حیره - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Zamani در ‏۹ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۳۲

2025-08-09T14:32:55Z

مهدی موسوی در ‏۲۸ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۵۶

2022-05-28T07:56:46Z

مهدی موسوی: ویرایش

2022-04-10T08:19:18Z

ویرایش

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۱۳ مارس ۲۰۱۳، ساعت ۱۱:۱۸

2013-03-13T11:18:21Z

Saeed zamani: رده:شهرهای تاریخی از بین رفته

2013-03-13T10:25:37Z

رده:شهرهای تاریخی از بین رفته

Saeed zamani در ‏۱۳ مارس ۲۰۱۳، ساعت ۱۰:۱۵

2013-03-13T10:15:36Z

Saeed zamani: حذف اضافت کپی شده از منبع

2013-03-13T10:14:07Z

حذف اضافت کپی شده از منبع

Saeed zamani: ایجاد

2013-03-13T10:13:13Z

ایجاد

Saeed zamani: ایجاد

2013-03-13T10:12:32Z

ایجاد

صفحهٔ تازه

{{نیازمند ویرایش فنی}}
{{بخشی از یک کتاب}}

خرابه‌هاى حيره در كمتر از يك فرسخى جنوب كوفه قرار داشت كه در زمان ساسانيان شهرى بزرگ بود و در مجاورت آن دو كاخ معروف خورنق و سدير بود.
اين شهر در دوران ساسانى محل سكونت اعرابى شد به نام لخمى‌ها كه تابع دولت شاهنشاهى ايران بودند و در واقع مانند حصارى ايران را از تاخت و تاز بدويان چادرنشين محفوظ مى‌داشت. «2» ابن خرداذبه از حيره هنگام وصف راه كوفه تا دمشق نام برده است. «3» به نوشته ابن رسته، از نعمانيه كه شهرى از شهرهاى حيره است، قالى و فرشهاى حيرى صادر مى‌شد. «4» يعقوبى مى‌نويسد: حيره منازل خاندان بقيله و غير از آنها و پادشاهان بنى لخم يعنى خاندان نعمان بن منذر بود و ايشان اشراف حيره و نصرانى بودند. «5» نولد كه به نقل از طبرى مى‌نويسد: حيره و انبار هر دو در زمان بخت النّصّر ساخته شده بود؛ حيره ويران شد و مردم آن به انبار رفتند ... تا آنكه در زمان عمرو بن عدىّ از نو آباد شد؛ چون او در حيره سكونت گزيد. از آن زمان به بعد پانصد و سى سال و اندى آباد بماند. «6» گويند، نعمان، پادشاه حيره، كاخ خورنق را براى بهرام گور ... ساخت. «7» به نوشته بلاذرى، وقتى خالد بن وليد به عراق رسيد ... به حيره رفت و مردم آنجا در كاخهاى سفيد، ابن بقيله و عدسيان حصار گرفتند ... و سرانجام با خالد صلح كردند. «8» اصطخرى در نيمه اول قرن چهارم هجرى قمرى در وصف حيره مى‌نويسد: شهرى است قديمى واقع‌
__________________________________________________
(1). نزهة القلوب؛ ص 30 و 31.
(2). ايران در زمان ساسانيان؛ ص 115.
(3). المسالك و الممالك؛ ص 75.
(4). الاعلاق النفيسه؛ ص 218.
(5). البلدان؛ ص 88.
(6). تاريخ ايرانيان و عربها در زمان ساسانيان؛ ص 51.
(7). سرزمينهاى خلافت شرقى؛ ص 82.
(8). فتوح البلدان؛ ص 349.
جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى، ج‌1، ص: 274
بر كرانه بيابان. چون كوفه را بنا كردند، حيره خالى شد؛ اما خاك و هواى حيره بهتر است و از آنجا تا كوفه يك فرسنگ راه است. «1» ياقوت علاوه بر تأييد گفته جغرافيانويسان قبل از خود درباره حيره مى‌نويسد: اين شهر بر كنار نجف واقع است. عده‌اى گمان كرده‌اند كه درياى فارس به آنجا متصل مى‌شده (يعنى تا آنجا امتداد داشته) ... و جايگاه پادشاهان عرب از خانواده نعمان و اجدادش بوده و به حيرة البيضاء معروف بوده است. «2» به نوشته ابو الفداء، منذر بن امرؤ القيس در آنجا كيش مسيحيت برگزيد و كليساهاى بزرگ بنا كرد. حيره در محلى است كه آن را نجف خوانند. «3» حمد الله مستوفى مى‌نويسد:
حيره از اقليم سوم و از مداين هفتگانه عراق است، آثار و خرابيهاى كاخى كه نعمان براى بهرام گور ساخته بود هنوز پابرجاست و عمارتى بس عالى بوده است. «4»
نجف.
مدفن على بن ابى طالب (ع) و مورد تكريم عموم شيعيان است و در چهار ميلى مغرب خرابه‌هاى كوفه قرار دارد. اكنون شهرى آباد و پرجمعيت است. يعقوبى نخستين جغرافيادانى است كه از نجف نام برده و مى‌نويسد: ... نجف ساحل درياى شور بوده كه در روزگار قديم تا حيره مى‌رسيده است. «5» نوشته‌اند، به دو فرسنگى كوفه مشهد حضرت على (ع) است و آن را مشهد غروى خوانند، چون حضرت (ع) را در مسجد كوفه زخم رسيد، وصيت كرد كه بعد از وفات جسد مباركش را بر شترى گذارند و رها كنند. هرجا شتر فرود آمد او را آنجا دفن كنند و چنين كردند. شتر بر همين‌جا كه اكنون آرامگاه اوست، فرود آمد. در عهد بنى اميه قبر مباركش را نمى‌توانستند آشكار كنند تا اينكه در عهد عباسيان هنگام خلافت منصور عباسى، امام ششم جعفر بن محمد (ع) محل قبر را مشخص كرد. «6» روايتهاى ديگرى نيز در اين زمينه وجود دارد. «7» به نوشته ابن حوقل، ابو الهيجاء امير طايفه آل حمدان حاكم موصل (م. 317) گنبدى عظيم و مرتفع بر
__________________________________________________
(1). مسالك و ممالك؛ ص 84 و حدود العالم؛ ص 154.
(2). معجم البلدان؛ ج 2، ص 328 و مراصد الاطلاع؛ ج 1، ص 441.
(3). تقويم البلدان؛ ص 339.
(4). نزهة القلوب؛ ص 40.

==منابع==
حسین قره چانلو، جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى، سمت، تهران، 1380، ج‌1، ص 273 تا 274.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۳۲
سطر ۱:		سطر ۱:
−	{{بخشی از یک کتاب}}	+	{{بخشی از یک کتاب\|کتاب=جغرافیاى تاریخى کشورهاى اسلامى\|نویسنده=حسین قره چانلو}}
	[[پرونده:حیره.png\|بندانگشتی\|منطقه حیره در غرب ایران]]		[[پرونده:حیره.png\|بندانگشتی\|منطقه حیره در غرب ایران]]

@@ سطر ۱۰: / سطر ۱۰: @@
 یعقوبى مى‌نویسد: حیره منازل خاندان بقیله و غیر از آنها و پادشاهان بنى لخم یعنى خاندان نعمان بن منذر بود و ایشان اشراف حیره و نصرانى بودند.<ref>البلدان؛ ص ۸۸.</ref>
-نولدکه به نقل از [[محمد طبری|طبری]] مى‌نویسد: حیره و انبار هر دو در زمان [[بخت نصر|بخت النّصّر]] ساخته شده بود؛ حیره ویران شد و مردم آن به انبار رفتند... تا آن که در زمان عمرو بن عدىّ از نو آباد شد؛ چون او در حیره سکونت گزید. از آن زمان به بعد ۵۳۰ سال و اندى آباد بماند.<ref>تاریخ ایرانیان و عربها در زمان ساسانیان؛ ص ۵۱.</ref>
+نولدکه به نقل از [[محمد بن جریر طبری|طبری]] مى‌نویسد: حیره و انبار هر دو در زمان [[بخت نصر|بخت النّصّر]] ساخته شده بود؛ حیره ویران شد و مردم آن به انبار رفتند... تا آن که در زمان عمرو بن عدىّ از نو آباد شد؛ چون او در حیره سکونت گزید. از آن زمان به بعد ۵۳۰ سال و اندى آباد بماند.<ref>تاریخ ایرانیان و عربها در زمان ساسانیان؛ ص ۵۱.</ref>
 گویند، نعمان پادشاه حیره، کاخ خورنق را براى بهرام گور... ساخت.<ref>سرزمین هاى خلافت شرقى؛ ص ۸۲.</ref> به نوشته [[ابوالحسن احمد ابوجعفر بلاذری|بلاذرى]]، وقتى [[خالد بن ولید|خالد بن ولید]] به [[عراق]] رسید... به حیره رفت و مردم آنجا در کاخ هاى سفید، ابن بقیله و عدسیان حصار گرفتند... و سرانجام با خالد صلح کردند.<ref>فتوح البلدان؛ ص ۳۴۹.</ref>
@@ سطر ۲۴: / سطر ۲۴: @@
 {{پانویس}}
 ==منابع==
 * حسین قره چانلو، جغرافیاى تاریخى کشورهاى اسلامى، سمت، تهران، ۱۳۸۰، ج‌۱، ص ۲۷۳-۲۷۴.
 [[رده:جغرافیای تاریخی بین النهرین]]
 [[رده:اماکن عراق]]
 [[رده:شهرهای تاریخی از بین رفته]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{بخشی از یک کتاب}}
-خرابه‌هاى حيره در كمتر از يك فرسخى جنوب [[كوفه]] قرار داشت كه در زمان ساسانيان شهرى بزرگ بود و در مجاورت آن دو كاخ معروف خورنق و سدير بود.
+خرابه‌هاى «حیره» در کمتر از یک فرسخى جنوب [[کوفه]] قرار داشت که در زمان ساسانیان شهرى بزرگ بود و در مجاورت آن دو کاخ معروف خورنق و سدیر بود.
-اين شهر در دوران ساسانى محل سكونت اعرابى شد به نام لخمى‌ها كه تابع دولت شاهنشاهى ايران بودند و در واقع مانند حصارى ايران را از تاخت و تاز بدويان چادرنشين محفوظ مى‌داشت.<ref>ايران در زمان ساسانيان؛ ص 115.</ref>
+این شهر در دوران ساسانى محل سکونت اعرابى شد به نام لخمى‌ها که تابع دولت شاهنشاهى [[ایران|ایران]] بودند و در واقع مانند حصارى ایران را از تاخت و تاز بدویان چادرنشین محفوظ مى‌داشت.<ref>ایران در زمان ساسانیان؛ ص ۱۱۵.</ref>
-ابن خرداذبه از حيره هنگام وصف راه كوفه تا [[دمشق]] نام برده است.<ref>المسالك والممالك؛ ص 75.</ref> به نوشته ابن رسته، از نعمانيه كه شهرى از شهرهاى حيره است، قالى و فرش هاى حيرى صادر مى‌شد.<ref>الاعلاق النفيسه؛ ص 218.</ref>
+ابن خرداذبه از حیره هنگام وصف راه کوفه تا [[دمشق]] نام برده است.<ref>المسالک والممالک؛ ص ۷۵.</ref> به نوشته ابن رسته، از نعمانیه که شهرى از شهرهاى حیره است، قالى و فرش هاى حیرى صادر مى‌شد.<ref>الاعلاق النفیسه؛ ص ۲۱۸.</ref>
-يعقوبى مى‌نويسد: حيره منازل خاندان بقيله و غير از آنها و پادشاهان بنى لخم يعنى خاندان نعمان بن منذر بود و ايشان اشراف حيره و نصرانى بودند.<ref>البلدان؛ ص 88.</ref>
+یعقوبى مى‌نویسد: حیره منازل خاندان بقیله و غیر از آنها و پادشاهان بنى لخم یعنى خاندان نعمان بن منذر بود و ایشان اشراف حیره و نصرانى بودند.<ref>البلدان؛ ص ۸۸.</ref>
-نولد كه به نقل از طبرى مى‌نويسد: حيره و انبار هر دو در زمان بخت النّصّر ساخته شده بود؛ حيره ويران شد و مردم آن به انبار رفتند... تا آن كه در زمان عمرو بن عدىّ از نو آباد شد؛ چون او در حيره سكونت گزيد. از آن زمان به بعد پانصد و سى سال و اندى آباد بماند.<ref>تاريخ ايرانيان و عربها در زمان ساسانيان؛ ص 51.</ref>
+نولدکه به نقل از [[محمد طبری|طبری]] مى‌نویسد: حیره و انبار هر دو در زمان [[بخت نصر|بخت النّصّر]] ساخته شده بود؛ حیره ویران شد و مردم آن به انبار رفتند... تا آن که در زمان عمرو بن عدىّ از نو آباد شد؛ چون او در حیره سکونت گزید. از آن زمان به بعد ۵۳۰ سال و اندى آباد بماند.<ref>تاریخ ایرانیان و عربها در زمان ساسانیان؛ ص ۵۱.</ref>
-گويند، نعمان پادشاه حيره، كاخ خورنق را براى بهرام گور... ساخت.<ref>سرزمين هاى خلافت شرقى؛ ص 82.</ref> به نوشته بلاذرى، وقتى خالد بن وليد به عراق رسيد... به حيره رفت و مردم آنجا در كاخ هاى سفيد، ابن بقيله و عدسيان حصار گرفتند... و سرانجام با خالد صلح كردند.<ref>فتوح البلدان؛ ص 349.</ref>
+گویند، نعمان پادشاه حیره، کاخ خورنق را براى بهرام گور... ساخت.<ref>سرزمین هاى خلافت شرقى؛ ص ۸۲.</ref> به نوشته [[ابوالحسن احمد ابوجعفر بلاذری|بلاذرى]]، وقتى [[خالد بن ولید|خالد بن ولید]] به [[عراق]] رسید... به حیره رفت و مردم آنجا در کاخ هاى سفید، ابن بقیله و عدسیان حصار گرفتند... و سرانجام با خالد صلح کردند.<ref>فتوح البلدان؛ ص ۳۴۹.</ref>
-اصطخرى در نيمه اول قرن چهارم هجرى قمرى در وصف حيره مى‌نويسد: شهرى است قديمى واقع‌ بر كرانه بيابان. چون [[كوفه]] را بنا كردند، حيره خالى شد؛ اما خاك و هواى حيره بهتر است و از آنجا تا كوفه يك فرسنگ راه است.<ref>مسالك و ممالك؛ ص 84 و حدود العالم؛ ص 154.</ref>
+اصطخرى در نیمه اول قرن چهارم هجرى قمرى در وصف حیره مى‌نویسد: شهرى است قدیمى واقع‌ بر کرانه بیابان. چون [[کوفه]] را بنا کردند، حیره خالى شد؛ اما خاک و هواى حیره بهتر است و از آنجا تا کوفه یک فرسنگ راه است.<ref>مسالک و ممالک؛ ص ۸۴ و حدود العالم؛ ص ۱۵۴.</ref>
-ياقوت علاوه بر تأييد گفته جغرافيانويسان قبل از خود درباره حيره مى‌نويسد: اين شهر بركنار نجف واقع است. عده‌اى گمان كرده‌اند كه درياى فارس به آنجا متصل مى‌شده (يعنى تا آنجا امتداد داشته)... و جايگاه پادشاهان عرب از خانواده نعمان و اجدادش بوده و به حيرة البيضاء معروف بوده است.<ref>معجم البلدان؛ ج2، ص328 و مراصد الاطلاع؛ ج1، ص441.</ref>
+[[یاقوت حموی|یاقوت]] علاوه بر تأیید گفته جغرافیانویسان قبل از خود درباره حیره مى‌نویسد: این شهر بر کنار [[نجف]] واقع است. عده‌اى گمان کرده‌اند که دریاى فارس به آنجا متصل مى‌شده (یعنى تا آنجا امتداد داشته)... و جایگاه پادشاهان عرب از خانواده نعمان و اجدادش بوده و به حیرة البیضاء معروف بوده است.<ref>معجم البلدان؛ ج۲، ص۳۲۸ و مراصد الاطلاع؛ ج۱، ص۴۴۱.</ref>
-به نوشته ابوالفداء، منذر بن امرؤ القيس در آنجا كيش مسيحيت برگزيد و كليساهاى بزرگ بنا كرد. حيره در محلى است كه آن را نجف خوانند.<ref>تقويم البلدان؛ ص 339.</ref>
+به نوشته ابوالفداء، منذر بن امرؤ القیس در آنجا کیش [[مسیحیت|مسیحیت]] برگزید و [[کلیسا|کلیساهاى]] بزرگ بنا کرد. حیره در محلى است که آن را نجف خوانند.<ref>تقویم البلدان؛ ص ۳۳۹.</ref>
 ==پانویس==
 {{پانویس}}
 ==منابع==
-حسین قره چانلو، جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى، سمت، تهران، 1380، ج‌1، ص 273 تا 274.
+* حسین قره چانلو، جغرافیاى تاریخى کشورهاى اسلامى، سمت، تهران، ۱۳۸۰، ج‌۱، ص ۲۷۳-۲۷۴.
 [[رده:جغرافیای تاریخی بین النهرین]]
 [[رده:اماکن عراق]]
 [[رده:شهرهای تاریخی از بین رفته]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ مارس ۲۰۱۳، ساعت ۱۰:۲۵
سطر ۲۸:		سطر ۲۸:
	[[رده:جغرافیای تاریخی بین النهرین]]		[[رده:جغرافیای تاریخی بین النهرین]]
	[[رده:اماکن عراق]]		[[رده:اماکن عراق]]
		+	[[رده:شهرهای تاریخی از بین رفته]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ مارس ۲۰۱۳، ساعت ۱۰:۱۵
سطر ۲۷:		سطر ۲۷:

	[[رده:جغرافیای تاریخی بین النهرین]]		[[رده:جغرافیای تاریخی بین النهرین]]
		+	[[رده:اماکن عراق]]

@@ سطر ۱۶: / سطر ۱۶: @@
 بر كرانه بيابان. چون كوفه را بنا كردند، حيره خالى شد؛ اما خاك و هواى حيره بهتر است و از آنجا تا كوفه يك فرسنگ راه است. «1» ياقوت علاوه بر تأييد گفته جغرافيانويسان قبل از خود درباره حيره مى‌نويسد: اين شهر بر كنار نجف واقع است. عده‌اى گمان كرده‌اند كه درياى فارس به آنجا متصل مى‌شده (يعنى تا آنجا امتداد داشته) ... و جايگاه پادشاهان عرب از خانواده نعمان و اجدادش بوده و به حيرة البيضاء معروف بوده است. «2» به نوشته ابو الفداء، منذر بن امرؤ القيس در آنجا كيش مسيحيت برگزيد و كليساهاى بزرگ بنا كرد. حيره در محلى است كه آن را نجف خوانند. «3» حمد الله مستوفى مى‌نويسد:
 حيره از اقليم سوم و از مداين هفتگانه عراق است، آثار و خرابيهاى كاخى كه نعمان براى بهرام گور ساخته بود هنوز پابرجاست و عمارتى بس عالى بوده است. «4»
-نجف.
 __________________________________________________
   (1). مسالك و ممالك؛ ص 84 و حدود العالم؛ ص 154.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ مارس ۲۰۱۳، ساعت ۱۰:۱۳
سطر ۲۶:		سطر ۲۶:
	==منابع==		==منابع==
	حسین قره چانلو، جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى، سمت، تهران، 1380، ج‌1، ص 273 تا 274.		حسین قره چانلو، جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى، سمت، تهران، 1380، ج‌1، ص 273 تا 274.
		+
		+	[[رده:جغرافیای تاریخی بین النهرین]]