خطبه قاصعه - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi در ‏۴ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۴۶

2026-03-04T10:46:47Z

Mohammadi: /* متن و ترجمه خطبه */

2026-03-04T10:43:07Z

‏متن و ترجمه خطبه

نمایش تغییرات

Mohammadi: /* شروح خطبه */

2026-03-04T10:20:49Z

‏شروح خطبه

Mohammadi: /* وجه تسمیه خطبه */

2026-03-04T10:19:29Z

‏وجه تسمیه خطبه

مهدی موسوی: ویرایش

2021-08-23T10:21:49Z

ویرایش

نمایش تغییرات

سید مهدی خدایی: 10پروژه: درج شناسه

2020-02-27T07:19:19Z

10پروژه: درج شناسه

سید مهدی خدایی: 7پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

2019-11-27T08:04:34Z

7پروژه: رتبه بندی، اولویت بندی ، سنجش کیفی

History of islam در ‏۳۰ آوریل ۲۰۱۸، ساعت ۰۳:۵۱

2018-04-30T03:51:37Z

Taleghani در ‏۲۳ آوریل ۲۰۱۸، ساعت ۰۶:۴۸

2018-04-23T06:48:00Z

History of islam در ‏۳ دسامبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۵:۰۷

2016-12-03T05:07:50Z

@@ سطر ۴۸: / سطر ۴۸: @@
 آگاه باشید زنهار زنهار از پیروى و فرمانبردارى سران و بزرگانتان، آنان که به اصل و حسب خود مى نازند، و خود را بالاتر از آنچه که هستند مى پندارند، و کارهاى نادرست را به خدا نسبت مى دهند، و نعمت هاى گسترده خدا را انکار مى کنند، تا با خواسته هاى پروردگارى مبارزه کنند، و نعمت هاى او را نادیده انگارند. آنان شالوده تعصّب جاهلى، و ستون هاى فتنه، و شمشیرهاى تفاخر جاهلیت هستند. پس، از خدا پروا کنید، و با نعمت هاى خدادادى درگیر نشوید، و به فضل و بخشش او حسادت نورزید، و از فرومایگان اطاعت نکنید، آنان که تیرگى شان را با صفاى خود نوشیدید، و بیمارى شان را با سلامت خود درهم آمیخته اید، و باطل آنان را با حق خویش مخلوط کرده اید، در حالى که آنان ریشه همه فسق ها و انحرافات و همراه انواع گناهانند. شیطان آنها را براى گمراه کردن مردم، مرکب هاى رام قرار داد، و از آنان لشکرى براى هجوم به مردم ساخت، و براى دزدیدن عقل هاى شما آنان را سخنگوى خود برگزید، که شما را هدف تیرهاى خویش و پایمال قدم هاى خود و دستاویز وسوسه هاى خود گردانید».
-«{{متن حدیث|فَاعْتَبِرُوا بِمَا أَصَابَ الْأُمَمَ الْمُسْتَکبِرِینَ مِنْ قَبْلِکمْ مِنْ بَأْسِ اللَّهِ وَ صَوْلَاتِهِ وَ وَقَائِعِهِ وَ مَثُلَاتِهِ وَ اتَّعِظُوا بِمَثَاوِی خُدُودِهِمْ وَ مَصَارِعِ جُنُوبِهِمْ وَ اسْتَعِیذُوا بِاللَّهِ مِنْ لَوَاقِحِ الْکبْرِ کمَا تَسْتَعِیذُونَهُ مِنْ طَوَارِقِ الدَّهْرِ، فَلَوْ رَخَّصَ اللَّهُ فِی الْکبْرِ لِأَحَدٍ مِنْ عِبَادِهِ لَرَخَّصَ فِیهِ لِخَاصَّةِ أَنْبِیائِهِ وَ أَوْلِیائِهِ، وَ لَکنَّهُ سُبْحَانَهُ کرَّهَ إِلَیهِمُ التَّکابُرَ وَ رَضِی لَهُمُ التَّوَاضُعَ فَأَلْصَقُوا بِالْأَرْضِ خُدُودَهُمْ وَ عَفَّرُوا فِی التُّرَابِ وُجُوهَهُمْ وَ خَفَضُوا أَجْنِحَتَهُمْ لِلْمُؤْمِنِینَ وَ کانُوا قَوْماً مُسْتَضْعَفِینَ قَدِ اخْتَبَرَهُمُ اللَّهُ بِالْمَخْمَصَةِ وَ ابْتَلَاهُمْ بِالْمَجْهَدَةِ وَ امْتَحَنَهُمْ بِالْمَخَاوِفِ وَ مَخَضَهُمْ [مَحَّصَهُمْ‏] بِالْمَکارِهِ فَلَا تَعْتَبِرُوا [الرِّضَا] الرِّضَى وَ السُّخْطَ بِالْمَالِ وَ الْوَلَدِ جَهْلًا بِمَوَاقِعِ الْفِتْنَةِ وَ الِاخْتِبَارِ فِی مَوْضِعِ الْغِنَى وَ الِاقْتِدَارِ [الِاقْتَارِ]، فَقَدْ قَالَ سُبْحَانَهُ وَ تَعَالَى {{متن قرآن|«أَیحْسَبُونَ أَنَّما نُمِدُّهُمْ بِهِ مِنْ مالٍ وَ بَنِینَ نُسارِعُ لَهُمْ فِی الْخَیراتِ بَلْ لا یشْعُرُونَ»}}}}.
+«{{متن حدیث|فَاعْتَبِرُوا بِمَا أَصَابَ الْأُمَمَ الْمُسْتَکبِرِینَ مِنْ قَبْلِکمْ مِنْ بَأْسِ اللَّهِ وَ صَوْلَاتِهِ وَ وَقَائِعِهِ وَ مَثُلَاتِهِ وَ اتَّعِظُوا بِمَثَاوِی خُدُودِهِمْ وَ مَصَارِعِ جُنُوبِهِمْ وَ اسْتَعِیذُوا بِاللَّهِ مِنْ لَوَاقِحِ الْکبْرِ کمَا تَسْتَعِیذُونَهُ مِنْ طَوَارِقِ الدَّهْرِ، فَلَوْ رَخَّصَ اللَّهُ فِی الْکبْرِ لِأَحَدٍ مِنْ عِبَادِهِ لَرَخَّصَ فِیهِ لِخَاصَّةِ أَنْبِیائِهِ وَ أَوْلِیائِهِ، وَ لَکنَّهُ سُبْحَانَهُ کرَّهَ إِلَیهِمُ التَّکابُرَ وَ رَضِی لَهُمُ التَّوَاضُعَ فَأَلْصَقُوا بِالْأَرْضِ خُدُودَهُمْ وَ عَفَّرُوا فِی التُّرَابِ وُجُوهَهُمْ وَ خَفَضُوا أَجْنِحَتَهُمْ لِلْمُؤْمِنِینَ وَ کانُوا قَوْماً مُسْتَضْعَفِینَ قَدِ اخْتَبَرَهُمُ اللَّهُ بِالْمَخْمَصَةِ وَ ابْتَلَاهُمْ بِالْمَجْهَدَةِ وَ امْتَحَنَهُمْ بِالْمَخَاوِفِ وَ مَخَضَهُمْ [مَحَّصَهُمْ‏] بِالْمَکارِهِ فَلَا تَعْتَبِرُوا [الرِّضَا] الرِّضَى وَ السُّخْطَ بِالْمَالِ وَ الْوَلَدِ جَهْلًا بِمَوَاقِعِ الْفِتْنَةِ وَ الِاخْتِبَارِ فِی مَوْضِعِ الْغِنَى وَ الِاقْتِدَارِ [الِاقْتَارِ]، فَقَدْ قَالَ سُبْحَانَهُ وَ تَعَالَى {{متن قرآن|«{{آیه|23|55}} 💠<ref>[[آیه 55 سوره مؤمنون|سوره مؤمنون، آیه ۵۵.]]</ref> {{آیه|23|56}}<ref>[[آیه 56 سوره مؤمنون|همان، آیه ۵۶.]]</ref>»}}}}.
 مردم از آنچه که بر ملّت هاى متکبّر گذشته، از کیفرها و عقوبت ها و سختگیرى ها، و ذلّت و خوارى فرود آمده عبرت گیرید، و از قبرها و خاکى که بر آنچه ره نهادند، و زمین هایى که با پهلوها بر آن افتادند پند پذیرید، و از آثار زشتى که کبر و غرور در دل ها مى گذارد به خدا پناه ببرید، همانگونه که از حوادث سخت به او پناه مى برید. اگر خدا تکبّر ورزیدن را اجازه مى فرمود، حتما به بندگان مخصوص خود از پیامبران و امامان علیهم السلام اجازه مى داد، در صورتى که خداى سبحان تکبّر و خودپسندى را نسبت به آنان ناپسند، و تواضع و فروتنى را براى آنان پسندید، که چهره بر زمین مى گذارند و صورت ها بر خاک مى مالند، و در برابر مؤمنان فروتنى مى کنند، و خود از قشر مستضعف جامعه مى باشند که خدا آنها را با گرسنگى آزمود، و به سختى و بلا گرفتارشان کرد، و با ترس و بیم امتحانشان فرمود، و با مشکلات فراوان، خالصشان گردانید. پس مال و فرزند را دلیل خشنودى یا خشم خدا ندانید، که نشانه ناآگاهى به موارد آزمایش، و امتحان در بى نیازى و قدرت است، زیرا خداوند سبحان فرمود: «آیا گمان مى کنند مال و فرزندانى که به آنها عطا کردیم، به سرعت نیکى ها را براى آنان فراهم مى کنیم نه آنان آگاهى ندارند»».

@@ سطر ۱۴: / سطر ۱۴: @@
 * شرح خطبه قاصعه (فارسی)، از ملا عبدالکریم بن محمد یحیی قزوینی از علمای سده یازده و دوازده که آن را در یکى از ابواب کتاب «نظم الدرر و نضدالغرر» آورده است.<ref> آقابزرگ طهرانى، الذریعه، ج ۱۴، ص ۱۳۳. </ref>
-* استکبار در نگاه امام علی(ع): ترجمه و تأملی در خطبه قاصعه علی(ع)، گردآوری یدالله احسانی.
+* استکبار در نگاه امام علی علیه السلام: ترجمه و تأملی در خطبه قاصعه علی علیه السلام، گردآوری یدالله احسانی.
-* شرحی بر خطبه قاصعه حضرت علی(ع): راهکاری جامع در اتحاد و انسجام اسلامی و غلبه بر دشمن درون و برون، غلامحسین کمیلی.
+* شرحی بر خطبه قاصعه حضرت علی علیه السلام: راهکاری جامع در اتحاد و انسجام اسلامی و غلبه بر دشمن درون و برون، غلامحسین کمیلی.
 * درسهایی از نهج البلاغه: شرح خطبه قاصعه، [[حسینعلی منتظری نجف آبادی|حسینعلی منتظری]] (تهران ۱۳۶۸ش).

@@ سطر ۳: / سطر ۳: @@
 ==وجه تسمیه خطبه==
-واژه «قاصعه» از «قصع» به معناى فرو دادن آب و برطرف کردن عطش، نشخوار کردن، کوچک شمردن و خوار کردن آمده است.<ref> خلیل بن احمد؛ جوهرى؛ ابن منظور، ذیل «قصع». </ref> شارحان [[نهج البلاغة|نهج البلاغه]] وجوه تسمیه گوناگونى براى این [[خطبه]] و موصوف شدن آن به قاصعه ذکر کرده اند که برگرفته از معانى لغوى آن است؛ از جمله این که [[امام علی علیه السلام|حضرت على]] علیه السلام این سخنان را سوار بر شترش که در حال نشخوار کردن بوده، ایراد کرده است. [[ابن میثم بحرانی|ابن میثم بحرانی]] این وجه را بر دیگر وجوه ترجیح داده است. براساس نقلى، [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] نیز سوار بر مرکب، در حالى که آن مرکب نشخوار مى کرد، خطبه اى خواندند.
+واژه «قاصعه» از «قصع» به معناى فرو دادن آب و برطرف کردن عطش، نشخوار کردن، کوچک شمردن و خوار کردن آمده است.<ref> خلیل بن احمد؛ جوهرى؛ ابن منظور، ذیل «قصع». </ref> شارحان [[نهج البلاغة|نهج البلاغه]] وجوه تسمیه گوناگونى براى این [[خطبه]] و موصوف شدن آن به قاصعه ذکر کرده اند که برگرفته از معانى لغوى آن است؛ از جمله این که [[امام علی علیه السلام|حضرت على]] علیه السلام این سخنان را سوار بر شترش که در حال نشخوار کردن بوده، ایراد کرده است. [[ابن میثم بحرانی|ابن میثم بحرانی]] این وجه را بر دیگر وجوه ترجیح داده است. براساس نقلى، [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] صلی الله علیه وآله نیز سوار بر مرکب، در حالى که آن مرکب نشخوار مى کرد، خطبه اى خواندند.
 دیگر آنکه، نصایح و مواعظ در این خطبه از آغاز تا پایان، پشت سرهم تکرار شده و از این‌رو به نشخوار دائم شتر تشبیه شده است. وجه تسمیه دیگر این است که در این خطبه، [[شیطان|شیطان]] و پیروانش تحقیر و خوار شده اند، و دیگر اینکه این سخنان [[غرور]] و خودخواهى متکبران را فرو مى نشاند، چونان آبى که عطش را برطرف مى سازد.

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{خوب}}
-خطبه قاصعه، بلندترين خطبه نهج البلاغه در نكوهش ابليس و برحذر داشتن مردم از پيروى اوست.
+خطبه قاصعه، بلندترين خطبه نهج البلاغه در نكوهش ابليس و برحذر داشتن مردم از پيروى اوست. این خطبه در اواخر خلافت على عليه السلام که قبايل متعدد كوفه به شدت دچار تعصب هاى قبيله اى و نزاع های ناشى از آن شده بودند ايراد شده است.
 ==وجه تسمیه خطبه==
@@ سطر ۷۸: / سطر ۷۸: @@
 {{سنجش کیفی
 |سنجش=شده
-|شناسه= ضعیف
+|شناسه= خوب
 |عنوان بندی مناسب= خوب
 |کفایت منابع و پی نوشت ها= خوب

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۸:۰۴
سطر ۷۴:		سطر ۷۴:
	[[رده:امام علی علیه السلام]]		[[رده:امام علی علیه السلام]]
	[[رده:خطبه های امام علی علیه السلام]]		[[رده:خطبه های امام علی علیه السلام]]
		+	[[رده: مقاله های مهم]]
		+
		+	{{سنجش کیفی
		+	\|سنجش=شده
		+	\|شناسه= ضعیف
		+	\|عنوان بندی مناسب= خوب
		+	\|کفایت منابع و پی نوشت ها= خوب
		+	\|رعایت سطح مخاطب عام= خوب
		+	\|رعایت ادبیات دانشنامه ای= خوب
		+	\|جامعیت= خوب
		+	\|رعایت اختصار= خوب
		+	\|سیر منطقی= خوب
		+	\|کیفیت پژوهش= خوب
		+	\|رده= دارد
		+	}}

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{خوب}}
 خطبه قاصعه، بلندترين خطبه نهج البلاغه در نكوهش ابليس و برحذر داشتن مردم از پيروى اوست.
-{{شناختنامه امام علی (ع)}}
 ==وجه تسمیه خطبه==
 واژه قاصعه از ق ص ع به معناى فرو دادن آب و برطرف كردن عطش، نشخوار كردن، كوچك شمردن و خوار كردن آمده است <ref> خليل بن احمد؛ جوهرى؛ ابن منظور، ذيل «قصع». </ref> شارحان نهج البلاغه وجوه تسميه گوناگونى براى اين خطبه و موصوف شدن آن به قاصعه ذكر كردهاند كه برگرفته از معانى لغوى آن است؛ از جمله اين كه حضرت على عليه السلام اين سخنان را سوار بر شترش كه در حال نشخوار كردن بوده، ايراد كرده است. ابن ميثم اين وجه را بر ديگر وجوه ترجيح داده است. براساس نقلى پيامبر اكرم نيز سوار بر مركب، در حالىكه آن مركب نشخوار مىكرد، خطبه اى خواندند. ديگر آنكه، نصايح و مواعظ در اين خطبه از آغاز تا پايان، پشت سرهم تكرار شده و ازاينرو به نشخوار دائم شتر تشبيه شده است. وجه تسميه ديگر اين است كه در اين خطبه، شيطان و پيروانش تحقير و خوار شده اند، و ديگر اينكه اين سخنان غرور و خودخواهى متكبران را فرو مىنشاند، چونان آبى كه عطش را برطرف مىسازد.
@@ سطر ۶۷: / سطر ۶۷: @@
 {{نهج البلاغه}}
 [[رده:نهج البلاغه]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ آوریل ۲۰۱۸، ساعت ۰۶:۴۸
سطر ۶۵:		سطر ۶۵:

	*سید جعفر شهیدی، ترجمه نهج البلاغه.		*سید جعفر شهیدی، ترجمه نهج البلاغه.
		+
		+	{{نهج البلاغه}}

	[[رده:نهج البلاغه]]		[[رده:نهج البلاغه]]