https://wiki.ahlolbait.com/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AD%D9%81%D8%B5%D9%87_%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1_%D8%B9%D9%85%D8%B1_%D8%A8%D9%86_%D8%AE%D8%B7%D8%A7%D8%A8 2026-11-11T14:24:02Z تاریخچهٔ ویرایش‌های این صفحه در ویکی MediaWiki 1.32.0 https://wiki.ahlolbait.com/index.php?title=%D8%AD%D9%81%D8%B5%D9%87_%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1_%D8%B9%D9%85%D8%B1_%D8%A8%D9%86_%D8%AE%D8%B7%D8%A7%D8%A8&diff=170437&oldid=prev 2026-11-11T11:31:17Z

<p>ایجاد مقالهٔ تازه: حفصه دختر عمر بن خطاب</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{شناسنامه شخصیت<br /> |نام کامل = حفصة بنت عمر بن الخطاب<br /> |تصویر =<br /> |زادروز = نامعلوم<br /> |زادگاه = [[مکه]]<br /> |وفات = ۴۱ یا ۴۵ق، [[مدینه]]<br /> |مدفن = [[مدینه]]<br /> |آثار =<br /> |عنوان توضیحات = شناخته‌شده برای<br /> |توضیحات = از همسران [[پیامبر اسلام|پیامبر (ص)]] و از بانوان صدر اسلام<br /> }}<br /> <br /> '''حفصه دختر عمر بن خطاب'''، از همسران [[پیامبر اسلام|پیامبر (ص)]] بود. او پیش از ازدواج با پیامبر (ص) همسر خنیس بن حذافه سهمی بود و پس از مرگ او، در سال سوم هجری به همسری پیامبر (ص) درآمد.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۴، ص۱۸۱۱.&lt;/ref&gt; حفصه از مهاجران بود و در منابع، به عبادت و روزه‌داری وصف شده است.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۴، ص۱۸۱۲.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == نام و نسب ==<br /> حفصه دختر [[عمر بن خطاب]] و زینب دختر مظعون بود و خواهر تنی [[عبدالله بن عمر]] شمرده می‌شد.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۴، ص۱۸۱۱.&lt;/ref&gt; او از [[مهاجران]] بود و پیش از پیامبر (ص)، همسر خنیس بن حذافه بن قیس سهمی بود.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۴، ص۱۸۱۱.&lt;/ref&gt; پس از مرگ خنیس، عمر او را به ابوبکر و سپس به عثمان پیشنهاد کرد و هر دو نپذیرفتند؛ سپس پیامبر (ص) او را خواستگاری کرد و به همسری گرفت.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۴، ص۱۸۱۱.&lt;/ref&gt; به گفتهٔ بیشتر منابع، ازدواج در سال سوم هجری بود.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۴، ص۱۸۱۱.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == طلاق و بازگشت ==<br /> بر پایهٔ گزارش ابن عبدالبر، پیامبر (ص) حفصه را یک بار طلاق داد و سپس به او رجوع کرد. علت رجوع، فرمان [[جبرئیل]] بود که به پیامبر (ص) گفت: «رَاجِعْ حَفْصَةَ، فَإِنَّهَا قَوَّامَةٌ صَوَّامَةٌ، وَ إِنَّهَا زَوْجَتُكَ فِي الْجَنَّةِ»؛ «حفصه را بازگردان، زیرا او بسیار به پا خیزنده [برای نماز] و بسیار روزه‌دار است و او همسر تو در بهشت است.»&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۴، ص۱۸۱۲.&lt;/ref&gt; در روایتی دیگر، چون خبر طلاق به عمر رسید، بر سر خود خاک ریخت و گفت: «خدا پس از این به عمر و دخترش اعتنایی نمی‌کند»؛ سپس جبرئیل فرمان بازگرداندن حفصه را آورد.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۴، ص۱۸۱۲.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == ماجرای سرّ و آیات تحریم ==<br /> قرآن در آیهٔ سوم [[سوره تحریم]] از ماجرایی یاد می‌کند که در آن پیامبر (ص) سخنی را به یکی از همسرانش در نهان گفت و او آن را به دیگری خبر داد: {{متن قرآن|«وَإِذْ أَسَرَّ النَّبِيُّ إِلَىٰ بَعْضِ أَزْوَاجِهِ حَدِيثًا فَلَمَّا نَبَّأَتْ بِهِ وَأَظْهَرَهُ اللَّهُ عَلَيْهِ عَرَّفَ بَعْضَهُ وَأَعْرَضَ عَن بَعْضٍ»}}؛ «و [یاد کن] هنگامی را که پیامبر به یکی از همسرانش سخنی را در نهان گفت؛ پس چون او آن را [به دیگری] خبر داد و خدا پیامبر را بر آن آگاه کرد، بخشی از آن را [به او] گفت و از بخشی اعراض کرد.»&lt;ref&gt;قرآن کریم، سورهٔ تحریم، آیهٔ ۳ (ترجمهٔ حسین انصاریان).&lt;/ref&gt;<br /> <br /> مفسران، دو زن مورد خطاب در آیهٔ بعد را [[عایشه]] و حفصه دانسته‌اند و آورده‌اند که آیهٔ پنجم همین سوره، آنان را به توبه و اصلاح فراخوانده است.&lt;ref&gt;طبرسی، مجمع البیان، ذیل سورهٔ تحریم، آیات ۳-۵.&lt;/ref&gt; قرآن در این آیه می‌فرماید: {{متن قرآن|«عَسَىٰ رَبُّهُ إِن طَلَّقَكُنَّ أَن يُبْدِلَهُ أَزْوَاجًا خَيْرًا مِّنكُنَّ مُسْلِمَاتٍ مُّؤْمِنَاتٍ قَانِتَاتٍ تَائِبَاتٍ عَابِدَاتٍ سَائِحَاتٍ ثَيِّبَاتٍ وَأَبْكَارًا»}}؛ «چه بسا پروردگارش اگر شما را طلاق دهد، همسرانی بهتر از شما به او بدهد: مسلمان، مؤمن، فرمانبردار، توبه‌کار، عبادت‌کننده، روزه‌دار، بیوه و باکره.»&lt;ref&gt;قرآن کریم، سورهٔ تحریم، آیهٔ ۵ (ترجمهٔ حسین انصاریان).&lt;/ref&gt; این آیات، هشداری به همسران پیامبر (ص) است، نه داوری دربارهٔ ایمان آنان.&lt;ref&gt;طبرسی، مجمع البیان، ذیل سورهٔ تحریم، آیات ۳-۵.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == روایت و وصیت ==<br /> حفصه از پیامبر (ص) روایت کرده و در منابع حدیثی از او نقل شده است.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۴، ص۱۸۱۲.&lt;/ref&gt; عمر در وصیت خود، اجرای آن را به حفصه سپرد و حفصه نیز آن را به عبدالله بن عمر واگذاشت؛ او صدقه‌ای داد و مالی را در «غابه» وقف کرد.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۴، ص۱۸۱۲.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == وفات ==<br /> دربارهٔ سال وفات حفصه اختلاف است. ابن عبدالبر می‌نویسد که او در جمادی‌الاول سال ۴۱ق درگذشت؛ برخی سال ۴۵ق و برخی ۲۷ق را گفته‌اند.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۴، ص۱۸۱۲.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> == ارزیابی ==<br /> حفصه در منابع، هم به عنوان یکی از همسران پیامبر (ص) و راوی حدیث، و هم به سبب ماجرای سرّ و آیات تحریم شناخته می‌شود.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۴، ص۱۸۱۱-۱۸۱۲؛ طبرسی، مجمع البیان، ذیل سورهٔ تحریم.&lt;/ref&gt; گزارش طلاق و بازگشت او، در منابع اهل سنت نشانهٔ جایگاه او نزد پیامبر (ص) دانسته شده است.&lt;ref&gt;ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۴، ص۱۸۱۲.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> == پانویس ==<br /> {{پانویس}}<br /> <br /> == منابع ==<br /> * قرآن کریم (ترجمهٔ حسین انصاریان).<br /> * ابن عبدالبر، یوسف بن عبدالله؛ ''الاستیعاب فی معرفة الأصحاب''، بیروت: دار الجیل، ۱۴۱۲ق؛ ج۴.<br /> * طبرسی، فضل بن حسن؛ ''مجمع البیان''، بیروت: دار المعرفة، بی‌تا؛ ذیل سورهٔ تحریم.<br /> <br /> [[رده:همسران پیامبر]]<br /> [[رده:تاریخ صدر اسلام]]<br /> [[رده:قبایل مکه]]</div>

Zadhoosh