حیّ (اسم الله) - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi در ‏۳۰ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۵۵

2026-03-30T11:55:59Z

Mohammadi در ‏۱۶ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۱۵

2026-01-16T18:15:55Z

Zamani: افزودن الگوی قرآن

2025-04-10T08:23:26Z

افزودن الگوی قرآن

مهدی موسوی: ویرایش

2022-04-05T10:48:04Z

ویرایش

Zamani: حیّ را به حیّ (اسم الله) منتقل کرد

2014-08-20T09:17:03Z

حیّ را به حیّ (اسم الله) منتقل کرد

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۲۸ فوریهٔ ۲۰۱۳، ساعت ۰۵:۴۶

2013-02-28T05:46:31Z

بهرامی: صفحه‌ای جدید حاوی '{{مدخل دائرة المعارف|فرهنگ قرآن}} {{الگو:نیازمند ویرایش فنی}} حىّ، از اسما و صف...' ایجاد کرد

2013-02-19T10:29:39Z

صفحه‌ای جدید حاوی '{{مدخل دائرة المعارف|فرهنگ قرآن}} {{الگو:نیازمند ویرایش فنی}} حىّ، از اسما و صف...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل دائرة المعارف|[[فرهنگ قرآن]]}}

{{الگو:نیازمند ویرایش فنی}}

حىّ، از اسما و صفات خداوند <ref> الاسماء و الصّفات، بيهقى، ص 110. </ref> و به معناى داراى حيات ثابت است. اين كلمه مانند هر صفت مشبّهه دلالت بر دوام دارد. <ref> الميزان، ج 2، ص 328. </ref> حيات خداوند حيات حقيقى و عين ذات اوست و عارض شدن مرگ بر او محال است. <ref> همان، ص 330. </ref>

صفت حىّ در آيات ذيل مطرح شده است: بقره (2) 255 ؛ آل عمران (3) 2 ؛ طه (20) 111 ؛ فرقان (25) 58 ؛ غافر (40) 65
== پانویس ==

{{پانویس}}

== منابع ==

فرهنگ قرآن، جلد 12، صفحه 218 .

[[رده:اسماء و صفات الهی]]
[[رده:واژگان قرآنی]]

@@ سطر ۳: / سطر ۳: @@
 واژه «حَىّ» در [[قرآن|قرآن کریم]] ۱۴ بار وارد شده و در پنج مورد به عنوان وصف [[الله|خدا]] آمده است، چنان که مى فرماید:
-*{{متن قرآن|«اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ...}}<ref>[[آیه 255 سوره بقره|سوره بقره،آیه ۲۵۵.]]</ref>؛ خدای یکتا که جز او هیچ معبودی نیست، زنده و قائم به ذات است...».
+*«{{متن قرآن|اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ...}}<ref>[[آیه 255 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۲۵۵.]]</ref>؛ خدای یکتا که جز او هیچ معبودی نیست، زنده و قائم به ذات است...».
-*{{متن قرآن|«اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ}}<ref>[[آیه 2 سوره آل عمران|سوره آل عمران،آیه ۲.]]</ref>؛ خدا که جز او خدایى نیست، زنده و پایدار و نگهدارنده است».
+*«{{متن قرآن|اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ}}<ref>[[آیه 2 سوره آل عمران|سوره آل عمران، آیه ۲.]]</ref>؛ خدا که جز او خدایى نیست، زنده و پایدار و نگهدارنده است».
-*{{متن قرآن|«وَعَنَتِ الْوُجُوهُ لِلْحَيِّ الْقَيُّومِ ۖ وَقَدْ خَابَ مَنْ حَمَلَ ظُلْمًا}}<ref>[[آیه 111 سوره طه|سوره طه،آیه ۱۱۱.]]</ref>؛همه چهره ها در پیشگاه خداوند زنده و پایدار و نگهدارنده، خاضع است و آن کس که بار ستم بر دوش کشید مأیوس و زیانکار گردید».
+*«{{متن قرآن|وَعَنَتِ الْوُجُوهُ لِلْحَيِّ الْقَيُّومِ ۖ وَقَدْ خَابَ مَنْ حَمَلَ ظُلْمًا}}<ref>[[آیه 111 سوره طه|سوره طه، آیه ۱۱۱.]]</ref>؛ همه چهره ها در پیشگاه خداوند زنده و پایدار و نگهدارنده، خاضع است و آن کس که بار ستم بر دوش کشید مأیوس و زیانکار گردید».
-*{{متن قرآن|«وَتَوَكَّلْ عَلَى الْحَيِّ الَّذِي لَا يَمُوتُ وَسَبِّحْ بِحَمْدِهِ...}}<ref>[[آیه 58 سوره فرقان|سوره فرقان،آیه ۵۸.]]</ref>؛ بر خداى زنده اى که نمى میرد توکل کن و با ستایش، او را تنزیه کن...».
+*«{{متن قرآن|وَتَوَكَّلْ عَلَى الْحَيِّ الَّذِي لَا يَمُوتُ وَسَبِّحْ بِحَمْدِهِ ...}}<ref>[[آیه 58 سوره فرقان|سوره فرقان، آیه ۵۸.]]</ref>؛ بر خداى زنده اى که نمى میرد توکل کن و با ستایش، او را تنزیه کن ...».
-*{{متن قرآن|«هُوَ الْحَيُّ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ فَادْعُوهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ...}}<ref>[[آیه 65 سوره غافر|سوره غافر،آیه ۶۵.]]</ref>؛او است زنده، خدایى جز او نیست و با اخلاص طاعت و بندگى او را عبادت کنید...».
+*«{{متن قرآن|هُوَ الْحَيُّ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ فَادْعُوهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ ...}}<ref>[[آیه 65 سوره غافر|سوره غافر،آیه ۶۵.]]</ref>؛ او است زنده، خدایى جز او نیست و با اخلاص طاعت و بندگى او را عبادت کنید ...».
 اینها آیاتى است که در آنها، خدا به «حىّ» توصیف شده است; آنچه مهم است این است که بدانیم حیات در ممکنات با حیات در خدا دو معنى دارد، یا به یک معنى بر همگان اطلاق مى شود؟ این بحث اختصاص به صفت «حیات» ندارد، بلکه در دیگر صفات مانند علم و قدرت و سمع و بصر نیز مطرح است.
@@ سطر ۳۲: / سطر ۳۲: @@
 هرگاه ما در موجودى، همین محور را به صورت گسترده و فزون از حد ببینیم و موجودى را فرض کنیم که از نظر علم و دانش وسیع و بى نهایت باشد و در مقام فعل، فعالیت آن فزون از حد تصور شود و به اصطلاح درّاک و فعال على الاطلاق باشد، قهراً شایسته وصف حیات خواهد بود و باید او را حىّ على الاطلاق خواند. چیزى که هست حیات امکانى وابسته به حیات [[واجب الوجود]] است که طبعاً براى خود آغاز و پایانى دارد، در حالى که حیات الهى جاودانه است، نه آغازى و نه پایانى براى آن متصور است.
-[[امام باقر علیه السلام|امام باقر]] (علیه السلام) مى فرماید: «إِنَّ اللّهَ تَبارکَ وَتَعالى کانَ ولا شىء غیره، نوراً لا ظلامَ فیه و صادقاً لا کذبَ فیه وعالماً لا جهلَ فیهِ، وحیّاً لا موتَ فیهِ وَکَذلِکَ الیَوم وکَذلِکَ لا یَزالُ أَبَداً».<ref>شیخ صدوق، توحید، ص ۱۴۱.</ref> یعنى: «خداوند تبارک و تعالى بود و چیزى جز او نبود، نورى است بدون ظلمت، راستگویى است پیراسته از هر نوع دروغ، دانایى است پیراسته از جهل، زنده اى است بدون مرگ و هم اکنون نیز چنین است و پیوسته چنین خواهد بود».
+[[امام باقر علیه السلام|امام باقر]] (علیه السلام) مى فرماید: «{{متن حدیث|إِنَّ اللّهَ تَبارکَ وَتَعالى کانَ ولا شىء غیره، نوراً لا ظلامَ فیه و صادقاً لا کذبَ فیه وعالماً لا جهلَ فیهِ، وحیّاً لا موتَ فیهِ وَکَذلِکَ الیَوم وکَذلِکَ لا یَزالُ أَبَداً}}<ref>شیخ صدوق، توحید، ص ۱۴۱.</ref>؛ خداوند تبارک و تعالى بود و چیزى جز او نبود، نورى است بدون ظلمت، راستگویى است پیراسته از هر نوع دروغ، دانایى است پیراسته از جهل، زنده اى است بدون مرگ و هم اکنون نیز چنین است و پیوسته چنین خواهد بود».
-[[امام موسی کاظم علیه السلام|امام کاظم]] (علیه السلام) نیز مى فرماید: «کان حیّاً بلا کَیف، و لا أینَ، ولا کانَ فى شىء ولا کان على شىء... کان عزّوجلّ إِلهاً حیّاً بلا حیات حادث، بل حىّ لنفسه».<ref>همان.</ref> یعنى: «خدا زنده بود بدون چگونگى، بدون مکان، و در چیزى حلول نکرده و بر روى چیزى قرار نگرفته است... خداى عزّوجلّ زنده بود بدون حیات حادث، بلکه او زنده بالذات است».
+[[امام موسی کاظم علیه السلام|امام کاظم]] (علیه السلام) نیز مى فرماید: «{{متن حدیث|کان حیّاً بلا کَیف، و لا أینَ، ولا کانَ فى شىء ولا کان على شىء ... کان عزّوجلّ إِلهاً حیّاً بلا حیات حادث، بل حىّ لنفسه}}<ref>همان.</ref>؛ خدا زنده بود بدون چگونگى، بدون مکان، و در چیزى حلول نکرده و بر روى چیزى قرار نگرفته است ... خداى عزّوجلّ زنده بود بدون حیات حادث، بلکه او زنده بالذات است».
-به خاطر جاودانگى حیات و این که مربوط به ذات او است، [[قرآن]] مى فرماید: {{متن قرآن|«وَتَوَكَّلْ عَلَى الْحَيِّ الَّذِي لَا يَمُوتُ...}}<ref>[[آیه 58 سوره فرقان|سوره فرقان،آیه ۵۸.]]</ref>؛ بر خداى زنده اى که نمى میرد توکل کن...».
+به خاطر جاودانگى حیات و این که مربوط به ذات او است، [[قرآن]] مى فرماید: «{{متن قرآن|وَتَوَكَّلْ عَلَى الْحَيِّ الَّذِي لَا يَمُوتُ ...}}<ref>[[آیه 58 سوره فرقان|سوره فرقان، آیه ۵۸.]]</ref>؛ بر خداى زنده اى که نمى میرد توکل کن ...».
 ==پانویس==

@@ سطر ۳: / سطر ۳: @@
 واژه «حَىّ» در [[قرآن|قرآن کریم]] ۱۴ بار وارد شده و در پنج مورد به عنوان وصف [[الله|خدا]] آمده است، چنان که مى فرماید:
-*{{متن قرآن|«اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْحَی الْقَیومُ...»}}.([[سوره بقره|بقره]]/۲۵۵) «خدای یکتا که جز او هیچ معبودی نیست، زنده و قائم به ذات است».
+*{{متن قرآن|«اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ...}}<ref>[[آیه 255 سوره بقره|سوره بقره،آیه ۲۵۵.]]</ref>؛ خدای یکتا که جز او هیچ معبودی نیست، زنده و قائم به ذات است...».
-*{{متن قرآن|«اَللّهُ لا إِلهَ إِلاّ هُوَ الحَىُّ القَیُّوم»}}.([[سوره آل عمران|آل عمران]]/۲) «خدا که جز او خدایى نیست، زنده و پایدار و نگهدارنده است».
+*{{متن قرآن|«اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ}}<ref>[[آیه 2 سوره آل عمران|سوره آل عمران،آیه ۲.]]</ref>؛ خدا که جز او خدایى نیست، زنده و پایدار و نگهدارنده است».
-*{{متن قرآن|«وَ عَنَتِ الوُجُوهُ لِلْحَىّ القَیُّوم وَ قَد خابَ من حَمل ظُلماً»}}.([[سوره طه|طه]]/۱۱۱) «همه چهره ها در پیشگاه خداوند زنده و پایدار و نگهدارنده، خاضع است و آن کس که بار ستم بر دوش کشید مأیوس و زیانکار گردید».
+*{{متن قرآن|«وَعَنَتِ الْوُجُوهُ لِلْحَيِّ الْقَيُّومِ ۖ وَقَدْ خَابَ مَنْ حَمَلَ ظُلْمًا}}<ref>[[آیه 111 سوره طه|سوره طه،آیه ۱۱۱.]]</ref>؛همه چهره ها در پیشگاه خداوند زنده و پایدار و نگهدارنده، خاضع است و آن کس که بار ستم بر دوش کشید مأیوس و زیانکار گردید».
-*{{متن قرآن|«وَتَوَکلْ عَلَى الْحَیّ الَّذِی لَا یمُوتُ وَسَبِّحْ بِحَمْدِهِ...»}}.([[سوره فرقان|فرقان]]/۵۸) «بر خداى زنده اى که نمى میرد توکل کن و با ستایش، او را تنزیه کن».
+*{{متن قرآن|«وَتَوَكَّلْ عَلَى الْحَيِّ الَّذِي لَا يَمُوتُ وَسَبِّحْ بِحَمْدِهِ...}}<ref>[[آیه 58 سوره فرقان|سوره فرقان،آیه ۵۸.]]</ref>؛ بر خداى زنده اى که نمى میرد توکل کن و با ستایش، او را تنزیه کن...».
-*{{متن قرآن|«هُوَ الْحَىُّ لا إِلهَ إِلاّ هُوَ فَادْعُوهُ مُخْلِصِینَ لَهُ الدِّین...»}}.([[سوره غافر|غافر]]/۶۵) «او است زنده، خدایى جز او نیست و با اخلاص طاعت و بندگى او را عبادت کنید».
+*{{متن قرآن|«هُوَ الْحَيُّ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ فَادْعُوهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ...}}<ref>[[آیه 65 سوره غافر|سوره غافر،آیه ۶۵.]]</ref>؛او است زنده، خدایى جز او نیست و با اخلاص طاعت و بندگى او را عبادت کنید...».
 اینها آیاتى است که در آنها، خدا به «حىّ» توصیف شده است; آنچه مهم است این است که بدانیم حیات در ممکنات با حیات در خدا دو معنى دارد، یا به یک معنى بر همگان اطلاق مى شود؟ این بحث اختصاص به صفت «حیات» ندارد، بلکه در دیگر صفات مانند علم و قدرت و سمع و بصر نیز مطرح است.
@@ سطر ۳۶: / سطر ۳۶: @@
 [[امام موسی کاظم علیه السلام|امام کاظم]] (علیه السلام) نیز مى فرماید: «کان حیّاً بلا کَیف، و لا أینَ، ولا کانَ فى شىء ولا کان على شىء... کان عزّوجلّ إِلهاً حیّاً بلا حیات حادث، بل حىّ لنفسه».<ref>همان.</ref> یعنى: «خدا زنده بود بدون چگونگى، بدون مکان، و در چیزى حلول نکرده و بر روى چیزى قرار نگرفته است... خداى عزّوجلّ زنده بود بدون حیات حادث، بلکه او زنده بالذات است».
-به خاطر جاودانگى حیات و این که مربوط به ذات او است، [[قرآن]] مى فرماید: {{متن قرآن|«وَتَوَکلْ عََلَى الحَىِّ الّذى لا یَمُوت...»}}.([[سوره فرقان|فرقان]]/۵۸)
+به خاطر جاودانگى حیات و این که مربوط به ذات او است، [[قرآن]] مى فرماید: {{متن قرآن|«وَتَوَكَّلْ عَلَى الْحَيِّ الَّذِي لَا يَمُوتُ...}}<ref>[[آیه 58 سوره فرقان|سوره فرقان،آیه ۵۸.]]</ref>؛ بر خداى زنده اى که نمى میرد توکل کن...».
 ==پانویس==

@@ سطر ۴۵: / سطر ۴۵: @@
 *منشور جاوید، [[جعفر سبحانی]]، صفحه ۲۰۵ تا ۲۰۸؛ در دسترس در: [http://tohid.ir/fa/index/book?bookID=167&page=8#id205_p205 پایگاه اطلاع رسانی آیت الله سبحانی].
 {{اسماء الله}}
+{{قرآن}}
 [[رده:اسماء و صفات الهی]]
 [[رده:واژگان قرآنی]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-{{مدخل دائرة المعارف|[[فرهنگ قرآن]]}}
+'''«حىّ»'''، از اسما و صفات [[الله|خداوند]]<ref>الاسماء والصّفات، بیهقى، ص ۱۱۰.</ref> و به معناى داراى حیات ثابت است. این کلمه مانند هر صفت مشبّهه دلالت بر دوام دارد.<ref>المیزان، ج ۲، ص ۳۲۸.</ref> حیات خداوند حیات حقیقى و عین ذات اوست و عارض شدن [[مرگ]] بر او محال است.<ref>همان، ص ۳۳۰.</ref>
-حىّ، از اسما و صفات خداوند<ref>الاسماء والصّفات، بيهقى، ص 110.</ref> و به معناى داراى حيات ثابت است. اين كلمه مانند هر صفت مشبّهه دلالت بر دوام دارد.<ref>الميزان، ج 2، ص 328.</ref> حيات خداوند حيات حقيقى و عين ذات اوست و عارض شدن [[مرگ]] بر او محال است.<ref>همان، ص 330.</ref>
+واژه «حَىّ» در [[قرآن|قرآن کریم]] ۱۴ بار وارد شده و در پنج مورد به عنوان وصف [[الله|خدا]] آمده است، چنان که مى فرماید:
-صفت حىّ در آيات ذيل مطرح شده است: [[سوره بقره]](2)/ 255؛ [[سوره آل عمران]](3)/ 2؛ [[سوره طه]](20)/ 111؛ [[سوره فرقان]](25)/ 58؛ [[سوره غافر]](40)/ 65.
+*{{متن قرآن|«اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْحَی الْقَیومُ...»}}.([[سوره بقره|بقره]]/۲۵۵) «خدای یکتا که جز او هیچ معبودی نیست، زنده و قائم به ذات است».
 ==پانویس==
 {{پانویس}}
 ==منابع==
-فرهنگ قرآن، جلد 12، صفحه 218.
+*[[فرهنگ قرآن]]، جلد ۱۲، صفحه ۲۱۸.
 [[رده:اسماء و صفات الهی]]
 [[رده:واژگان قرآنی]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۲۰ اوت ۲۰۱۴، ساعت ۰۹:۱۷
(بدون تفاوت)