https://wiki.ahlolbait.com/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87_%D8%B9%D9%84%D9%85%D9%8A%D9%87_%D9%82%D9%85حوزه علميه قم - تاریخچهٔ ویرایشها2026-04-23T12:54:07Zتاریخچهٔ ویرایشهای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.32.0https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87_%D8%B9%D9%84%D9%85%D9%8A%D9%87_%D9%82%D9%85&diff=138226&oldid=prevمهدی موسوی: ویرایش2022-03-09T10:14:48Z<p>ویرایش</p>
<a href="https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87_%D8%B9%D9%84%D9%85%D9%8A%D9%87_%D9%82%D9%85&diff=138226&oldid=138224">نمایش تغییرات</a>مهدی موسویhttps://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87_%D8%B9%D9%84%D9%85%D9%8A%D9%87_%D9%82%D9%85&diff=138224&oldid=prevمهدی موسوی: /* شیوههای آموزشی */2022-03-09T07:42:07Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">شیوههای آموزشی</span></span></p>
<table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ۹ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۴۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l16" >سطر ۱۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱۶:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==عالمان و بزرگان شیعه قم==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==عالمان و بزرگان شیعه قم==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== نخستین علمای قم ===</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===نخستین علمای قم===</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوبکر بن عبداللّه اشعری (زنده در اواخر قرن اول)، [[محدث]] و صحابی [[امام صادق]](ع) از جمله دانشمندان خاندان اشعری در [[قم]] است که از نسل او دانشمندان بسیاری پدید آمدند.<ref>برقی، ص۴۳؛ قمی، ص۲۴۱؛ مهاجر، ص۲۶</ref> نیای ابوبکر بن عبداللّه، سعد بن مالک، سرسلسله مهاجران خاندان اشعری به قم بوده است.<ref>نجاشی، ج ۱، ص۲۱۶</ref> </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوبکر بن عبداللّه اشعری (زنده در اواخر قرن اول)، [[محدث]] و صحابی [[امام صادق]](ع) از جمله دانشمندان خاندان اشعری در [[قم]] است که از نسل او دانشمندان بسیاری پدید آمدند.<ref>برقی، ص۴۳؛ قمی، ص۲۴۱؛ مهاجر، ص۲۶</ref> نیای ابوبکر بن عبداللّه، سعد بن مالک، سرسلسله مهاجران خاندان اشعری به قم بوده است.<ref>نجاشی، ج ۱، ص۲۱۶</ref> </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l33" >سطر ۳۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۳۳:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اما بلندآوازهترین خاندان حوزه قم و سپس ری، خاندان ابن بابویه است. خاندان ابن بابویه تا اواخر سده ششم در حوزههای قم و ری نامی بلند داشتهاند. [[شیخ منتجب الدین رازی|منتجب الدین رازی]] آخرین دانشمند این خاندان نیز مانند نخستین دانشمند این خاندان، [[کنیه]] ابن بابویه و نام علی داشته است. [[علی بن حسین بن بابویه قمی|علی بن حسین بن موسی بن بابویه قمی]] (متوفی ۳۲۹) محدّثی بزرگ بوده و [[احمد بن علی نجاشی|نجاشی]]<ref>نجاشی، ج ۱، ص۸۹ـ۹۰</ref> وی را شیخ و [[فقیه]] قمیان خوانده و کتابهای او را که بسیاری از آنها در [[احکام شرعی|احکام]] فقهی است، نام برده است. فرزندش [[حسین بن علی بن حسین بابویه قمی|حسین بن علی قمی]] نیز همانند پدر کنیه ابن بابویه داشت و از پدرش [[اجازه (علم الحدیث)|اجازه]] نقل [[حدیث]] داشته است.<ref>نجاشی، ج ۱، ص۱۸۹</ref> او خود گفته که پیش از بیست سالگی مجلس تدریس داشته و حاضرجوابی او در حل احکام فقهی، مستمعان را شگفت زده میکرد.<ref>طوسی، ۱۴۱۷، ص۳۲۱</ref> فرزند دیگر علی بن حسین بابویه، [[شیخ صدوق|ابوجعفر محمد بن علی]] معروف به «شیخ صدوق»، معروفترین عضو این خاندان علمی است. کتاب [[من لا یحضره الفقیه|مَن لایحضُرُه الفقیه]]، یکی از [[کتب اربعه]] حدیثی ـ فقهی شیعه از نوشتههای اوست.<ref>طوسی، فهرست کتب الشیعة، ص۴۴۲ـ۴۴۳</ref> شیخ صدوق را در واقع میتوان نماد و برجستهترین چهره حوزه قم و سپس ری ـ که پس از ۳۳۹ به آنجا مهاجرت کردـ<ref>ر.ک:ابن بابویه، مقدمه عبدالرحیم ربانی شیرازی، ص۱۸ـ۱۹</ref> دانست.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اما بلندآوازهترین خاندان حوزه قم و سپس ری، خاندان ابن بابویه است. خاندان ابن بابویه تا اواخر سده ششم در حوزههای قم و ری نامی بلند داشتهاند. [[شیخ منتجب الدین رازی|منتجب الدین رازی]] آخرین دانشمند این خاندان نیز مانند نخستین دانشمند این خاندان، [[کنیه]] ابن بابویه و نام علی داشته است. [[علی بن حسین بن بابویه قمی|علی بن حسین بن موسی بن بابویه قمی]] (متوفی ۳۲۹) محدّثی بزرگ بوده و [[احمد بن علی نجاشی|نجاشی]]<ref>نجاشی، ج ۱، ص۸۹ـ۹۰</ref> وی را شیخ و [[فقیه]] قمیان خوانده و کتابهای او را که بسیاری از آنها در [[احکام شرعی|احکام]] فقهی است، نام برده است. فرزندش [[حسین بن علی بن حسین بابویه قمی|حسین بن علی قمی]] نیز همانند پدر کنیه ابن بابویه داشت و از پدرش [[اجازه (علم الحدیث)|اجازه]] نقل [[حدیث]] داشته است.<ref>نجاشی، ج ۱، ص۱۸۹</ref> او خود گفته که پیش از بیست سالگی مجلس تدریس داشته و حاضرجوابی او در حل احکام فقهی، مستمعان را شگفت زده میکرد.<ref>طوسی، ۱۴۱۷، ص۳۲۱</ref> فرزند دیگر علی بن حسین بابویه، [[شیخ صدوق|ابوجعفر محمد بن علی]] معروف به «شیخ صدوق»، معروفترین عضو این خاندان علمی است. کتاب [[من لا یحضره الفقیه|مَن لایحضُرُه الفقیه]]، یکی از [[کتب اربعه]] حدیثی ـ فقهی شیعه از نوشتههای اوست.<ref>طوسی، فهرست کتب الشیعة، ص۴۴۲ـ۴۴۳</ref> شیخ صدوق را در واقع میتوان نماد و برجستهترین چهره حوزه قم و سپس ری ـ که پس از ۳۳۹ به آنجا مهاجرت کردـ<ref>ر.ک:ابن بابویه، مقدمه عبدالرحیم ربانی شیرازی، ص۱۸ـ۱۹</ref> دانست.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== حضور سادات و علویان ===</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===حضور سادات و علویان===</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گذشته از این خاندانهای دانش پرور، آنچه بر رونق حوزه قم افزود، حضور پرشمار [[علویان]] و [[سادات]] در این شهر بود، علویان دست کم به دو طریق به رونق این حوزه یاری رساندند. نخست آنکه از میان آنان دانشمندان زیادی در طول تاریخ حوزه قم ظهور کردند و دیگر اینکه مزار آنان که سخت مورد احترام مردم بود ضمن تقدس بخشیدن به قم، به کانونی برای تدریس و تعلیم علوم دینی طبق بیان [[ائمه اطهار|امامان]] شیعه تبدیل شد.<ref>برای ستایش از قم در روایات امامان معصوم ر.ک: قمی، ص۹۰ـ۱۰۰؛ محمدباقر مجلسی، ج ۴۸، ص۳۱۷، ج ۵۷، ص۲۱۴، ۲۱۷</ref> در رأس علویان قم باید از خواهر [[امام رضا]](ع)، [[حضرت معصومه|حضرت فاطمه معصومه]](س) نام برد که در سال ۲۰۲ و در پی [[ولایت عهدی امام رضا علیه السلام|ولایتعهدی]] امام هشتم(ع)، از [[مدینه]] عازم [[خراسان]] شد و در قم درگذشت.<ref>قمی، ص۲۱۳</ref></div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گذشته از این خاندانهای دانش پرور، آنچه بر رونق حوزه قم افزود، حضور پرشمار [[علویان]] و [[سادات]] در این شهر بود، علویان دست کم به دو طریق به رونق این حوزه یاری رساندند. نخست آنکه از میان آنان دانشمندان زیادی در طول تاریخ حوزه قم ظهور کردند و دیگر اینکه مزار آنان که سخت مورد احترام مردم بود ضمن تقدس بخشیدن به قم، به کانونی برای تدریس و تعلیم علوم دینی طبق بیان [[ائمه اطهار|امامان]] شیعه تبدیل شد.<ref>برای ستایش از قم در روایات امامان معصوم ر.ک: قمی، ص۹۰ـ۱۰۰؛ محمدباقر مجلسی، ج ۴۸، ص۳۱۷، ج ۵۷، ص۲۱۴، ۲۱۷</ref> در رأس علویان قم باید از خواهر [[امام رضا]](ع)، [[حضرت معصومه|حضرت فاطمه معصومه]](س) نام برد که در سال ۲۰۲ و در پی [[ولایت عهدی امام رضا علیه السلام|ولایتعهدی]] امام هشتم(ع)، از [[مدینه]] عازم [[خراسان]] شد و در قم درگذشت.<ref>قمی، ص۲۱۳</ref></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l75" >سطر ۷۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۷۵:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==شیوههای آموزشی==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==شیوههای آموزشی==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شیوههای آموزش در همه حوزههای دینی کمابیش همسان بود. یک روش بسیار معمول به ویژه در آموزش [[حدیث]] این بوده که طالبان دانش، گروهی یا فردی، نزد استاد گرد میآمدند و استاد احادیث را از حفظ یا از روی نوشته بر آنان میخواند و آنان درس استاد را به حافظه سپرده و مینوشتند. کتابهای امالی و مجالس حاصل این گونه از آموزش بوده است.<ref>ر.ک:آقابزرگ طهرانی، الذریعة، ج ۲، ص۳۰۵ـ۳۰۶</ref> گاه نیز شاگرد کتابی از آن استاد یا دیگری را نزد استادش قرائت میکرد و استاد آن را میشنید و تأیید میکرد. به هر روی، استاد پس از اطمینان از تبحر شاگرد در سماع و فهم حدیث و وثاقت و امانت او به وی اجازه روایت میداد. معمولا این اجازهها بر کاغذی یا در پایان کتابِ اجازه داده شده نوشته میشد. به نوشته [[شیخ طوسی|طوسی]]<ref>طوسی، رجال الطوسی، ص۴۱۰ـ۴۱۱</ref> [[ابن ابی جید قمی]] در سال ۳۵۶ از [[احمد بن محمد عطار قمی]] اجازه روایت دریافت کرده است.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شیوههای آموزش در همه حوزههای دینی <ins class="diffchange diffchange-inline">از جمله حوزه علمیه قم </ins>کمابیش همسان بود. یک روش بسیار معمول به ویژه در آموزش [[حدیث]] این بوده که طالبان دانش، گروهی یا فردی، نزد استاد گرد میآمدند و استاد احادیث را از حفظ یا از روی نوشته بر آنان میخواند و آنان درس استاد را به حافظه سپرده و مینوشتند. کتابهای <ins class="diffchange diffchange-inline">[[الأمالی|</ins>امالی<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>و مجالس حاصل این گونه از آموزش بوده است.<ref>ر.ک:آقابزرگ طهرانی، الذریعة، ج ۲، ص۳۰۵ـ۳۰۶</ref> گاه نیز شاگرد کتابی از آن استاد یا دیگری را نزد استادش قرائت میکرد و استاد آن را میشنید و تأیید میکرد. به هر روی، استاد پس از اطمینان از تبحر شاگرد در <ins class="diffchange diffchange-inline">[[سماع (علم الحدیث)|</ins>سماع<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>و فهم حدیث و وثاقت و امانت او به وی <ins class="diffchange diffchange-inline">[[اجازه (علم الحدیث)|</ins>اجازه<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>روایت میداد. معمولا این اجازهها بر کاغذی یا در پایان کتابِ اجازه داده شده نوشته میشد. به نوشته [[شیخ طوسی|<ins class="diffchange diffchange-inline">شیخ </ins>طوسی]]<ref>طوسی، رجال الطوسی، ص۴۱۰ـ۴۱۱</ref> [[<ins class="diffchange diffchange-inline">علی بن احمد بن ابی جید قمی|</ins>ابن ابی جید قمی]] در سال ۳۵۶ از [[<ins class="diffchange diffchange-inline">محمد بن یحیی عطار قمی|</ins>احمد بن محمد عطار قمی]] اجازه روایت دریافت کرده است.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==اقتصاد حوزه==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==اقتصاد حوزه==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">از محتویات </del>منابع <del class="diffchange diffchange-inline">قدیم </del>اطلاع چندانی درباره نظام مالی و اداری حوزه قدیم قم <del class="diffchange diffchange-inline">نصیب محقق </del>نمیشود. از این منابع همین برمیآید که معیشت علما عموماً از طریق کسب و کار تأمین میشد و استادان و شاگردان در کنار درس و بحث، کار میکردند.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">در </ins>منابع <ins class="diffchange diffchange-inline">گذشته </ins>اطلاع چندانی درباره نظام مالی و اداری حوزه قدیم قم <ins class="diffchange diffchange-inline">یافت </ins>نمیشود. از این منابع همین برمیآید که معیشت علما عموماً از طریق کسب و کار تأمین میشد و استادان و شاگردان در کنار درس و بحث، کار میکردند.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">[[حسن بن علی حجّال]]، محدّث و صاحب کتاب بزرگ الجامع فی ابواب الشریعة به اتفاق [[محمدبن حسن بن ولید قمی]] (متوفی ۳۴۳) به اشتراک تجارت میکردند.<ref>ر.ک: نجاشی، ج ۱، ص۱۵۵</ref> به گفته نجاشی<ref>ر.ک: نجاشی، ج ۱، ص۱۵۵</ref> وی را چون در کار فروش حجل (= خلخال) بود، حجّال گفتهاند.</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">یا [[وهْب بن محمد قمّی|ابونصر وهْب بن محمد قمّی]]، صاحب کتابی با نام النوادر، بزّاز<ref>ر.ک:نجاشی، ج ۲، ص۳۹۲</ref> و [[محمد بن حسن صفار]] (متوفی ۲۹۰)، صاحب [[بصائر الدرجات]] رویگر<ref>نجاشی، ج۲، ص۲۵۲</ref></del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">[[حسین بن شاذویه]](قرن چهارم)، از محدّثان قم و از استادان [[ابن قولویه|ابوالقاسم جعفربن محمدبن قولویه]]، صحّاف بود.<ref>نجاشی، ج۱، ص۱۸۴</ref></del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">در تاریخ قم</del><ref><del class="diffchange diffchange-inline">تاریخ قم،ص ۲۷۹</del></ref> <del class="diffchange diffchange-inline">آمده که اشعریهای قم، خانهها و آبادیها و زمینهای کشاورزی فراوانی را وقف </del>[[<del class="diffchange diffchange-inline">امامان شیعه</del>|<del class="diffchange diffchange-inline">امامان معصوم</del>]](<del class="diffchange diffchange-inline">ع</del>) <del class="diffchange diffchange-inline">میکردند و همچنین [[خمس]] اموال خود را از طریق وکلای ائمه که بسیاری از آنها نیز قمی بودهاند، نزد امامان میفرستادند. میتوان احتمال داد که یکی از مصارف این اوقاف، تأمین هزینه طلاب و مراکز علمی بوده است</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">حسن بن علی حجّال، محدّث و صاحب کتاب بزرگ «الجامع فی ابواب الشریعة» به اتفاق [[محمد بن حسن بن ولید|محمد بن حسن بن ولید قمی]] (متوفی ۳۴۳) به اشتراک تجارت میکردند.</ins><ref><ins class="diffchange diffchange-inline">ر.ک: نجاشی، ج ۱، ص۱۵۵</ins></ref> <ins class="diffchange diffchange-inline">به گفته </ins>[[<ins class="diffchange diffchange-inline">احمد بن علی نجاشی</ins>|<ins class="diffchange diffchange-inline">نجاشی</ins>]]<ins class="diffchange diffchange-inline"><ref>ر.ک: نجاشی، ج ۱، ص۱۵۵</ref> وی را چون در کار فروش حجل </ins>(<ins class="diffchange diffchange-inline">= خلخال</ins>) <ins class="diffchange diffchange-inline">بود، حجّال گفتهاند</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا ابونصر وهْب بن محمد قمّی، صاحب کتابی با نام النوادر، بزّاز،<ref>ر.ک:نجاشی، ج ۲، ص۳۹۲</ref> و [[محمد بن حسن صفار]] (متوفی ۲۹۰)، صاحب [[بصائر الدرجات]] رویگر،<ref>نجاشی، ج۲، ص۲۵۲</ref> حسین بن شاذویه (قرن چهارم)، از محدّثان قم و از استادان [[ابن قولویه|جعفر بن محمد بن قولویه]]، صحّاف بود.<ref>نجاشی، ج۱، ص۱۸۴</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در تاریخ قم<ref>تاریخ قم،ص ۲۷۹</ref> آمده که اشعریهای قم، خانهها و آبادیها و زمینهای کشاورزی فراوانی را [[وقف]] امامان معصوم(ع) میکردند و همچنین [[خمس]] اموال خود را از طریق وکلای [[ائمه اطهار|ائمه]] که بسیاری از آنها نیز قمی بودهاند، نزد امامان میفرستادند. میتوان احتمال داد که یکی از مصارف این اوقاف، تأمین هزینه طلاب و مراکز علمی بوده است.</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==عرصه سیاست==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==عرصه سیاست==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عرصه سیاست. در بررسی جامع درباره حوزه علمیه قم قدیم، نمیتوان پیوند آن را با حوزه سیاست و اجتماع در نظر نیاورد. این پیوند دو گونه تجلی داشته است: یکی دخالت علمای حوزه در امور سیاسی و تصدّی مناصب دیوانی شهر، دوم ـ که خود از عامل حضور اجتماعی و سیاسی علما ناشی میشده ـ توجه به تألیف و پژوهش نظری در باب مسائل مبتلا به عملی از منظر دینی.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عرصه سیاست. در بررسی جامع درباره حوزه علمیه قم قدیم، نمیتوان پیوند آن را با حوزه سیاست و اجتماع در نظر نیاورد. این پیوند دو گونه تجلی داشته است: یکی دخالت علمای حوزه در امور سیاسی و تصدّی مناصب دیوانی شهر، دوم ـ که خود از عامل حضور اجتماعی و سیاسی علما ناشی میشده ـ توجه به تألیف و پژوهش نظری در باب مسائل مبتلا به عملی از منظر دینی.</div></td></tr>
</table>مهدی موسویhttps://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87_%D8%B9%D9%84%D9%85%D9%8A%D9%87_%D9%82%D9%85&diff=138223&oldid=prevمهدی موسوی در ۹ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۲۳2022-03-09T07:23:49Z<p></p>
<a href="https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87_%D8%B9%D9%84%D9%85%D9%8A%D9%87_%D9%82%D9%85&diff=138223&oldid=138222">نمایش تغییرات</a>مهدی موسویhttps://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87_%D8%B9%D9%84%D9%85%D9%8A%D9%87_%D9%82%D9%85&diff=138222&oldid=prevمهدی موسوی در ۹ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۰۶:۳۷2022-03-09T06:37:29Z<p></p>
<a href="https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87_%D8%B9%D9%84%D9%85%D9%8A%D9%87_%D9%82%D9%85&diff=138222&oldid=90225">نمایش تغییرات</a>مهدی موسویhttps://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87_%D8%B9%D9%84%D9%85%D9%8A%D9%87_%D9%82%D9%85&diff=90225&oldid=prevسید مهدی خدایی: اصلاح عناوین2018-08-19T06:10:30Z<p>اصلاح عناوین</p>
<table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ۱۹ اوت ۲۰۱۸، ساعت ۰۶:۱۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >سطر ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:450px-فیضیه.jpg|left|thumb]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:450px-فیضیه.jpg|left|thumb]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''حوزه علمیه قم'''، مجموعۀ دستاندرکاران، مدارس دینی و مراجع مذهبی در شهر [[قم]] که آموزش، تربیت و پرورش طلاب علوم دینی شیعه و برخی وظایف دیگر مانند اخذ وجوهات شرعی و ساماندهی به هزینه کردن آن و نظارت بر تبلیغات و امور دینی کشور را بر عهده دارند. از هنگام پیروزی انقلاب اسلامی سال ۱۳۵۷ شمسی در ایران، حوزه علمیه قم به گونه غیر رسمی بر کار دولتهای جمهوری اسلامی نیز نظارت داشته و بسیاری از روحانیان آموزش دیده در این حوزه، مسئولیتهای اجرایی و قضایی بر عهده گرفتهاند.<del class="diffchange diffchange-inline"><br /></del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''حوزه علمیه قم'''، مجموعۀ دستاندرکاران، مدارس دینی و مراجع مذهبی در شهر [[قم]] که آموزش، تربیت و پرورش طلاب علوم دینی شیعه و برخی وظایف دیگر مانند اخذ وجوهات شرعی و ساماندهی به هزینه کردن آن و نظارت بر تبلیغات و امور دینی کشور را بر عهده دارند. از هنگام پیروزی انقلاب اسلامی سال ۱۳۵۷ شمسی در ایران، حوزه علمیه قم به گونه غیر رسمی بر کار دولتهای جمهوری اسلامی نیز نظارت داشته و بسیاری از روحانیان آموزش دیده در این حوزه، مسئولیتهای اجرایی و قضایی بر عهده گرفتهاند.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">==تاریخچه==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گسترش و افزایش مهاجرت اشعریان شیعی در [[قرن دوم]]، شهر قم را به یکی از شهرهای [[مسلمان]] نشینشیعه مذهب تبدیل کرد. در دو قرن نخست [[قمری|هجری]]، برخی از اصحاب [[امام صادق(ع)]] و [[امام رضا(ع)]] در این شهر حضور داشتند. [[خاندان برقی]]، [[خاندان حمیر|حِمْیری]]، [[ابراهیم بن هاشم قمی]]، [[ابن متیل|ابن مَتّیل]]/ مُتَّیل، [[خاندان ابن بابویه|ابن بابویه]] از خاندانهای شیعی [[قرن سوم]] در قم بودند. علاوه بر خاندانهای دانش پرور، آنچه بر رونق حوزه قم افزود، حضور پرشمار [[علویان]] و [[سادات]] در این شهر بود. قمیها با [[امامان شیعه|امامان معصوم]](ع) ارتباط نزدیک در قالب نامهنگاری داشتند.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گسترش و افزایش مهاجرت اشعریان شیعی در [[قرن دوم]]، شهر قم را به یکی از شهرهای [[مسلمان]] نشینشیعه مذهب تبدیل کرد. در دو قرن نخست [[قمری|هجری]]، برخی از اصحاب [[امام صادق(ع)]] و [[امام رضا(ع)]] در این شهر حضور داشتند. [[خاندان برقی]]، [[خاندان حمیر|حِمْیری]]، [[ابراهیم بن هاشم قمی]]، [[ابن متیل|ابن مَتّیل]]/ مُتَّیل، [[خاندان ابن بابویه|ابن بابویه]] از خاندانهای شیعی [[قرن سوم]] در قم بودند. علاوه بر خاندانهای دانش پرور، آنچه بر رونق حوزه قم افزود، حضور پرشمار [[علویان]] و [[سادات]] در این شهر بود. قمیها با [[امامان شیعه|امامان معصوم]](ع) ارتباط نزدیک در قالب نامهنگاری داشتند.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6" >سطر ۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۹:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حوزه علمیه قم قدیم که به ویژه در سدههای سوم و چهارم شکوه فراوان یافته بود، با رونق حوزههای مشابه دیگر در [[ری]] و سپس [[بغداد]] و به ویژه به علت قدرت یافتن [[سلجوقیان]] سنّی مذهب در سده پنجم، از شکوه پیشین آن کاسته شد. با حمله [[مغول|مغولان]] به [[قم]] و [[کاشان]] و خونریزی و ویرانی گسترده در این شهرها در سال ۶۲۱ حوزه قم نیز روی به زوال نهاد. حمایتهای کمابیش مداوم [[صفویان]] از علما و مذهب [[شیعه]]، که از عوامل رشد و رونق حوزههای شیعی در [[قزوین]] و [[اصفهان]] بود، شامل قم، نیز میشد. در سرتاسر دوره صفوی علمای شیعه و لو برای مدتی معین در قم اقامت و احتمالا تدریس کردهاند. در [[قرن سیزدهم]] نیز شماری از عالمان در قم به فعالیت علمی اشتغال داشتند که مهمترین و مشهورترین آنان [[میرزای قمی|شیخ ابوالقاسم قمی]] (متوفی ۱۲۳۱)، معروف به میرزای قمی، است.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حوزه علمیه قم قدیم که به ویژه در سدههای سوم و چهارم شکوه فراوان یافته بود، با رونق حوزههای مشابه دیگر در [[ری]] و سپس [[بغداد]] و به ویژه به علت قدرت یافتن [[سلجوقیان]] سنّی مذهب در سده پنجم، از شکوه پیشین آن کاسته شد. با حمله [[مغول|مغولان]] به [[قم]] و [[کاشان]] و خونریزی و ویرانی گسترده در این شهرها در سال ۶۲۱ حوزه قم نیز روی به زوال نهاد. حمایتهای کمابیش مداوم [[صفویان]] از علما و مذهب [[شیعه]]، که از عوامل رشد و رونق حوزههای شیعی در [[قزوین]] و [[اصفهان]] بود، شامل قم، نیز میشد. در سرتاسر دوره صفوی علمای شیعه و لو برای مدتی معین در قم اقامت و احتمالا تدریس کردهاند. در [[قرن سیزدهم]] نیز شماری از عالمان در قم به فعالیت علمی اشتغال داشتند که مهمترین و مشهورترین آنان [[میرزای قمی|شیخ ابوالقاسم قمی]] (متوفی ۱۲۳۱)، معروف به میرزای قمی، است.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==تاریخچه==</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قدمت بسیار زیاد حوزه علمیه قم، حاصل دیرینگی مذهب [[شیعه]] در این شهر است که با مهاجرت افراد قبیله اشعریون از [[کوفه]] به [[قم]] پیوند وثیق دارد.<ref>ر.ک:قمی، ص۲۴۰</ref> گسترش و افزایش مهاجرت اشعریان شیعی در سده دوم، شهر قم را به زودی به یکی از شهرهای [[مسلمان]] نشین شیعه مذهب تبدیل کرد. بررسی زندگی نامه محدّثان و علمای اهل تشیع که در سده دوم، یا حتی اول، در قم زندگی میکردند، نشاندهنده تکوین [[حوزه علمیه]] شیعی در این شهر از نخستین دهههای سده دوم هجری است. از فهرست ۹۱ تن از دانشمندان و محدّثان خاندان اشعری در قم در فاصله سده اول تا چهارم<ref>مهاجر، ص۱۹۲- ۱۹۵</ref> ۳۳ تن در قرن دوم میزیستهاند که این رقم خود نشان میدهد که از اواخر [[قرن اول]] و در طول قرن دوم حوزه قم کاملا فعال بوده است.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قدمت بسیار زیاد حوزه علمیه قم، حاصل دیرینگی مذهب [[شیعه]] در این شهر است که با مهاجرت افراد قبیله اشعریون از [[کوفه]] به [[قم]] پیوند وثیق دارد.<ref>ر.ک:قمی، ص۲۴۰</ref> گسترش و افزایش مهاجرت اشعریان شیعی در سده دوم، شهر قم را به زودی به یکی از شهرهای [[مسلمان]] نشین شیعه مذهب تبدیل کرد. بررسی زندگی نامه محدّثان و علمای اهل تشیع که در سده دوم، یا حتی اول، در قم زندگی میکردند، نشاندهنده تکوین [[حوزه علمیه]] شیعی در این شهر از نخستین دهههای سده دوم هجری است. از فهرست ۹۱ تن از دانشمندان و محدّثان خاندان اشعری در قم در فاصله سده اول تا چهارم<ref>مهاجر، ص۱۹۲- ۱۹۵</ref> ۳۳ تن در قرن دوم میزیستهاند که این رقم خود نشان میدهد که از اواخر [[قرن اول]] و در طول قرن دوم حوزه قم کاملا فعال بوده است.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
</table>سید مهدی خداییhttps://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87_%D8%B9%D9%84%D9%85%D9%8A%D9%87_%D9%82%D9%85&diff=49908&oldid=prevZamani: اصلاح نمایش تصویر2015-08-29T07:00:16Z<p>اصلاح نمایش تصویر</p>
<table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ۲۹ اوت ۲۰۱۵، ساعت ۰۷:۰۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >سطر ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:450px-فیضیه.jpg]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:450px-فیضیه.jpg<ins class="diffchange diffchange-inline">|left|thumb</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''حوزه علمیه قم'''، مجموعۀ دستاندرکاران، مدارس دینی و مراجع مذهبی در شهر [[قم]] که آموزش، تربیت و پرورش طلاب علوم دینی شیعه و برخی وظایف دیگر مانند اخذ وجوهات شرعی و ساماندهی به هزینه کردن آن و نظارت بر تبلیغات و امور دینی کشور را بر عهده دارند. از هنگام پیروزی انقلاب اسلامی سال ۱۳۵۷ شمسی در ایران، حوزه علمیه قم به گونه غیر رسمی بر کار دولتهای جمهوری اسلامی نیز نظارت داشته و بسیاری از روحانیان آموزش دیده در این حوزه، مسئولیتهای اجرایی و قضایی بر عهده گرفتهاند.<br /></div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''حوزه علمیه قم'''، مجموعۀ دستاندرکاران، مدارس دینی و مراجع مذهبی در شهر [[قم]] که آموزش، تربیت و پرورش طلاب علوم دینی شیعه و برخی وظایف دیگر مانند اخذ وجوهات شرعی و ساماندهی به هزینه کردن آن و نظارت بر تبلیغات و امور دینی کشور را بر عهده دارند. از هنگام پیروزی انقلاب اسلامی سال ۱۳۵۷ شمسی در ایران، حوزه علمیه قم به گونه غیر رسمی بر کار دولتهای جمهوری اسلامی نیز نظارت داشته و بسیاری از روحانیان آموزش دیده در این حوزه، مسئولیتهای اجرایی و قضایی بر عهده گرفتهاند.<br /></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گسترش و افزایش مهاجرت اشعریان شیعی در [[قرن دوم]]، شهر قم را به یکی از شهرهای [[مسلمان]] نشینشیعه مذهب تبدیل کرد. در دو قرن نخست [[قمری|هجری]]، برخی از اصحاب [[امام صادق(ع)]] و [[امام رضا(ع)]] در این شهر حضور داشتند. [[خاندان برقی]]، [[خاندان حمیر|حِمْیری]]، [[ابراهیم بن هاشم قمی]]، [[ابن متیل|ابن مَتّیل]]/ مُتَّیل، [[خاندان ابن بابویه|ابن بابویه]] از خاندانهای شیعی [[قرن سوم]] در قم بودند. علاوه بر خاندانهای دانش پرور، آنچه بر رونق حوزه قم افزود، حضور پرشمار [[علویان]] و [[سادات]] در این شهر بود. قمیها با [[امامان شیعه|امامان معصوم]](ع) ارتباط نزدیک در قالب نامهنگاری داشتند.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گسترش و افزایش مهاجرت اشعریان شیعی در [[قرن دوم]]، شهر قم را به یکی از شهرهای [[مسلمان]] نشینشیعه مذهب تبدیل کرد. در دو قرن نخست [[قمری|هجری]]، برخی از اصحاب [[امام صادق(ع)]] و [[امام رضا(ع)]] در این شهر حضور داشتند. [[خاندان برقی]]، [[خاندان حمیر|حِمْیری]]، [[ابراهیم بن هاشم قمی]]، [[ابن متیل|ابن مَتّیل]]/ مُتَّیل، [[خاندان ابن بابویه|ابن بابویه]] از خاندانهای شیعی [[قرن سوم]] در قم بودند. علاوه بر خاندانهای دانش پرور، آنچه بر رونق حوزه قم افزود، حضور پرشمار [[علویان]] و [[سادات]] در این شهر بود. قمیها با [[امامان شیعه|امامان معصوم]](ع) ارتباط نزدیک در قالب نامهنگاری داشتند.</div></td></tr>
</table>Zamanihttps://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87_%D8%B9%D9%84%D9%85%D9%8A%D9%87_%D9%82%D9%85&diff=49900&oldid=prevGoodosuser: ویرایش جزیی2015-08-29T02:08:05Z<p>ویرایش جزیی</p>
<table class="diff diff-contentalign-right" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">نسخهٔ ۲۹ اوت ۲۰۱۵، ساعت ۰۲:۰۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1" >سطر ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:فیضیه.jpg<del class="diffchange diffchange-inline">|چپ|450px</del>]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:<ins class="diffchange diffchange-inline">450px-</ins>فیضیه.jpg]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''حوزه علمیه قم'''، مجموعۀ دستاندرکاران، مدارس دینی و مراجع مذهبی در شهر [[قم]] که آموزش، تربیت و پرورش طلاب علوم دینی شیعه و برخی وظایف دیگر مانند اخذ وجوهات شرعی و ساماندهی به هزینه کردن آن و نظارت بر تبلیغات و امور دینی کشور را بر عهده دارند. از هنگام پیروزی انقلاب اسلامی سال ۱۳۵۷ شمسی در ایران، حوزه علمیه قم به گونه غیر رسمی بر کار دولتهای جمهوری اسلامی نیز نظارت داشته و بسیاری از روحانیان آموزش دیده در این حوزه، مسئولیتهای اجرایی و قضایی بر عهده گرفتهاند.<br /></div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''حوزه علمیه قم'''، مجموعۀ دستاندرکاران، مدارس دینی و مراجع مذهبی در شهر [[قم]] که آموزش، تربیت و پرورش طلاب علوم دینی شیعه و برخی وظایف دیگر مانند اخذ وجوهات شرعی و ساماندهی به هزینه کردن آن و نظارت بر تبلیغات و امور دینی کشور را بر عهده دارند. از هنگام پیروزی انقلاب اسلامی سال ۱۳۵۷ شمسی در ایران، حوزه علمیه قم به گونه غیر رسمی بر کار دولتهای جمهوری اسلامی نیز نظارت داشته و بسیاری از روحانیان آموزش دیده در این حوزه، مسئولیتهای اجرایی و قضایی بر عهده گرفتهاند.<br /></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گسترش و افزایش مهاجرت اشعریان شیعی در [[قرن دوم]]، شهر قم را به یکی از شهرهای [[مسلمان]] نشینشیعه مذهب تبدیل کرد. در دو قرن نخست [[قمری|هجری]]، برخی از اصحاب [[امام صادق(ع)]] و [[امام رضا(ع)]] در این شهر حضور داشتند. [[خاندان برقی]]، [[خاندان حمیر|حِمْیری]]، [[ابراهیم بن هاشم قمی]]، [[ابن متیل|ابن مَتّیل]]/ مُتَّیل، [[خاندان ابن بابویه|ابن بابویه]] از خاندانهای شیعی [[قرن سوم]] در قم بودند. علاوه بر خاندانهای دانش پرور، آنچه بر رونق حوزه قم افزود، حضور پرشمار [[علویان]] و [[سادات]] در این شهر بود. قمیها با [[امامان شیعه|امامان معصوم]](ع) ارتباط نزدیک در قالب نامهنگاری داشتند.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گسترش و افزایش مهاجرت اشعریان شیعی در [[قرن دوم]]، شهر قم را به یکی از شهرهای [[مسلمان]] نشینشیعه مذهب تبدیل کرد. در دو قرن نخست [[قمری|هجری]]، برخی از اصحاب [[امام صادق(ع)]] و [[امام رضا(ع)]] در این شهر حضور داشتند. [[خاندان برقی]]، [[خاندان حمیر|حِمْیری]]، [[ابراهیم بن هاشم قمی]]، [[ابن متیل|ابن مَتّیل]]/ مُتَّیل، [[خاندان ابن بابویه|ابن بابویه]] از خاندانهای شیعی [[قرن سوم]] در قم بودند. علاوه بر خاندانهای دانش پرور، آنچه بر رونق حوزه قم افزود، حضور پرشمار [[علویان]] و [[سادات]] در این شهر بود. قمیها با [[امامان شیعه|امامان معصوم]](ع) ارتباط نزدیک در قالب نامهنگاری داشتند.</div></td></tr>
</table>Goodosuserhttps://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87_%D8%B9%D9%84%D9%85%D9%8A%D9%87_%D9%82%D9%85&diff=49899&oldid=prevGoodosuser: صفحه جدید-نیازمند ویرایش2015-08-29T02:05:36Z<p>صفحه جدید-نیازمند ویرایش</p>
<a href="https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87_%D8%B9%D9%84%D9%85%D9%8A%D9%87_%D9%82%D9%85&diff=49899">نمایش تغییرات</a>Goodosuser