حمید (اسم الله) - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi در ‏۳۱ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۱۷

2026-03-31T08:17:05Z

Zamani: افزودن الگوی قرآن

2025-04-10T08:25:08Z

افزودن الگوی قرآن

مهدی موسوی: مهدی موسوی صفحهٔ حمید را به حمید (اسم الله) منتقل کرد

2022-03-03T09:55:49Z

مهدی موسوی صفحهٔ حمید را به حمید (اسم الله) منتقل کرد

مهدی موسوی: ویرایش

2022-03-03T09:55:01Z

ویرایش

Zamani: افزودن الگو:اسماء الله

2014-08-24T05:32:25Z

افزودن الگو:اسماء الله

مرضیه الله وکیل جزی در ‏۲۸ فوریهٔ ۲۰۱۳، ساعت ۰۵:۳۷

2013-02-28T05:37:44Z

بهرامی: صفحه‌ای جدید حاوی '{{مدخل دائرة المعارف|فرهنگ قرآن}} {{الگو:نیازمند ویرایش فنی}} حميد از حمد [ستاي...' ایجاد کرد

2013-02-19T10:04:35Z

صفحه‌ای جدید حاوی '{{مدخل دائرة المعارف|فرهنگ قرآن}} {{الگو:نیازمند ویرایش فنی}} حميد از حمد [ستاي...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل دائرة المعارف|[[فرهنگ قرآن]]}}

{{الگو:نیازمند ویرایش فنی}}

حميد از حمد [ستايش] و از اسماى حسناى الهى، به معناى حامد بُود، ستاينده خود و ستاينده مؤمنان و به معنى محمود بود، ستوده، ستودن خود مر خود را و سُتودن مؤمنان او را،<ref> رَوح الارواح فى شرح اسماء الملك الفتّاح، ص 467. </ref> به معناى كسى كه ستايش براى او ثابت شده است <ref> التحقيق، ج 1 ـ 2، ص 281، «حمد». </ref> و اطلاق آن به معناى فاعلى [حامد]و مفعولى [محمود] بر خداوند جايز است.<ref> مفردات، ص 256، «حمد». </ref>

اين اسم و صفت الهى در آيات ذيل مطرح شده است:
بقره (2) 267؛
نساء (4) 131 ؛
هود (11) 73 ؛
ابراهيم (14) 1 و 8؛
حج (22) 24 و 64 ؛
لقمان (31) 12 و 26 ؛
سبأ (34) 6 ؛
فاطر (35) 15 ؛
فصّلت (41) 42 ؛
شورى (42) 28 ؛
حديد (57) 24 ؛
ممتحنه (60) 6 ؛
تغابن (64) 6 ؛
بروج (85) 8

== پانویس ==
{{پانویس}}

== منابع ==
فرهنگ قرآن، جلد 12، صفحه 187 .

[[رده:اسماء و صفات الهی]]
[[رده:واژگان قرآنی]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 '''«حَمید»''' از ریشه «[[حمد]]» (ستایش) و از [[اسماء حسنی|اسماء حُسناى]] الهى به معناى «حامد» بُود، ستاینده خود و ستاینده مؤمنان؛ و به معنى «محمود» بُود، (ستوده) ستودن خود مر خود را و سُتودن مؤمنان او را،<ref>روح الارواح فى شرح اسماء الملک الفتّاح، ص ۴۶۷.</ref> و به معناى کسى که ستایش براى او ثابت شده است.<ref>التحقیق، ج ۱ ـ ۲، ص ۲۸۱، «حمد».</ref> و اطلاق آن به معناى فاعلى (حامد) و مفعولى (محمود) بر خداوند جایز است.<ref>مفردات، ص ۲۵۶، «حمد».</ref>
-وصف «حمید» در [[قرآن|قرآن مجید]] هفده بار وارد شده و در همه موارد، وصف [[الله|خدا]] قرار گرفته است و با صفات دیگرى مانند [[غنی (اسم الله)|غنى]]، [[مجید (اسم الله)|مجید]]، [[عزیز (اسم الله)|عزیز]]، [[حکیم (اسم الله)|حکیم]] و [[ولى (اسم الله)|ولىّ]] همراه مى باشد، چنان که مى فرماید: «غَنِىٌّ حَمیدٌ» ([[سوره بقره|بقره]]/۲۶۷)، «حَمِیدٌ مَجِیدٌ» ([[سوره هود|هود]]/۷۳)، «إِلى صِراطِ العَزِیزِ الحَمِید» ([[سوره ابراهیم|ابراهیم]]/۱)، «مِنْ حَکیم حَمید» ([[سوره فصلت|فصلت]]/۴۲) و «الولىّ الحمید» ([[سوره شوری|شورى]]/۲۸).
+وصف «حمید» در [[قرآن|قرآن مجید]] هفده بار وارد شده و در همه موارد، وصف [[الله|خدا]] قرار گرفته است و با صفات دیگرى مانند [[غنی (اسم الله)|غنى]]، [[مجید (اسم الله)|مجید]]، [[عزیز (اسم الله)|عزیز]]، [[حکیم (اسم الله)|حکیم]] و [[ولى (اسم الله)|ولىّ]] همراه مى باشد، چنان که مى فرماید: {{متن قرآن|«غَنِيٌّ حَمِيدٌ»}}<ref>[[آیه 267 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۲۶۷.]]</ref>، {{متن قرآن|«حَمِيدٌ مَجِيدٌ»}}<ref>[[آیه 73 سوره هود|سوره هود، آیه ۷۳.]]</ref>، {{متن قرآن|«إِلَىٰ صِرَاطِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ»}}<ref>[[آیه 1 سوره ابراهیم|سوره ابراهیم، آیه ۱.]]</ref>، {{متن قرآن|«مِنْ حَكِيمٍ حَمِيدٍ»}}<ref>[[آیه 42 سوره فصلت|سوره فصلت، آیه ۴۲.]]</ref> و {{متن قرآن|«الْوَلِيُّ الْحَمِيدُ»}}<ref>[[آیه 28 سوره شوری|سوره شوری، آیه ۲۸.]]</ref>.
 [[ابن فارس]] مى گوید: «حمد» یک معنى بیش ندارد و آن ستایش در مقابل نکوهش است، عرب مى گوید: «حمدتُ فلاناً أحمدُه» او را ستودم. «حمد» از نظر علما و محققان، ستایش کسى است که روى اختیار، کار نیک انجام دهد، بنابر این «حمید» به معنى «محمود» مى باشد و از نظر مفهوم نسبت به «مدح» اخص مى باشد، زیرا «مدح» ستایشى است در برابر هر فعل و یا صفت نیک، خواه اختیارى باشد یا تسخیرى، بنابر این هرگاه گوهرى به خاطر درخشندگى و زیبایى آن ستوده شود، در آن مورد لفظ مدح به کار مى برند، نه حمد؛ زیرا صفات خیره کننده آن جنبه تسخیرى دارد نه جنبه اختیارى، ولى در مورد کارهاى نیک اختیارى از واژه حمد بهره مى گیرند.
-اگر خدا را «حمید» مى خوانیم یا به معنى مستحق ستایش است؛ و یا به معنى محمود است، چنان که قبیل به معنى مقبول مى آید، زیرا خدا ستوده شده است، هم از جانب خود و هم از جانب بندگان، چنان که مى فرماید: «...وَ نَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِک...». ([[سوره بقره|بقره]]/۳۰) «ما تو را با ستایش از هر نقص پیراسته مى سازیم».<ref>جعفر سبحانی، منشور جاوید، ج ۲ ص ۲۰۴.</ref>
+اگر خدا را «حمید» مى خوانیم یا به معنى مستحق ستایش است؛ و یا به معنى محمود است، چنان که قبیل به معنى مقبول مى آید، زیرا خدا ستوده شده است، هم از جانب خود و هم از جانب بندگان، چنان که مى فرماید: «{{متن قرآن|... وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ ...}}<ref>[[آیه 30 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۳۰.]]</ref>؛ ما تو را با ستایش از هر نقص پیراسته مى سازیم».<ref>جعفر سبحانی، منشور جاوید، ج ۲ ص ۲۰۴.</ref>
 اين اسم و صفت الهى در آيات ذيل مطرح شده است:

@@ سطر ۴۸: / سطر ۴۸: @@
 * [http://tohid.ir/fa/index/book?bookID=167&page=8#id203_p203 پایگاه اطلاع رسانی آیت الله سبحانی، منشور جاوید، ج ۲].
 {{اسماء الله}}
+{{قرآن}}
 [[رده:اسماء و صفات الهی]]
 [[رده:واژگان قرآنی]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-{{مدخل دائرة المعارف|[[فرهنگ قرآن]]}}
+'''«حَمید»''' از ریشه «[[حمد]]» (ستایش) و از [[اسماء حسنی|اسماء حُسناى]] الهى به معناى «حامد» بُود، ستاینده خود و ستاینده مؤمنان؛ و به معنى «محمود» بُود، (ستوده) ستودن خود مر خود را و سُتودن مؤمنان او را،<ref>روح الارواح فى شرح اسماء الملک الفتّاح، ص ۴۶۷.</ref> و به معناى کسى که ستایش براى او ثابت شده است.<ref>التحقیق، ج ۱ ـ ۲، ص ۲۸۱، «حمد».</ref> و اطلاق آن به معناى فاعلى (حامد) و مفعولى (محمود) بر خداوند جایز است.<ref>مفردات، ص ۲۵۶، «حمد».</ref>
-حميد از حمد (ستايش) و از اسماى حسناى الهى به معناى حامد بُود، ستاينده خود و ستاينده مؤمنان و به معنى محمود بود. ستوده، ستودن خود مر خود را و سُتودن مؤمنان او را،<ref>رَوح الارواح فى شرح اسماء الملك الفتّاح، ص 467.</ref> به معناى كسى كه ستايش براى او ثابت شده است.<ref>التحقيق، ج 1 ـ 2، ص 281، «حمد».</ref>
+وصف «حمید» در [[قرآن|قرآن مجید]] هفده بار وارد شده و در همه موارد، وصف [[الله|خدا]] قرار گرفته است و با صفات دیگرى مانند [[غنی (اسم الله)|غنى]]، [[مجید (اسم الله)|مجید]]، [[عزیز (اسم الله)|عزیز]]، [[حکیم (اسم الله)|حکیم]] و [[ولى (اسم الله)|ولىّ]] همراه مى باشد، چنان که مى فرماید: «غَنِىٌّ حَمیدٌ» ([[سوره بقره|بقره]]/۲۶۷)، «حَمِیدٌ مَجِیدٌ» ([[سوره هود|هود]]/۷۳)، «إِلى صِراطِ العَزِیزِ الحَمِید» ([[سوره ابراهیم|ابراهیم]]/۱)، «مِنْ حَکیم حَمید» ([[سوره فصلت|فصلت]]/۴۲) و «الولىّ الحمید» ([[سوره شوری|شورى]]/۲۸).
-و اطلاق آن به معناى فاعلى (حامد) و مفعولى (محمود) بر خداوند جايز است.<ref>مفردات، ص 256، «حمد».</ref>
+[[ابن فارس]] مى گوید: «حمد» یک معنى بیش ندارد و آن ستایش در مقابل نکوهش است، عرب مى گوید: «حمدتُ فلاناً أحمدُه» او را ستودم. «حمد» از نظر علما و محققان، ستایش کسى است که روى اختیار، کار نیک انجام دهد، بنابر این «حمید» به معنى «محمود» مى باشد و از نظر مفهوم نسبت به «مدح» اخص مى باشد، زیرا «مدح» ستایشى است در برابر هر فعل و یا صفت نیک، خواه اختیارى باشد یا تسخیرى، بنابر این هرگاه گوهرى به خاطر درخشندگى و زیبایى آن ستوده شود، در آن مورد لفظ مدح به کار مى برند، نه حمد؛ زیرا صفات خیره کننده آن جنبه تسخیرى دارد نه جنبه اختیارى، ولى در مورد کارهاى نیک اختیارى از واژه حمد بهره مى گیرند.
 اين اسم و صفت الهى در آيات ذيل مطرح شده است:
 {| class="wikitable" style="margin: 3em auto 1em auto"
-! شماره || نام سوره || آیات
+!شماره||نام سوره||آیات
 |-
-|1||[[سوره بقره]](2)||آیه 267.
+|۱||[[سوره بقره]](۲)||آیه ۲۶۷.
 |-
-|2||[[سوره نساء]](4)||آیه 131.
+|۲||[[سوره نساء]](۴)||آیه ۱۳۱.
 |-
-|3||[[سوره هود]](11)||آیه 73.
+|۳||[[سوره هود]](۱۱)||آیه ۷۳.
 |-
-|4||[[سوره ابراهیم]](14)||آیات 1 و 8.
+|۴||[[سوره ابراهیم]](۱۴)||آیات ۱ و ۸.
 |-
-|5||[[سوره حج]](22)||آیات 24 و 64.
+|۵||[[سوره حج]](۲۲)||آیات ۲۴ و ۶۴.
 |-
-|6||[[سوره لقمان]](31)||آیات 12 و 26.
+|۶||[[سوره لقمان]](۳۱)||آیات ۱۲ و ۲۶.
 |-
-|7||[[سوره سبا]](34)||آیه 6.
+|۷||[[سوره سبا]](۳۴)||آیه ۶.
 |-
-|8||[[سوره فاطر]](35)|| آیه 15.
+|۸||[[سوره فاطر]](۳۵)||آیه ۱۵.
 |-
-|9||[[سوره فصلت]](41)|| آیه 42.
+|۹||[[سوره فصلت]](۴۱)||آیه ۴۲.
 |-
-|10||[[سوره شوری]](42)||آیه 28.
+|۱۰||[[سوره شوری]](۴۲)||آیه ۲۸.
 |-
-|11||[[سوره حدید]](57)||آیه 24.
+|۱۱||[[سوره حدید]](۵۷)||آیه ۲۴.
 |-
-|12||[[سوره ممتحنه]](60)||آیه 6.
+|۱۲||[[سوره ممتحنه]](۶۰)||آیه ۶.
 |-
-|13||[[سوره تغابن]](64)||آیه 6.
+|۱۳||[[سوره تغابن]](۶۴)||آیه ۶.
 |-
-|14||[[سوره بروج]](85)||آیه 8.
+|۱۴||[[سوره بروج]](۸۵)||آیه ۸.
 |}
 ==پانویس==
 {{پانویس}}
 ==منابع==
-فرهنگ قرآن، جلد 12، صفحه 187.
+* [[فرهنگ قرآن (کتاب)|فرهنگ قرآن]]، ج ۱۲ ص ۱۸۷.
+* [http://tohid.ir/fa/index/book?bookID=167&page=8#id203_p203 پایگاه اطلاع رسانی آیت الله سبحانی، منشور جاوید، ج ۲].
 {{اسماء الله}}
 [[رده:اسماء و صفات الهی]]
 [[رده:واژگان قرآنی]]

@@ سطر ۴۴: / سطر ۴۴: @@
 ==منابع==
 فرهنگ قرآن، جلد 12، صفحه 187.
 [[رده:اسماء و صفات الهی]]
 [[رده:واژگان قرآنی]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۳ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۵۵
(بدون تفاوت)