حطمه - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi در ‏۳۱ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۳۲

2026-03-31T13:32:49Z

Mohammadi در ‏۱۷ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۱۲

2026-01-17T13:12:25Z

Zamani: افزودن الگوی قرآن

2025-03-21T11:21:20Z

افزودن الگوی قرآن

مهدی موسوی: ویرایش

2022-01-25T11:12:35Z

ویرایش

Zamani: رده:جهنم

2020-02-17T13:21:21Z

رده:جهنم

Zamani در ‏۱۷ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۳:۲۰

2020-02-17T13:20:16Z

فرزند ایران اسلامی: /* واژه «حُطَمه» در قرآن و حديث */

2015-01-24T00:38:23Z

‏واژه «حُطَمه» در قرآن و حديث

Zamani در ‏۹ سپتامبر ۲۰۱۴، ساعت ۱۰:۳۴

2014-09-09T10:34:37Z

Zamani در ‏۹ سپتامبر ۲۰۱۴، ساعت ۱۰:۲۹

2014-09-09T10:29:58Z

Zamani در ‏۹ سپتامبر ۲۰۱۴، ساعت ۱۰:۲۷

2014-09-09T10:27:50Z

@@ سطر ۹: / سطر ۹: @@
 ==حُطَمه در قرآن و حدیث==
-واژه «حطمه» دو بار در [[سوره همزة]] تکرار شده است. [[قرآن|قرآن کریم]] در توضیح این نام، اوّلاً براى تصویر مبالغه و بیان عظمت آن، «نار (آتش)» را به «اللّه» اضافه مى کند و ثانیاً از ویژگى هاى آن مى گوید که: آتشى است که نه تنها ظاهر جسم، بلکه جان و دل را هم مى سوزاند:{{متن قرآن|«وَمَا أَدْرَاكَ مَا الْحُطَمَةُ*نَارُ اللَّهِ الْمُوقَدَةُ*الَّتِي تَطَّلِعُ عَلَى الْأَفْئِدَةِ}}<ref>[[آیه 5 سوره همزه|سوره همزه،آیات ۵ تا۷.]]</ref>؛و تو چه مى دانى «حطمه» چیست؟! آتش برافروخته خداوند است که به دلها مى رسد».
+واژه «حطمه» دو بار در [[سوره همزة]] تکرار شده است. [[قرآن|قرآن کریم]] در توضیح این نام، اوّلاً براى تصویر مبالغه و بیان عظمت آن، «نار (آتش)» را به «اللّه» اضافه مى کند و ثانیاً از ویژگى هاى آن مى گوید که: آتشى است که نه تنها ظاهر جسم، بلکه جان و دل را هم مى سوزاند: «{{متن قرآن|{{آیه|104|5}} 💠<ref>[[آیه 5 سوره همزه|سوره همزه، آیه ۵.]]</ref> {{آیه|104|6}} 💠<ref>[[آیه 6 سوره همزه|همان، آیه ۶.]]</ref> {{آیه|104|7}}<ref>[[آیه 7 سوره همزه|همان، آیه ۷.]]</ref>}}؛ و تو چه مى دانى «حطمه» چیست؟! آتش برافروخته خداوند است که به دلها مى رسد».
 این بیان مؤید آن است که در کاربرد واژه «حطمه» براى [[جهنم|دوزخ]] معناى لغوى آن مورد توجه بوده؛ چرا که آتش دوزخ تا اعماق جان انسانِ تبهکار نفوذ مى کند و آن را در هم مى شکند.
-در [[حدیث|حدیثى]] از [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] صلی الله علیه وآله آمده است که آتش دوزخ علاوه بر این که دوزخیان را به شدت در هم مى شکند و خرد مى کند، خودِ پاره ها و توده هاى آتش نیز یکدیگر را در هم مى شکنند. متن حدیث چنین است:«تُعرَضُ لِلنّاسِ جَهَنَّمُ کأَنَّها سَرابٌ یحطِمُ بَعضُها بَعضا».<ref>ر.ک: ص۲۹، ح۱۳.</ref> دوزخ، چونان سرابى که شعله هاى آن بر یکدیگر فرومى کوبند، بر مردم نمایان مى شود.
+در [[حدیث|حدیثى]] از [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] صلی الله علیه وآله آمده است که آتش دوزخ علاوه بر این که دوزخیان را به شدت در هم مى شکند و خرد مى کند، خودِ پاره ها و توده هاى آتش نیز یکدیگر را در هم مى شکنند. متن حدیث چنین است: «{{متن حدیث|تُعرَضُ لِلنّاسِ جَهَنَّمُ کأَنَّها سَرابٌ یحطِمُ بَعضُها بَعضا}}<ref>ر.ک: ص ۲۹، ح ۱۳.</ref>؛ دوزخ، چونان سرابى که شعله هاى آن بر یکدیگر فرومى کوبند، بر مردم نمایان مى شود».
 [[سید رضی|سید رضى]] در توضیح این حدیث مى گوید: این گفته، مَجاز است زیرا منظور پیامبر خدا ـ که درود و سلام بر او باد ـ شدت شعله و در هم پیچیدن زبانه اش است، چنان که گویى بخشهایى از آن، بخشهاى دیگر را در هم مى کوبد یعنى خرد مى کند و مى شکند. «حَطْم» به معناى شکستن است. احتمال هم دارد که مراد این باشد که [[جهنم]] تن عذاب شوندگان را در هم مى شکند و آنها را جزئى از جهنم قرار مى دهد زیرا آنان مدام در آن ماندگارند و از آن بیرون نمى آیند.<ref>المجازات النبویة، ص۱۰۹، ح۷۰.</ref>

@@ سطر ۹: / سطر ۹: @@
 ==حُطَمه در قرآن و حدیث==
-واژه «حطمه» دو بار در [[سوره همزة]] تکرار شده است. [[قرآن|قرآن کریم]] در توضیح این نام، اوّلاً براى تصویر مبالغه و بیان عظمت آن، «نار (آتش)» را به «اللّه» اضافه مى کند و ثانیاً از ویژگى هاى آن مى گوید که: آتشى است که نه تنها ظاهر جسم، بلکه جان و دل را هم مى سوزاند: {{متن قرآن|«وَ مَآ أَدْرَاک مَا الْحُطَمَةُ × نَارُ اللَّهِ الْمُوقَدَةُ × الَّتِى تَطَّلِعُ عَلَى الْأَفْئدَةِ»}}؛<ref>سوره همزه، آیه ۵ـ۷.</ref> و تو چه مى دانى «حطمه» چیست؟! آتش برافروخته خداوند است که به دلها مى رسد.
+واژه «حطمه» دو بار در [[سوره همزة]] تکرار شده است. [[قرآن|قرآن کریم]] در توضیح این نام، اوّلاً براى تصویر مبالغه و بیان عظمت آن، «نار (آتش)» را به «اللّه» اضافه مى کند و ثانیاً از ویژگى هاى آن مى گوید که: آتشى است که نه تنها ظاهر جسم، بلکه جان و دل را هم مى سوزاند:{{متن قرآن|«وَمَا أَدْرَاكَ مَا الْحُطَمَةُ*نَارُ اللَّهِ الْمُوقَدَةُ*الَّتِي تَطَّلِعُ عَلَى الْأَفْئِدَةِ}}<ref>[[آیه 5 سوره همزه|سوره همزه،آیات ۵ تا۷.]]</ref>؛و تو چه مى دانى «حطمه» چیست؟! آتش برافروخته خداوند است که به دلها مى رسد».
 این بیان مؤید آن است که در کاربرد واژه «حطمه» براى [[جهنم|دوزخ]] معناى لغوى آن مورد توجه بوده؛ چرا که آتش دوزخ تا اعماق جان انسانِ تبهکار نفوذ مى کند و آن را در هم مى شکند.
-در [[حدیث|حدیثى]] از [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] صلی الله علیه وآله آمده است که آتش دوزخ علاوه بر این که دوزخیان را به شدت در هم مى شکند و خرد مى کند، خودِ پاره ها و توده هاى آتش نیز یکدیگر را در هم مى شکنند. متن حدیث چنین است: «تُعرَضُ لِلنّاسِ جَهَنَّمُ کأَنَّها سَرابٌ یحطِمُ بَعضُها بَعضا».<ref>ر.ک: ص۲۹، ح۱۳.</ref> دوزخ، چونان سرابى که شعله هاى آن بر یکدیگر فرومى کوبند، بر مردم نمایان مى شود.
+در [[حدیث|حدیثى]] از [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] صلی الله علیه وآله آمده است که آتش دوزخ علاوه بر این که دوزخیان را به شدت در هم مى شکند و خرد مى کند، خودِ پاره ها و توده هاى آتش نیز یکدیگر را در هم مى شکنند. متن حدیث چنین است:«تُعرَضُ لِلنّاسِ جَهَنَّمُ کأَنَّها سَرابٌ یحطِمُ بَعضُها بَعضا».<ref>ر.ک: ص۲۹، ح۱۳.</ref> دوزخ، چونان سرابى که شعله هاى آن بر یکدیگر فرومى کوبند، بر مردم نمایان مى شود.
 [[سید رضی|سید رضى]] در توضیح این حدیث مى گوید: این گفته، مَجاز است زیرا منظور پیامبر خدا ـ که درود و سلام بر او باد ـ شدت شعله و در هم پیچیدن زبانه اش است، چنان که گویى بخشهایى از آن، بخشهاى دیگر را در هم مى کوبد یعنى خرد مى کند و مى شکند. «حَطْم» به معناى شکستن است. احتمال هم دارد که مراد این باشد که [[جهنم]] تن عذاب شوندگان را در هم مى شکند و آنها را جزئى از جهنم قرار مى دهد زیرا آنان مدام در آن ماندگارند و از آن بیرون نمى آیند.<ref>المجازات النبویة، ص۱۰۹، ح۷۰.</ref>

@@ سطر ۲۱: / سطر ۲۱: @@
 ==منابع==
 *محمد محمدی ری شهری، بهشت و دوزخ از نگاه قرآن و حدیث، ج۲، ص۵۵، در دسترس در [http://lib.qhu.ac.ir/n2021-e25195-p55.html پایگاه اطلاع رسانی حدیث شیعه]، بازیابی: ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۳.
+{{قرآن}}
 [[رده: واژگان قرآنی]]
 [[رده:جهنم]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-یکی از نامهای دوزخ در قرآن «حُطَمه» است.
+'''«حُطَمه»''' یکی از نامهای [[جهنم|دوزخ]] در [[قرآن|قرآن کریم]] و به معناى «در هم شکستن» است.
-==واژه شناسى «حُطَمه»==
+==واژه‌شناسى حُطَمه==
-حطمه، صيغه مبالغه است از مادّه «حطم» به معناى در هم شكستن. از اين رو به سالهاى قحطى، «حُطْمه (بر وزن لقمه)» گفته مى شود زيرا همه چيز را در هم مى شكند. نيز به محلى از اطراف كعبه كه ميان حجرالأسود و درِ خانه واقع شده «حطيم» گفته مى شود؛ زيرا در اثر ازدحام و فشار مردم، گويا استخوان ها در هم مى شكند.
+حُطمه، صیغه مبالغه است از مادّه «حطم» به معناى در هم شکستن. از این رو به سالهاى قحطى، «حُطْمه» گفته مى شود زیرا همه چیز را در هم مى شکند. نیز به محلى از اطراف [[کعبه|کعبه]] که میان [[حجر الأسود‌‌|حجرالأسود]] و درِ خانه واقع شده «حطیم» گفته مى شود؛ زیرا در اثر ازدحام و فشار مردم، گویا استخوان ها در هم مى شکند.
-ابن فارس در اين باره آورده است: الحاء والطاء والميم أصل واحد و هو كسر الشيء. يقال: حطمت الشيء حطما: كسرته... و الحطمة: السنة الشديدة، لأنّها تحطم كلّ شىء.<ref>معجم مقاييس اللغة: ج۲، ص۷۸. (ماده «حطم»)</ref>
+[[ابن فارس]] در این باره آورده است: الحاء والطاء والمیم أصل واحد و هو کسر الشیء. یقال: حطمت الشیء حطما: کسرته... و الحطمة: السنة الشدیدة، لأنّها تحطم کلّ شىء.<ref>معجم مقاییس اللغة، ماده حطم، ج۲، ص۷۸.</ref> ح ط م، یک ریشه است و آن شکستن چیزى است. گفته مى شود: «حطمتُ الشىء حطما»، یعنى: آن را شکستم. حُطمه به معناى قحطى شدید است؛ چون همه چیز را در هم مى شکند. بنابراین نامگذارى دوزخ به «حُطمه» بدین جهت است که آتش دوزخ، همه چیز را در هم مى شکند و متلاشى مى سازد.
-ح ط م، يك ريشه است و آن شكستن چيزى است. گفته مى شود: «حطمتُ الشى ء حطما»، يعنى: آن را شكستم. حُطمه به معناى قحطى شديد است؛ چون همه چيز را در هم مى شكند. بنابراين نامگذارى دوزخ به «حُطمه» بدين جهت است كه آتش دوزخ، همه چيز را در هم مى شكند و متلاشى مى سازد.
+==حُطَمه در قرآن و حدیث==
-==واژه «حُطَمه» در قرآن و حديث==
+واژه «حطمه» دو بار در [[سوره همزة]] تکرار شده است. [[قرآن|قرآن کریم]] در توضیح این نام، اوّلاً براى تصویر مبالغه و بیان عظمت آن، «نار (آتش)» را به «اللّه» اضافه مى کند و ثانیاً از ویژگى هاى آن مى گوید که: آتشى است که نه تنها ظاهر جسم، بلکه جان و دل را هم مى سوزاند: {{متن قرآن|«وَ مَآ أَدْرَاک مَا الْحُطَمَةُ × نَارُ اللَّهِ الْمُوقَدَةُ × الَّتِى تَطَّلِعُ عَلَى الْأَفْئدَةِ»}}؛<ref>سوره همزه، آیه ۵ـ۷.</ref> و تو چه مى دانى «حطمه» چیست؟! آتش برافروخته خداوند است که به دلها مى رسد.
-واژه «حطمه» دو بار در [[سوره همزة]] تكرار شده است. قرآن در توضيح اين نام، اوّلاً براى تصوير مبالغه و بيان عظمت آن، «نار (آتش)» را به «اللّه» اضافه مى كند و ثانياً از ويژگىهاى آن مى گويد كه: آتشى است كه نه تنها ظاهر جسم بلكه جان و دل را هم مى سوزاند: {{متن قرآن|«وَ مَآ أَدْرَاكَ مَا الْحُطَمَةُ × نَارُ اللَّهِ الْمُوقَدَةُ × الَّتِى تَطَّلِعُ عَلَى الْأَفْئدَةِ»}}؛<ref>[[سوره همزه]]: آيه ۵ـ۷.</ref> و تو چه مى دانى «حطمه» چيست؟! آتش برافروخته خداوند است كه به دلها مى رسد.
+این بیان مؤید آن است که در کاربرد واژه «حطمه» براى [[جهنم|دوزخ]] معناى لغوى آن مورد توجه بوده؛ چرا که آتش دوزخ تا اعماق جان انسانِ تبهکار نفوذ مى کند و آن را در هم مى شکند.
-اين بيان مؤيّد آن است كه در كاربرد واژه «حطمه» براى دوزخ معناى لغوى آن مورد توجه بوده؛ چرا كه آتش دوزخ تا اعماق جان انسانِ تبهكار نفوذ مى كند و آن را در هم مى شكند. در حديثى آمده است كه آتش دوزخ علاوه بر اين كه دوزخيان را به شدت در هم مى شكند و خرد مى كند، خودِ پاره ها و توده هاى آتش نيز يكديگر را در هم مى شكنند.
+در [[حدیث|حدیثى]] از [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] صلی الله علیه وآله آمده است که آتش دوزخ علاوه بر این که دوزخیان را به شدت در هم مى شکند و خرد مى کند، خودِ پاره ها و توده هاى آتش نیز یکدیگر را در هم مى شکنند. متن حدیث چنین است: «تُعرَضُ لِلنّاسِ جَهَنَّمُ کأَنَّها سَرابٌ یحطِمُ بَعضُها بَعضا».<ref>ر.ک: ص۲۹، ح۱۳.</ref> دوزخ، چونان سرابى که شعله هاى آن بر یکدیگر فرومى کوبند، بر مردم نمایان مى شود.
-متن حديث چنين است: «تُعرَضُ لِلنّاسِ جَهَنَّمُ كَأَنَّها سَرابٌ يَحطِمُ بَعضُها بَعضا».<ref>ر.ك: ص۲۹، ح۱۳.</ref> دوزخ، چونان سرابى كه شعله هاى آن بر يكديگر فرومى كوبند، بر مردم نمايان مى شود.
+[[سید رضی|سید رضى]] در توضیح این حدیث مى گوید: این گفته، مَجاز است زیرا منظور پیامبر خدا ـ که درود و سلام بر او باد ـ شدت شعله و در هم پیچیدن زبانه اش است، چنان که گویى بخشهایى از آن، بخشهاى دیگر را در هم مى کوبد یعنى خرد مى کند و مى شکند. «حَطْم» به معناى شکستن است. احتمال هم دارد که مراد این باشد که [[جهنم]] تن عذاب شوندگان را در هم مى شکند و آنها را جزئى از جهنم قرار مى دهد زیرا آنان مدام در آن ماندگارند و از آن بیرون نمى آیند.<ref>المجازات النبویة، ص۱۰۹، ح۷۰.</ref>
 ==پانویس==
-<references/>
+<references />
 ==منابع==
-* محمد محمدی ری شهری، بهشت و دوزخ از نگاه قرآن و حديث، ج2، قم: دارالحدیث، چاپ اول، 1389ش، ص55، در دسترس در [http://lib.qhu.ac.ir/n2021-e25195-p55.html پایگاه اطلاع رسانی حدیث شیعه]، بازیابی: 16 اردیبهشت 1393.
+*محمد محمدی ری شهری، بهشت و دوزخ از نگاه قرآن و حدیث، ج۲، ص۵۵، در دسترس در [http://lib.qhu.ac.ir/n2021-e25195-p55.html پایگاه اطلاع رسانی حدیث شیعه]، بازیابی: ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۳.
 [[رده: واژگان قرآنی]]
 [[رده:جهنم]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۳:۲۱
سطر ۲۶:		سطر ۲۶:

	[[رده: واژگان قرآنی]]		[[رده: واژگان قرآنی]]
−	[[رده:~~نامهای دوزخ در قرآن~~]]	+	[[رده:جهنم]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۳:۲۰
سطر ۲۶:		سطر ۲۶:

	[[رده: واژگان قرآنی]]		[[رده: واژگان قرآنی]]
−	[[رده:~~جهنم~~]]	+	[[رده:نامهای دوزخ در قرآن]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ سپتامبر ۲۰۱۴، ساعت ۱۰:۳۴
سطر ۲۶:		سطر ۲۶:

	[[رده: واژگان قرآنی]]		[[رده: واژگان قرآنی]]
−	~~[[رده:معاد]]~~
	[[رده:جهنم]]		[[رده:جهنم]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ سپتامبر ۲۰۱۴، ساعت ۱۰:۲۹
سطر ۲۷:		سطر ۲۷:
	[[رده: واژگان قرآنی]]		[[رده: واژگان قرآنی]]
	[[رده:معاد]]		[[رده:معاد]]
		+	[[رده:جهنم]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ سپتامبر ۲۰۱۴، ساعت ۱۰:۲۷
سطر ۲۶:		سطر ۲۶:

	[[رده: واژگان قرآنی]]		[[رده: واژگان قرآنی]]
		+	[[رده:معاد]]