حوقله - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۵ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۵۸

2026-10-05T13:58:54Z

مهدی موسوی در ‏۵ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۵۶

2026-10-05T13:56:45Z

Mohammadi: /* ماهیت حوقله */

2025-02-21T13:56:57Z

‏ماهیت حوقله

مهدی موسوی: ویرایش

2022-03-09T12:18:46Z

ویرایش

نمایش تغییرات

سید مهدی خدایی در ‏۱۸ ژانویهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۱۰:۴۶

2016-01-18T10:46:27Z

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۱۷ مارس ۲۰۱۴، ساعت ۱۰:۲۳

2014-03-17T10:23:30Z

نمایش تغییرات

عربصالحی در ‏۲۲ ژانویهٔ ۲۰۱۴، ساعت ۱۰:۲۹

2014-01-22T10:29:23Z

عربصالحی: /* منابع */

2014-01-22T10:28:47Z

‏منابع

عربصالحی در ‏۲۲ ژانویهٔ ۲۰۱۴، ساعت ۰۷:۴۸

2014-01-22T07:48:28Z

نمایش تغییرات

عربصالحی: /* منابع */

2014-01-22T07:28:58Z

‏منابع

@@ سطر ۳: / سطر ۳: @@
 '''«حَوْقَلَه»''' یا «حَوْلَقَه»، گفتن [[ذکر (اصطلاح اخلاق و عرفان)|ذکر]] «لاحَولَ وَلا قُوَّةَ إِلّا بِاللّه» می‌باشد. مفهوم این ذکر آن است که قدرت و نیرو تنها از آن [[الله|خدا]] و به خواست اوست. [[حدیث|احادیث]] متعددی در فضیلت ذکر «حَوْقَلَه» نقل شده و مسلمانان به بسیار گفتن آن توصیه شده‌اند.<ref>احمد بن محمد برقی، کتاب المحاسن، ج۱، ص۱۱، چاپ جلال الدین محدث ارموی، تهران۱۳۳۰ش.</ref>
 ==ماهیت حوقله==
-«حَوْقَلَه» یا «حَوْلَقَه»، هر دو مصدر منحوت (تراشیده شده) و جعلی عبارت «لاحَولَ وَ لاقُوَّةَ إِلّا بِاللّه» هستند.<ref>محمد بن احمد ازهری، تهذیب اللغة، ج۵، ص۳۷۰، ج۵، چاپ عبداللّه درویش، قاهره.</ref> مانند «[[بسمله|بَسمَلَه]]» که از «[[بسم الله الرحمن الرحيم|بِسمِ اللَّه الرَّحمنِ الرَّحیم]]» ساخته شده است. در زبان عربی برای اختصار در بیان دو یا چند کلمه یا عبارت پرکاربرد، آن‌ها را با هم ترکیب کرده عبارت جدیدی پدید می‌آورند، «حوقله» نیز از این جمله است.<ref>ابن انباری، الزاهر فی معانی کلمات الناس، ج۱، ص۱۰۳، چاپ حاتم صالح ضامن، دمشق ۱۴۲۴/۲۰۰۴.</ref>
+«حَوْقَلَه» یا «حَوْلَقَه»، هر دو مصدر منحوت (تراشیده شده) و جعلی عبارت «لاحَولَ وَ لاقُوَّةَ إِلّا بِاللّه» هستند.<ref>محمد بن احمد ازهری، تهذیب اللغة، ج۵، ص۳۷۰، ج۵، چاپ عبداللّه درویش، قاهره.</ref> مانند «[[بسمله|بَسمَلَه]]» که از {{متن قرآن|«[[بسم الله الرحمن الرحيم|بِسمِ اللَّه الرَّحمنِ الرَّحیم]]»}} ساخته شده است. در زبان عربی برای اختصار در بیان دو یا چند کلمه یا عبارت پرکاربرد، آن‌ها را با هم ترکیب کرده عبارت جدیدی پدید می‌آورند، «حوقله» نیز از این جمله است.<ref>ابن انباری، الزاهر فی معانی کلمات الناس، ج۱، ص۱۰۳، چاپ حاتم صالح ضامن، دمشق ۱۴۲۴/۲۰۰۴.</ref>
 معنای دیگر «حوقله»، پیر و ناتوان شدن یا نوع راه رفتنِ پیرمردان است،<ref>اسماعیل بن حماد جوهری، الصحاح: تاج اللغة و صحاح العربیة، ذیل «حقل».</ref> از این رو ابن دَحْیَه استفاده از واژه «حوقله» را برای اختصارِ ذکرِ «لاحولَ ولا قوّة الّا باللّه» خطا، و کاربرد «حولقه» را صحیح دانسته است.<ref>سیوطی، المزهر فی علوم اللغة و انواعها، ج۱، ص۴۸۳ـ۴۸۴.</ref>
-عبارت «لاحولَ ولا قوّة الّا باللّه» در [[قرآن|قرآن کریم]] نیامده، اما عبارت '''«لا قُوَّة إِلّا باللّه»''' یک بار در [[آیه]] «وَلَوْلَا إِذْ دَخَلْتَ جَنَّتَكَ قُلْتَ مَا شَاءَ اللَّهُ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ...»<ref>[[سوره کهف]]، ۳۹.</ref> بکار رفته است. عبارت فوق به صورت '''«لاحَیْلَ وَ لاقُوَّةَ إِلّا باللّه»''' نیز آمده است.<ref>ابن منظور، لسان العرب، ذیل «حول».</ref>
+عبارت «لاحولَ ولا قوّة الّا باللّه» در [[قرآن|قرآن کریم]] نیامده، اما عبارت '''«لا قُوَّة إِلّا باللّه»''' یک بار در [[آیه]] {{متن قرآن|«وَلَوْلَا إِذْ دَخَلْتَ جَنَّتَكَ قُلْتَ مَا شَاءَ اللَّهُ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ...»}}<ref>[[سوره کهف]]، ۳۹.</ref> بکار رفته است. عبارت فوق به صورت '''«لاحَیْلَ وَ لاقُوَّةَ إِلّا باللّه»''' نیز آمده است.<ref>ابن منظور، لسان العرب، ذیل «حول».</ref>
 ==معنای حوقله==

@@ سطر ۲: / سطر ۲: @@
 [[پرونده:حوقله.jpg|بندانگشتی|لا حَولَ وَ لا قُوَّةَ إِلّا بِاللّه]]
-«حَوْقَلَه» یا «حَوْلَقَه»، گفتن [[ذکر (اصطلاح اخلاق و عرفان)|ذکر]] «لاحَولَ وَلا قُوَّةَ إِلّا بِاللّه» می‌باشد. مفهوم این ذکر آن است که قدرت و نیرو تنها از آن [[الله|خدا]] و به خواست اوست. [[حدیث|احادیث]] متعددی در فضیلت ذکر مزبور نقل شده و مسلمانان به بسیار گفتن آن توصیه شده اند.<ref>احمد بن محمد برقی، کتاب المحاسن، ج۱، ص۱۱، چاپ جلال الدین محدث ارموی، تهران۱۳۳۰ش.</ref>
+'''«حَوْقَلَه»''' یا «حَوْلَقَه»، گفتن [[ذکر (اصطلاح اخلاق و عرفان)|ذکر]] «لاحَولَ وَلا قُوَّةَ إِلّا بِاللّه» می‌باشد. مفهوم این ذکر آن است که قدرت و نیرو تنها از آن [[الله|خدا]] و به خواست اوست. [[حدیث|احادیث]] متعددی در فضیلت ذکر «حَوْقَلَه» نقل شده و مسلمانان به بسیار گفتن آن توصیه شده‌اند.<ref>احمد بن محمد برقی، کتاب المحاسن، ج۱، ص۱۱، چاپ جلال الدین محدث ارموی، تهران۱۳۳۰ش.</ref>
 ==ماهیت حوقله==
-«حَوْقَلَه» یا «حَوْلَقَه»، هر دو مصدر منحوتِ (تراشیده شده) و جعلی عبارت «لاحَولَ وَ لاقُوَّةَ إِلّا بِاللّه» هستند.<ref>محمد بن احمد ازهری، تهذیب اللغة، ج۵، ص۳۷۰، ج۵، چاپ عبداللّه درویش، قاهره.</ref> مانند «[[بسمله]]» که از «بِسمِ اللَّه الرَّحمنِ الرَّحیم» ساخته شده است. در زبان عربی برای اختصار در بیان دو یا چند کلمه یا عبارت پرکاربرد، آن‌ها را با هم ترکیب کرده عبارت جدیدی پدید می‌آورند، حوقله نیز از این جمله است.<ref>ابن انباری، الزاهر فی معانی کلمات الناس، ج۱، ص۱۰۳، چاپ حاتم صالح ضامن، دمشق ۱۴۲۴/۲۰۰۴.</ref>
+«حَوْقَلَه» یا «حَوْلَقَه»، هر دو مصدر منحوت (تراشیده شده) و جعلی عبارت «لاحَولَ وَ لاقُوَّةَ إِلّا بِاللّه» هستند.<ref>محمد بن احمد ازهری، تهذیب اللغة، ج۵، ص۳۷۰، ج۵، چاپ عبداللّه درویش، قاهره.</ref> مانند «[[بسمله|بَسمَلَه]]» که از «[[بسم الله الرحمن الرحيم|بِسمِ اللَّه الرَّحمنِ الرَّحیم]]» ساخته شده است. در زبان عربی برای اختصار در بیان دو یا چند کلمه یا عبارت پرکاربرد، آن‌ها را با هم ترکیب کرده عبارت جدیدی پدید می‌آورند، «حوقله» نیز از این جمله است.<ref>ابن انباری، الزاهر فی معانی کلمات الناس، ج۱، ص۱۰۳، چاپ حاتم صالح ضامن، دمشق ۱۴۲۴/۲۰۰۴.</ref>
-معنای دیگر «حوقله» پیر و ناتوان شدن یا نوع راه رفتنِ پیرمردان است،<ref>اسماعیل بن حماد جوهری، الصحاح: تاج اللغة و صحاح العربیة، ذیل «حقل».</ref> از این رو ابن دَحْیَه استفاده از واژه حوقله را برای اختصارِ ذکرِ «لاحول ولا قوّة الّا باللّه» خطا، و کاربرد حولقه را صحیح دانسته است.<ref>سیوطی، المزهر فی علوم اللغة و انواعها، ج۱، ص۴۸۳ـ۴۸۴.</ref>
+معنای دیگر «حوقله»، پیر و ناتوان شدن یا نوع راه رفتنِ پیرمردان است،<ref>اسماعیل بن حماد جوهری، الصحاح: تاج اللغة و صحاح العربیة، ذیل «حقل».</ref> از این رو ابن دَحْیَه استفاده از واژه «حوقله» را برای اختصارِ ذکرِ «لاحولَ ولا قوّة الّا باللّه» خطا، و کاربرد «حولقه» را صحیح دانسته است.<ref>سیوطی، المزهر فی علوم اللغة و انواعها، ج۱، ص۴۸۳ـ۴۸۴.</ref>
-این عبارت در [[قرآن|قرآن کریم]] نیامده، اما عبارت '''«لا قُوَّة إِلّا باللّه»''' یک بار در [[آیه 39 سوره کهف|آیه ۳۹ سوره کهف]] بکار رفته است. عبارت فوق به صورت '''«لاحَیْل وَ لاقُوَّةَ إِلّا باللّه»''' نیز آمده است.<ref>ابن منظور، لسان العرب، ذیل «حول».</ref>
+عبارت «لاحولَ ولا قوّة الّا باللّه» در [[قرآن|قرآن کریم]] نیامده، اما عبارت '''«لا قُوَّة إِلّا باللّه»''' یک بار در [[آیه]] «وَلَوْلَا إِذْ دَخَلْتَ جَنَّتَكَ قُلْتَ مَا شَاءَ اللَّهُ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ...»<ref>[[سوره کهف]]، ۳۹.</ref> بکار رفته است. عبارت فوق به صورت '''«لاحَیْلَ وَ لاقُوَّةَ إِلّا باللّه»''' نیز آمده است.<ref>ابن منظور، لسان العرب، ذیل «حول».</ref>
 ==معنای حوقله==
-درباره اِعراب و در نتیجه معنای این عبارت، اقوال مختلفی وجود دارد و میان ادیبان و نحویان در این باره اختلاف هست. ابن انباری پنج وجه اعرابی و به تبع آن، پنج معنای متفاوت برای این عبارت ذکر کرده است.<ref>ابن انباری، الزاهر فی معانی کلمات الناس، ج۱، ص۱۰۳ـ۱۰۷، چاپ حاتم صالح ضامن، دمشق ۱۴۲۴/۲۰۰۴.</ref>
+درباره اِعراب و در نتیجه معنای عبارت «لاحولَ ولا قوّة الّا باللّه»، اقوال مختلفی وجود دارد و میان ادیبان و نحویان در این باره اختلاف هست. ابن انباری پنج وجه اعرابی و به تبع آن، پنج معنای متفاوت برای این عبارت ذکر کرده است.<ref>ابن انباری، الزاهر فی معانی کلمات الناس، ج۱، ص۱۰۳ـ۱۰۷، چاپ حاتم صالح ضامن، دمشق ۱۴۲۴/۲۰۰۴.</ref>
-مفاد ذکر «لاحول ولا قوّة الّا باللّه» آن است که روی گردانی از معصیت و توانایی بر طاعت جز به حول و قوّه [[الله|خداوند]] امکان‌پذیر نیست و در حقیقت، بنده با این ذکر، فقر و نیاز مطلق خود را در همه چیز به خدای متعال می‌نمایاند و رفع نیاز خویش را از او می‌طلبد.<ref>مرآةالعقول، ج۱۲، ص۲۱۳.</ref>
+مفاد ذکر «لاحول ولا قوّة الّا باللّه» آن است که پرهیز از [[معصیت]] و توانایی بر طاعت، جز به حول و قوّه [[الله|خداوند]] امکان‌پذیر نیست و در حقیقت، بنده با این ذکر، فقر و نیاز مطلق خود را در همه چیز به خدای متعال می‌نمایاند و رفع نیاز خویش را از او می‌طلبد.<ref>مرآةالعقول، ج۱۲، ص۲۱۳.</ref>
-حَوْل به معنای حرکت و قدرت بر تصرف در امور (حیله) است و مفهوم این ذکر آن است که قدرت و نیرو تنها از آن خدا و به خواست اوست.<ref>اسماعیل بن حماد جوهری، الصحاح: تاج اللغة و صحاح العربیة، ذیل «حول».</ref> و نیز گفته شده مقصود از این عبارت، اظهار نیاز به درگاه خدا و درخواست کمک از او در کارهاست که این کار حقیقت عبودیت دانسته شده است.<ref> ابن اثیر، النهایة فی غریب الحدیث والاثر، ذیل «حولق».</ref>
+حَوْل به معنای حرکت و قدرت بر تصرف در امور (حیله) است و مفهوم این ذکر آن است که قدرت و نیرو تنها از آن خدا و به خواست اوست.<ref>اسماعیل بن حماد جوهری، الصحاح: تاج اللغة و صحاح العربیة، ذیل «حول».</ref> و نیز گفته شده مقصود از این عبارت، اظهار نیاز به درگاه خدا و درخواست کمک از او در کارهاست، که این کار حقیقت عبودیت دانسته شده است.<ref> ابن اثیر، النهایة فی غریب الحدیث والاثر، ذیل «حولق».</ref>
-[[امام علی]] علیه السلام در پاسخ پرسشی از معنای این عبارت، بیان کرده است که «ما در برابر خدا از خود اختیاری نداریم و جز قدرتی که او به ما ارزانی کند، قدرتی نداریم (قدرت و اختیار ما ذاتی نیست)؛ پس چون ما را مالک آن قدرت که خود بدان سزاوارترست گرداند، مکلف می‌شویم و اگر آن قدرت را از ما بگیرد، [[تکلیف]] را از ما برمی دارد».<ref>علی بن ابیطالب علیه السلام، امام اول، نهج البلاغة، حکمت۴۰۴، چاپ صبحی صالح، قاهره۱۴۱۱/۱۹۹۱.</ref>
+[[امام علی]] علیه السلام در پاسخ پرسشی از معنای این عبارت، بیان کرده است که «ما در برابر خدا از خود اختیاری نداریم و جز قدرتی که او به ما ارزانی کند، قدرتی نداریم (قدرت و اختیار ما ذاتی نیست)؛ پس چون ما را مالک آن قدرت که خود بدان سزاوارتر است گرداند، مکلّف می‌شویم و اگر آن قدرت را از ما بگیرد، [[تکلیف]] را از ما برمی دارد».<ref>علی بن ابیطالب علیه السلام، امام اول، نهج البلاغة، حکمت۴۰۴، چاپ صبحی صالح، قاهره۱۴۱۱/۱۹۹۱.</ref>
-در [[حدیث|احادیث]] دیگر، این عبارت را این گونه معنا کرده‌اند که «ما هیچ نیرو و قدرتی برای ترک معصیت، جز با کمک خدا و هیچ توانی برای انجام طاعات جز با یاری او نداریم».<ref>ابن بابویه، معانی الاخبار، ج۱، ص۲۱، چاپ علی اکبر غفاری، قم۱۳۶۱ش.</ref> بنابراین هر کس این عبارت را بگوید کار خود را به خدا سپرده است.<ref>ابن بابویه، کتاب الخصال، ج۱، ص۲۹۹، چاپ علی اکبر غفاری، قم۱۳۶۲ش.</ref>
+در [[حدیث|احادیث]] دیگر، این عبارت را این گونه معنا کرده‌اند که: «ما هیچ نیرو و قدرتی برای ترک معصیت، جز با کمک خدا و هیچ توانی برای انجام طاعات جز با یاری او نداریم».<ref>ابن بابویه، معانی الاخبار، ج۱، ص۲۱، چاپ علی اکبر غفاری، قم۱۳۶۱ش.</ref> بنابراین هر کس این عبارت را بگوید، کار خود را به خدا سپرده است.<ref>ابن بابویه، کتاب الخصال، ج۱، ص۲۹۹، چاپ علی اکبر غفاری، قم۱۳۶۲ش.</ref>
 ==شأن و آثار حوقله==
-[[جلال الدین سیوطی]] در کتاب «شرح الحوقلة والحیعلة» به توضیح درباره این ذکر و فضیلت آن پرداخته است.<ref>حاجی خلیفه، کشف الظنون، ج۲، ستون۱۰۴۰.</ref> بنابر حدیثی از [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] صلی اللّه علیه و آله این جمله گنجی از گنج های [[بهشت]] است.<ref>ابن حنبل، مسندالامام احمد بن حنبل، ج۲، ص۳۳۳، بیروت: دارصادر.</ref> و نیز این ذکر از اذکاری است که [[حضرت موسی]] علیه‌ السلام هنگام شکافته شدن دریا بر زبان جاری کرد.<ref>عبدالرحمان بن ابی بکر سیوطی، الدرّالمنثور فی التفسیر بالمأثور، ج۶، ص۲۷۰، چاپ نجدت نجیب، بیروت ۱۴۲۱/۲۰۰۱.</ref> همچنین [[امام حسین]] علیه السلام در [[روز عاشورا]] پیوسته این ذکر را بر زبان جاری می کرد.<ref>ابن طاووس، مقتل الحسین علیه‌السلام، ج۱، ص۷۰.</ref>
+[[جلال الدین سیوطی]] در کتاب «شرح الحوقلة والحیعلة» به توضیح درباره این [[ذکر (اصطلاح اخلاق و عرفان)|ذکر]] و فضیلت آن پرداخته است.<ref>حاجی خلیفه، کشف الظنون، ج۲، ستون۱۰۴۰.</ref> بنابر [[حدیث|حدیثی]] از [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] صلی اللّه علیه و آله، این جمله گنجی از گنج های [[بهشت]] است.<ref>ابن حنبل، مسندالامام احمد بن حنبل، ج۲، ص۳۳۳، بیروت: دارصادر.</ref> و نیز این ذکر از اذکاری است که [[حضرت موسی]] علیه‌ السلام هنگام شکافته شدن دریا بر زبان جاری کرد.<ref>عبدالرحمان بن ابی بکر سیوطی، الدرّالمنثور فی التفسیر بالمأثور، ج۶، ص۲۷۰، چاپ نجدت نجیب، بیروت ۱۴۲۱/۲۰۰۱.</ref> همچنین [[امام حسین]] علیه السلام در [[روز عاشورا]] پیوسته این ذکر را بر زبان جاری می کرد.<ref>ابن طاووس، مقتل الحسین علیه‌السلام، ج۱، ص۷۰.</ref>
-ذکر «لاحول و لاقوّة الّا باللّه» از مصادیق [[باقیات الصالحات|باقیات صالحات]] دانسته شده است.<ref>سیوطی، الدرّالمنثور فی التفسیر بالمأثور، ج۵، ص۳۴۸ـ۳۵۱.</ref> در احادیث [[پیامبر اسلام|پیامبر]] و [[ائمه اطهار|امامان]] علیهم السلام، گفتن این ذکر برای رفع [[وسوسه]] و [[حزن]]،<ref>الفقه المنسوب للامام الرضا علیه‌السلام، ج۱، ص۳۸۵.</ref> برطرف شدن بیماری و فقر،<ref>کلینی، کتاب الکافی، ج۸، ص۹۳.</ref> پس از [[دعا]] و نمازهای ظهر و مغرب،<ref>کلینی، کتاب الکافی، ج۲، ص۵۲۸.</ref> هنگام خروج از منزل<ref>کلینی، کتاب الکافی، ج۲، ص۵۴۲.</ref> و پس از گفتن یا شنیدن «حَیّ عَلی الصَّلوةِ»، «حَیّ عَلی الْفَلاحِ» و «حَیّ عَلی خَیرِالْعَمَل» در [[اذان]] سفارش شده است.<ref>بخاری، صحیح البخاری، ج۱، ص۱۵۲.</ref>
+ذکر «لاحول و لاقوّة الّا باللّه» از مصادیق [[باقیات الصالحات|باقیات الصالحات]] دانسته شده است.<ref>سیوطی، الدرّالمنثور فی التفسیر بالمأثور، ج۵، ص۳۴۸ـ۳۵۱.</ref> در احادیث [[پیامبر اسلام|پیامبر]] و [[ائمه اطهار|امامان]] علیهم السلام، گفتن این ذکر برای رفع [[وسوسه]] و [[حزن]]،<ref>الفقه المنسوب للامام الرضا علیه‌السلام، ج۱، ص۳۸۵.</ref> برطرف شدن بیماری و فقر،<ref>کلینی، کتاب الکافی، ج۸، ص۹۳.</ref> پس از [[دعا]] و [[نماز|نمازهای]] ظهر و مغرب،<ref>کلینی، کتاب الکافی، ج۲، ص۵۲۸.</ref> هنگام خروج از منزل<ref>کلینی، کتاب الکافی، ج۲، ص۵۴۲.</ref> و پس از گفتن یا شنیدن «حَیّ عَلی الصَّلوةِ»، «حَیّ عَلی الْفَلاحِ» و «حَیّ عَلی خَیرِالْعَمَل» در [[اذان]] سفارش شده است.<ref>بخاری، صحیح البخاری، ج۱، ص۱۵۲.</ref> همچنین از آن به مناسبت در [[فقه]] در باب [[نماز|صلات]] سخن گفته‌اند.
-همچنین از آن به مناسبت در [[فقه]] در باب صلات سخن گفته‌اند. حولقه از ذکرهای بسیار بافضیلت است که در اوقات و حالات مختلف بر آن سفارش شده است.<ref>وسائل الشیعة، ج۵، ص۳۲۶-۳۲۸.</ref> از جمله، هنگام پوشیدن لباس نو، بسیار گفتن «لاحَوْلَ وَ لاقُوَّةَ إلّاباللَّهِ (العَلیّ العَظیم)» [[استحباب|مستحب]] است.<ref>کشف الغطاء، ج۳، ص۳۸.</ref>
+«حولقه» از ذکرهای بسیار بافضیلت است که در اوقات و حالات مختلف بر آن سفارش شده است.<ref>وسائل الشیعة، ج۵، ص۳۲۶-۳۲۸.</ref> از جمله، هنگام پوشیدن لباس نو، بسیار گفتن «لاحَوْلَ وَ لاقُوَّةَ إلّاباللَّهِ (العَلیّ العَظیم)» [[استحباب|مستحب]] است.<ref>کشف الغطاء، ج۳، ص۳۸.</ref>
-واژه حوقله در نظم و نثر فارسی نیز بکار رفته است.<ref>احمد بن محمد شفیع وقار شیرازی، محاکمه انسان و حیوان «مرغزار»، ج۱، ص۱۳۷، چاپ محمد فاضلی، مشهد ۱۳۷۲ش.</ref> تعابیر «لاحول گویان» و «لاحول کنان» و گفتن «لاحول و لاقوّة الّا باللّه»، برای راندن [[شیطان]]، اظهار تعجب، اعتراض و نشان دادن ناخرسندی کاربرد دارد.<ref>احمد بن قوص منوچهری، دیوان، ج۱، ص۱۹۶، چاپ محمد دبیرسیاقی، تهران ۱۳۷۵ش.</ref>
+واژه «حوقله» در نظم و نثر فارسی نیز بکار رفته است.<ref>احمد بن محمد شفیع وقار شیرازی، محاکمه انسان و حیوان «مرغزار»، ج۱، ص۱۳۷، چاپ محمد فاضلی، مشهد ۱۳۷۲ش.</ref> تعابیر «لاحول گویان» و «لاحول کنان» و گفتن «لاحول و لاقوّة الّا باللّه»، برای راندن [[شیطان]]، اظهار تعجب، اعتراض و نشان دادن ناخرسندی کاربرد دارد.<ref>احمد بن قوص منوچهری، دیوان، ج۱، ص۱۹۶، چاپ محمد دبیرسیاقی، تهران ۱۳۷۵ش.</ref>
 ==پانویس==
@@ سطر ۳۹: / سطر ۳۷: @@
 ==منابع==
-*مؤسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامی، جلد۳، صفحه۳۸۷، در دسترس در [http://lib.eshia.ir/23017/3/387 کتابخانه مدرسه فقاهت].
+*مؤسسه دائرةالمعارف الفقه الاسلامی، ج۳، ص۳۸۷، در دسترس در [http://lib.eshia.ir/23017/3/387 کتابخانه مدرسه فقاهت].
 *[http://www.wikifeqh.ir/ "حوقله"، ویکی فقه]، بازیابی: ۲ بهمن ماه ۱۳۹۲.
 *[http://www.wiki.islamicdoc.org/wiki/index.php/ "حوقله"، دانشنامه علوم اسلامی]، بازیابی: ۲ بهمن ماه ۱۳۹۲.
-[[رده:نماز]]
+[[رده:اذکار]]
 [[رده:آداب و سنن]]

@@ سطر ۱۱: / سطر ۱۱: @@
 معنای دیگر «حوقله» پیر و ناتوان شدن یا نوع راه رفتنِ پیرمردان است،<ref>اسماعیل بن حماد جوهری، الصحاح: تاج اللغة و صحاح العربیة، ذیل «حقل».</ref> از این رو ابن دَحْیَه استفاده از واژه حوقله را برای اختصارِ ذکرِ «لاحول ولا قوّة الّا باللّه» خطا، و کاربرد حولقه را صحیح دانسته است.<ref>سیوطی، المزهر فی علوم اللغة و انواعها، ج۱، ص۴۸۳ـ۴۸۴.</ref>
-این عبارت در [[قرآن|قرآن کریم]] نیامده، اما عبارت «لا قُوَّة إِلّا باللّه» یک بار در [[آیه 39 سوره کهف|آیه ۳۹ سوره کهف]] بکار رفته است. عبارت فوق به صورت «لاحَیْل وَ لاقُوَّةَ إِلّا باللّه» نیز آمده است.<ref>ابن منظور، لسان العرب، ذیل «حول».</ref>
+این عبارت در [[قرآن|قرآن کریم]] نیامده، اما عبارت '''«لا قُوَّة إِلّا باللّه»''' یک بار در [[آیه 39 سوره کهف|آیه ۳۹ سوره کهف]] بکار رفته است. عبارت فوق به صورت '''«لاحَیْل وَ لاقُوَّةَ إِلّا باللّه»''' نیز آمده است.<ref>ابن منظور، لسان العرب، ذیل «حول».</ref>
 ==معنای حوقله==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ ژانویهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۱۰:۴۶
سطر ۱:		سطر ۱:
		+	{{عالی}}
	حَوْقَلَه یا حَوْلَقَه، ذکر «لاحَولَ وَلا قُوَّةَ إِلّا بِاللّه» گفتن می‌باشد.		حَوْقَلَه یا حَوْلَقَه، ذکر «لاحَولَ وَلا قُوَّةَ إِلّا بِاللّه» گفتن می‌باشد.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ ژانویهٔ ۲۰۱۴، ساعت ۱۰:۲۹
سطر ۶۹:		سطر ۶۹:
	[[رده:آداب و سنن]]		[[رده:آداب و سنن]]
	[[رده:اذکار]]		[[رده:اذکار]]
−
−	~~==پانویس ==~~
−	~~<references />~~

@@ سطر ۶۴: / سطر ۶۴: @@
 == منابع ==
-*[wiki.islamicdoc.org/wiki/index.php/حوقله ، دانشنامه علوم اسلامی]، بازیابی: 2 بهمن ماه 1392.
 *[http://www.wikifeqh.ir/%D8%AD%D9%88%D9%82%D9%84%D9%87 ویکی فقه]،بازیابی: 2 بهمن ماه 1392.
 *موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي،جلد 3، صفحه387،در دسترس در[http://lib.eshia.ir/23017/3/387 کتابخانه مدرسه فقاهت]
 [[رده:نماز]]
 [[رده:آداب و سنن]]