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>خلاصة البیان فی تفسیر القرآن؛ تألیف آیت الله سید هاشم میردامادی، تفسیری مأثور به زبان فارسی و شامل همه سورههای قرآن کریم است. این تفسیر حاصل ۴۰ سال جلسات تفسیر آیت الله میردامادی در مسجد جامع گوهرشاد است.<br />
==معرفی کتاب==<br />
نویسنده، این تفسیر را بعد از جلسات درس در جامع گوهرشاد برای عموم، در منزل خود نیز به یکی از اهل فضل از شاگردانش به نام سید حسین نورایی املا مینموده است. تفسیر خلاصة البیان تفسیری متوسط محسوب میشود نه چندان مفصل است مانند تفسیر المیزان علامه طباطبایی (متوفی 1402ق) و نه چندان مختصر مانند تفسیر الجامع از فضل بن حسن طبرسی (متوفی 548ق).<br />
<br />
تفسیر خلاصة البیان بر اساس ترتیب سور و آیات از ابتدای قرآن تا پایان آن بهصورت ترتیبی تفسیر گردیده است. مؤلف در همهجای تفسیر به ترتیب زیر عمل کرده است: بیان ارتباط آیه مورد نظر با آیات قبلی، ترجمه روان آیه، تفسیر آیه مورد نظر با رعایت نکات مهم و قواعد اساسی تفسیر و بیان روایات مرتبط با آیه و احیاناً توضیح روایت. مؤلف از اقوال دیگر مفسران غافل نبوده و از آنها بهره جسته است. وی غالباً نام مفسری را نیاورده و فقط از عبارت «مفسران گفتهاند» یا «بعضی گفتهاند» استفاده کرده است.<br />
<br />
این کتاب در چهار جلد و سه هزار صفحه بوده که توسط آن مرحوم املا گردیده و یکی از شاگردان آن مرحوم به نام سید حسین نوایی آن را نوشته است. <br />
<br />
مرحوم آیت الله میردامادی بعضاً در این اثر از روایاتی استفاده کرده است که در تفاسیر دیگر نمونه آن مشاهده نشده است.<br />
<br />
گزینش و استفاده از ۹ هزار حدیث در این اثر نفیس نشانی از تلاشهای گرانسنگ ۴۰ ساله ایشان در راه نگارش و آماده سازی این تفسیر است.<br />
==محتوای کتاب==<br />
سبک نگارش این تفسیر، شبیه منهج الصادقین است و سبک خود تفسیر روایی و مأثور می ماند. نگاه این تفسیر غالباً به تفاسیر مجمع البیان و صافی است. قبل از املا چند دوره تفسیر قرآن برای اقشار مختلف مردم مشهد توسط آن مرحوم، املا و تصحیح گردیده است. وی هر روز که برای املا و تفسیر، در منزل خود، در اتاقی خاص حاضر می شد. ابتدا غسل می کرد و وضو می گرفت و ادعیه خاص می خواند و قرائت قرآن می کرد و بعد برنامه را شروع می کرد.<br />
<br />
روش آن مرحوم در تفسیر خلاصة البیان<br />
<br />
الف) ترجمه ی آیه مورد نظر<br />
<br />
ب) ذکر روایاتی در مورد آیه ی مورد نظر و توضیحی در روایت بیان شده ذیل آیه (جرح و تعدیل راویان سند و بیان مقصود امام، علیه السلام)<br />
<br />
ج) بیان نکات ادبی و شان نزول و بیان نظر مفسران<br />
<br />
د) بیان نوع سیاق آیه با آیات مرتبط (قبل و بعد) و نتیجه گیری علمی و اخلاقی.<br />
<br />
نکاتی در ارتباط با تفسیر خلاصة البیان<br />
<br />
مفسّر محترم با حسن سلیقه خود از بحث های زائد و بدون فایده بر کنار بوده و توجه خود را عمدتاً به توضیح و تفسیر آیات صرف کرده است. نکات ادبی به حدی که در توصیف آیه لازم باشد، آورده شده و هر آن چه مرحوم طبرسی در مجمع البیان در ترتیب مطالب ارائه کرده، فروگذار نکرده است. از آن جا که مؤلف محترم دوران صباوت و جوانی خود را در نجف گذرانده، و در املای زبان فارسی روان نبوده، نگارش تفسیر مورد نظر روان نیست. برنامه تفسیر قرآن کریم که در همه سال در جامع گوهرشاد برگزار می شده است و شاید حدود سال های 1340 قمری شروع و تا سال 1380 به جز 7 سال تبعید حدود و سی سال ادامه یافته است و در میان مردم مشهد و فارسی زبانان بوده است. وی تفسیر و توضیح آیات را به فارسی بیان می کرده و بعداً املای آن نیز به همان زبان بوده است. بدین ترتیب برای استفاده ی بهتر، علاوه بر پاورقی ها، فهرست ها و... نیازمند ویراستاری مناسب برای استفاده ی همگان خواهد بود.<br />
<br />
برداشت های اخلاقی و گاهی بارقه های عرفانی نشأت گرفته از ذوق عرفانی مؤلف و بیان نکاتی به مناسبت، از طریق سیر و سلوک، بعد دیگری از تفسیر مورد نظر ما است. مؤلف محترم از جمله علمای نجف بوده که به داشتن مشرب عرفانی شناخته شده و در این طریق شاگردانی خاص نیز داشته است. گرچه این تفسیر از جمله تفاسیر عرفانی شمرده نمی شود، ولی از تذکرات و توصیه های اخلاقی و سلوک عرفانی نیز تهی نیست.<br />
<br />
بیان مسائل اجتماعی و به طور خاص رفتاری نیز مورد توجه بوده است. نوع روابط مردمان و بیان الگوهای مناسب با استناد به آیات شریف قرآنی و سرگذشت اقوام گذشته و نمونه هایی از قصص قرآنی و ربط و بسط آن، همچنین استفاده از روایات مرتبط با آن، به درستی در ایجاد تحول و ایده های مقبول رفتاری موفق بوده است.<br />
با مقدمه و تحقیق سید مجتبی میردامادی منتشر شده است.<br />
<br />
منابع</div>مهدی موسوی