حواریون - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۴ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۰۴

2026-10-04T13:04:37Z

Mohammadi در ‏۳۰ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۵۵

2026-03-30T14:55:38Z

Mohammadi: /* حواریون در قرآن */

2026-03-30T14:54:38Z

‏حواریون در قرآن

Mohammadi در ‏۳۰ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۵۴

2026-03-30T14:54:19Z

Mohammadi در ‏۱۷ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۳۹

2026-01-17T07:39:54Z

Mohammadi در ‏۱۷ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۳۹

2026-01-17T07:39:01Z

Mohammadi در ‏۱۷ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۳۸

2026-01-17T07:38:11Z

Mohammadi در ‏۱۷ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۳۷

2026-01-17T07:37:22Z

Mohammadi در ‏۱۷ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۳۵

2026-01-17T07:35:42Z

Mohammadi در ‏۱۷ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۳۵

2026-01-17T07:35:07Z

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-واژه «حواریون» در [[قرآن|قرآن کریم]] در مورد یاران [[حضرت عیسی]] علیه السلام به کار رفته و درباره [[ایمان]] و یاری رساندن آنان به خدا و رسولش سخن گفته شده است. مطابق برخی [[حدیث|احادیث]]، حواریون عیسى علیه السلام دوازده تن بودند.
+واژه '''«حَواریّون»''' در [[قرآن|قرآن کریم]] در مورد یاران [[حضرت عیسی]] علیه‌السلام به کار رفته و درباره [[ایمان]] و یاری رساندن آنان به [[خدا]] و رسولش سخن گفته شده است. مطابق برخی [[حدیث|احادیث]]، حواریون عیسى علیه‌السلام دوازده تن بودند.
 ==وجه تسمیه حواریون==
-«حواریون» جمع «حواری» است و «حواری» به معنی آرد سفید سبوس گرفته است. نانى که چند بار سبوس آردش گرفته شده باشد را «حواری» گویند و به مناسبت همین معنا، یار برگزیده و خالص در محبت خویش را نیز «حوارى» گویند. و به گفته جوهری ذیل لغت «حور»، تحویر لباس به‌معنای سفید کردن آن است و به اصحاب عیسی علیه‌السلام از آنرو حواریون گفته‌اند که لباس‌شوی و سفیدکننده لباس بودند.
+«حواریون» جمع «حواری» است و «حواری» به معنی آرد سفید سبوس گرفته است. نانى که چند بار سبوس آردش گرفته شده باشد را «حواری» گویند و به مناسبت همین معنا، یار برگزیده و خالص در محبت خویش را نیز «حوارى» گویند.
-بر اساس حدیثی از [[امام رضا]] علیه السلام، حواریون را به این نام خوانده اند چرا که خود را از [[گناه]] و آلودگی پاک و خالص کرده و برای پاک کردن دیگران نیز با پند و نصیحت می‌کوشیدند؛ در حالی‌که برخی گمان می‌کنند که حواریون به دلیل آنکه شغلشان شستن لباس بوده، و چرک و آلودگی را از لباس‌ها می‌زدوده‌اند به این نام خوانده شده‌اند.<ref>شیخ صدوق، عیون اخبار الرضا علیه السلام، ج۲، ص ۷۹.</ref>
+به گفته جوهری در «[[الصحاح (کتاب)|الصحاح]]» ذیل لغت «حور»، تحویر لباس به‌معنای سفید کردن آن است و به اصحاب [[حضرت عیسی علیه السلام|عیسی]] علیه‌السلام از آنرو حواریون گفته‌اند که لباس‌شوی و سفیدکننده لباس بودند. اما بر اساس حدیثی از [[امام رضا]] علیه السلام، حواریون را به این نام خوانده اند چرا که خود را از [[گناه]] و آلودگی پاک و خالص کرده و برای پاک کردن دیگران نیز با پند و نصیحت می‌کوشیدند؛ در حالی‌که برخی گمان می‌کنند که حواریون به دلیل آنکه شغلشان شستن لباس بوده، و چرک و آلودگی را از لباس‌ها می‌زدوده‌اند به این نام خوانده شده‌اند.<ref>شیخ صدوق، عیون اخبار الرضا علیه السلام، ج۲، ص ۷۹.</ref>
-[[خلیل بن احمد فراهیدی|خلیل بن احمد]] ذیل «حور» نوشته است: پس از آن‌که اطلاق نام حواریون به یاران عیسی علیه‌السلام در میان عرب رواج یافت، تعبیر حواری برای هر یاور و ناصری به کار رفت.
+[[خلیل بن احمد فراهیدی|خلیل بن احمد]] در «[[کتاب العین (کتاب)|العین]]» ذیل «حور» نوشته است: پس از آن‌که اطلاق نام حواریون به یاران عیسی علیه‌السلام در میان عرب رواج یافت، تعبیر حواری برای هر یاور و ناصری به کار رفت.
 ==حواریون در قرآن==
 واژه «حواریون» یا «حواریین» در [[قرآن|قرآن کریم]] پنج بار ذکر شده، و آنان افرادى مؤمن و نمونه از حیث اجابت دعوت خدا و پیامبرش تصویر شده اند؛ در [[سوره آل عمران]] آمده است که وقتی [[حضرت عیسی علیه السلام|حضرت عیسی]] علیه السلام در میان [[بنی اسرائیل|بنی‌اسرائیل]] افرادی را طلبید که یاران او در راه خدا باشند، حواریون دعوت او را اجابت کردند و به پیروی از رسول خدا و [[ایمان]] به آنچه نازل کرده است، گواهی دادند؛ {{متن قرآن|«فَلَمَّا أَحَسَّ عِيسَىٰ مِنْهُمُ الْكُفْرَ قَالَ مَنْ أَنْصَارِي إِلَى اللَّهِ ۖ قَالَ الْحَوَارِيُّونَ نَحْنُ أَنْصَارُ اللَّهِ ...»}}<ref>[[آیه 52 سوره آل عمران|سوره آل عمران، آیه ۵۲.]]</ref>.
-در آیه چهاردهم [[سوره صف]] - که ناظر بر [[آیه]] فوق است - از مسلمانان خواسته شده است، همانطور که حواریون در پاسخ به دعوت عیسی، خدا را یاری دادند، آنان نیز در [[جهاد]] با کافران یاران خدا باشند؛ {{متن قرآن|«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا أَنْصَارَ اللَّهِ كَمَا قَالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ لِلْحَوَارِيِّينَ مَنْ أَنْصَارِي إِلَى اللَّهِ ۖ قَالَ الْحَوَارِيُّونَ نَحْنُ أَنْصَارُ اللَّهِ ...»}}<ref name=":۰">[[آیه 14  سوره صف| سوره صف، آیه ۱۴.]]</ref>؛ از سوره صف، به‌سبب اشتمال بر این آیه، با نام «حواریون» نیز یاد شده است.
+در آیه چهاردهم [[سوره صف]] - که ناظر بر [[آیه]] فوق است - از مسلمانان خواسته شده است، همانطور که حواریون در پاسخ به دعوت عیسی، خدا را یاری دادند، آنان نیز در [[جهاد]] با کافران یاران خدا باشند: {{متن قرآن|«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا أَنْصَارَ اللَّهِ كَمَا قَالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ لِلْحَوَارِيِّينَ مَنْ أَنْصَارِي إِلَى اللَّهِ ۖ قَالَ الْحَوَارِيُّونَ نَحْنُ أَنْصَارُ اللَّهِ ...»}}<ref name=":۰">[[آیه 14  سوره صف| سوره صف، آیه ۱۴.]]</ref>؛ از سوره صف، به‌سبب اشتمال بر این آیه، با نام «حواریون» نیز یاد شده است.
-بنا بر فرموده قرآن کریم، خدا به حواریون [[وحی]] کرد که به او و رسولش ایمان بیاورند. آنان پذیرفتند و از حضرت عیسی خواستند مائده ای آسمانی برایشان فرو فرستد تا از آن بخورند و دلهایشان آرام یابد و به صدق گفتار او پی ببرند. خدا در پی درخواست عیسی فرمود که آن را فرو خواهد فرستاد؛ {{متن قرآن|«{{آیه|5|111}} 💠<ref>[[آیه 111 سوره مائده|سوره مائده، آیه ۱۱۱.]]</ref> {{آیه|5|112}} 💠<ref>[[آیه 112 سوره مائده|همان، آیه ۱۱۲.]]</ref> {{آیه|5|113}} 💠<ref>[[آیه 113 سوره مائده|همان، آیه ۱۱۳.]]</ref> {{آیه|5|114}} 💠<ref>[[آیه 114 سوره مائده|همان، آیه ۱۱۴.]]</ref> {{آیه|5|115}}<ref>[[آیه 115 سوره مائده|همان، آیه ۱۱۵.]]</ref>»}}.
+بنا بر فرموده قرآن کریم، خدا به حواریون [[وحی]] کرد که به او و رسولش [[ایمان]] بیاورند. آنان پذیرفتند و از حضرت عیسی خواستند مائده ای آسمانی برایشان فرو فرستد تا از آن بخورند و دلهایشان آرام یابد و به صدق گفتار او پی ببرند. خدا در پی درخواست عیسی فرمود که آن را فرو خواهد فرستاد: {{متن قرآن|«{{آیه|5|111}} 💠<ref>[[آیه 111 سوره مائده|سوره مائده، آیه ۱۱۱.]]</ref> {{آیه|5|112}} 💠<ref>[[آیه 112 سوره مائده|همان، آیه ۱۱۲.]]</ref> {{آیه|5|113}} 💠<ref>[[آیه 113 سوره مائده|همان، آیه ۱۱۳.]]</ref> {{آیه|5|114}} 💠<ref>[[آیه 114 سوره مائده|همان، آیه ۱۱۴.]]</ref> {{آیه|5|115}}<ref>[[آیه 115 سوره مائده|همان، آیه ۱۱۵.]]</ref>»}}.
-البته بنابر منابع [[مسیحیت|مسیحی]]، یکی از حواریون به نام یهودا اسخریوطی به حضرت عیسی علیه السلام خیانت کرده و مکان حضور او و حواریون دیگر را برای [[یهود|یهودیان]] فاش کرد. برخی منابع اسلامی نیز به این مطلب اشاره کرده‌اند.<ref>ابن‌حبیب، المحبر، ص۴۶۵.</ref>
+البته بنابر منابع [[مسیحیت|مسیحی]]، یکی از حواریون به نام یهودا اسخریوطی به حضرت عیسی علیه السلام [[خیانت]] کرده و مکان حضور او و حواریون دیگر را برای [[یهود|یهودیان]] فاش کرد. برخی منابع اسلامی نیز به این مطلب اشاره کرده‌اند.<ref>ابن‌حبیب، المحبر، ص۴۶۵.</ref>
 ==حواریون در احادیث==
@@ سطر ۲۲: / سطر ۲۲: @@
 براساس [[حدیث|حدیثی]] از [[امام علی علیه السلام|امام علی]] علیه‌السلام ـ که در آن ایشان از وقوع حادثه [[کربلا]] خبر داده است ـ [[حضرت عیسی علیه السلام|حضرت عیسی]] و حواریون او هنگام گذشتن از سرزمین کربلا بر مصائب [[امام حسین علیه السلام|امام حسین]] علیه‌السلام گریستند.<ref>ابن بابویه، الامالی، ج۱، ص۶۹۵.</ref><span class="tooltiptext"></span>
-از برخی احادیث اخلاقی و حِکمی در منابع [[شیعه|شیعی]] برمی آید که [[ائمه اطهار|ائمه]]، به‌ویژه [[امام صادق علیه السلام|امام صادق]] علیه‌السلام، توصیه‌ها و آموزشهای عیسی علیه‌السلام به حواریون را در تعلیم و تربیت شیعیان به کار می‌گرفتند، از جمله در مسائلی چون ویژگیهای اهل علم، انتخاب همنشین، پرداخت [[صدقه]] و نهی از زنا و [[غضب]] و [[غرور|کبر]].<ref>کلینی، الکافی، ج۵، ص۵۴۲.</ref>
+از برخی احادیث [[اخلاق|اخلاقی]] و حِکمی در منابع [[شیعه|شیعی]] برمی آید که [[ائمه اطهار|ائمه]]، به‌ویژه [[امام صادق علیه السلام|امام صادق]] علیه‌السلام، توصیه‌ها و آموزشهای عیسی علیه‌السلام به حواریون را در تعلیم و تربیت شیعیان به کار می‌گرفتند، از جمله در مسائلی چون ویژگیهای اهل علم، انتخاب همنشین، پرداخت [[صدقه]] و نهی از زنا و [[غضب]] و [[غرور|کبر]].<ref>کلینی، الکافی، ج۵، ص۵۴۲.</ref>
-از [[امام صادق]] علیه السلام روایت شده که فرمود: حواریون عیسى علیه السلام پیروان او بودند و [[شیعه|شیعیان]] ما پیروان ما هستند و هنگامى که عیسى گفت: {{متن قرآن|«مَنْ أَنْصَارِي إِلَى اللَّهِ»}}<ref name=":۰" /> و حواریون آمادگى خویش اعلام داشتند و گفتند: {{متن قرآن|«نَحْنُ أَنْصَارُ اللَّهِ»}}<ref name=":۰" />، به خدا سوگند آنها وى را در جنگ با [[یهود]] یارى نکردند؛ ولى شیعیان ما از روزى که پیغمبر صلی الله علیه و آله از این جهان درگذشت ما را یارى کرده و در کنار ما با دشمنان مبارزه نمودند و در راه ما سوختند و آزار و شکنجه دیدند و آوارگى تحمل نمودند، خدا آنها را جزاى خیر دهد.<ref>مجمع البیان؛ بحارالانوار: جلد ۱۴/۱۷۲.</ref>
+از [[امام صادق]] علیه السلام روایت شده که فرمود: حواریون عیسى علیه السلام پیروان او بودند و [[شیعه|شیعیان]] ما پیروان ما هستند و هنگامى که عیسى گفت: {{متن قرآن|«مَنْ أَنْصَارِي إِلَى اللَّهِ»}}<ref name=":۰" /> و حواریون آمادگى خویش اعلام داشتند و گفتند: {{متن قرآن|«نَحْنُ أَنْصَارُ اللَّهِ»}}<ref name=":۰" />، به خدا سوگند آنها وى را در جنگ با [[یهود]] یارى نکردند؛ ولى شیعیان ما از روزى که [[پیامبر اسلام|پیامبر]] صلی الله علیه وآله از این جهان درگذشت ما را یارى کرده و در کنار ما با دشمنان مبارزه نمودند و در راه ما سوختند و آزار و شکنجه دیدند و آوارگى تحمل نمودند، خدا آنها را جزاى خیر دهد.<ref>مجمع البیان؛ بحارالانوار: جلد ۱۴/۱۷۲.</ref>
-از حضرت [[موسى بن جعفر]] علیه السلام روایت است که چون روز [[قیامت]] فرا رسد منادى ندا کند کجایند حواریون [[پیامبر اسلام|محمد بن عبدالله]] صلی الله علیه و آله که عهدش را نشکستند و به راهش ادامه دادند؟ [[سلمان]] و [[ابوذر]] و [[مقداد]] بپا خیزند. ندا شود: کجایند حواریون [[على بن ابى طالب]] علیه السلام؟ در این حال [[عمرو بن حمق|عمرو بن حمق خزاعى]] و [[محمد بن ابی بکر|محمد بن ابى بکر]] و [[میثم تمار|میثم بن یحیى تمار]] و [[اویس قرنی|اویس قرنى]] به پا خیزند. سپس ندا شود کجایند حواریون [[حسن بن على]] علیه السلام؟ پس [[ابن ابی لیلی|سفیان بن ابى لیلى]] و حذیفة بن اسید غفارى بپا خیزند. آنگاه ندا شود کجایند حواریون [[امام حسین|حسین بن على]] علیه السلام؟ پس همه [[شهدای کربلا|شهداى کربلا]] بپا خیزند. ندا شود کجایند حواریون [[امام سجاد|على بن الحسین]] علیه السلام؟ جبیر بن مطعم و یحیى بن ام طویل و [[ابو خالد کابلی|ابوخالد کابلى]] و [[سعید بن مسیب|سعید بن مسیب]] برخیزند. آنگاه ندا شود: کجایند حواریون [[امام باقر|محمد بن على]] و [[امام صادق|جعفر بن محمد]] علیهماالسلام. پس [[زرارة بن اعین|زرارة بن اعین]] و [[برید بن معاویه|برید بن معاویه عجلى]] و [[محمد بن مسلم ثقفی کوفی|محمد بن مسلم ثقفى]] و ... بپا خیزند.<ref>بحارالانوار: جلد ۸، چاپ قدیم/۶۷۲.</ref>
+از حضرت [[موسى بن جعفر]] علیه السلام روایت است که چون روز [[قیامت]] فرا رسد منادى ندا کند کجایند حواریون [[پیامبر اسلام|محمد بن عبدالله]] (ص) که عهدش را نشکستند و به راهش ادامه دادند؟ پس [[سلمان]] و [[ابوذر]] و [[مقداد]] بپا خیزند. ندا شود: کجایند حواریون [[على بن ابى طالب]] (ع)؟ در این حال [[عمرو بن حمق|عمرو بن حمق خزاعى]] و [[محمد بن ابی بکر|محمد بن ابى بکر]] و [[میثم تمار|میثم بن یحیى تمار]] و [[اویس قرنی|اویس قرنى]] به پا خیزند. سپس ندا شود کجایند حواریون [[حسن بن على]] (ع)؟ پس [[ابن ابی لیلی|سفیان بن ابى لیلى]] و حذیفة بن اسید غفارى بپا خیزند. آنگاه ندا شود کجایند حواریون [[امام حسین|حسین بن على]] (ع)؟ پس همه [[شهدای کربلا|شهداى کربلا]] بپا خیزند. ندا شود کجایند حواریون [[امام سجاد|على بن الحسین]] (ع)؟ پس [[جبیر بن مطعم]] و یحیى بن ام طویل و [[ابو خالد کابلی|ابوخالد کابلى]] و [[سعید بن مسیب|سعید بن مسیب]] برخیزند. آنگاه ندا شود: کجایند حواریون [[امام باقر|محمد بن على]] و [[امام صادق|جعفر بن محمد]] (ع)؟ پس [[زرارة بن اعین|زرارة بن اعین]] و [[برید بن معاویه|برید بن معاویه عجلى]] و [[محمد بن مسلم ثقفی کوفی|محمد بن مسلم ثقفى]] و ... بپا خیزند.<ref>بحارالانوار: جلد ۸، چاپ قدیم/۶۷۲.</ref>
 ==پانویس==
 <references />
 ==منابع==
 *[[فرهنگ معارف و معاریف (کتاب)|فرهنگ معارف و معاریف]]، سید مصطفی حسینی دشتی.
 *[[دانشنامه جهان اسلام (کتاب)|دانشنامه جهان اسلام]]، جلد ۱۴، مهرداد عباسی.

@@ سطر ۲۴: / سطر ۲۴: @@
 از برخی احادیث اخلاقی و حِکمی در منابع [[شیعه|شیعی]] برمی آید که [[ائمه اطهار|ائمه]]، به‌ویژه [[امام صادق علیه السلام|امام صادق]] علیه‌السلام، توصیه‌ها و آموزشهای عیسی علیه‌السلام به حواریون را در تعلیم و تربیت شیعیان به کار می‌گرفتند، از جمله در مسائلی چون ویژگیهای اهل علم، انتخاب همنشین، پرداخت [[صدقه]] و نهی از زنا و [[غضب]] و [[غرور|کبر]].<ref>کلینی، الکافی، ج۵، ص۵۴۲.</ref>
-از [[امام صادق]] علیه السلام روایت شده که فرمود: حواریون عیسى علیه السلام پیروان او بودند و [[شیعه|شیعیان]] ما پیروان ما هستند و هنگامى که عیسى گفت: {{متن قرآن|«من انصارى الى الله»}}<ref name=":۰" /> و حواریون آمادگى خویش اعلام داشتند و گفتند: {{متن قرآن|«نحن انصار الله»}}<ref name=":۰" />، به خدا سوگند آنها وى را در جنگ با [[یهود]] یارى نکردند؛ ولى شیعیان ما از روزى که پیغمبر صلی الله علیه و آله از این جهان درگذشت ما را یارى کرده و در کنار ما با دشمنان مبارزه نمودند و در راه ما سوختند و آزار و شکنجه دیدند و آوارگى تحمل نمودند، خدا آنها را جزاى خیر دهد.<ref>مجمع البیان؛ بحارالانوار: جلد ۱۴/۱۷۲.</ref>
+از [[امام صادق]] علیه السلام روایت شده که فرمود: حواریون عیسى علیه السلام پیروان او بودند و [[شیعه|شیعیان]] ما پیروان ما هستند و هنگامى که عیسى گفت: {{متن قرآن|«مَنْ أَنْصَارِي إِلَى اللَّهِ»}}<ref name=":۰" /> و حواریون آمادگى خویش اعلام داشتند و گفتند: {{متن قرآن|«نَحْنُ أَنْصَارُ اللَّهِ»}}<ref name=":۰" />، به خدا سوگند آنها وى را در جنگ با [[یهود]] یارى نکردند؛ ولى شیعیان ما از روزى که پیغمبر صلی الله علیه و آله از این جهان درگذشت ما را یارى کرده و در کنار ما با دشمنان مبارزه نمودند و در راه ما سوختند و آزار و شکنجه دیدند و آوارگى تحمل نمودند، خدا آنها را جزاى خیر دهد.<ref>مجمع البیان؛ بحارالانوار: جلد ۱۴/۱۷۲.</ref>
 از حضرت [[موسى بن جعفر]] علیه السلام روایت است که چون روز [[قیامت]] فرا رسد منادى ندا کند کجایند حواریون [[پیامبر اسلام|محمد بن عبدالله]] صلی الله علیه و آله که عهدش را نشکستند و به راهش ادامه دادند؟ [[سلمان]] و [[ابوذر]] و [[مقداد]] بپا خیزند. ندا شود: کجایند حواریون [[على بن ابى طالب]] علیه السلام؟ در این حال [[عمرو بن حمق|عمرو بن حمق خزاعى]] و [[محمد بن ابی بکر|محمد بن ابى بکر]] و [[میثم تمار|میثم بن یحیى تمار]] و [[اویس قرنی|اویس قرنى]] به پا خیزند. سپس ندا شود کجایند حواریون [[حسن بن على]] علیه السلام؟ پس [[ابن ابی لیلی|سفیان بن ابى لیلى]] و حذیفة بن اسید غفارى بپا خیزند. آنگاه ندا شود کجایند حواریون [[امام حسین|حسین بن على]] علیه السلام؟ پس همه [[شهدای کربلا|شهداى کربلا]] بپا خیزند. ندا شود کجایند حواریون [[امام سجاد|على بن الحسین]] علیه السلام؟ جبیر بن مطعم و یحیى بن ام طویل و [[ابو خالد کابلی|ابوخالد کابلى]] و [[سعید بن مسیب|سعید بن مسیب]] برخیزند. آنگاه ندا شود: کجایند حواریون [[امام باقر|محمد بن على]] و [[امام صادق|جعفر بن محمد]] علیهماالسلام. پس [[زرارة بن اعین|زرارة بن اعین]] و [[برید بن معاویه|برید بن معاویه عجلى]] و [[محمد بن مسلم ثقفی کوفی|محمد بن مسلم ثقفى]] و ... بپا خیزند.<ref>بحارالانوار: جلد ۸، چاپ قدیم/۶۷۲.</ref>

@@ سطر ۱۰: / سطر ۱۰: @@
 واژه «حواریون» یا «حواریین» در [[قرآن|قرآن کریم]] پنج بار ذکر شده، و آنان افرادى مؤمن و نمونه از حیث اجابت دعوت خدا و پیامبرش تصویر شده اند؛ در [[سوره آل عمران]] آمده است که وقتی [[حضرت عیسی علیه السلام|حضرت عیسی]] علیه السلام در میان [[بنی اسرائیل|بنی‌اسرائیل]] افرادی را طلبید که یاران او در راه خدا باشند، حواریون دعوت او را اجابت کردند و به پیروی از رسول خدا و [[ایمان]] به آنچه نازل کرده است، گواهی دادند؛ {{متن قرآن|«فَلَمَّا أَحَسَّ عِيسَىٰ مِنْهُمُ الْكُفْرَ قَالَ مَنْ أَنْصَارِي إِلَى اللَّهِ ۖ قَالَ الْحَوَارِيُّونَ نَحْنُ أَنْصَارُ اللَّهِ ...»}}<ref>[[آیه 52 سوره آل عمران|سوره آل عمران، آیه ۵۲.]]</ref>.
-در آیه چهاردهم [[سوره صف]] - که ناظر بر [[آیه]] فوق است - از مسلمانان خواسته شده است، همانطور که حواریون در پاسخ به دعوت عیسی، خدا را یاری دادند، آنان نیز در [[جهاد]] با کافران یاران خدا باشند؛ {{متن قرآن|«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا أَنْصَارَ اللَّهِ كَمَا قَالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ لِلْحَوَارِيِّينَ مَنْ أَنْصَارِي إِلَى اللَّهِ ۖ قَالَ الْحَوَارِيُّونَ نَحْنُ أَنْصَارُ اللَّهِ ...»}}<ref name=":۰">[[آیه 14  سوره صف| سوره صف، آیه ۱۴.]]</ref>؛از سوره صف، به‌سبب اشتمال بر این آیه، با نام «حواریون» نیز یاد شده است.
+در آیه چهاردهم [[سوره صف]] - که ناظر بر [[آیه]] فوق است - از مسلمانان خواسته شده است، همانطور که حواریون در پاسخ به دعوت عیسی، خدا را یاری دادند، آنان نیز در [[جهاد]] با کافران یاران خدا باشند؛ {{متن قرآن|«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا أَنْصَارَ اللَّهِ كَمَا قَالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ لِلْحَوَارِيِّينَ مَنْ أَنْصَارِي إِلَى اللَّهِ ۖ قَالَ الْحَوَارِيُّونَ نَحْنُ أَنْصَارُ اللَّهِ ...»}}<ref name=":۰">[[آیه 14  سوره صف| سوره صف، آیه ۱۴.]]</ref>؛ از سوره صف، به‌سبب اشتمال بر این آیه، با نام «حواریون» نیز یاد شده است.
 بنا بر فرموده قرآن کریم، خدا به حواریون [[وحی]] کرد که به او و رسولش ایمان بیاورند. آنان پذیرفتند و از حضرت عیسی خواستند مائده ای آسمانی برایشان فرو فرستد تا از آن بخورند و دلهایشان آرام یابد و به صدق گفتار او پی ببرند. خدا در پی درخواست عیسی فرمود که آن را فرو خواهد فرستاد؛ {{متن قرآن|«{{آیه|5|111}} 💠<ref>[[آیه 111 سوره مائده|سوره مائده، آیه ۱۱۱.]]</ref> {{آیه|5|112}} 💠<ref>[[آیه 112 سوره مائده|همان، آیه ۱۱۲.]]</ref> {{آیه|5|113}} 💠<ref>[[آیه 113 سوره مائده|همان، آیه ۱۱۳.]]</ref> {{آیه|5|114}} 💠<ref>[[آیه 114 سوره مائده|همان، آیه ۱۱۴.]]</ref> {{آیه|5|115}}<ref>[[آیه 115 سوره مائده|همان، آیه ۱۱۵.]]</ref>»}}.
 البته بنابر منابع [[مسیحیت|مسیحی]]، یکی از حواریون به نام یهودا اسخریوطی به حضرت عیسی علیه السلام خیانت کرده و مکان حضور او و حواریون دیگر را برای [[یهود|یهودیان]] فاش کرد. برخی منابع اسلامی نیز به این مطلب اشاره کرده‌اند.<ref>ابن‌حبیب، المحبر، ص۴۶۵.</ref>
 ==حواریون در احادیث==

@@ سطر ۸: / سطر ۸: @@
 ==حواریون در قرآن==
-واژه «حواریون» یا «حواریین» در [[قرآن|قرآن کریم]] پنج بار ذکر شده، و آنان افرادى مؤمن و نمونه از حیث اجابت دعوت خدا و پیامبرش تصویر شده اند؛ در [[سوره آل عمران]] آمده است که وقتی [[حضرت عیسی علیه السلام|حضرت عیسی]] علیه السلام در میان [[بنی اسرائیل|بنی‌اسرائیل]] افرادی را طلبید که یاران او در راه خدا باشند، حواریون دعوت او را اجابت کردند و به پیروی از رسول خدا و [[ایمان]] به آنچه نازل کرده است، گواهی دادند؛ {{متن قرآن|«فَلَمَّا أَحَسَّ عِيسَىٰ مِنْهُمُ الْكُفْرَ قَالَ مَنْ أَنْصَارِي إِلَى اللَّهِ ۖ قَالَ الْحَوَارِيُّونَ نَحْنُ أَنْصَارُ اللَّهِ...»}}<ref>[[آیه 52 سوره آل عمران|سوره آل عمران، آیه ۵۲.]]</ref>.
+واژه «حواریون» یا «حواریین» در [[قرآن|قرآن کریم]] پنج بار ذکر شده، و آنان افرادى مؤمن و نمونه از حیث اجابت دعوت خدا و پیامبرش تصویر شده اند؛ در [[سوره آل عمران]] آمده است که وقتی [[حضرت عیسی علیه السلام|حضرت عیسی]] علیه السلام در میان [[بنی اسرائیل|بنی‌اسرائیل]] افرادی را طلبید که یاران او در راه خدا باشند، حواریون دعوت او را اجابت کردند و به پیروی از رسول خدا و [[ایمان]] به آنچه نازل کرده است، گواهی دادند؛ {{متن قرآن|«فَلَمَّا أَحَسَّ عِيسَىٰ مِنْهُمُ الْكُفْرَ قَالَ مَنْ أَنْصَارِي إِلَى اللَّهِ ۖ قَالَ الْحَوَارِيُّونَ نَحْنُ أَنْصَارُ اللَّهِ ...»}}<ref>[[آیه 52 سوره آل عمران|سوره آل عمران، آیه ۵۲.]]</ref>.
-در آیه چهاردهم [[سوره صف]] - که ناظر بر [[آیه]] فوق است - از مسلمانان خواسته شده است، همانطور که حواریون در پاسخ به دعوت عیسی، خدا را یاری دادند، آنان نیز در [[جهاد]] با کافران یاران خدا باشند؛ {{متن قرآن|«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا أَنْصَارَ اللَّهِ كَمَا قَالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ لِلْحَوَارِيِّينَ مَنْ أَنْصَارِي إِلَى اللَّهِ ۖ قَالَ الْحَوَارِيُّونَ نَحْنُ أَنْصَارُ اللَّهِ...»}}<ref>[[آیه 14  سوره صف| سوره صف، آیه ۱۴.]]</ref>؛از سوره صف، به‌سبب اشتمال بر این آیه، با نام «حواریون» نیز یاد شده است.
+در آیه چهاردهم [[سوره صف]] - که ناظر بر [[آیه]] فوق است - از مسلمانان خواسته شده است، همانطور که حواریون در پاسخ به دعوت عیسی، خدا را یاری دادند، آنان نیز در [[جهاد]] با کافران یاران خدا باشند؛ {{متن قرآن|«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا أَنْصَارَ اللَّهِ كَمَا قَالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ لِلْحَوَارِيِّينَ مَنْ أَنْصَارِي إِلَى اللَّهِ ۖ قَالَ الْحَوَارِيُّونَ نَحْنُ أَنْصَارُ اللَّهِ ...»}}<ref name=":۰">[[آیه 14  سوره صف| سوره صف، آیه ۱۴.]]</ref>؛از سوره صف، به‌سبب اشتمال بر این آیه، با نام «حواریون» نیز یاد شده است.
-بنا بر فرموده قرآن کریم، خدا به حواریون [[وحی]] کرد که به او و رسولش ایمان بیاورند. آنان پذیرفتند و از حضرت عیسی خواستند مائده ای آسمانی برایشان فرو فرستد تا از آن بخورند و دلهایشان آرام یابد و به صدق گفتار او پی ببرند. خدا در پی درخواست عیسی فرمود که آن را فرو خواهد فرستاد؛ {{متن قرآن|«وَإِذْ أَوْحَيْتُ إِلَى الْحَوَارِيِّينَ أَنْ آمِنُوا بِي وَبِرَسُولِي قَالُوا آمَنَّا وَاشْهَدْ بِأَنَّنَا مُسْلِمُونَ *إِذْ قَالَ الْحَوَارِيُّونَ يَا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ هَلْ يَسْتَطِيعُ رَبُّكَ أَنْ يُنَزِّلَ عَلَيْنَا مَائِدَةً مِنَ السَّمَاءِ ۖ قَالَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ * قَالُوا نُرِيدُ أَنْ نَأْكُلَ مِنْهَا وَتَطْمَئِنَّ قُلُوبُنَا وَنَعْلَمَ أَنْ قَدْ صَدَقْتَنَا وَنَكُونَ عَلَيْهَا مِنَ الشَّاهِدِينَ * قَالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ اللَّهُمَّ رَبَّنَا أَنْزِلْ عَلَيْنَا مَائِدَةً مِنَ السَّمَاءِ تَكُونُ لَنَا عِيدًا لِأَوَّلِنَا وَآخِرِنَا وَآيَةً مِنْكَ ۖ وَارْزُقْنَا وَأَنْتَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ * قَالَ اللَّهُ إِنِّي مُنَزِّلُهَا عَلَيْكُمْ ۖ فَمَنْ يَكْفُرْ بَعْدُ مِنْكُمْ فَإِنِّي أُعَذِّبُهُ عَذَابًا لَا أُعَذِّبُهُ أَحَدًا مِنَ الْعَالَمِينَ»}}<ref>[[آیه 111 سوره مائده|سوره مائده، آیات ۱۱۱تا۱۱۵.]]</ref>.
+بنا بر فرموده قرآن کریم، خدا به حواریون [[وحی]] کرد که به او و رسولش ایمان بیاورند. آنان پذیرفتند و از حضرت عیسی خواستند مائده ای آسمانی برایشان فرو فرستد تا از آن بخورند و دلهایشان آرام یابد و به صدق گفتار او پی ببرند. خدا در پی درخواست عیسی فرمود که آن را فرو خواهد فرستاد؛ {{متن قرآن|«{{آیه|5|111}} 💠<ref>[[آیه 111 سوره مائده|سوره مائده، آیه ۱۱۱.]]</ref> {{آیه|5|112}} 💠<ref>[[آیه 112 سوره مائده|همان، آیه ۱۱۲.]]</ref> {{آیه|5|113}} 💠<ref>[[آیه 113 سوره مائده|همان، آیه ۱۱۳.]]</ref> {{آیه|5|114}} 💠<ref>[[آیه 114 سوره مائده|همان، آیه ۱۱۴.]]</ref> {{آیه|5|115}}<ref>[[آیه 115 سوره مائده|همان، آیه ۱۱۵.]]</ref>»}}.
 البته بنابر منابع [[مسیحیت|مسیحی]]، یکی از حواریون به نام یهودا اسخریوطی به حضرت عیسی علیه السلام خیانت کرده و مکان حضور او و حواریون دیگر را برای [[یهود|یهودیان]] فاش کرد. برخی منابع اسلامی نیز به این مطلب اشاره کرده‌اند.<ref>ابن‌حبیب، المحبر، ص۴۶۵.</ref>
@@ سطر ۲۳: / سطر ۲۳: @@
 از برخی احادیث اخلاقی و حِکمی در منابع [[شیعه|شیعی]] برمی آید که [[ائمه اطهار|ائمه]]، به‌ویژه [[امام صادق علیه السلام|امام صادق]] علیه‌السلام، توصیه‌ها و آموزشهای عیسی علیه‌السلام به حواریون را در تعلیم و تربیت شیعیان به کار می‌گرفتند، از جمله در مسائلی چون ویژگیهای اهل علم، انتخاب همنشین، پرداخت [[صدقه]] و نهی از زنا و [[غضب]] و [[غرور|کبر]].<ref>کلینی، الکافی، ج۵، ص۵۴۲.</ref>
-از [[امام صادق]] علیه السلام روایت شده که فرمود: حواریون عیسى علیه السلام پیروان او بودند و [[شیعه|شیعیان]] ما پیروان ما هستند و هنگامى که عیسى گفت: «من انصارى الى الله» و حواریون آمادگى خویش اعلام داشتند و گفتند: «نحن انصار الله»، به خدا سوگند آنها وى را در جنگ با [[یهود]] یارى نکردند؛ ولى شیعیان ما از روزى که پیغمبر صلی الله علیه و آله از این جهان درگذشت ما را یارى کرده و در کنار ما با دشمنان مبارزه نمودند و در راه ما سوختند و آزار و شکنجه دیدند و آوارگى تحمل نمودند، خدا آنها را جزاى خیر دهد.<ref>مجمع البیان؛ بحارالانوار: جلد ۱۴/۱۷۲.</ref>
+از [[امام صادق]] علیه السلام روایت شده که فرمود: حواریون عیسى علیه السلام پیروان او بودند و [[شیعه|شیعیان]] ما پیروان ما هستند و هنگامى که عیسى گفت: {{متن قرآن|«من انصارى الى الله»}}<ref name=":۰" /> و حواریون آمادگى خویش اعلام داشتند و گفتند: {{متن قرآن|«نحن انصار الله»}}<ref name=":۰" />، به خدا سوگند آنها وى را در جنگ با [[یهود]] یارى نکردند؛ ولى شیعیان ما از روزى که پیغمبر صلی الله علیه و آله از این جهان درگذشت ما را یارى کرده و در کنار ما با دشمنان مبارزه نمودند و در راه ما سوختند و آزار و شکنجه دیدند و آوارگى تحمل نمودند، خدا آنها را جزاى خیر دهد.<ref>مجمع البیان؛ بحارالانوار: جلد ۱۴/۱۷۲.</ref>
 از حضرت [[موسى بن جعفر]] علیه السلام روایت است که چون روز [[قیامت]] فرا رسد منادى ندا کند کجایند حواریون [[پیامبر اسلام|محمد بن عبدالله]] صلی الله علیه و آله که عهدش را نشکستند و به راهش ادامه دادند؟ [[سلمان]] و [[ابوذر]] و [[مقداد]] بپا خیزند. ندا شود: کجایند حواریون [[على بن ابى طالب]] علیه السلام؟ در این حال [[عمرو بن حمق|عمرو بن حمق خزاعى]] و [[محمد بن ابی بکر|محمد بن ابى بکر]] و [[میثم تمار|میثم بن یحیى تمار]] و [[اویس قرنی|اویس قرنى]] به پا خیزند. سپس ندا شود کجایند حواریون [[حسن بن على]] علیه السلام؟ پس [[ابن ابی لیلی|سفیان بن ابى لیلى]] و حذیفة بن اسید غفارى بپا خیزند. آنگاه ندا شود کجایند حواریون [[امام حسین|حسین بن على]] علیه السلام؟ پس همه [[شهدای کربلا|شهداى کربلا]] بپا خیزند. ندا شود کجایند حواریون [[امام سجاد|على بن الحسین]] علیه السلام؟ جبیر بن مطعم و یحیى بن ام طویل و [[ابو خالد کابلی|ابوخالد کابلى]] و [[سعید بن مسیب|سعید بن مسیب]] برخیزند. آنگاه ندا شود: کجایند حواریون [[امام باقر|محمد بن على]] و [[امام صادق|جعفر بن محمد]] علیهماالسلام. پس [[زرارة بن اعین|زرارة بن اعین]] و [[برید بن معاویه|برید بن معاویه عجلى]] و [[محمد بن مسلم ثقفی کوفی|محمد بن مسلم ثقفى]] و ... بپا خیزند.<ref>بحارالانوار: جلد ۸، چاپ قدیم/۶۷۲.</ref>

@@ سطر ۱۲: / سطر ۱۲: @@
 در آیه چهاردهم [[سوره صف]] - که ناظر بر [[آیه]] فوق است - از مسلمانان خواسته شده است، همانطور که حواریون در پاسخ به دعوت عیسی، خدا را یاری دادند، آنان نیز در [[جهاد]] با کافران یاران خدا باشند؛ {{متن قرآن|«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا أَنْصَارَ اللَّهِ كَمَا قَالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ لِلْحَوَارِيِّينَ مَنْ أَنْصَارِي إِلَى اللَّهِ ۖ قَالَ الْحَوَارِيُّونَ نَحْنُ أَنْصَارُ اللَّهِ...»}}<ref>[[آیه 14  سوره صف| سوره صف، آیه ۱۴.]]</ref>؛از سوره صف، به‌سبب اشتمال بر این آیه، با نام «حواریون» نیز یاد شده است.
-بنا بر فرموده قرآن کریم، خدا به حواریون [[وحی]] کرد که به او و رسولش ایمان بیاورند. آنان پذیرفتند و از حضرت عیسی خواستند مائده ای آسمانی برایشان فرو فرستد تا از آن بخورند و دلهایشان آرام یابد و به صدق گفتار او پی ببرند. خدا در پی درخواست عیسی فرمود که آن را فرو خواهد فرستاد؛ {{متن قرآن|«وَإِذْ أَوْحَيْتُ إِلَى الْحَوَارِيِّينَ أَنْ آمِنُوا بِي وَبِرَسُولِي قَالُوا آمَنَّا وَاشْهَدْ بِأَنَّنَا مُسْلِمُونَ *إِذْ قَالَ الْحَوَارِيُّونَ يَا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ هَلْ يَسْتَطِيعُ رَبُّكَ أَنْ يُنَزِّلَ عَلَيْنَا مَائِدَةً مِنَ السَّمَاءِ ۖ قَالَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ * قَالُوا نُرِيدُ أَنْ نَأْكُلَ مِنْهَا وَتَطْمَئِنَّ قُلُوبُنَا وَنَعْلَمَ أَنْ قَدْ صَدَقْتَنَا وَنَكُونَ عَلَيْهَا مِنَ الشَّاهِدِينَ * قَالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ اللَّهُمَّ رَبَّنَا أَنْزِلْ عَلَيْنَا مَائِدَةً مِنَ السَّمَاءِ تَكُونُ لَنَا عِيدًا لِأَوَّلِنَا وَآخِرِنَا وَآيَةً مِنْكَ ۖ وَارْزُقْنَا وَأَنْتَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ * قَالَ اللَّهُ إِنِّي مُنَزِّلُهَا عَلَيْكُمْ ۖ فَمَنْ يَكْفُرْ بَعْدُ مِنْكُمْ فَإِنِّي أُعَذِّبُهُ عَذَابًا لَا أُعَذِّبُهُ أَحَدًا مِنَ الْعَالَمِينَ»}}<ref>[[آیات سوره مائده|سوره مائده، آیات ۱۱۱تا۱۱۵.]]</ref>.
+بنا بر فرموده قرآن کریم، خدا به حواریون [[وحی]] کرد که به او و رسولش ایمان بیاورند. آنان پذیرفتند و از حضرت عیسی خواستند مائده ای آسمانی برایشان فرو فرستد تا از آن بخورند و دلهایشان آرام یابد و به صدق گفتار او پی ببرند. خدا در پی درخواست عیسی فرمود که آن را فرو خواهد فرستاد؛ {{متن قرآن|«وَإِذْ أَوْحَيْتُ إِلَى الْحَوَارِيِّينَ أَنْ آمِنُوا بِي وَبِرَسُولِي قَالُوا آمَنَّا وَاشْهَدْ بِأَنَّنَا مُسْلِمُونَ *إِذْ قَالَ الْحَوَارِيُّونَ يَا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ هَلْ يَسْتَطِيعُ رَبُّكَ أَنْ يُنَزِّلَ عَلَيْنَا مَائِدَةً مِنَ السَّمَاءِ ۖ قَالَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ * قَالُوا نُرِيدُ أَنْ نَأْكُلَ مِنْهَا وَتَطْمَئِنَّ قُلُوبُنَا وَنَعْلَمَ أَنْ قَدْ صَدَقْتَنَا وَنَكُونَ عَلَيْهَا مِنَ الشَّاهِدِينَ * قَالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ اللَّهُمَّ رَبَّنَا أَنْزِلْ عَلَيْنَا مَائِدَةً مِنَ السَّمَاءِ تَكُونُ لَنَا عِيدًا لِأَوَّلِنَا وَآخِرِنَا وَآيَةً مِنْكَ ۖ وَارْزُقْنَا وَأَنْتَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ * قَالَ اللَّهُ إِنِّي مُنَزِّلُهَا عَلَيْكُمْ ۖ فَمَنْ يَكْفُرْ بَعْدُ مِنْكُمْ فَإِنِّي أُعَذِّبُهُ عَذَابًا لَا أُعَذِّبُهُ أَحَدًا مِنَ الْعَالَمِينَ»}}<ref>[[آیه 111 سوره مائده|سوره مائده، آیات ۱۱۱تا۱۱۵.]]</ref>.
 البته بنابر منابع [[مسیحیت|مسیحی]]، یکی از حواریون به نام یهودا اسخریوطی به حضرت عیسی علیه السلام خیانت کرده و مکان حضور او و حواریون دیگر را برای [[یهود|یهودیان]] فاش کرد. برخی منابع اسلامی نیز به این مطلب اشاره کرده‌اند.<ref>ابن‌حبیب، المحبر، ص۴۶۵.</ref>