خشیت - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi در ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۴۵

2025-05-05T08:45:31Z

مهدی موسوی: ویرایش

2021-08-11T06:35:30Z

ویرایش

نمایش تغییرات

Aghajani در ‏۳ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۱۰:۴۸

2020-03-03T10:48:43Z

سید مهدی خدایی در ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۱۰:۱۳

2016-01-23T10:13:27Z

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۱۸ دسامبر ۲۰۱۲، ساعت ۱۰:۴۴

2012-12-18T10:44:46Z

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۱۳ نوامبر ۲۰۱۲، ساعت ۱۰:۵۵

2012-11-13T10:55:54Z

نمایش تغییرات

بهرامی: تصحیح الگو

2012-11-07T10:52:19Z

تصحیح الگو

بهرامی: صفحه‌ای جدید حاوی '{{الگو:منبع الکترونیکی پایگاه معتبر|ماخذ=پایگاه}} {{نیازمند ویرایش فنی}}
2012-10-27T12:32:58Z

صفحه‌ای جدید حاوی '{{الگو:منبع الکترونیکی پایگاه معتبر|ماخذ=پایگاه}} {{نیازمند ویرایش فنی}} <keywords con...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه
{{الگو:منبع الکترونیکی پایگاه معتبر|ماخذ=پایگاه}}

{{نیازمند ویرایش فنی}}

toc

خشیت در نزد اهل لغت به معنای خوف و ترس است<ref> . لسان العرب،‌ج 14،‌ ص 228.</ref> و برخی آن را به معنای ترس شدید گرفته‌اند.<ref> . قاموس قرآن، ج 2؛ ص 251.</ref>
خشیت در اصطلاح قرآنی به معنای ترس همراه با تعظیم است، از همین جهت در بسیاری از آیات [[قرآن]] خشیت به عالمان اختصاص داده شده است.<ref> .المفردات فی غریب القرآن، ص 283.</ref> مانند آیه:

« إِنَّمَا يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاء »
«حقیقت چنین است، از میان بندگان خدا، تنها دانشمندان از او می‌ترسند.»<ref> . فاطر/ 28، ترجمه آیت الله مکارم شیرازی.</ref>

== فرق‌های خشیت با خوف ==

در بحث معنایی خشیت خوب است از تفاوت آن با خوف نیز یاد شود.
گفته شده است خشیت از سه جهت با خوف فرق دارد:

1. خوف به معنای تأثر عملی انسان به اینکه از ترس در مقام اقدام برآمده و وسائل گریز از شر و محذور را هم فراهم سازد، هر چند که در دل متأثر نگشته، دچار هراس نشده باشد، اما خشیت ترس در دل است.

2. خشیت خوفی است که همراه با تعظیم و بیشتر اوقات از روی دانایی ناشی شود برخلاف خوف.

3. خوف هم از ناحیه مکروه (هر آنچه ناخوشایند انسان است) حاصل می‌شود و هم از ناحیه کسی که ممکن است این مکروه را به آدمی برساند، هم گفته می‌شود: من از مرض خوف دارم، و هم گفته می‌شود من خوف دارم از اینکه فلان چیز مریضم کند، بخلاف خشیت که تنها از آورنده مکروه و شر است، نه از خود مکروه.<ref> .ترجمه المیزان، ج 11، ص 469.</ref>
بنابر آنچه که گذشت درباره حقیقت خشیت در اصطلاح قرآنی باید بگوئیم خشیت به معنای ترس از مسئولیتهایی است که انسان در برابر [[خداوند]] دارد، ترس از اینکه در ادای رسالت و وظیفه خویش کوتاهی کند.<ref> . تفسیر نمونه‌ج 18، ص 247.</ref>

== تبیین علمی واژه ==

ماده «خشی» 48 بار در قرآن کریم به کار رفته است که گاهی در خشیت‌های مذموم مانند:

« فَتَرَى الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٌ يُسَارِعُونَ فِيهِمْ يَقُولُونَ نَخْشَى أَن تُصِيبَنَا دَآئِرَةٌ »<ref> . مائده/ 52، ترجمه آیت الله مکارم شیرازی.</ref>
«کسانی را که در دلهایشان بیماری است. می‌گویند: می‌ترسیم حادثه‌ای برای ما اتفاق بیفتد»

و گاهی در خشیت‌های ممدوح مانند:
« إِلَّا تَذْكِرَةً لِّمَن يَخْشَى »<ref> . طه/ 3، ترجمه آیت الله مکارم شیرازی.</ref>
«آن را فقط برای یادآوری کسانی که (خدا) می‌ترسند نازل ساختیم»

استفاده شده است، در برخی از آیات نیز ار هر دو خشیت یاد شده
است، تعداد این آیات به 7 عدد می‌رسد، مانند آیه:
« الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُواْ مِن دِينِكُمْ فَلاَ تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِ »<ref> . المائده، 3؛ ترجمه آیت الله مکارم شیرازی</ref>؛
امروز، کافران از (زوال) آیین شما، مأیوس شدند. بنابراین، از آنها نترسید! و از (مخالفت) من بترسید!»

در قرآن کریم درباره خشیت بسیار سخن گفته شده است و از آثار، نشانه‌ها، مراتب، عوامل و اهمیت آن سخن به میان آمده است. اکنون از میان این مباحث به اهمیت و عوامل خشیت می‌پردازیم:

== اهمیت خشیت ممدوح ==

قرآن کریم می‌فرماید:
« سَيَذَّكَّرُ مَن يَخْشَى »<ref> . اعلی، 10؛ ترجمه آیت الله مکارم شیرازی</ref>
«و بزودی کسی که از خدا می‌ترسد متذکر می‌شود»

خداوند در این آیه به همراه آیات قبل و بعدش معیار پند گرفتن از قرآن و رستگاری و عدم‌ آنها را خشیت قرار می‌دهد و آنچه معیار بین سعادت و شقاوت انسان باشد پر اهمیت‌ترین مسئله زندگی اوست.
بنابراین اهمیت خشیت به این است که در مسیر سعادت قرار گرفته است، به عبارت دیگر خشیت پیامد علم به خداوند است و مقدمه تکان خوردن قلب انسان برای تصمیم‌گیری جدی در جهت زندگی الهی.

== عوامل خشیت ==

برای خشیت (البته به معنای ممدوحش) عوامل زمینه ساز بسیار ذکر شده است که برای نمونه به برخی از آنها اشاره می‌کنیم:

1. [[علم]]:

« إِنَّمَا يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاء »<ref> .فاطر/ 28؛ ترجمه آیت الله مکارم شیرازی</ref>
«حقیقت چنین است، از میان بندگان خدا، تنها دانشمندان از او می‌ترسند»

خداوند در این آیه و آیات مشابه عامل اصلی خشیت را علم می‌داند و خشیت را نتیجه علم و شناخت خداوند می‌شمارد.<ref> .تفسیر نور،‌جج 9، ص 495.</ref>

2. آیات قرآن:

« لَوْ أَنزَلْنَا هَذَا الْقُرْآنَ عَلَى جَبَلٍ لَّرَأَيْتَهُ خَاشِعًا »
«اگر این قرآن را بر کوهی نازل می‌کردیم، می‌دیدی که در برابر آن خاشع می‌شود»

این آیه نشان می‌دهد که رسیدن به حدّ خشیت و پروا داشتن از خدا منوط به تلاوت و فهمیدن آیات قرآن است، پس اگر این آیات بر کوه نازل می‌شد می‌هراسید و می‌شکافت.<ref> .تفسیر هدایت، ج 15، ص 303.</ref>

3. [[ایمان]] و عمل صالح:

« إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ ... ذَلِكَ لِمَنْ خَشِيَ رَبَّهُ »<ref> . بینه/ 7 و 8؛ ترجمه آیت الله مکارم شیرازی.</ref>
«کسانی که ایمان آوردند و اعمال صالح انجام دادند، ... و این (مقام اولا) برای کسی است که از پروردگارش بترسد»!

در این آیات خداوند ایمان و عمل صالح را جزء‌ اسباب خشیت می‌داند و [[سعادت]] اخروی را نتیجه آن می‌شمارد.

== خشیت در روایات ==

در روایات نیز درباره خشیت بسیار آمده است که یک نمونه از آن را می‌آوریم:
«...من ذرفت عیناه من خشیة الله عزوجل کان له بکل قطرة قطرت من دموعه قصر فی الجنة...»

«هر کسی از خشیت الهی از دیدگانش اشک فرو ریزد برای او بهر قطره‌ای که از دیده‌اش فرو چکد از اشک، قصری در بهشت باشد»<ref> .من لایحضره الفقیه – ترجمه غفاری، ج 5، ص 327.</ref>
== پانویس ==

<references/>

== منابع ==
[http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=30075 خشیت، روح الله رضایی، سایت پژوهشکده باقر العلوم(ع) ( بخش فرهنگ علوم انسانی و اسلامی)] تارخ بازیابی : 26 اردیبهشت 1391 .
[[رده:اخلاق الهی]]
[[رده:صفات پسندیده]]

@@ سطر ۲: / سطر ۲: @@
 {{الگو:منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}}
-'''«خشیت»''' در لغت به معنای خوف و ترس است<ref>لسان العرب،‌ ج ۱۴،‌ ص ۲۲۸.</ref> و در اصطلاح دینی و روایی به معنای ترس همراه با آگاهی و تعظیم نسبت به [[الله|خداوند]] متعال می باشد، از همین جهت در بسیاری از آیات [[قرآن|قرآن کریم]]، خشیت به عالمان اختصاص داده شده است: {{متن قرآن|«إِنَّمَا یخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاء»}}<ref>[[سوره فاطر]]/ ۲۸.</ref>.<ref>المفردات فی غریب القرآن، ص ۲۸۳.</ref>
+'''«خشیت»''' در لغت به معنای خوف و ترس است<ref>لسان العرب،‌ ج ۱۴،‌ ص ۲۲۸.</ref> و در اصطلاح دینی و روایی به معنای ترس همراه با آگاهی و تعظیم نسبت به [[الله|خداوند]] متعال می باشد، از همین جهت در بسیاری از آیات [[قرآن|قرآن کریم]]، خشیت به عالمان اختصاص داده شده است: {{متن قرآن|«... إِنَّمَا يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاءُ ...»}}<ref name=":۰">[[آیه 28 سوره فاطر|سوره فاطر، آیه ۲۸.]]</ref>.<ref>المفردات فی غریب القرآن، ص ۲۸۳.</ref>
 ==تفاوت خشیت با خوف==
@@ سطر ۱۵: / سطر ۱۵: @@
 ==خشیت در قرآن==
-ماده «خشی» ۴۸ بار در [[قرآن کریم]] بکار رفته است که گاهی در خشیت‌های مذموم مانند: {{متن قرآن|«فَتَرَى الَّذِینَ فِی قُلُوبِهِم مَّرَضٌ یسَارِعُونَ فِیهِمْ یقُولُونَ نَخْشَى أَن تُصِیبَنَا دَآئِرَةٌ»}}؛<ref>[[سوره مائده]]/۵۲، ترجمه آیت الله مکارم شیرازی.</ref> (کسانی را که در دلهایشان بیماری است. می‌گویند: می‌ترسیم حادثه‌ای برای ما اتفاق بیفتد) و گاهی در خشیت‌های ممدوح مانند: {{متن قرآن|«إِلَّا تَذْکرَةً لِّمَن یخْشَى»}}؛<ref>[[سوره طه]]/۳.</ref> (آن را فقط برای یادآوری کسانی که (خدا) می‌ترسند، نازل ساختیم) استفاده شده است).
+ماده «خشی» ۴۸ بار در [[قرآن کریم]] بکار رفته است که گاهی در خشیت‌های مذموم مانند: {{متن قرآن|«فَتَرَى الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ يُسَارِعُونَ فِيهِمْ يَقُولُونَ نَخْشَىٰ أَنْ تُصِيبَنَا دَائِرَةٌ ...»}}<ref>[[آیه 52 سوره مائده|سوره مائده، آیه ۵۲.]]</ref>؛ کسانی را که در دلهایشان بیماری است. می‌گویند: می‌ترسیم حادثه‌ای برای ما اتفاق بیفتد؛ و گاهی در خشیت‌های ممدوح استفاده شده است مانند: {{متن قرآن|«إِلَّا تَذْكِرَةً لِمَنْ يَخْشَىٰ»}}<ref>[[آیه 3 سوره طه|سوره طاها، آیه ۳.]]</ref>؛ آن را فقط برای یادآوری کسانی که (خدا) می‌ترسند، نازل ساختیم.
-در برخی از آیات نیز از هر دو خشیت یاد شده است، تعداد این آیات به ۷ عدد می‌رسد، مانند آیه:{{متن قرآن| «الْیوْمَ یئِسَ الَّذِینَ کفَرُواْ مِن دِینِکمْ فَلاَ تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِ»}}؛<ref>سوره مائده، ۳.</ref> (امروز کافران از (زوال) آیین شما، مأیوس شدند. بنابراین از آنها نترسید! و از (مخالفت) من بترسید»).
+در برخی از آیات نیز از هر دو خشیت یاد شده است، تعداد این آیات به ۷ عدد می‌رسد، مانند آیه:{{متن قرآن| «... الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ دِينِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِ ...»}}<ref>[[آیه 3 سوره مائده|سوره مائده، آیه ۳.]]</ref>؛ امروز کافران از (زوال) آیین شما، مأیوس شدند. بنابراین از آنها نترسید! و از (مخالفت) من بترسید.
 '''اهمیت خشیت ممدوح:'''
-در [[قرآن کریم]] درباره خشیت بسیار سخن گفته شده است و از آثار، نشانه‌ها، مراتب، عوامل و اهمیت آن سخن به میان آمده است. اکنون از میان این مباحث به اهمیت و عوامل خشیت می‌پردازیم: قرآن کریم می‌فرماید: {{متن قرآن|«سَیذَّکرُ مَن یخْشَى»}}؛<ref>[[سوره الأعلى]]، ۱۰.</ref> (بزودی کسی که از خدا می‌ترسد، متذکر می‌شود).
+در [[قرآن کریم]] درباره خشیت بسیار سخن گفته شده است و از آثار، نشانه‌ها، مراتب، عوامل و اهمیت آن سخن به میان آمده است. اکنون از میان این مباحث به اهمیت و عوامل خشیت می‌پردازیم: قرآن کریم می‌فرماید: {{متن قرآن|«سَيَذَّكَّرُ مَنْ يَخْشَىٰ»}}؛<ref>[[آیه 10 سوره اعلی|سوره اعلی، آیه ۱۰.]]</ref>؛ بزودی کسی که از خدا می‌ترسد، متذکر می‌شود.
 خداوند در این آیه به همراه آیات قبل و بعدش معیار پند گرفتن از قرآن و رستگاری و عدم‌ آنها را خشیت قرار می‌دهد و آنچه معیار بین سعادت و شقاوت انسان باشد پراهمیت‌ترین مسئله زندگی اوست. بنابراین اهمیت خشیت به این است که در مسیر سعادت قرار گرفته است، به عبارت دیگر خشیت پیامد علم به خداوند است و مقدمه تکان خوردن قلب انسان برای تصمیم‌گیری جدی در جهت زندگی الهی.
@@ سطر ۲۹: / سطر ۲۹: @@
 برای خشیت (البته به معنای ممدوحش) عوامل زمینه ساز متعددی ذکر شده است، از جمله:
-*[[علم]]: {{متن قرآن|«إِنَّمَا یخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاء»}}؛<ref>[[سوره فاطر]]/ ۲۸.</ref> حقیقت چنین است از میان بندگان خدا، تنها دانشمندان از او می‌ترسند». خداوند در این آیه و آیات مشابه، عامل اصلی خشیت را علم می‌داند و خشیت را نتیجه علم و شناخت خداوند می‌شمارد.<ref>تفسیر نور،‌ ج ۹، ص ۴۹۵.</ref>
+*[[علم]]: {{متن قرآن|«... إِنَّمَا يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاءُ ...»}}<ref name=":۰" />؛ حقیقت چنین است از میان بندگان خدا، تنها دانشمندان از او می‌ترسند». خداوند در این آیه و آیات مشابه، عامل اصلی خشیت را علم می‌داند و خشیت را نتیجه علم و شناخت خداوند می‌شمارد.<ref>تفسیر نور،‌ ج ۹، ص ۴۹۵.</ref>
-*[[ایمان]] و [[عمل صالح]]: {{متن قرآن|«إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُواالصَّالِحَاتِ... ذَلِک لِمَنْ خَشِی رَبَّهُ»}}؛<ref>[[سوره بینه]]/ ۷ و ۸.</ref> کسانی که ایمان آوردند و اعمال صالح انجام دادند... و این (مقام اولا) برای کسی است که از پروردگارش بترسد!». در این آیات خداوند ایمان و عمل صالح را جزء‌ اسباب خشیت می‌داند و سعادت اخروی را نتیجه آن می‌شمارد.
+*[[ایمان]] و [[عمل صالح]]: {{متن قرآن|«{{آیه|98|7}} 💠<ref>[[آیه 7 سوره بینه|سوره بینه، آیه ۷.]]</ref> {{آیه|98|8}}<ref>[[آیه 8 سوره بینه|همان، آیه ۸.]]</ref>»}}؛ کسانی که ایمان آوردند و اعمال صالح انجام دادند... و این (مقام اولا) برای کسی است که از پروردگارش بترسد!». در این آیات خداوند ایمان و عمل صالح را جزء‌ اسباب خشیت می‌داند و سعادت اخروی را نتیجه آن می‌شمارد.
 ==خشیت در روایات==
@@ سطر ۳۷: / سطر ۳۷: @@
 * از [[پیامبر اسلام|رسول خدا]] (صلی الله علیه وآله) نقل شده آن کس که از خشیت الهی بگرید از آتش [[جهنم|دوزخ]] دور خواهد شد، به همین سبب پیامبر اکرم خود را دارای بیشترین معرفت و بیشترین خشیت نسبت به خداوند دانسته<ref>احمد بن حنبل، مسند احمد بن حنبل، ج۲، ص۵۰۵، استانبول ۱۴۰۲/۱۹۸۲.</ref> و آن‌کس را که چنین باشد نزدیک‌ترین کس به خداوند معرفی کرده است.<ref>سنن‌الدارمی، ج۱، ص۹۷.</ref>
-* پیامبر اکرم می‌فرماید: «...من ذرفت عیناه من خشیة الله عزوجل کان له بکل قطرة قطرت من دموعه قصر فی الجنة...»؛ هر کسی از خشیت الهی از دیدگانش اشک فرو ریزد برای او به هر قطره‌ای که از دیده‌اش فرو چکد، قصری در [[بهشت]] باشد.<ref>من لایحضره الفقیه، ترجمه غفاری، ج ۵، ص ۳۲۷.</ref>
+* پیامبر اکرم می‌فرماید: {{متن حدیث|«...من ذرفت عیناه من خشیة الله عزوجل کان له بکل قطرة قطرت من دموعه قصر فی الجنة...»}}؛ هر کسی از خشیت الهی از دیدگانش اشک فرو ریزد برای او به هر قطره‌ای که از دیده‌اش فرو چکد، قصری در [[بهشت]] باشد.<ref>من لایحضره الفقیه، ترجمه غفاری، ج ۵، ص ۳۲۷.</ref>
 * [[امام علی علیه السلام|حضرت علی]] (علیه‌السلام) هم به مسلمانان فرموده که خشیت را شِعار خود، یعنی صفتی درونی و مستقر، قرار دهند.<ref>امام علی (علیه‌السلام)، نهج‌البلاغه، ص۵۱، خطبه ۶۶. </ref>
 * همچنین در احادیث، خشیت ورزیدن به خدا، چه آشکار و چه نهان، در زمره سه امری تلقی شده که مایه نجات است.<ref>ابن‌بابویه، محمد بن علی، الخصال، ج۱، ص۸۴، چاپ علی‌اکبر غفاری، قم ۱۳۶۲ش.</ref>
 * و خشیت باب ورود به [[تقوا]] تلقی شده و راه خشیت، بزرگداشت خداوند و تمسک به طاعت بی‌شائبه اوامر او و خوف و حذر به همراه پرهیز از محرّمات ذکر شده است.<ref>مصباح‌الشریعة، (منسوب به) امام جعفرصادق (ع)، ج۱، ص۲۳، بیروت:مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، ۱۴۰۰/۱۹۸۰.</ref>
-* [[امام صادق علیه السلام|امام صادق]] (علیه‌السلام) در توضیح عبارت {{متن قرآن|«لِیَبلُوَکُم اَیُّکُم اَحسَنُ عَمَلا»}}<ref>[[سوره ملک]]/۲.</ref> فرمود: مراد، درست‌ترین عمل است و نه بیشترین عمل، و درستی همان خشیت و نیت صادق است.<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج۲، ص۱۶. </ref>
+* [[امام صادق علیه السلام|امام صادق]] (علیه‌السلام) در توضیح عبارت {{متن قرآن|«... لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا ...»}}<ref>[[آیه 2 سوره ملک|سوره ملک، آیه ۲.]]</ref>؛ فرمود: مراد، درست‌ترین عمل است و نه بیشترین عمل، و درستی همان خشیت و نیت صادق است.<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج۲، ص۱۶. </ref>
 * همچنین در حدیثی، چشمی که از خشیت الهی گریسته باشد از جمله چشم‌هایی تلقی شده که در روز [[قیامت]] گریان نخواهد بود.<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج۲، ص۸۰.</ref>

@@ سطر ۵۹: / سطر ۵۹: @@
 ==منابع==
-[http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=30075 خشیت، روح الله رضایی، سایت پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام (بخش فرهنگ علوم انسانی و اسلامی)] تارخ بازیابی: 26 اردیبهشت 1391.
+روح الله رضایی، خشیت، [http://www.pajoohe.ir  دانشنامه پژوهه]، تارخ بازیابی: 26 اردیبهشت 1391.
 [[رده:اخلاق الهی]]
 [[رده:صفات پسندیده]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۱۰:۱۳
سطر ۱:		سطر ۱:
		+	{{خوب}}
	{{الگو:منبع الکترونیکی معتبر\|ماخذ=پایگاه}}		{{الگو:منبع الکترونیکی معتبر\|ماخذ=پایگاه}}

@@ سطر ۸: / سطر ۸: @@
 خشیت در نزد اهل لغت به معنای خوف و ترس است.<ref>لسان العرب،‌ ج 14،‌ ص 228.</ref> و برخی آن را به معنای ترس شدید گرفته‌اند.<ref>قاموس قرآن، ج 2؛ ص 251.</ref>
-خشیت در اصطلاح قرآنی به معنای ترس همراه با تعظیم است، از همین جهت در بسیاری از آیات [[قرآن]] خشیت به عالمان اختصاص داده شده است.<ref>المفردات فی غریب القرآن، ص 283.</ref> مانند آیه: «إِنَّمَا يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاء؛ حقیقت چنین است، از میان بندگان خدا، تنها دانشمندان از او می‌ترسند».<ref>[[سوره فاطر]]/ 28، ترجمه آیت الله مکارم شیرازی.</ref>
+خشیت در اصطلاح قرآنی به معنای ترس همراه با تعظیم است، از همین جهت در بسیاری از آیات [[قرآن]] خشیت به عالمان اختصاص داده شده است.<ref>المفردات فی غریب القرآن، ص 283.</ref> مانند آیه: {{متن قرآن|«إِنَّمَا يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاء»}}؛ حقیقت چنین است، از میان بندگان خدا، تنها دانشمندان از او می‌ترسند.<ref>[[سوره فاطر]]/ 28، ترجمه آیت الله مکارم شیرازی.</ref>
 ==فرق‌های خشیت با خوف==
@@ سطر ۲۴: / سطر ۲۴: @@
 ماده «خشی» 48 بار در [[قرآن کریم]] بکار رفته است که گاهی در خشیت‌های مذموم مانند:
-«فَتَرَى الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٌ يُسَارِعُونَ فِيهِمْ يَقُولُونَ نَخْشَى أَن تُصِيبَنَا دَآئِرَةٌ؛<ref>[[سوره مائده]]/52، ترجمه آیت الله مکارم شیرازی.</ref> کسانی را که در دلهایشان بیماری است. می‌گویند: می‌ترسیم حادثه‌ای برای ما اتفاق بیفتد».
+{{متن قرآن|«فَتَرَى الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٌ يُسَارِعُونَ فِيهِمْ يَقُولُونَ نَخْشَى أَن تُصِيبَنَا دَآئِرَةٌ»}}؛<ref>[[سوره مائده]]/52، ترجمه آیت الله مکارم شیرازی.</ref> کسانی را که در دلهایشان بیماری است. می‌گویند: می‌ترسیم حادثه‌ای برای ما اتفاق بیفتد.
-و گاهی در خشیت‌های ممدوح مانند: «إِلَّا تَذْكِرَةً لِّمَن يَخْشَى؛<ref>[[سوره طه]]/3، ترجمه آیت الله مکارم شیرازی.</ref> آن را فقط برای یادآوری کسانی که (خدا) می‌ترسند، نازل ساختیم».
+و گاهی در خشیت‌های ممدوح مانند: {{متن قرآن|«إِلَّا تَذْكِرَةً لِّمَن يَخْشَى»}}؛<ref>[[سوره طه]]/3، ترجمه آیت الله مکارم شیرازی.</ref> آن را فقط برای یادآوری کسانی که (خدا) می‌ترسند، نازل ساختیم.
-استفاده شده است، در برخی از آیات نیز ار هر دو خشیت یاد شده است، تعداد این آیات به 7 عدد می‌رسد، مانند آیه: «الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُواْ مِن دِينِكُمْ فَلاَ تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِ<ref>المائده، 3؛ ترجمه آیت الله مکارم شیرازی</ref>؛ امروز کافران از (زوال) آیین شما، مأیوس شدند. بنابراین از آنها نترسید! و از (مخالفت) من بترسید!».
+استفاده شده است، در برخی از آیات نیز ار هر دو خشیت یاد شده است، تعداد این آیات به 7 عدد می‌رسد، مانند آیه: {{متن قرآن| «الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُواْ مِن دِينِكُمْ فَلاَ تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِ»}}<ref>المائده، 3؛ ترجمه آیت الله مکارم شیرازی</ref>؛ امروز کافران از (زوال) آیین شما، مأیوس شدند. بنابراین از آنها نترسید! و از (مخالفت) من بترسید!».
 در [[قرآن کریم]] درباره خشیت بسیار سخن گفته شده است و از آثار، نشانه‌ها، مراتب، عوامل و اهمیت آن سخن به میان آمده است. اکنون از میان این مباحث به اهمیت و عوامل خشیت می‌پردازیم:
@@ سطر ۳۴: / سطر ۳۴: @@
 ==اهمیت خشیت ممدوح==
-قرآن کریم می‌فرماید: «سَيَذَّكَّرُ مَن يَخْشَى؛<ref>[[سوره الأعلى]]، 10؛ ترجمه آیت الله مکارم شیرازی.</ref> و بزودی کسی که از خدا می‌ترسد، متذکر می‌شود».
+قرآن کریم می‌فرماید: {{متن قرآن|«سَيَذَّكَّرُ مَن يَخْشَى»}}؛<ref>[[سوره الأعلى]]، 10؛ ترجمه آیت الله مکارم شیرازی.</ref> و بزودی کسی که از خدا می‌ترسد، متذکر می‌شود.
 خداوند در این آیه به همراه آیات قبل و بعدش معیار پند گرفتن از [[قرآن]] و رستگاری و عدم‌ آنها را خشیت قرار می‌دهد و آنچه معیار بین سعادت و شقاوت انسان باشد پراهمیت‌ترین مسئله زندگی اوست.
@@ سطر ۴۴: / سطر ۴۴: @@
 برای خشیت (البته به معنای ممدوحش) عوامل زمینه ساز بسیار ذکر شده است که برای نمونه به برخی از آنها اشاره می‌کنیم:
-# [[علم]]: «إِنَّمَا يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاء؛<ref>[[سوره فاطر]]/ 28؛ ترجمه آیت الله مکارم شیرازی.</ref> حقیقت چنین است از میان بندگان خدا، تنها دانشمندان از او می‌ترسند». خداوند در این آیه و آیات مشابه عامل اصلی خشیت را علم می‌داند و خشیت را نتیجه علم و شناخت خداوند می‌شمارد.<ref>تفسیر نور،‌جج 9، ص 495.</ref>
+# [[علم]]: {{متن قرآن|«إِنَّمَا يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاء»}}؛<ref>[[سوره فاطر]]/ 28؛ ترجمه آیت الله مکارم شیرازی.</ref> حقیقت چنین است از میان بندگان خدا، تنها دانشمندان از او می‌ترسند». خداوند در این آیه و آیات مشابه عامل اصلی خشیت را علم می‌داند و خشیت را نتیجه علم و شناخت خداوند می‌شمارد.<ref>تفسیر نور،‌جج 9، ص 495.</ref>
-# آیات قرآن: «لَوْ أَنزَلْنَا هَذَاالْقُرْآنَ عَلَى جَبَلٍ لَّرَأَيْتَهُ خَاشِعًا؛ اگر این قرآن را بر کوهی نازل می‌کردیم، می‌دیدی که در برابر آن خاشع می‌شود». این آیه نشان می‌دهد که رسیدن به حد خشیت و پرواداشتن از خدا منوط به تلاوت و فهمیدن آیات قرآن است، پس اگر این آیات بر کوه نازل می‌شد می‌هراسید و می‌شکافت.<ref>تفسیر هدایت، ج 15، ص 303.</ref>
+# آیات قرآن: {{متن قرآن|«لَوْ أَنزَلْنَا هَذَاالْقُرْآنَ عَلَى جَبَلٍ لَّرَأَيْتَهُ خَاشِعًا»}}؛ اگر این قرآن را بر کوهی نازل می‌کردیم، می‌دیدی که در برابر آن خاشع می‌شود». این آیه نشان می‌دهد که رسیدن به حد خشیت و پرواداشتن از خدا منوط به تلاوت و فهمیدن آیات قرآن است، پس اگر این آیات بر کوه نازل می‌شد می‌هراسید و می‌شکافت.<ref>تفسیر هدایت، ج 15، ص 303.</ref>
-# [[ایمان]] و عمل صالح: «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُواالصَّالِحَاتِ... ذَلِكَ لِمَنْ خَشِيَ رَبَّهُ؛<ref>[[سوره بینه]]/ 7 و 8؛ ترجمه آیت الله مکارم شیرازی.</ref> کسانی که ایمان آوردند و اعمال صالح انجام دادند... و این (مقام اولا) برای کسی است که از پروردگارش بترسد!».
+# [[ایمان]] و عمل صالح: {{متن قرآن|«إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُواالصَّالِحَاتِ... ذَلِكَ لِمَنْ خَشِيَ رَبَّهُ»}}؛<ref>[[سوره بینه]]/ 7 و 8؛ ترجمه آیت الله مکارم شیرازی.</ref> کسانی که ایمان آوردند و اعمال صالح انجام دادند... و این (مقام اولا) برای کسی است که از پروردگارش بترسد!».
 در این آیات خداوند ایمان و عمل صالح را جزء‌ اسباب خشیت می‌داند و [[سعادت]] اخروی را نتیجه آن می‌شمارد.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ نوامبر ۲۰۱۲، ساعت ۱۰:۵۲
سطر ۱:		سطر ۱:
−	{{الگو:منبع الکترونیکی ~~پایگاه~~ معتبر\|ماخذ=پایگاه}}	+	{{الگو:منبع الکترونیکی معتبر\|ماخذ=پایگاه}}