حسن بن علی بن فضال - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

مهدی موسوی در ‏۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۰۷

2026-09-21T10:07:14Z

مهدی موسوی در ‏۲۰ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۹:۵۴

2021-12-20T09:54:03Z

مهدی موسوی: ویرایش

2021-12-16T07:57:04Z

ویرایش

نمایش تغییرات

مهدی موسوی در ‏۱۵ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۲:۲۸

2021-12-15T12:28:52Z

Zamani: Zamani صفحهٔ حسن بن علي بن فضال را به حسن بن علی بن فضال منتقل کرد

2016-09-06T07:51:37Z

Zamani صفحهٔ حسن بن علي بن فضال را به حسن بن علی بن فضال منتقل کرد

Saeed zamani در ‏۲ ژوئن ۲۰۱۳، ساعت ۱۲:۴۷

2013-06-02T12:47:44Z

Saeed zamani در ‏۲ ژوئن ۲۰۱۳، ساعت ۱۲:۴۶

2013-06-02T12:46:46Z

بهرامی: اضافه کردن رده

2012-08-14T07:55:46Z

اضافه کردن رده

شیرین سادات حسینی: صفحه‌ای جدید حاوی ' {{بخشی از یک کتاب}}
2012-07-16T13:15:41Z

صفحه‌ای جدید حاوی ' {{بخشی از یک کتاب}} <keywords content='کلید واژه: یاران امام رضا علیه السلام، حسن بن على ب...' ایجاد کرد

صفحهٔ تازه
{{بخشی از یک کتاب}}

==حسن بن على بن فضال تيملى كوفى مكنى به ابومحمد==

قاضى نورالله در (مجالس) گفته كه به خدمت حضرت امام موسى عليه السلام رسيده بود و از روايان حضرت [[امام رضا]] عليه السلام و اختصاص تمام به آن حضرت داشت و جليل‌القدر و عظيم‌المنزلة و زاهد و صاحب ورع و ثقه بود.

در روايات و در (كتاب نجاشى) از [[فضل بن شاذان]] منقول است كه گفت: در يكى از مساجد نزد بعضى از قراء درس مى‌خواندم در آن جا قومى ديدم كه با هم سخنان مى‌گفتند و يكى از آن ميان مى‌گفت كه در كوه مردى است كه او را ابن فضال مى‌گويند و او عابدترين جماعتى است كه ما ديده‌ايم و گفت كه او به صحرا بيرون مى‌آيد و به [[سجده]] فرود مى‌رود و آن‌گاه مرغان صحرا بر او جمع مى شوند و او آن چنان از خود محو شده بر زمين مى‌افتد كه از دور گمان مى شود كه جامه يا خرقه‌اى است و وحشيان صحرا نزديك به او چرا مى‌كنند و از او رميده نمى‌شوند بنابر غايت مؤانست كه ايشان را به او حاصل شده.

فضل بن شاذان گويد: پس از آن سخن گمان كردم كه مگر آن حال كسى است كه در زمان سابق بوده و بعد از استماع آن سخن به اندك زمانى ديدم كه شيخى خوش صورت نيكو شمائل كه جامه برسى و رداء برسى در بر و (كفش سبز)<ref> در رجال كشى به جاى (نعل مخضر)، (نعل مخصر) آمده كه نوعى كفش شبيه (كفش تابستانى) است و به جاى (برسى)، (نرسى) در رجال النجاشى و مجالس المؤمنين ذكر شده است. (ويراستار)</ref> در پا داشت از در، درآمد و بر پدر من كه با او نشسته بودم سلام كرد و پدر من جهت تعظيم او برخاست و او را جاى داد و گرامى داشت و چون بعد از لحظه‌اى برخاست من از پدر خود پرسيدم كه اين شيخ كيست؟

گفت: اين حسن بن على بن فضال است! گفتم: آن عابد فاضل مشهور؟! گفت: همان است، گفتم: آن نخواهد بود مى‌گويند كه او در كوه مى‌باشد، گفت اين همان است كه در كوه مى‌باشد، باز گفتم كه او نخواهد بود كه او هميشه در كوه مى‌باشد، گفت: چه كم عقل پسرى بوده‌اى نمى‌تواند بود كه او در اين ايام از آن جا آمده باشد، پس آن چه از اهل مسجد درباره حسن شنيده بودم بر پدر عرض كردم. پدرم گفت: آن چه شنيده‌اى درست است و اين حسن همان حسن است.

و حسن گاهى پيش پدر من مى‌آمد پس من نزد او رفتم و كتاب ابن بكير و غير آن از كتب [[احاديث]] از او استماع نمودم و بسيار بود كه كتاب خود را برمى‌داشت و به حجره من مى‌آمد و بر من قرائت آن مى‌نمود و در سالى كه طاهر بن الحسين الخزاعى كه از سپهسالاران مأمون بود [[حج]] گزارد و به [[كوفه]] مراجعت نمود، چون تعريف فضايل و كمالات حسن نزد او كرده بودند كسى نزد حسن فرستاد و به او پيغام نمود كه من از رسيدن به خدمت شما معذورم التماس دارم كه شما قدوم شريف به سوى من ارزانى داريد.

پس حسن از رفتن نزد طاهر امتناع نمود و هر چند اصحاب او را در ملاقات طاهر ترغيب نمودند قبول نكرد و گفت مرا با او نسبتى نيست و از آن، استغناى او دانستم كه آن آمدن به خانه من از روى ديندارى بود و مصلاى او در جامع [[كوفه]] نزد ستونى بود كه آن را (سابعه) و (اسطوانه ابراهيم عليه السلام) مى‌گويند و حسن در تمام عمر قائل به امامت عبدالله افطح بود و در مرض موت واقعه‌اى ديد و از آن عقيده برگرديد و رجوع به حق نمود رحمة الله تعالى.

وفات حسن در سال دويست و بيست چهار بوده و از جمله مصنفات او كتاب (زيارات و بشارات) است و كتاب (نوادر) و كتاب (رد بر غلات) و كتاب (الشواهد) و كتاب در (متعه) و كتاب در (ناسخ و منسوخ) و كتاب (ملاحم) و كتاب (صلاة) و كتاب (رجال)، انتهى.<ref> مجالس المؤمنين، 1/398، 399؛ رجال النجاشى، ص 34.</ref>

==پانویس ==
<references />
===منبع===

حاج شیخ عباس قمی, منتهی الآمال قسمت دوم، باب یازدهم: در تاريخ حضرت رضا عليه السلام

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-'''«حسن بن علی بن فضّال»''' (م، ۲۲۴ ق)، از راویان و [[محدث|محدثان]] بزرگ اهل [[کوفه]] و از خواص [[امام رضا علیه السلام|امام رضا]] (علیه السلام) بود که روایتهای زیادی از آن حضرت نقل کرده و صاحب تألیفات متعددی است. او در ابتدا از «[[فطحیه]]» بود و به امامت [[عبدالله افطح]] (پسر [[امام صادق علیه السلام|امام صادق]] علیه السلام) اعتقاد داشت، ولی بعد از این طریقه برگشت و به [[امامت]] حضرت [[امام موسی کاظم علیه السلام|موسی بن جعفر]] (علیه السلام) معتقد شد. وی در منابع رجالی بسیار تکریم شده و به فضل، علم، [[فقه]] و دیانت ستوده شده است.
+'''«حسن بن علی بن فضّال»''' (م، ۲۲۴ ق)، از راویان و [[محدث|محدثان]] بزرگ [[شیعه]] در [[کوفه]] و از اصحاب خاص [[امام رضا علیه السلام|امام رضا]] (علیه‌السلام) بود که روایات زیادی از آن حضرت نقل کرده و صاحب تألیفات متعددی است. او در ابتدا از «[[فطحیه]]» بود و به امامت [[عبدالله افطح]] (پسر [[امام صادق علیه السلام|امام صادق]] علیه‌السلام) اعتقاد داشت، ولی بعد از این طریقه برگشت و به [[امامت]] حضرت [[امام موسی کاظم علیه السلام|موسی بن جعفر]] (علیه‌السلام) معتقد شد. ابن فضّال در منابع [[رجال|رجالی]] بسیار تکریم شده و به فضل، علم، [[فقه]] و دیانت ستوده شده است.
 {{شناسنامه عالم
 ||نام کامل = '''حسن بن علی بن فضّال'''
@@ سطر ۱۱: / سطر ۱۱: @@
 |آثار = کتاب الصلاة، کتاب التفسیر، کتاب الابتدا و المبتدأ، کتاب الرجال، کتاب الطب، کتاب النوادر، الرد علی الغالیة،...
 }}
-==مشایخ و راویان حدیثی==
+==مشایخ و راویان==
 برخی از اساتید و [[مشایخ]] ابن فضّال عبارتند از:
 [[عبدالله بن مسکان|عبداللّٰه بن مسکان]]، عبداللّٰه بن مَیمون، [[عبدالله بن سنان|عبداللّٰه بن سنان]]، [[اسحاق بن عمار صیرفی|اسحاق بن عمّار]]، [[جمیل بن دراج]]، [[عبدالله بن بکیر شیبانی|عبداللّٰه بن بُکَیر]]، [[ابان بن عثمان|اَبان بن عثمان]]، ابراهیم بن عیسی و [[صفوان بن مهران|صفوان جمّال]].
-همچنین بیش از سی شاگرد از وی نقل روایت کرده اند، از جمله:
+همچنین بیش از سی شاگرد و راوی از وی نقل روایت کرده اند، از جمله:
-[[ابراهیم بن هاشم قمی|ابراهیم بن هاشم]]، [[علی بن مهزیار اهوازی]]، [[فضل بن شاذان]]، سهل بن زیاد، [[احمد بن محمد بن خالد برقى|احمد بن خالد برقی]]، [[احمد بن محمد بن عیسی اشعری|احمد بن محمد بن عیسی]]، [[حسن بن علی وشاء|حسن بن علی وشّاء]] و محمد بن حسین بن ابی خطّاب.
+[[ابراهیم بن هاشم قمی|ابراهیم بن هاشم]]، [[علی بن مهزیار اهوازی]]، [[فضل بن شاذان]]، [[سهل بن زیاد]]، [[احمد بن محمد بن خالد برقى|احمد بن خالد برقی]]، [[احمد بن محمد بن عیسی اشعری|احمد بن محمد بن عیسی]]، [[حسن بن علی وشاء|حسن بن علی وشّاء]] و محمد بن حسین بن ابی خطّاب.
 ==آثار و تألیفات==
@@ سطر ۲۷: / سطر ۲۷: @@
 #کتاب التفسیر
 #کتاب الابتدا و المبتدأ
-#کتاب الرجال؛ برخی مباحث رجالی ابن فضّال به [[رجال کشی (کتاب)|رجال کشّی]] انتقال یافته است.
+#کتاب الرجال؛ برخی مباحث [[رجال|رجالی]] ابن فضّال به [[رجال کشی (کتاب)|رجال کشّی]] انتقال یافته است.
 #کتاب الطب
 #کتاب النوادر
@@ سطر ۳۶: / سطر ۳۶: @@
 #الناسخ و المنسوخ.<ref> رجال النجاشى، ص ۳۴؛ مجالس المؤمنین، ۱/۳۹۸، ۳۹۹.</ref>
-==مقام حسن بن فضال==
+==جایگاه علمی و اخلاقی==
 علمای [[علم رجال|رجال]]، حسن بن فضال را از بزرگان [[حدیث]] [[کوفه]] دانسته و به فضل، علم، [[فقه]]، دیانت و وثاقت توصیف کرده اند.<ref>رجال النجاشی: ج۱ ص۱۲۷-۱۳۲ ش۷۱، الفهرست، طوسی: ص۹۸ ش۱۶۴.</ref> برخی از نویسندگان رجالی، او را از [[اصحاب اجماع]] بر شمرده‌اند.<ref>طوسی، اختیار معرفه الرجال، ج۲، ص۸۳۲-۸۳۱.</ref>
-[[شیخ طوسی]] درباره وی می‌گوید: «حسن بن فضال از [[امام رضا علیه السلام|امام رضا]] (ع) نقل کرده و از نزدیکان ایشان محسوب می شد و مردی جلیل القدر، عظیم المنزله و در حدیث و روایاتش ثقه بوده است.»<ref>طوسی، الفهرست، ۱۴۱۷ق، ص۹۸.</ref>
+[[شیخ طوسی]] درباره وی می‌گوید: «حسن بن فضال از [[امام رضا علیه السلام|امام رضا]] (ع) نقل کرده و از نزدیکان ایشان محسوب می شد و مردی جلیل القدر، عظیم المنزله و در روایاتش ثقه بوده است.»<ref>طوسی، الفهرست، ۱۴۱۷ق، ص۹۸.</ref>
-[[سید محسن امین]] درباره وی گفته است: «هر چند تاریخ رجوع وی از [[فطحیه]] مورد اختلاف است ولی این از اعتبار روایات وی نمی‌کاهد و مجالی برای توقف در عمل به روایات وی نیست، چه آن روایاتی که در زمان فطحی بودن نقل کرده چه بعد از آن، به ویژه آن که [[امام حسن عسکری علیه السلام|امام حسن عسکری]] (ع) امر به اعتماد بر روایات بنی فضال کرده است.»<ref>امین، اعیان الشیعه، ۱۴۰۶ق، ج۵، ص۲۰۸.</ref> امام عسکری(ع) درباره کتاب های بنی فضّال فرمود: «به روایات آنان، عمل کنید، ولی آرای آنان را کنار بگذارید».<ref>الغیبة، طوسی: ص۳۸۹-۳۹۰.</ref>
+[[سید محسن امین]] درباره وی گفته است: «هر چند تاریخ رجوع وی از [[فطحیه]] مورد اختلاف است، ولی این از اعتبار روایات وی نمی‌کاهد و مجالی برای توقف در عمل به روایات وی نیست، چه آن روایاتی که در زمان فطحی بودن نقل کرده چه بعد از آن؛ به ویژه آن که [[امام حسن عسکری علیه السلام|امام حسن عسکری]] (ع) امر به اعتماد بر روایات بنی فضال کرده است.»<ref>امین، اعیان الشیعه، ۱۴۰۶ق، ج۵، ص۲۰۸.</ref> امام عسکری(ع) درباره کتاب های بنی فضّال فرمود: «به روایات آنان، عمل کنید، ولی آرای آنان را کنار بگذارید».<ref>الغیبة، طوسی: ص۳۸۹-۳۹۰.</ref>
-[[قاضی نورالله شوشتری|قاضى نورالله شوشتری]] در «[[مجالس المؤمنین (کتاب)|مجالس]]» گفته که ابن فضال به خدمت [[امام موسی کاظم علیه السلام|امام کاظم]] علیه السلام رسیده بود و از روایان [[امام رضا]] علیه السلام و اختصاص تمام به آن حضرت داشت و جلیل‌القدر و عظیم‌المنزلة و زاهد و صاحب [[ورع]] و ثقه بود.
+[[قاضی نورالله شوشتری|قاضى نورالله شوشتری]] در «[[مجالس المؤمنین (کتاب)|مجالس المؤمنین]]» گفته که ابن فضال به خدمت [[امام موسی کاظم علیه السلام|امام کاظم]] علیه السلام رسیده بود و از روایان [[امام رضا]] علیه السلام و اختصاص تمام به آن حضرت داشت و جلیل‌القدر و عظیم‌المنزلة و [[زهد|زاهد]] و صاحب [[ورع]] و ثقه بود.
-[[ابوعمرو کشی|کشّی]] با نقل روایتی تاریخی از [[فضل بن شاذان]] درباره میزان [[زهد]] و [[تقوا|تقوای]] حسن بن فضال، وی را از راویان مورد اعتماد برمی‌شمارد.<ref>طوسی، اختیار معرفة الرجال، ج۲، ص ۸۰۲-۸۰۱.</ref> وی می گوید: از فضل بن شاذان منقول است که گفت: در یکى از [[مسجد|مساجد]] نزد بعضى از قراء درس مى‌خواندم در آن جا قومى دیدم که با هم سخنان مى‌گفتند و یکى از آن میان مى‌گفت که در کوه مردى است که او را ابن فضال مى‌گویند و او عابدترین جماعتى است که ما دیده‌ایم و گفت که او به صحرا بیرون مى‌آید و به [[سجده]] فرود مى‌رود و آن‌گاه مرغان صحرا بر او جمع مى شوند و او آن چنان از خود محو شده بر زمین مى‌افتد که از دور گمان مى شود که جامه یا خرقه‌اى است و وحشیان صحرا نزدیک به او چرا مى‌کنند و از او رمیده نمى‌شوند، بنابر غایت مؤانست که ایشان را به او حاصل شده.
+[[ابوعمرو کشی|ابوعمرو کشّی]] با نقل روایتی تاریخی از [[فضل بن شاذان]] درباره میزان [[زهد]] و [[تقوا|تقوای]] حسن بن فضال، وی را از راویان مورد اعتماد برمی‌شمارد.<ref>طوسی، اختیار معرفة الرجال، ج۲، ص ۸۰۲-۸۰۱.</ref> وی می گوید: از فضل بن شاذان منقول است که گفت: در یکى از [[مسجد|مساجد]] نزد بعضى از قراء درس مى‌خواندم. در آن جا قومى دیدم که با هم سخنان مى‌گفتند و یکى از آن میان مى‌گفت که در کوه مردى است که او را ابن فضال مى‌گویند و او عابدترین جماعتى است که ما دیده‌ایم و گفت که او به صحرا بیرون مى‌آید و به [[سجده]] فرود مى‌رود و آن‌گاه مرغان صحرا بر او جمع مى شوند و او آن چنان از خود محو شده بر زمین مى‌افتد که از دور گمان مى شود که جامه یا خرقه‌اى است و وحشیان صحرا نزدیک به او چرا مى‌کنند و از او رمیده نمى‌شوند، بنابر غایت مؤانست که ایشان را به او حاصل شده.
-فضل بن شاذان گوید: پس از آن سخن گمان کردم که مگر آن حال کسى است که در زمان سابق بوده و بعد از استماع آن سخن به اندک زمانى دیدم که شیخى خوش صورت نیکو شمائل ... از در، درآمد و بر پدر من که با او نشسته بودم سلام کرد و پدر من جهت تعظیم او برخاست و او را جاى داد و گرامى داشت و چون بعد از لحظه‌اى برخاست من از پدر خود پرسیدم که این شیخ کیست؟ گفت: این حسن بن على بن فضال است! گفتم: آن عابد فاضل مشهور؟! گفت: همان است، گفتم: آن نخواهد بود مى‌گویند که او در کوه مى‌باشد، گفت این همان است که در کوه مى‌باشد...، پس آن چه از اهل مسجد درباره حسن شنیده بودم بر پدر عرض کردم. پدرم گفت: آن چه شنیده‌اى درست است و این حسن همان حسن است.
+فضل بن شاذان گوید: پس از آن سخن گمان کردم که مگر آن حال کسى است که در زمان سابق بوده و بعد از استماع آن سخن به اندک زمانى دیدم که شیخى خوش صورت نیکو شمائل ... از در، درآمد و بر پدر من که با او نشسته بودم سلام کرد و پدر من جهت تعظیم او برخاست و او را جاى داد و گرامى داشت و چون بعد از لحظه‌اى برخاست من از پدر خود پرسیدم که این شیخ کیست؟ گفت: این حسن بن على بن فضال است! گفتم: آن عابد فاضل مشهور؟! گفت: همان است، گفتم: آن نخواهد بود، مى‌گویند که او در کوه مى‌باشد، گفت این همان است که در کوه مى‌باشد...، پس آن چه از اهل مسجد درباره حسن شنیده بودم بر پدر عرض کردم. پدرم گفت: آن چه شنیده‌اى درست است و این حسن همان حسن است.
-و حسن گاهى پیش پدر من مى‌آمد پس من نزد او رفتم و کتاب ابن بکیر و غیر آن از کتب [[احادیث]] از او استماع نمودم و بسیار بود که کتاب خود را برمى‌داشت و به حجره من مى‌آمد و بر من [[قرائت (علم الحدیث)|قرائت]] آن مى‌نمود و در سالى که طاهر بن الحسین الخزاعى که از سپهسالاران [[مأمون]] بود [[حج]] گزارد و به [[کوفه]] مراجعت نمود، چون تعریف فضایل و کمالات حسن نزد او کرده بودند کسى نزد حسن فرستاد و به او پیغام نمود که من از رسیدن به خدمت شما معذورم التماس دارم که شما قدوم شریف به سوى من ارزانى دارید. پس حسن از رفتن نزد طاهر امتناع نمود و هر چند اصحاب او را در ملاقات طاهر ترغیب نمودند قبول نکرد و گفت مرا با او نسبتى نیست و از آن استغناى او دانستم که آن آمدن به خانه من از روى دیندارى بود و مصلاى او در جامع [[کوفه]] نزد ستونى بود که آن را سابعه و اسطوانه [[حضرت ابراهیم علیه السلام|ابراهیم]] (علیه السلام) مى‌گویند و حسن در تمام عمر قائل به [[امامت]] [[عبدالله افطح]] بود و در مرض موت واقعه‌اى دید و از آن عقیده برگردید و رجوع به حق نمود (رحمة الله تعالى). او در سال ۲۲۴ قمری درگذشت.
+و حسن فضال گاهى پیش پدر من مى‌آمد پس من نزد او رفتم و کتاب ابن بُکیر و غیر آن از کتب [[احادیث]] از او استماع نمودم و بسیار بود که کتاب خود را برمى‌داشت و به حجره من مى‌آمد و بر من [[قرائت (علم الحدیث)|قرائت]] آن مى‌نمود و در سالى که [[طاهر بن حسین|طاهر بن الحسین الخزاعى]] -که از سپهسالاران [[مأمون]] بود- [[حج]] گزارد و به [[کوفه]] مراجعت نمود، چون تعریف فضایل و کمالات حسن نزد او کرده بودند کسى نزد حسن فرستاد و به او پیغام نمود که من از رسیدن به خدمت شما معذورم، التماس دارم که شما قدوم شریف به سوى من ارزانى دارید. پس حسن از رفتن نزد طاهر امتناع نمود و هر چند اصحاب او را در ملاقات طاهر ترغیب نمودند قبول نکرد و گفت مرا با او نسبتى نیست و از آن استغناى او دانستم که آن آمدن به خانه من (فضل بن شاذان) از روى دیندارى بود و مصلاى او در جامع [[کوفه]] نزد ستونى بود که آن را سابعه و اسطوانه [[حضرت ابراهیم علیه السلام|ابراهیم]] (علیه السلام) مى‌گویند و حسن در تمام عمر قائل به [[امامت]] [[عبدالله افطح]] (پسر [[امام صادق علیه السلام|امام صادق]] علیه‌السلام) بود و در مرض موت واقعه‌اى دید و از آن عقیده برگردید و رجوع به حق نمود (رحمه الله تعالى). او در سال ۲۲۴ قمری درگذشت.<ref>همان.</ref>
-== پانویس ==
+==پانویس==
 <references />
 ==منابع==
-*شیخ عباس قمی، [[منتهى الآمال (کتاب)|منتهی الآمال]]، باب یازدهم: در تاریخ حضرت رضا علیه السلام.
+*[[منتهى الآمال (کتاب)|منتهی الآمال]]، شیخ عباس قمی، باب یازدهم: در تاریخ حضرت رضا علیه‌السلام.
-*محمد محمدی ری شهری، شناخت‌نامه حدیث، ج۳ ص۸۴-۸۵.
+*شناخت‌نامه حدیث، محمد محمدی ری‌شهری، ج۳ ص۸۴-۸۵.
-*[http://www.alaam.tahoor.com/page.php?id=17548 حسن بن علی بن فضال، اعلام طهور]، بازیابی: ۱۲ خرداد ۱۳۹۲.
+*[http://www.alaam.tahoor.com/page.php?id=17548 "حسن بن علی بن فضال"، اعلام طهور]، بازیابی: ۱۲ خرداد ۱۳۹۲.
 [[رده:اصحاب امام رضا علیه السلام]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-«حسن بن علی بن فضّال» (م، ۲۲۴ ق)، از راویان و [[محدث|محدثان]] بزرگ اهل [[کوفه]] و از خواص [[امام رضا علیه السلام|امام رضا]] (علیه السلام) بود که روایتهای زیادی از آن حضرت نقل کرده و صاحب تألیفات متعددی است. او در ابتدا از «[[فطحیه]]» بود و به امامت [[عبدالله افطح]] (پسر [[امام صادق علیه السلام|امام صادق]] علیه السلام) اعتقاد داشت، ولی بعد از این طریقه برگشت و به [[امامت]] حضرت [[امام موسی کاظم علیه السلام|موسی بن جعفر]] (علیه السلام) معتقد شد. وی در منابع رجالی بسیار تکریم شده و به فضل، علم، [[فقه]] و دیانت ستوده شده است.
+'''«حسن بن علی بن فضّال»''' (م، ۲۲۴ ق)، از راویان و [[محدث|محدثان]] بزرگ اهل [[کوفه]] و از خواص [[امام رضا علیه السلام|امام رضا]] (علیه السلام) بود که روایتهای زیادی از آن حضرت نقل کرده و صاحب تألیفات متعددی است. او در ابتدا از «[[فطحیه]]» بود و به امامت [[عبدالله افطح]] (پسر [[امام صادق علیه السلام|امام صادق]] علیه السلام) اعتقاد داشت، ولی بعد از این طریقه برگشت و به [[امامت]] حضرت [[امام موسی کاظم علیه السلام|موسی بن جعفر]] (علیه السلام) معتقد شد. وی در منابع رجالی بسیار تکریم شده و به فضل، علم، [[فقه]] و دیانت ستوده شده است.
+{{شناسنامه عالم
 ==مشایخ و راویان حدیثی==
 برخی از اساتید و [[مشایخ]] ابن فضّال عبارتند از:
@@ سطر ۳۵: / سطر ۴۵: @@
 [[قاضی نورالله شوشتری|قاضى نورالله شوشتری]] در «[[مجالس المؤمنین (کتاب)|مجالس]]» گفته که ابن فضال به خدمت [[امام موسی کاظم علیه السلام|امام کاظم]] علیه السلام رسیده بود و از روایان [[امام رضا]] علیه السلام و اختصاص تمام به آن حضرت داشت و جلیل‌القدر و عظیم‌المنزلة و زاهد و صاحب [[ورع]] و ثقه بود.
-[[ابوعمرو کشی|کشّی]] با نقل روایتی تاریخی از [[فضل بن شاذان]] درباره میزان [[زهد]] و [[تقوا|تقوای]] حسن بن فضال، وی را از راویان مورد اعتماد برمی‌شمارد.<ref>طوسی، اختیار معرفه الرجال، ج۲، ص ۸۰۲-۸۰۱.</ref> وی می گوید: از فضل بن شاذان منقول است که گفت: در یکى از [[مسجد|مساجد]] نزد بعضى از قراء درس مى‌خواندم در آن جا قومى دیدم که با هم سخنان مى‌گفتند و یکى از آن میان مى‌گفت که در کوه مردى است که او را ابن فضال مى‌گویند و او عابدترین جماعتى است که ما دیده‌ایم و گفت که او به صحرا بیرون مى‌آید و به [[سجده]] فرود مى‌رود و آن‌گاه مرغان صحرا بر او جمع مى شوند و او آن چنان از خود محو شده بر زمین مى‌افتد که از دور گمان مى شود که جامه یا خرقه‌اى است و وحشیان صحرا نزدیک به او چرا مى‌کنند و از او رمیده نمى‌شوند، بنابر غایت مؤانست که ایشان را به او حاصل شده.
+[[ابوعمرو کشی|کشّی]] با نقل روایتی تاریخی از [[فضل بن شاذان]] درباره میزان [[زهد]] و [[تقوا|تقوای]] حسن بن فضال، وی را از راویان مورد اعتماد برمی‌شمارد.<ref>طوسی، اختیار معرفة الرجال، ج۲، ص ۸۰۲-۸۰۱.</ref> وی می گوید: از فضل بن شاذان منقول است که گفت: در یکى از [[مسجد|مساجد]] نزد بعضى از قراء درس مى‌خواندم در آن جا قومى دیدم که با هم سخنان مى‌گفتند و یکى از آن میان مى‌گفت که در کوه مردى است که او را ابن فضال مى‌گویند و او عابدترین جماعتى است که ما دیده‌ایم و گفت که او به صحرا بیرون مى‌آید و به [[سجده]] فرود مى‌رود و آن‌گاه مرغان صحرا بر او جمع مى شوند و او آن چنان از خود محو شده بر زمین مى‌افتد که از دور گمان مى شود که جامه یا خرقه‌اى است و وحشیان صحرا نزدیک به او چرا مى‌کنند و از او رمیده نمى‌شوند، بنابر غایت مؤانست که ایشان را به او حاصل شده.
 فضل بن شاذان گوید: پس از آن سخن گمان کردم که مگر آن حال کسى است که در زمان سابق بوده و بعد از استماع آن سخن به اندک زمانى دیدم که شیخى خوش صورت نیکو شمائل ... از در، درآمد و بر پدر من که با او نشسته بودم سلام کرد و پدر من جهت تعظیم او برخاست و او را جاى داد و گرامى داشت و چون بعد از لحظه‌اى برخاست من از پدر خود پرسیدم که این شیخ کیست؟ گفت: این حسن بن على بن فضال است! گفتم: آن عابد فاضل مشهور؟! گفت: همان است، گفتم: آن نخواهد بود مى‌گویند که او در کوه مى‌باشد، گفت این همان است که در کوه مى‌باشد...، پس آن چه از اهل مسجد درباره حسن شنیده بودم بر پدر عرض کردم. پدرم گفت: آن چه شنیده‌اى درست است و این حسن همان حسن است.

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-«حسن بن علی بن فضال تیمی» مکنی به ابومحمد از بزرگان حدیث اهل کوفه و از خواص حضرت امام رضا (ع) بود که روایتهای زیادی از آن حضرت نقل کرده است. او در ابتدا از فطحیه بود و به امامت عبدالله بن جعفر اعتقاد داشت ولی بعد از این طریقه برگشت و به امامت حضرت ابوالحسن موسی (ع) معتقد شد و در سال 224 هـ.ق درگذشت.
+«حسن بن علی بن فضال تیمی» (م، 224 ق)، از [[محدث|محدثان]] بزرگ اهل [[کوفه]] و از خواص [[امام رضا علیه السلام|امام رضا]] (عليه السلام) بود که روایتهای زیادی از آن حضرت نقل کرده است. او در ابتدا از «[[فطحیه]]» بود و به [[امامت]] عبدالله پسر [[امام صادق علیه السلام|امام جعفر صادق]] (عليه السلام) اعتقاد داشت، ولی بعد از این طریقه برگشت و به امامت حضرت [[امام موسی کاظم علیه السلام|موسی بن جعفر]] (عليه السلام) معتقد شد.
-== مقام حسن بن على بن فضال ==
+==مقام حسن بن على بن فضال==
-قاضى نورالله در (مجالس) گفته كه به خدمت حضرت امام موسى عليه السلام رسيده بود و از روايان حضرت [[امام رضا]] عليه السلام و اختصاص تمام به آن حضرت داشت و جليل‌القدر و عظيم‌المنزلة و زاهد و صاحب ورع و ثقه بود.
+شیخ طوسی درباره وی می‌گوید: «حسن بن فضال از امام رضا (ع) نقل کرده و از نزدیکان ایشان محسوب می شد و مردی جلیل القدر، عظیم المنزله و در حدیث و روایاتش ثقه بوده است.»<ref>طوسی، الفهرست، ۱۴۱۷ق، ص۹۸.</ref>
-==روایت فضل بن شاذان در مورد حسن بن علی بن فضال==
+محسن امین درباره وی گفته است: «هر چند تاریخ رجوع وی از فطحیه مورد اختلاف است ولی این از اعتبار روایات وی نمی‌کاهد و مجالی برای توقف در عمل به روایات وی نیست، چه آن روایاتی که در زمان فطحی بودن نقل کرده چه بعد از آن، به ویژه آن که امام عسکری(ع) امر به اعتماد بر روایات بنی فضال کرده است.»<ref>امین، اعیان الشیعه، ۱۴۰۶ق، ج۵، ص۲۰۸.</ref>
 در روايات و در (كتاب نجاشى) از [[فضل بن شاذان]] منقول است كه گفت: در يكى از مساجد نزد بعضى از قراء درس مى‌خواندم در آن جا قومى ديدم كه با هم سخنان مى‌گفتند و يكى از آن ميان مى‌گفت كه در كوه مردى است كه او را ابن فضال مى‌گويند و او عابدترين جماعتى است كه ما ديده‌ايم و گفت كه او به صحرا بيرون مى‌آيد و به [[سجده]] فرود مى‌رود و آن‌گاه مرغان صحرا بر او جمع مى شوند و او آن چنان از خود محو شده بر زمين مى‌افتد كه از دور گمان مى شود كه جامه يا خرقه‌اى است و وحشيان صحرا نزديك به او چرا مى‌كنند و از او رميده نمى‌شوند بنابر غايت مؤانست كه ايشان را به او حاصل شده.
@@ سطر ۱۷: / سطر ۴۵: @@
 پس حسن از رفتن نزد طاهر امتناع نمود و هر چند اصحاب او را در ملاقات طاهر ترغيب نمودند قبول نكرد و گفت مرا با او نسبتى نيست و از آن، استغناى او دانستم كه آن آمدن به خانه من از روى ديندارى بود و مصلاى او در جامع [[كوفه]] نزد ستونى بود كه آن را (سابعه) و (اسطوانه ابراهيم عليه السلام) مى‌گويند و حسن در تمام عمر قائل به امامت عبدالله افطح بود و در مرض موت واقعه‌اى ديد و از آن عقيده برگرديد و رجوع به حق نمود رحمة الله تعالى.
-==وفات==
+==پانویس==
 <references />
 ==منابع==
-*حاج شیخ عباس قمی, منتهی الآمال قسمت دوم، باب یازدهم: در تاريخ حضرت رضا عليه السلام
+*[[منتهى الآمال (کتاب)|منتهی الآمال]]، شیخ عباس قمی، باب یازدهم: در تاريخ حضرت رضا عليه السلام.
-*[http://www.alaam.tahoor.com/page.php?id=17548 حسن بن علی بن فضال، اعلام طهور]، بازیابی: 12 خرداد 1392
+*[http://www.alaam.tahoor.com/page.php?id=17548 حسن بن علی بن فضال، اعلام طهور]، بازیابی: 12 خرداد 1392.
 [[Category:اصحاب اهل البیت علیهم السلام]]
 [[رده:اصحاب امام رضا علیه السلام]]

@@ سطر ۱۸: / سطر ۱۸: @@
 ==وفات==
-وفات حسن در سال دويست و بيست چهار بوده و از جمله مصنفات او كتاب (زيارات و بشارات) است و كتاب (نوادر) و كتاب (رد بر غلات) و كتاب (الشواهد) و كتاب در (متعه) و كتاب در (ناسخ و منسوخ) و كتاب (ملاحم) و كتاب (صلاة) و كتاب (رجال)، انتهى.<ref> مجالس المؤمنين، 1/398، 399؛ رجال النجاشى، ص 34.</ref>
+وفات حسن در سال دويست و بيست چهار بوده است
 ==پانویس ==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ اوت ۲۰۱۲، ساعت ۰۷:۵۵
سطر ۲۵:		سطر ۲۵:

	حاج شیخ عباس قمی, منتهی الآمال قسمت دوم، باب یازدهم: در تاريخ حضرت رضا عليه السلام		حاج شیخ عباس قمی, منتهی الآمال قسمت دوم، باب یازدهم: در تاريخ حضرت رضا عليه السلام
		+	[[Category:اصحاب اهل البیت علیهم السلام]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۶ سپتامبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۷:۵۱
(بدون تفاوت)