حیا - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi: /* حیا در روایات */

2025-05-27T18:45:59Z

‏حیا در روایات

Mohammadi: /* حیا در روایات */

2025-05-27T18:42:55Z

‏حیا در روایات

نمایش تغییرات

Mohammadi: /* انواع حیا */

2025-05-27T16:48:36Z

‏انواع حیا

مهدی موسوی: ویرایش

2022-04-06T05:53:59Z

ویرایش

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۶ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۰۵:۲۵

2022-04-06T05:25:17Z

نمایش تغییرات

Aghajani در ‏۱۷ اوت ۲۰۱۹، ساعت ۰۹:۴۱

2019-08-17T09:41:15Z

بهرامی در ‏۲۵ فوریهٔ ۲۰۱۴، ساعت ۰۹:۳۱

2014-02-25T09:31:46Z

Saeed zamani: ارجاع کامل تر به منبع

2013-01-19T12:43:41Z

ارجاع کامل تر به منبع

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۱۹ ژانویهٔ ۲۰۱۳، ساعت ۱۲:۲۳

2013-01-19T12:23:41Z

نمایش تغییرات

Saeed zamani: حیاء را به حیا منتقل کرد

2012-12-23T10:45:36Z

حیاء را به حیا منتقل کرد

@@ سطر ۶۴: / سطر ۶۴: @@
 ۱۳ - قَالَ الصَّادِقُ علیه السلام {{متن حدیث|«الْحَیاءُ نُورٌ جَوْهَرُهُ صَدْرُ الْإِیمَانِ وَ تَفْسِیرُهُ التَّثَبُّتُ عِنْدَ کلِّ شَیءٍ ینْکرُهُ التَّوْحِیدُ وَ الْمَعْرِفَةُ قَالَ النَّبِی صلى الله علیه و آله الْحَیاءُ و َالْإِیمَانُ فَقَیدَ الْحَیاءَ بِالْإِیمَانِ وَ الْإِیمَانَ بِالْحَیاءِ و َصَاحِبُ الْحَیاءِ خَیرٌ کلُّهُ وَ مَنْ حُرِمَ الْحَیاءَ فَهُوَ شَرٌّ کلُّهُ وَ إِنْ تَعْبَّدَ وَ تَوَرَّعَ و إِنَّ خُطْوَةً یتَخَطَّى فِی سَاحَاتِ هَیبَةِ اللَّهِ بِالْحَیاءِ مِنْهُ إِلَیهِ خَیرٌ لَهُ مِنْ عِبَادَةِ سَبْعِینَ سَنَةً وَ الْوَقَاحَةُ صَدْرُ النِّفَاقِ وَ الشِّقَاقِ وَالْکفْرِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله علیه و آله اذَا لَمْ تَسْتَحِ فَاعْمَلْ مَا شِئْتَ أَی إِذَا فَارَقْتَ الْحَیاءَ فَکلُّ مَا عَمِلْتَ مِنْ خَیرٍ وَشَرٍّ فَأَنْتَ بِهِ مُعَاقَبٌ و َقُوَّةُ الْحَیاءِ مِنَ الْحُزْنِ وَ الْخَوْفِ وَ الْحَیاءُ مَسْکنُ الْخَشْیةِ وَ الْحَیاءُ أَوَّلُهُ الْهَیبَةُ وَ آخِرُهُ الرُّؤْیةُ وَ صَاحِبُ الْحَیاءِ مُشْتَغِلٌ بِشَأْنِهِ مُعْتَزِلٌ مِنَ النَّاسِ مُزْدَجِرٌ عَمَّا هُمْ فِیهِ وَ لَوْ تَرَکوا صَاحِبَ الْحَیاءِ مَا جَالَسَ أَحَداً قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله علیه و آله إِذَا أَرَادَ اللَّهُ بِعَبْدٍ خَیراً أَلْهَاهُ عَنْ مَحَاسِنِهِ وَ جَعَلَ مَسَاوِیهُ بَینَ عَینَیهِ وَ کرَّهَهُ مُجَالَسَةَ الْمُعْرِضِینَ عَنْ ذِکرِ اللَّهِ وَ الْحَیاءُ خَمْسَةُ أَنْوَاعٍ حَیاءُ ذَنْبٍ و َحَیاءُ تَقْصِیرٍ وَ حَیاءُ کرَامَةٍ وَ حَیاءُ حُبٍّ وَ حَیاءُ هَیبَةٍ وَلِکلِّ وَاحِدٍ مِنْ ذَلِک أَهْلٌ وَ لِأَهْلِهِ مَرْتَبَةٌ عَلَى حِدَةٍ»}}<ref>مستدرک الوسائل ج ۸، ص ۴۶.</ref>؛ امام صادق علیه السّلام مى فرماید که: حیا نورى است که جوهر آن نور و ذات و حقیقت آن، صدر ایمان است. (یعنى: عمده اجزاى ایمان حیاست و ایمان کامل از او حاصل مى شود.) معنى حیا توقّف کردن است در هر چیزى که منافى [[توحید]] و معرفت باشد، (یعنى: هر کارى که منافى کارهاى اهل توحید و معرفت باشد، نکند.) حضرت پیغمبر صلّى اللّه علیه و آله مى فرماید: حیا جزء ایمان است و هر که حیاى او محکم نیست، ایمان او کامل نیست. هر که صاحب حیا و آزرم است صاحب همه خوبی ها است، و هر که از حیا محروم است، صاحب همه بدی ها است، هر چند که به عبادت و پرهیزگارى باشد. یک گام که صاحب حیا مى گذارد از روى حیا و شرم در فضاى هیبت الهى، عزیزتر است در پیش خداى تعالى از عبادت هفتاد سال که نه از روى حیا باشد.
-بى حیائى اساس و بنیان هر [[نفاق]] است، و نفاق اساس [[کفر|کفر]] است. چنان که حضرت پیغمبر صلّى اللّه علیه و آله فرموده است که: هر گاه صفت حیا که مانع است از ارتکاب قبایح، از براى تو نباشد و تو از این صفت کمال محروم باشى، پس بکن هر چه خواهى که گویا خود را از جریده بندگى بیرون کرده اى و خوبى و بدى از براى تو یکسان شده است. و این نیست مگر علامت کفر و در این حالت هر چه مى کنى، خواه خوبى و خواه بدى، بکن که نیست مگر موجب عذاب و عقاب. هر که را حزن و خوف بیشتر است، حیاى او بیشتر است. (یعنى: هر که صاحب حیا است، صاحب خوف و خشیت است و هر که حیا ندارد، خوف الهى ندارد.) و اوّل حیا هیبت است. (یعنى: حیا فراخور هیبت الهى است، هر که عظمت و هیبت الهى پیش او بیشتر است، حیاى او بیشتر است. چنان که خداوند عزیز در [[قرآن مجید]] فرموده: {{متن قرآن|«وَ ما قَدَرُوا اللّهَ حَقَّ قَدْرِهِ»}} ([[سوره زمر]]، ۶۷) یعنى: منافقان و کفّار و فسّاق قدر او را، چنان که هست نشناخته اند که اگر کسى شناخت او داشته باشد و به قدر و مرتبه او راه برده باشد، هرگز مرتکب گناه نمى شود). هر که صاحب حیا است به خود و کار خود مشغول است و هرگز از ذکر الهى فارغ نیست و از مردم (نادان و غافل) کناره مى جوید و به آن چه مردم مشغول هستند (مانند کارهاى بیهوده و حرفهاى بى محتوا)، او نهایت تنفّر از آن دارد. و اگر صاحب حیا گذاشته شود به حال خود، هرگز رغبت همنشینى با کسى نمى کند. چنان که حضرت خیر البشر علیه و آله التحیات فرموده است که: خداى تعالى هر گاه خواهد که بنده او خوب باشد و خدا ترس باشد، خوبی هاى او را به چشم او پوشیده مى کند و بدی هاى او را ظاهر مى کند و همنشینى مردم اهل غفلت و جهله به نظر او ناپسند مى شود.
+بى حیائى اساس و بنیان هر [[نفاق]] است، و نفاق اساس [[کفر|کفر]] است. چنان که حضرت پیغمبر صلّى اللّه علیه و آله فرموده است که: هر گاه صفت حیا که مانع است از ارتکاب قبایح، از براى تو نباشد و تو از این صفت کمال محروم باشى، پس بکن هر چه خواهى که گویا خود را از جریده بندگى بیرون کرده اى و خوبى و بدى از براى تو یکسان شده است. و این نیست مگر علامت کفر و در این حالت هر چه مى کنى، خواه خوبى و خواه بدى، بکن که نیست مگر موجب عذاب و عقاب. هر که را حزن و خوف بیشتر است، حیاى او بیشتر است. (یعنى: هر که صاحب حیا است، صاحب خوف و خشیت است و هر که حیا ندارد، خوف الهى ندارد.) و اوّل حیا هیبت است. (یعنى: حیا فراخور هیبت الهى است، هر که عظمت و هیبت الهى پیش او بیشتر است، حیاى او بیشتر است. چنان که خداوند عزیز در [[قرآن مجید]] فرموده: {{متن قرآن|«وَمَا قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ ...»}}؛<ref>[[آیه 67 سوره زمر|سوره زمر، آیه ۶۷.]]</ref> منافقان و کفّار و فسّاق قدر او را، چنان که هست نشناخته اند که اگر کسى شناخت او داشته باشد و به قدر و مرتبه او راه برده باشد، هرگز مرتکب گناه نمى شود). هر که صاحب حیا است به خود و کار خود مشغول است و هرگز از ذکر الهى فارغ نیست و از مردم (نادان و غافل) کناره مى جوید و به آن چه مردم مشغول هستند (مانند کارهاى بیهوده و حرفهاى بى محتوا)، او نهایت تنفّر از آن دارد. و اگر صاحب حیا گذاشته شود به حال خود، هرگز رغبت همنشینى با کسى نمى کند. چنان که حضرت خیر البشر علیه و آله التحیات فرموده است که: خداى تعالى هر گاه خواهد که بنده او خوب باشد و خدا ترس باشد، خوبی هاى او را به چشم او پوشیده مى کند و بدی هاى او را ظاهر مى کند و همنشینى مردم اهل غفلت و جهله به نظر او ناپسند مى شود.
 حیا به پنج نوع منقسم مى شود: یکى ـ حیاء از ذنب و گناه است. (یعنى: حیا مانع است که مرتکب کبایر شود و این ادنی مرتبه حیا است، و این حیاى عوام است.) دوم ـ حیاى تقصیر است. (یعنى: شرمش آید که مرتکب کارى شود که مشتمل بر تقصیر باشد، هر چند خلاف اولى باشد و این مرتبه، فوق مرتبه اوّل است و مخصوص اولیا است.) سوم ـ حیاى کرامت است. (یعنى: عزّت و بزرگوارى جناب الهى مانع است که مرتکب خلاف رضاى او شود، چه هر که بزرگوارى حضرت بارى عزّ اسمه و قدر و مرتبه او نصب العین او شد، به هیچ وجه متوجّه غیر او نمى شود) چهارم ـ حیاى محبّت است. (یعنى: انوار محبّت الهى چنان بر سراسر دلش مى تابد که مجال مخالفتى براى او در هیچ عضوى از اعضاى وى نمى ماند، پس از بس که ممسوس در حبّ الهى و منهمک در محبّت وى مى باشد، که اصلا توجّه به غیر او نمى کند و التفات به غیر او نمى نماید.) پنجم ـ حیاى هیبت است. (یعنى: هیبت و سطوت الهى مانع است از ارتکاب خلاف رضاى او).

@@ سطر ۱۵: / سطر ۱۵: @@
 ۱- حیاى مثبت و شایسته که انسان از انجام [[گناه]] و کارهاى زشت حیا کند و به سراغ آن ها نرود. این همان حیایى است که در روایات به آن سفارش شده است.
-۲- حیاى منفى و مذموم که کسى از انجام کارهاى [[واجب]] و لازم دینى و دنیایى خود حیا کند و انجام ندهد، یا این که حیا کند از این که چیزى را که باید بداند بپرسد و این نوع حیا در روایات نهى شده؛ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله علیه و آله: «الْحَیاءُ حَیاءَانِ حَیاءُ عَقْلٍ وَحَیاءُ حُمْقٍ فَحَیاءُ الْعَقْلِ هُوَ الْعِلْمُ و حَیاءُ الْحُمْقِ هُوَ الْجَهْلُ»؛ رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمود: حیا دو گونه است: حیاء عقل و حیاء حماقت، حیاء عقل، علم است و حیاء حماقت، نادانى.<ref>الکافی، ج۲، ص۱۰۶.</ref>
+۲- حیاى منفى و مذموم که کسى از انجام کارهاى [[واجب]] و لازم دینى و دنیایى خود حیا کند و انجام ندهد، یا این که حیا کند از این که چیزى را که باید بداند بپرسد و این نوع حیا در روایات نهى شده؛ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله علیه و آله: {{متن حدیث|«الْحَیاءُ حَیاءَانِ حَیاءُ عَقْلٍ وَحَیاءُ حُمْقٍ فَحَیاءُ الْعَقْلِ هُوَ الْعِلْمُ و حَیاءُ الْحُمْقِ هُوَ الْجَهْلُ»}}؛ رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمود: حیا دو گونه است: حیاء عقل و حیاء حماقت، حیاء عقل، علم است و حیاء حماقت، نادانى.<ref>الکافی، ج۲، ص۱۰۶.</ref>
 شرح: در جامعه دیده می شود که به انسانى که بسیار خجالت می کشد و حتى در اثر این حالت حاضر نمی شود که مسائل ضرورى و [[احکام شرعی|شرعى]] خود را یاد بگیرد، با حیا اطلاق می شود، مثلا می گویند فلانى با حیا است در صورتى که [[اسلام]] و [[پیامبر اکرم]] صلى الله علیه و آله با این صفت مبارزه نموده است و حیاى مورد تائید اسلام حیائى است که انسان را از اعمال زشت و [[معصیت]] باز دارد.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ اوت ۲۰۱۹، ساعت ۰۹:۴۱
سطر ۱:		سطر ۱:
−	~~'''کلیدواژه: آزرم، اقسام حيا، حياء حماقت، حياء عقل، حیاء، شرم، شناخت خداوند، معرفت، منشاء بي حيائی، منشاء حيا'''~~
−
	==معناى لغوى==		==معناى لغوى==

@@ سطر ۲۷: / سطر ۲۷: @@
 ==منشاء حیا==
-و اما حياء منشأ آن معرفت و شناخت عظمت و جلال خداوندى و جمال او (و آگاهى از مقام عفو و رفتار نيك او با بندگان و كثرت نعمت ها و عدم رضايت او براى بنده به نعمتى غير نعمت ديگر، و علم بعدم غفلت او از مراقبت احوال بنده، با توجه به قبايح اعمال خود و سوء معامله و رفتارش با اين پروردگار مهربان و [[نفاق]] در حضور او با درك او به اين حقيقت)، مي باشد، و هر گاه كه اين معرفت ها براى بنده حاصل شد، حالتى كه در چنين شرايطى بر او عارض مي شود حياء است. و هر كس كه در ميدان هيبت پروردگار قدمى از روى حياء و شرمسارى بردارد برايش از [[عبادت]] هفتاد سال بهتر خواهد بود.
+و اما حياء منشأ آن معرفت و شناخت عظمت و جلال خداوندى و جمال او (و آگاهى از مقام عفو و رفتار نيك او با بندگان و كثرت نعمت ها و عدم رضايت او براى بنده به نعمتى غير نعمت ديگر، و علم بعدم غفلت او از مراقبت احوال بنده، با توجه به قبايح اعمال خود و سوء معامله و رفتارش با اين پروردگار مهربان و [[نفاق]] در حضور او با درك او به اين حقيقت)، مي باشد، و هر گاه كه اين معرفت ها براى بنده حاصل شد، حالتى كه در چنين شرايطى بر او عارض مي شود حياء است. و هر كس كه در ميدان [[هيبت]] پروردگار قدمى از روى حياء و شرمسارى بردارد برايش از [[عبادت]] هفتاد سال بهتر خواهد بود.
 شكى نيست كه اين صفات و احوال فرع اين معارف است كه در بالا بدان اشاره نموديم، چنان كه ما در معـاملاتمان با همنوعان خود اين مطلب را بالوجدان مشاهده مي كنيم كه اگر انسانى در شخص ديگرى سلطنت و قدرتى به اندازه ذره اى از سلطنت و قدرت خداوند سراغ داشته باشد او را بزرگ مى شمارد و مراقب او است و از او مي ترسد و اگر علاوه بر اين آن شخص به اندازه ذره اى از نعمت هائى كه خدا بر بندگان ارزانى داشته به آن شخص عطا كند او خود و نفس و مال خود را فداى او مي كند و از خدمت به او و قيام به وظايف بندگيش لحظه اى غفلت نخواهد نمود و اگر علاوه بر اين دو، تقصيرات خود را هم نسبت به آن شخص در نظر آورد و مخالفت هايش را با اين سلطان و منعم در هنگام انعام و بخشش او و در حضور او مجسم كند از حياء و شرمسارى خواهد مرد.

@@ سطر ۹۵: / سطر ۹۵: @@
 ==منابع==
-[http://www.downloadbook.org/maasumin/p/haya.htm  حیاء، گروهی از محققان و پژوهشگران، سایت دانلود بوک]
+[http://www.downloadbook.org/maasumin/p/haya.htm  گروهی از محققان و پژوهشگران، حیاء، سایت دانلود بوک، بخش با معصومین]، بازیابی :29 دیماه 1391
 مصباح یزدی، محمد تقی، تفاوت حیا با خجالت، مجله معرفت، شماره 54 ، در دسترس در [http://www.hawzah.net/fa/article/articleview/84021 سایت حوزه]، تاریخ بازیابی: 3 دی ماه 1391

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۲۳ دسامبر ۲۰۱۲، ساعت ۱۰:۴۵
(بدون تفاوت)