حضرت عباس علیه السلام - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi: /* حضرت عباس در کلام معصومین */

2026-06-19T14:49:32Z

‏حضرت عباس در کلام معصومین

Mohammadi: /* مقتل حضرت عباس */

2026-06-19T14:47:36Z

‏مقتل حضرت عباس

Mohammadi: /* اعلام وفاداری اهل‌بیت به امام حسین علیه السلام */

2026-06-19T14:44:04Z

‏اعلام وفاداری اهل‌بیت به امام حسین علیه السلام

Mohammadi: /* عقب انداختن جنگ به خواست امام */

2026-06-19T14:43:05Z

‏عقب انداختن جنگ به خواست امام

Mohammadi: /* حضرت عباس در زمان امیرالمؤمنین علیه السلام */

2026-06-19T14:40:19Z

‏حضرت عباس در زمان امیرالمؤمنین علیه السلام

Mohammadi در ‏۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۱۶

2025-07-02T08:16:51Z

نمایش تغییرات

Zamani در ‏۲۶ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۱۲

2023-09-26T11:12:02Z

مهدی موسوی در ‏۱۷ مارس ۲۰۲۱، ساعت ۰۷:۱۰

2021-03-17T07:10:59Z

نمایش تغییرات

مهدی موسوی: ویرایش

2020-09-07T10:37:17Z

ویرایش

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۷ سپتامبر ۲۰۲۰، ساعت ۰۸:۴۰

2020-09-07T08:40:59Z

نمایش تغییرات

@@ سطر ۱۹۵: / سطر ۱۹۵: @@
 {{متن حدیث|«وَلَدی وَ سَتَقرّ بک فی یوم القیامة»}}؛ فرزندم به زودی چشمم در قیامت به وسیله وجود تو روشن می شود.
-'''در کلام حضرت زهرا (س):'''
+'''در کلام حضرت زهرا سلام الله علیها:'''
 روایت شده که وقتی روز [[قیامت]] بر پا می شود، [[پیامبر اسلام|پیامبر]] صلوات الله علیه و علی آله به مولا علی علیه السلام می فرمایند که به [[حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها|زهرا]] بگو، برای [[شفاعت]] و نجات امت چه داری؟ مولا پیام حضرت رسول را به خانم فاطمه زهرا سلام الله علیها می رسانند و ایشان در پاسخ می فرمایند: "یا امیرالمؤمنین! کفانا لاجل هذا المقام الیدان المَقطوعتان من ابنی العباس" ای امیر المؤمنین! دو دست بریده پسرم عباس برای ما در مورد شفاعت کافی ست.<ref> معالی السبطین، جلد ۱، صفحه ۴۵۲</ref>
@@ سطر ۲۱۱: / سطر ۲۱۱: @@
 '''در کلام امام مهدی عجل الله تعالی فرجه:'''
-در [[زیارت ناحیه مقدسه|زیارت ناحیه مقدسه]] نیز از زبان [[امام مهدی]] علیه السلام به او این گونه سلام داده شده است: {{متن حدیث|«السَّلامُ عَلَی أبى الفَضلِ العَبّاسِ بنِ أمیرِالمُؤمِنینَ، المُواسى أخاهُ بِنَفسِهِ، الآخِذِ لِغَدِهِ مِن أمسِهِ، الفادى لَهُ الواقى، السّاعى إلَیهِ بِمائِهِ، المَقطوعَةِ یَداهُ، لَعَنَ اللّه قاتِلَیهِ یَزیدَ بنَ الرُّقادِ الحیتى و حَکیمَ بنَ الطُّفیلِ الطّائِىَّ»}}؛ سلام بر ابوالفضل عبّاس، فرزند امیرمؤمنان؛ از خود در گذرنده با جان برای برادر، برگیرنده از دیروزش برای فردایش (دنیا را وسیله [[آخرت]] قرار داد)، فداییِ او، نگهدارنده، کوشنده برای رساندن آب به او، وکسی که دست هایش بُریده شد! خداوند قاتلانش یزید بن رُقاد حیتی و حَکیم بن طُفَیل طایی را لعنت کند!
+در [[زیارت ناحیه مقدسه|زیارت ناحیه مقدسه]] نیز از زبان [[امام مهدی]] علیه السلام به او این گونه سلام داده شده است: «{{متن حدیث|السَّلامُ عَلَی أبى الفَضلِ العَبّاسِ بنِ أمیرِالمُؤمِنینَ، المُواسى أخاهُ بِنَفسِهِ، الآخِذِ لِغَدِهِ مِن أمسِهِ، الفادى لَهُ الواقى، السّاعى إلَیهِ بِمائِهِ، المَقطوعَةِ یَداهُ، لَعَنَ اللّه قاتِلَیهِ یَزیدَ بنَ الرُّقادِ الحیتى و حَکیمَ بنَ الطُّفیلِ الطّائِىَّ}}؛ سلام بر ابوالفضل عبّاس، فرزند امیرمؤمنان؛ از خود در گذرنده با جان برای برادر، برگیرنده از دیروزش برای فردایش (دنیا را وسیله [[آخرت]] قرار داد)، فداییِ او، نگهدارنده، کوشنده برای رساندن آب به او، وکسی که دست هایش بُریده شد! خداوند قاتلانش یزید بن رُقاد حیتی و حَکیم بن طُفَیل طایی را لعنت کند».
 ==پانویس==
 <references />

@@ سطر ۱۰۲: / سطر ۱۰۲: @@
 ===مقتل حضرت عباس===
-جناب ابوالفضل العباس وقتى برادران خود را به میدان فرستاد و به شهادت رسیدند و امام علیه السلام دیگر یار و یاورى نداشت، بخدمت برادر آمد و اجازه میدان خواست، امام علیه السلام فرمود: انت حامل لوائى (تو پرچمدار منى)، اگر کشته شوى دشمن بر من چیره مى شود. ابى الفضل عرض کرد: برادر، سینه ام تنگ شده و از زندگى سیر گشته ام. امام فرمود: حال که عزم رفتن به میدان کارزار دارى، قدرى آب براى این اطفال که از شدت عطش فریادشان بلند است بیاور.
+جناب ابوالفضل العباس وقتى برادران خود را به میدان فرستاد و به شهادت رسیدند و امام علیه السلام دیگر یار و یاورى نداشت، بخدمت برادر آمد و اجازه میدان خواست، امام علیه السلام فرمود: انت حامل لوائى (تو پرچمدار منى)، اگر کشته شوى دشمن بر من چیره مى شود. ابى الفضل عرض کرد: برادر، سینه ام تنگ شده و از زندگى سیر گشته ام. امام فرمود: '''"حال که عزم رفتن به میدان کارزار دارى، قدرى آب براى این اطفال که از شدت عطش فریادشان بلند است بیاور".'''
 سقاى کربلا مشک آب بدوش افکند و سوار بر اسب شد و در مقابل لشکر دشمن ایستاد و پس از نصیحت مردم، به [[عمر بن سعد|ابن سعد]] خطاب کرد و فرمود: پسر سعد! این حسین و پسر دختر رسول خدا است که شما همه یاران و اهل بیت او را کشتید، زنان و فرزندانشان تشنه اند، آنها را آب بدهید که دلهاى آنان از تشنگى مى سوزد و مى گوید: مرا رها سازید تا به روم یا هند بروم و عراق و حجاز را به شما واگذارم.
@@ سطر ۱۱۶: / سطر ۱۱۶: @@
 البته [[شیخ مفید]] در [[الارشاد فی معرفة حجج الله علی العباد (کتاب)|الارشاد]] نحوه [[شهادت در راه خدا|شهادت]] آن حضرت را به نحو دیگری نقل می کند:
-:در این حال لشکر بر حسین علیه السّلام حمله کرده همراهان او را از پاى درآوردند، و تشنگى بر آن حضرت سخت شد، پس آن جناب بر شتر مسناة سوار شده بسوى فرات براه افتاد و برادرش عباس نیز همراه او بود، پس سوارگان لشکر پسر سعد لعنه اللَّه سر راه بر او گرفتند و مردى از بنى دارم در میان ایشان بود پس به لشگر گفت: واى بر شما میانه او و فرات حائل شوید و نگذارید به آب دسترسى پیدا کند، حسین علیه السّلام فرمود: بار خدایا این مرد را به تشنگى دچار کن! آن مرد دارمى ناپاک خشمگین شد و تیرى بجانب آن حضرت پرتاب کرد، آن تیر در زیر چانه آن حضرت فرو رفت، حسین علیه السّلام آن تیر را بیرون کشید و دست زیر چانه گرفت، پس دو مشت آن جناب پر از خون شد، خونها را به هوا ریخت سپس فرمود: بار خدایا من بتو شکایت برم از آنچه این مردم در باره پسر دختر پیغمبرت رفتار کنند، آنگاه بجاى خویش بازگشت و تشنگى سخت بر او غلبه کرده بود، از آن سو لشکر دور عباس علیه السّلام را گرفته به او حمله ‏ور شدند و آن جناب به تنهائى با ایشان جنگ کرد تا کشته شد، رحمة اللَّه علیه، و عهده‏ دار کشتن آن جناب زید بن ورقاء حنفى و حکیم بن طفیل سنسنى بودند.<ref>ترجمه ارشاد شیخ مفید، رسولی محلاتی، ج۲، صص۱۱۳-۱۱۴.</ref>
+:در این حال لشکر بر حسین علیه السّلام حمله کرده همراهان او را از پاى درآوردند، و تشنگى بر آن حضرت سخت شد، پس آن جناب بر شتر مسناة سوار شده بسوى فرات براه افتاد و برادرش عباس نیز همراه او بود، پس سوارگان لشکر پسر سعد لعنه اللَّه سر راه بر او گرفتند و مردى از بنى دارم در میان ایشان بود پس به لشگر گفت: واى بر شما میانه او و فرات حائل شوید و نگذارید به آب دسترسى پیدا کند، حسین علیه السّلام فرمود: '''"بار خدایا این مرد را به تشنگى دچار کن!"''' آن مرد دارمى ناپاک خشمگین شد و تیرى بجانب آن حضرت پرتاب کرد، آن تیر در زیر چانه آن حضرت فرو رفت، حسین علیه السّلام آن تیر را بیرون کشید و دست زیر چانه گرفت، پس دو مشت آن جناب پر از خون شد، خونها را به هوا ریخت سپس فرمود: '''"بار خدایا من بتو شکایت برم از آنچه این مردم در باره پسر دختر پیغمبرت رفتار کنند؛"''' آنگاه بجاى خویش بازگشت و تشنگى سخت بر او غلبه کرده بود، از آن سو لشکر دور عباس علیه السّلام را گرفته به او حمله ‏ور شدند و آن جناب به تنهائى با ایشان جنگ کرد تا کشته شد، رحمة اللَّه علیه، و عهده‏ دار کشتن آن جناب زید بن ورقاء حنفى و حکیم بن طفیل سنسنى بودند.<ref>ترجمه ارشاد شیخ مفید، رسولی محلاتی، ج۲، صص۱۱۳-۱۱۴.</ref>
 ===رجزهای حضرت عباس===

@@ سطر ۹۱: / سطر ۹۱: @@
 ===اعلام وفاداری اهل‌بیت به امام حسین علیه السلام===
-پس از بازگشت [[عمر بن سعد|عمر سعد]]، امام حسین علیه السلام یارانش را گرد آورد و این نزدیک به شبانگاه بود... به یارانش مى‌گفت: ستایش مى‌کنم خداى متعال را ستایشى نیکو و بر گشایش و سختى او را سپاس مى‌گویم....، من اصحابى وفادارتر و نیک‌تر از اصحاب خویش و خاندانى بهتر و خویشاوند دوست‌تر از خاندان خویش نمى‌شناسم. خداوند به همه شما از سوى من پاداش نیک دهد! بدانید که من بر آنچه فردا میان ما و این گروه پیش مى‌آید آگاهم. من به شما اجازه دادم که با رضایت من همگى بروید. من عهد و پیمانم را از شما بر گرفتم. اینک شب همه جا را پوشانده است، آن را رهوار خویش گیرید!.
+پس از بازگشت [[عمر بن سعد|عمر سعد]]، امام حسین علیه السلام یارانش را گرد آورد و این نزدیک به شبانگاه بود... به یارانش مى‌گفت: '''"ستایش مى‌کنم خداى متعال را ستایشى نیکو و بر گشایش و سختى او را سپاس مى‌گویم....، من اصحابى وفادارتر و نیک‌تر از اصحاب خویش و خاندانى بهتر و خویشاوند دوست‌تر از خاندان خویش نمى‌شناسم. خداوند به همه شما از سوى من پاداش نیک دهد! بدانید که من بر آنچه فردا میان ما و این گروه پیش مى‌آید آگاهم. من به شما اجازه دادم که با رضایت من همگى بروید. من عهد و پیمانم را از شما بر گرفتم. اینک شب همه جا را پوشانده است، آن را رهوار خویش گیرید!".'''
 در پاسخ امام، برادران و برادرزادگان و فرزندان [[عبدالله بن جعفر طيار|عبدالله بن جعفر]] برخاستند و گفتند: چرا چنین کنیم، براى اینکه بعد از تو زنده بمانیم؟! خدا چنین روزى را هرگز نصیب ما نکند. حضرت عباس علیه السلام برخاست و آمادگى خود را براى هر فداکارى در راه امام ابراز داشت. پس از او، دیگران، همانند سخنان و یا همانند آن را بر زبان آوردند. <ref>سید مرتضى عسگرى، دو مکتب در اسلام، ج۳ [http://ketaab.iec-md.org/du-maktab/du-maktab_jeld_3_askari_05.html]
 </ref>
 ==حضرت عباس در روز عاشورا==
 حضرت عباس علیه السلام در [[روز عاشورا]] مسؤولیت مهم پرچم داری سپاه [[امام حسین علیه السلام|امام حسین]] علیه السلام و حفاظت از [[خیمه گاه کربلا|خیام]] را برعهده داشتند.

@@ سطر ۸۴: / سطر ۸۴: @@
 در [[۹ محرم|نهم محرم]] اعلان جنگ شد که حضرت عباس علیه ‌السلام، [[امام حسین علیه السلام|امام حسین]] علیه‌السلام را باخبر کرد. امام حسین علیه‌ السلام فرمود: ای عباس! جانم فدای تو باد، بر اسب خود سوار شو و از آنان بپرس که چه قصدی دارند؟ حضرت عباس علیه‌ السلام رفت و خبر آورد که اینان می ‌گویند: یا حکم امیر را بپذیرید یا آماده جنگ شوید.
-امام حسین علیه‌ السلام به حضرت عباس فرمودند: اگر می‌ توانی آنها را متقاعد کن که جنگ را تا فردا به تأخیر بیندازند و امشب را مهلت دهند تا ما با خدای خود راز و نیاز کنیم و به درگاهش [[نماز]] بگذاریم. خدای متعال می‌داند که من بخاطر او نماز و [[تلاوت قرآن]] را دوست دارم.
+امام حسین علیه‌ السلام به حضرت عباس فرمودند: '''"اگر می‌ توانی آنها را متقاعد کن که جنگ را تا فردا به تأخیر بیندازند و امشب را مهلت دهند تا ما با خدای خود راز و نیاز کنیم و به درگاهش [[نماز]] بگذاریم. خدای متعال می‌داند که من بخاطر او نماز و [[تلاوت قرآن]] را دوست دارم".'''
 حضرت عباس علیه‌ السلام نزد سپاهیان دشمن بازگشت و از آنان مهلت خواست. [[عمر بن سعد]] در موافقت با این درخواست تردید داشت، سرانجام از لشکریان خود پرسید که چه باید کرد؟ "[[عمرو بن حجاج زبیدی|عمرو بن حجاج]]" گفت: سبحان اللّه‌! اگر اهل دیلم و کفار از تو چنین تقاضایی می‌کردند سزاوار بود که با آنها موافقت کنی.

@@ سطر ۵۴: / سطر ۵۴: @@
 امیرالمؤمنین علیه السلام روزی در [[مسجد]] نشسته و با اصحاب و یاران خود گرم گفتگو بود که مردی شمشیر گرانبهایی را برای ایشان هدیه آورد.
-در همین لحظه، عباس علیه السلام که نوجوانی نورسیده بود، وارد مسجد شد. سلام کرد و در گوشه ای ایستاد و به شمشیری که در دست پدر بود، خیره ماند. امیرالمؤمنین علیه السلام متوجه شگفتی و دقت او گردید و فرمود: فرزندم! آیا دوست داری این شمشیر را به تو بدهم؟ عباس علیه السلام گفت: آری! امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: جلوتر بیا! عباس علیه السلام پیش روی پدر ایستاد و امام با دست خود، شمشیر را بر قامت بلند او حمایل نمود. سپس نگاهی طولانی به قامت او نمود و اشک در چشمانش حلقه زد. حاضران گفتند: یا امیرالمؤمنین! برای چه می گریید؟ امام پاسخ فرمود: گویا می بینم که دشمن پسرم را احاطه کرده و او با این شمشیر به راست و چپ دشمن حمله می کند تا اینکه دو دستش قطع می گردد... .<ref>مولد العباس بن علی علیه السلام، محمدعلی ناصری، قم، انتشارات شریف الرضی، ۱۳۷۲ ش، صص۶۱ و ۶۲</ref>
+در همین لحظه، عباس علیه السلام که نوجوانی نورسیده بود، وارد مسجد شد. سلام کرد و در گوشه ای ایستاد و به شمشیری که در دست پدر بود، خیره ماند. امیرالمؤمنین علیه السلام متوجه شگفتی و دقت او گردید و فرمود: '''"فرزندم! آیا دوست داری این شمشیر را به تو بدهم؟ عباس علیه السلام گفت: آری! امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: جلوتر بیا! عباس علیه السلام پیش روی پدر ایستاد و امام با دست خود، شمشیر را بر قامت بلند او حمایل نمود. سپس نگاهی طولانی به قامت او نمود و اشک در چشمانش حلقه زد. حاضران گفتند: یا امیرالمؤمنین! برای چه می گریید؟ امام پاسخ فرمود: گویا می بینم که دشمن پسرم را احاطه کرده و او با این شمشیر به راست و چپ دشمن حمله می کند تا اینکه دو دستش قطع می گردد ..."''' .<ref>مولد العباس بن علی علیه السلام، محمدعلی ناصری، قم، انتشارات شریف الرضی، ۱۳۷۲ ش، صص۶۱ و ۶۲</ref>
 حضرت عباس علیه السلام در [[جنگ صفین]] نیز حضور فعال داشت. پس از ورود سپاه هشتاد و پنج هزار نفری [[معاویه]] به صفین، وی به منظور شکست دادن امیرالمؤمنین علیه السلام عده زیادی را مأمور نگهبانی از آب راه [[فرات]] نمود و «[[ابوالأعور سُلَمى|ابوالأعور سُلمی]]» را بدان گمارد. تشنگی بیش از حد سپاه، امیرالمؤمنین علیه السلام را بر آن می دارد تا عده ای را به فرماندهی [[صعصعه بن صوحان|صعصعة بن صوحان]] و [[شبث بن ربعی]] برای آوردن آب اعزام نماید. آنان به همراه تعدادی از سپاهیان، به فرات حمله می کنند و آب می آورند.<ref>نگرشی تحلیلی به زندگانی حضرت عباس علیه السلام، ابوالفضل هادی منش، قم، مرکز پژوهشهای اسلامی صدا و سیما، ۱۳۸۱ ش.، ص۴۷</ref> در این یورش [[امام حسین علیه السلام|امام حسین]] علیه السلام و اباالفضل العباس علیه السلام نیز شرکت داشتند و [[مالک اشتر نخعی|مالک اشتر]] این گروه را هدایت می نمود.<ref> معالی السبطین، محمدمهدی حائری مازندرانی، بیروت، مؤسسة النعمان، بی تا، ج۲، ص۴۳۷؛ العباس، ص۱۵۳.</ref>

@@ سطر ۲۷: / سطر ۲۷: @@
 '''باب الحوائج:'''
-حضرت عباس (علیه السلام) در دوران زندگی [[امام حسن|امام مجتبی]] (علیه السلام) پیوسته در کنار آن حضرت به مددکاری مردم و بر آوردن نیازهایشان می پرداخت. این رویه در زمان [[امامت]] [[امام حسین علیه السلام|امام حسین]] (علیه السلام) و پیش از جریان [[تقویم: عاشورا واقعه جانگداز كربلا|عاشورا]] نیز ادامه داشت تا آن جا که هرگاه نیازمندی برای کمک خواستن نزد این دو امام همام می آمد، حضرت عباس (علیه السلام) مأمور اجرای دستور امام خویش می شد. حضرت عباس (علیه السلام) جایگاه بلندی نزد برادرش امام حسین (علیه السلام) داشت؛ نوشته اند: «همان گونه که پدرش [[امیرالمومنین|امیرالمؤمنین]] (علیه السلام) جایگاه بلندی نزد [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] (صلی الله علیه و آله) داشت و باب او بود و هرگاه مشکلی روی می داد پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) ابتدا آن را با علی (علیه السلام) در میان می گذاشت، عباس (علیه السلام) نیز چنین حالتی نسبت به امام حسین (علیه السلام) داشت. امام با پیشامد هر مشکلی آن را با برادرش در میان گذاشته و از او می خواست که آن مشکل را برطرف نماید».<ref> بطل العلقمى، ج ۳، ص ۳۵.</ref>  این مسئله سبب شد تا ایشان را باب الحوائج؛ «برآوردنده نیازها» بخوانند. <ref>  مقاتل الطالبیین، ص ۵۵ ؛ بحار الأنوار، ج ۴۵، ص ۴۰ ؛ مناقب آل ابى طالب، ج ۴، ص ۱۰۸ ؛ بطل العلقمى، ج ۳، ص ۲۰۸ ؛ کبریت الأحمر، ص ۳۸۴</ref>
+حضرت عباس (علیه السلام) در دوران زندگی [[امام حسن|امام مجتبی]] (علیه السلام) پیوسته در کنار آن حضرت به مددکاری مردم و بر آوردن نیازهایشان می پرداخت. این رویه در زمان [[امامت]] [[امام حسین علیه السلام|امام حسین]] (علیه السلام) و پیش از جریان [[عاشورا]] نیز ادامه داشت تا آن جا که هرگاه نیازمندی برای کمک خواستن نزد این دو امام همام می آمد، حضرت عباس (علیه السلام) مأمور اجرای دستور امام خویش می شد. حضرت عباس (علیه السلام) جایگاه بلندی نزد برادرش امام حسین (علیه السلام) داشت؛ نوشته اند: «همان گونه که پدرش [[امیرالمومنین|امیرالمؤمنین]] (علیه السلام) جایگاه بلندی نزد [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] (صلی الله علیه و آله) داشت و باب او بود و هرگاه مشکلی روی می داد پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) ابتدا آن را با علی (علیه السلام) در میان می گذاشت، عباس (علیه السلام) نیز چنین حالتی نسبت به امام حسین (علیه السلام) داشت. امام با پیشامد هر مشکلی آن را با برادرش در میان گذاشته و از او می خواست که آن مشکل را برطرف نماید».<ref> بطل العلقمى، ج ۳، ص ۳۵.</ref>  این مسئله سبب شد تا ایشان را باب الحوائج؛ «برآوردنده نیازها» بخوانند. <ref>  مقاتل الطالبیین، ص ۵۵ ؛ بحار الأنوار، ج ۴۵، ص ۴۰ ؛ مناقب آل ابى طالب، ج ۴، ص ۱۰۸ ؛ بطل العلقمى، ج ۳، ص ۲۰۸ ؛ کبریت الأحمر، ص ۳۸۴</ref>
 البته به نظر می رسد این لقب بعدها در نتیجه [[توسّل‌‌‌‌‌|توسل]] ها و کرامتهای آن حضرت به ایشان داده شده است.