https://wiki.ahlolbait.com/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%A8_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%B1%D8%AA 2026-11-11T14:05:38Z تاریخچهٔ ویرایش‌های این صفحه در ویکی MediaWiki 1.32.0 https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%A8_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%B1%D8%AA&diff=170432&oldid=prev 2026-11-11T09:06:56Z

<p>ایجاد مقالهٔ تازه: خباب بن ارت</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{شناسنامه شخصیت<br /> |نام کامل = خباب بن الأرت بن جندلة تمیمی<br /> |تصویر =<br /> |زادروز = نامعلوم<br /> |زادگاه = [[مکه]] (به بردگی)<br /> |وفات = ۳۷ق، [[کوفه]]<br /> |مدفن = [[کوفه]]<br /> |آثار =<br /> |عنوان توضیحات = شناخته‌شده برای<br /> |توضیحات = از نخستین مسلمانان و مهاجران، آهنگر شکنجه‌دیده در راه خدا، آموزگار قرآن و از حاضران در [[غزوه بدر|بدر]] و دیگر جنگ‌ها<br /> }}<br /> <br /> '''خباب بن ارت'''، از نخستین مسلمانان و از مهاجران صدر اسلام بود که در [[مکه]] به سبب اسلام آوردن شکنجه شد.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۴۳۸.&lt;/ref&gt; او پیش از اسلام آهنگر بود و شمشیر می‌ساخت، در [[غزوه بدر|بدر]] و دیگر جنگ‌های [[پیامبر اسلام|پیامبر (ص)]] شرکت کرد و در سال ۳۷ق در [[کوفه]] درگذشت و [[امام علی علیه السلام]] بر او [[نماز میت|نماز]] گزارد.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۴۳۸.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == نام و نسب ==<br /> ابن عبدالبر نسب او را «خباب بن الأرت بن جندلة بن سعد بن خزیمة بن کعب بن سعد بن زید مناة بن تمیم» آورده است.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۴۳۸.&lt;/ref&gt; او نسباً تمیمی بود، اما در جاهلیت اسیر شد و زنی از خزاعه او را خرید و آزاد کرد؛ از این رو به ولاء خزاعی و به حلف، زهری شمرده می‌شد.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۴۳۸.&lt;/ref&gt; کنیهٔ او را ابوعبدالله، ابویحیی و ابومحمد گفته‌اند.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۴۳۸.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == اسلام و شکنجه ==<br /> خباب از پیشگامان اسلام بود. ابن عبدالبر او را «از مهاجران نخستین و از فضلا» می‌داند و می‌نویسد: «کَانَ قَدِيمَ الْإِسْلَامِ مِمَّنْ عُذِّبَ فِي اللَّهِ وَ صَبَرَ عَلَی دِينِهِ»؛ «اسلام او قدیمی بود و از کسانی بود که در راه خدا شکنجه شد و بر دین خود شکیبایی کرد.»&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۴۳۸.&lt;/ref&gt; ابن هشام نیز او را در شمار مسلمانانی آورده که [[قریش]] آنان را آزار می‌داد.&lt;ref&gt;ابن هشام، السیرة النبویة، ج۱، ص۲۳۰-۲۳۱.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == آموزگار قرآن و اسلام عمر ==<br /> خباب در مکه خانه‌ای داشت که مسلمانان در آن قرآن می‌آموختند. ابن هشام گزارش می‌کند که [[عمر بن خطاب]] روزی به خانهٔ خواهرش فاطمه و شوهرش سعید بن زید رفت و در آنجا خباب را دید که صحیفه‌ای در دست دارد و برای آنان قرآن می‌خواند. عمر نخست بر آنان درشت گرفت، اما چون قرآن را شنید، نرم شد و از خباب خواست او را به پیامبر (ص) راهنمایی کند.&lt;ref&gt;ابن هشام، السیرة النبویة، ج۱، ص۲۳۰-۲۳۱.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> خباب به او گفت: «يَا عُمَرُ، وَ اللَّهِ إِنِّي لَأَرْجُو أَنْ يَكُونَ اللَّهُ قَدْ خَصَّكَ بِدَعْوَةِ نَبِيِّهِ، فَإِنِّي سَمِعْتُهُ أَمْسِ وَ هُوَ يَقُولُ: اللَّهُمَّ أَيِّدِ الْإِسْلَامَ بِأَبِي الْحَكَمِ بْنِ هِشَامٍ أَوْ بِعُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ»؛ «ای عمر، به خدا امیدوارم خدا تو را به دعای پیامبرش اختصاص داده باشد؛ دیشب شنیدم که می‌گفت: خدایا اسلام را به دست ابی‌حکم بن هشام یا عمر بن خطاب تقویت کن.»&lt;ref&gt;ابن هشام، السیرة النبویة، ج۱، ص۲۳۱.&lt;/ref&gt; سپس او را به خانه‌ای نزدیک صفا راهنمایی کرد و عمر همان‌جا اسلام آورد.&lt;ref&gt;ابن هشام، السیرة النبویة، ج۱، ص۲۳۱.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == ماجرای طلب از عاص بن وائل ==<br /> خباب برای عاص بن وائل شمشیرهایی ساخته بود و از او طلبی داشت. چون برای دریافت طلب نزد او رفت، عاص او را مسخره کرد و گفت: «آیا محمد نمی‌گوید در بهشت طلا و نقره و جامه و خدمتکار هست؟» خباب گفت: آری. عاص گفت: «پس مرا تا روز قیامت مهلت ده تا به آن سرا بازگردم و در آنجا حقت را بپردازم.» و افزود که او و پیامبرش نزد خدا از عاص گرامی‌تر نیستند.&lt;ref&gt;ابن هشام، السیرة النبویة، ج۱، ص۲۳۹.&lt;/ref&gt; به گزارش ابن هشام، خداوند در پاسخ او آیات ۷۷ تا ۸۰ [[سوره مریم]] را نازل کرد.&lt;ref&gt;ابن هشام، السیرة النبویة، ج۱، ص۲۳۹.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == جنگ‌ها و کوفه ==<br /> خباب در [[غزوه بدر|بدر]] و همهٔ جنگ‌های پس از آن همراه پیامبر (ص) بود.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۴۳۸.&lt;/ref&gt; پیامبر (ص) میان او و تمیم، مولای خراش بن الصمة، پیوند برادری برقرار کرد.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۴۳۸.&lt;/ref&gt; او در پایان عمر به [[کوفه]] رفت و در آنجا ساکن شد.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۴۳۸.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == وفات ==<br /> دربارهٔ سال وفات او اختلاف است. ابن عبدالبر می‌نویسد که او در سال ۳۷ق، پس از بازگشت [[امام علی علیه السلام]] از [[جنگ صفین|صفین]]، در کوفه درگذشت و آن حضرت بر او نماز گزارد و سن او ۶۳ سال بود.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۴۳۸.&lt;/ref&gt; برخی گفته‌اند در سال ۳۹ق پس از حضور در صفین و نهروان درگذشت و برخی دیگر وفات او را در سال ۱۹ق در [[مدینه]] دانسته‌اند که [[عمر بن خطاب]] بر او نماز گزارد.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۴۳۸.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == ارزیابی ==<br /> خباب بن ارت در حافظهٔ مسلمانان، نمونهٔ یک مسلمان نخستین و شکنجه‌دیده در راه عقیده است که پس از هجرت، در جنگ‌ها و آموزش قرآن نقش داشت.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۴۳۸؛ ابن هشام، السیرة النبویة، ج۱، ص۲۳۱.&lt;/ref&gt; نقش او در اسلام آوردن عمر و روایت‌هایش از پیامبر (ص)، جایگاه او را در تاریخ صدر اسلام برجسته کرده است.&lt;ref&gt;ابن هشام، السیرة النبویة، ج۱، ص۲۳۱ و ۲۳۹.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == پانویس ==<br /> {{پانویس}}<br /> <br /> == منابع ==<br /> * ابن عبدالبر، یوسف بن عبدالله؛ ''الاستیعاب فی معرفة الأصحاب''، بیروت: دار الجیل، ۱۴۱۲ق؛ ج۲.<br /> * ابن هشام، عبدالملک؛ ''السیرة النبویة''، بیروت: دار المعرفة، بی‌تا؛ ج۱.<br /> <br /> [[رده:اصحاب پیامبر]]<br /> [[رده:تاریخ صدر اسلام]]<br /> [[رده:راویان حدیث]]</div>

Zadhoosh