حسن بن زین الدین عاملی - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Zamani در ‏۱۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۵۰

2025-04-10T10:50:14Z

مهدی موسوی: مهدی موسوی صفحهٔ حسن بن زین الدین شهید ثانی را به حسن بن زین الدین عاملی منتقل کرد

2021-12-14T08:08:37Z

مهدی موسوی صفحهٔ حسن بن زین الدین شهید ثانی را به حسن بن زین الدین عاملی منتقل کرد

مهدی موسوی: ویرایش

2021-12-14T08:07:43Z

ویرایش

نمایش تغییرات

مهدی موسوی: مهدی موسوی صفحهٔ صاحب معالم را به حسن بن زین الدین شهید ثانی منتقل کرد

2019-08-04T08:23:12Z

مهدی موسوی صفحهٔ صاحب معالم را به حسن بن زین الدین شهید ثانی منتقل کرد

مهدی موسوی در ‏۴ اوت ۲۰۱۹، ساعت ۰۸:۰۰

2019-08-04T08:00:58Z

مهدی موسوی: ویرایش

2019-08-04T07:57:10Z

ویرایش

نمایش تغییرات

Aghajani در ‏۳۰ ژوئن ۲۰۱۹، ساعت ۱۱:۰۹

2019-06-30T11:09:07Z

سید مهدی خدایی: پروژه2: سنجش کیفی

2019-06-22T13:21:56Z

پروژه2: سنجش کیفی

سید مهدی خدایی: درج الگوی رتبه بندی

2018-09-25T07:02:05Z

درج الگوی رتبه بندی

بهرامی در ‏۲۹ سپتامبر ۲۰۱۳، ساعت ۱۲:۴۲

2013-09-29T12:42:18Z

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 {{خوب}}
-{{بخشی از یک کتاب}}
+{{بخشی از یک کتاب|کتاب=[[گلشن ابرار (کتاب)|گلشن ابرار]]}}
 '''شیخ حسن بن زین‌الدین عاملی''' (۱۰۱۱-۹۵۹ ق) فرزند [[شهید ثانی]]، از علمای بزرگ [[شیعه]] [[لبنان]] در قرن ۱۱ قمری و از شاگردان [[مقدس اردبیلی]] و [[ملا عبدالله یزدی]] بود. وی آثار ارزشمندی در زمینه [[فقه]] و [[علم رجال|رجال]] و [[حدیث]]، از جمله «[[معالم الدین و ملاذ المجتهدین (کتاب)|معالم الدین و ملاذ المجتهدین]]» تألیف نمود و از این رو به «صاحب معالم» معروف است. از جمله [[فتوا|فتاوای]] او، وجوب [[نماز جمعه]] در زمان [[غیبت امام زمان (عجل الله تعالی فرجه)|غیبت]] می‌باشد.
 {{شناسنامه عالم

@@ سطر ۲: / سطر ۲: @@
 {{بخشی از یک کتاب}}
-حسن بن زین الدین فرزند [[شهید ثانی]] (م، ۱۰۱۱ هـ.ق)، معروف به «صاحب [[معالم الدین و ملاذ المجتهدین (کتاب)|معالم]]»، از علمای بزرگ [[شیعه]] لبنان و دارای تألیفات ارزشمندی در زمینه [[علوم اسلامی]] است.
+حسن بن زین الدین فرزند [[شهید ثانی]] (م، ۱۰۱۱ هـ.ق)، معروف به «صاحب [[معالم الدين و ملاذ المجتهدين (کتاب)|معالم]]»، از علمای بزرگ [[شیعه]] لبنان و دارای تألیفات ارزشمندی در زمینه [[علوم اسلامی]] است.
 ==ولادت و خاندان==
@@ سطر ۷۲: / سطر ۷۲: @@
 '''<I>۵. حاشیه بر مختلف؛</I>'''
-حاشیه مبسوطی است بر کتاب «[[مختلف الشیعة (کتاب)|مختلف]]» [[علامه حلی]] که در یک جلد قرار گرفته است. نسخه ای از آن به خط مؤلف در نزد صاحب «تکمله أمل الآمل» سید حسن صدر موجود است.
+حاشیه مبسوطی است بر کتاب «[[مختلف الشيعة (کتاب)|مختلف]]» [[علامه حلی]] که در یک جلد قرار گرفته است. نسخه ای از آن به خط مؤلف در نزد صاحب «تکمله أمل الآمل» سید حسن صدر موجود است.
 '''<I>۶. مشکات القول السدید در اجتهاد و تقلید؛</I>'''
@@ سطر ۸۴: / سطر ۸۴: @@
 '''<I>۸. کتاب معالم الدین و ملاذ المجتهدین؛</I>'''
-کتاب [[معالم الدین و ملاذ المجتهدین (کتاب)|معالم]] از مشهورترین تصانیف شیخ حسن است که بدین وسیله صاحب معالم شناخته شد و در تاریخ ماندگار گشت. معالم از یک مقدمه و دو قسمت مهم [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]] و [[فقه]] تشکیل شده بود که به مرور زمان قسمت فقه آن جدا شده و قسمت اصولش مورد توجه دانشوران در تدریس قرار گرفته است. مقدمه این کتاب دارای یک خطبه بسیار ارزشمند است و شامل دو مقصد و یک خاتمه نیز هست. مقصد اول در فضل علم و عالمان و آن چه که بر آن ها واجب است نوشته شده، به ضمیمه سی و نه [[حدیث]] و نصوص [[قرآن|قرآنی]]. مقصد دوم درباره نه مطلب اصولی است که نویسنده آرای خاص خودش را ضمیمه آن ها کرده به اضافه مجموعه ای از آرای باارزش دانشوران دیگر. و اما خاتمه کتاب در مورد [[تعادل و تراجیح]] است.
+کتاب [[معالم الدين و ملاذ المجتهدين (کتاب)|معالم]] از مشهورترین تصانیف شیخ حسن است که بدین وسیله صاحب معالم شناخته شد و در تاریخ ماندگار گشت. معالم از یک مقدمه و دو قسمت مهم [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]] و [[فقه]] تشکیل شده بود که به مرور زمان قسمت فقه آن جدا شده و قسمت اصولش مورد توجه دانشوران در تدریس قرار گرفته است. مقدمه این کتاب دارای یک خطبه بسیار ارزشمند است و شامل دو مقصد و یک خاتمه نیز هست. مقصد اول در فضل علم و عالمان و آن چه که بر آن ها واجب است نوشته شده، به ضمیمه سی و نه [[حدیث]] و نصوص [[قرآن|قرآنی]]. مقصد دوم درباره نه مطلب اصولی است که نویسنده آرای خاص خودش را ضمیمه آن ها کرده به اضافه مجموعه ای از آرای باارزش دانشوران دیگر. و اما خاتمه کتاب در مورد [[تعادل و تراجیح]] است.
 صاحب معالم تاریخ فراغت از این اثر مهم را چنین ضبط کرده است: «شب یکشنبه، [[ربیع الثانی]]، سال ۹۹۴ هجری». حاشیه ها و شروح زیادی بر معالم نوشته شده است که برخی از آن ها عربی و برخی فارسی، برخی مبسوط و برخی مختصر، برخی مستقل و برخی هامش، برخی لفظی و برخی استدلالی، برخی خطی است و تعدادی هم چاپ شده است. از مهمترین این حاشیه ها می توان به حاشیه پسرش شیخ محمد، [[سلطان العـلماء|سلطان العلما]]، شیخ صالح مازندرانی، شیخ مدقق شیروانی، [[شیخ محمدتقی اصفهانی]]، [[آیت‌الله محمد طه نجف|شیخ محمد طه نجف]]، [[سید محمد مهدی بحرالعلوم|سید بحرالعلوم]]، شیخ مصطفی اعتمادی و... اشاره کرد.<ref> مقدمه معالم، ص ۶۱ و ۶۲.</ref>
@@ سطر ۹۰: / سطر ۹۰: @@
 ==ویژگی های صاحب معالم==
-* بی اعتنایی به [[دنیا]]: نقل شده است که صاحب معالم آذوقه بیش از یک هفته خود را جمع نمی کرد، تا بدین وسیله با بینوایان همدردی کرده و خود را شبیه ثروت اندوزان نکرده باشد.
+*بی اعتنایی به [[دنیا]]: نقل شده است که صاحب معالم آذوقه بیش از یک هفته خود را جمع نمی کرد، تا بدین وسیله با بینوایان همدردی کرده و خود را شبیه ثروت اندوزان نکرده باشد.
-* عشق به [[امام زمان عجل الله فرجه الشریف|حضرت ولی عصر]] عجل الله تعالی فرجه الشریف: سالی که صاحب معالم به [[مکه]] مکرمه مشرف شد به همراهان خود گفت: امیدوارم امسال به [[زیارت]] حضرت ولی عصر عجل الله تعالی و فرجه الشریف نائل شوم، زیرا آن حضرت هر سال به مکه مشرف می شود. در [[عرفات]] از یارانش خواست که او را در خیمه تنها بگذارند تا به [[دعا]] و امور مربوط به آن روز بپردازد. او در حالی که به راز و نیاز با خدای خود مشغول بود مرد ناشناسی وارد خیمه شد و سلام کرد و نشست. صاحب معالم از دیدار آن بزرگوار چنان مبهوت شد که نتوانست سخنی بگوید. حضرت سخنانی بر او فرموده بود که او فراموش کرده بود. وقتی حضرت از خیمه خارج شد او با تنی لرزان و شگفت زده بیرون آمد و برای دوستانش تعریف کرد: «... وی به گمانم همان آیت حق و همان نهایت آروزی من بود. از خیمه به دنبال او خارج شدم ولی متأسفانه کسی را ندیدم».<ref> ترجمه روضات الجنات، ج ۳، ص ۷۳ و ۷۴.</ref>
+*عشق به [[امام زمان عجل الله فرجه الشریف|حضرت ولی عصر]] عجل الله تعالی فرجه الشریف: سالی که صاحب معالم به [[مکه]] مکرمه مشرف شد به همراهان خود گفت: امیدوارم امسال به [[زیارت]] حضرت ولی عصر عجل الله تعالی و فرجه الشریف نائل شوم، زیرا آن حضرت هر سال به مکه مشرف می شود. در [[عرفات]] از یارانش خواست که او را در خیمه تنها بگذارند تا به [[دعا]] و امور مربوط به آن روز بپردازد. او در حالی که به راز و نیاز با خدای خود مشغول بود مرد ناشناسی وارد خیمه شد و سلام کرد و نشست. صاحب معالم از دیدار آن بزرگوار چنان مبهوت شد که نتوانست سخنی بگوید. حضرت سخنانی بر او فرموده بود که او فراموش کرده بود. وقتی حضرت از خیمه خارج شد او با تنی لرزان و شگفت زده بیرون آمد و برای دوستانش تعریف کرد: «... وی به گمانم همان آیت حق و همان نهایت آروزی من بود. از خیمه به دنبال او خارج شدم ولی متأسفانه کسی را ندیدم».<ref> ترجمه روضات الجنات، ج ۳، ص ۷۳ و ۷۴.</ref>
-* شیخ حسن علاوه بر مراتب علمی و اخلاقی صاحب برخی ویژگی های هنری نیز بود. میرزا عبدالله افندی اصفهانی می نویسد: خط او در کمال خوبی و ارزندگی بوده است.<ref> ترجمه ریاض العلما، ج ۱، ص ۲۶۹.</ref> وی [[شعر]] را در کمال زیبایی و سلاست می گفت. اشعار زیر نمونه ای از سروده های اوست:
+*شیخ حسن علاوه بر مراتب علمی و اخلاقی صاحب برخی ویژگی های هنری نیز بود. میرزا عبدالله افندی اصفهانی می نویسد: خط او در کمال خوبی و ارزندگی بوده است.<ref> ترجمه ریاض العلما، ج ۱، ص ۲۶۹.</ref> وی [[شعر]] را در کمال زیبایی و سلاست می گفت. اشعار زیر نمونه ای از سروده های اوست:
 {{بیت|عجبت لیمت العلم یترک ضایعا|و یجهل ما بین البریه قدره}}
 {{بیت|و قد وجبت احکامه مثل میتهم|وجوبا کفائیا محقق امره}}
@@ سطر ۱۰۱: / سطر ۱۰۱: @@
 ==از نگاه دانشوران==
-* '''<I>صاحب أمل الآمل:</I>''' معظم له عالمی فاضل و عاملی کامل و متبحری محقق و ثقه ای فقیه و موجهی نبیه و محدثی جامع فنون و ادیبی شاعر و پارسایی عابد و جلیل القدر و کثیر المحاسن و یکتای دهر و از دیگران به [[فقه]] و [[حدیث]] و [[علم رجال|رجال]] داناتر بوده است.<ref> ترجمه ریاض العلما، ج ۱، ص ۲۵۵ ـ ۲۶۵.</ref>
+*'''<I>صاحب أمل الآمل:</I>''' معظم له عالمی فاضل و عاملی کامل و متبحری محقق و ثقه ای فقیه و موجهی نبیه و محدثی جامع فنون و ادیبی شاعر و پارسایی عابد و جلیل القدر و کثیر المحاسن و یکتای دهر و از دیگران به [[فقه]] و [[حدیث]] و [[علم رجال|رجال]] داناتر بوده است.<ref> ترجمه ریاض العلما، ج ۱، ص ۲۵۵ ـ ۲۶۵.</ref>
-* '''<I>سید علی خان کبیر:</I>''' صاحب معالم یکی از اجلای مشایخ است که ریاست ملت و مذهب [[شیعه]] را به عهده داشته و او را روشن کننده راه و بیان کننده واجبات و سنن و دریای دانشی بوده که به دیگران به فیض می رسانده و جامع فضایل بی پایان بوده که کم و کاست نداشته است. او محققی است که قلم، تاب نوشتن مراتب او را ندارد و مدققی است که آوازه دقت او همه جا را فراگرفته است. او به همه فنون متفنن بوده و پدران و فرزندان به وجود او می بالیده اند. در استوار ساختن قواعد [[شریعت]] جایگزین پدرش بشمار می آمده و با آثار خویش سینه ها را از علوم گشادگی داده، حله هایی از نور دانش برای نشر آن بدست با برکت خود بافته و نقاب از چهره آن برداشته و گوش های تیز شنو را به گوهر های غلطان کمالات خود، شنوایی و زینت بخشیده و طالبان علم را از جوایز گرانبهای دانش خود بهره ور فرموده است. در فن ادب بوستانی سبز و خرم بوده و زمام سجع و قافیه را با کمال شهامت در اختیار گرفته و گوهرهای غلطان کلمات را به رشته نظم درآورده و نیک را از بد و زیبا را از نازیبا جدا ساخته است.<ref> همان.</ref>
+*'''<I>سید علی خان کبیر:</I>''' صاحب معالم یکی از اجلای مشایخ است که ریاست ملت و مذهب [[شیعه]] را به عهده داشته و او را روشن کننده راه و بیان کننده واجبات و سنن و دریای دانشی بوده که به دیگران به فیض می رسانده و جامع فضایل بی پایان بوده که کم و کاست نداشته است. او محققی است که قلم، تاب نوشتن مراتب او را ندارد و مدققی است که آوازه دقت او همه جا را فراگرفته است. او به همه فنون متفنن بوده و پدران و فرزندان به وجود او می بالیده اند. در استوار ساختن قواعد [[شریعت]] جایگزین پدرش بشمار می آمده و با آثار خویش سینه ها را از علوم گشادگی داده، حله هایی از نور دانش برای نشر آن بدست با برکت خود بافته و نقاب از چهره آن برداشته و گوش های تیز شنو را به گوهر های غلطان کمالات خود، شنوایی و زینت بخشیده و طالبان علم را از جوایز گرانبهای دانش خود بهره ور فرموده است. در فن ادب بوستانی سبز و خرم بوده و زمام سجع و قافیه را با کمال شهامت در اختیار گرفته و گوهرهای غلطان کلمات را به رشته نظم درآورده و نیک را از بد و زیبا را از نازیبا جدا ساخته است.<ref> همان.</ref>
 ==وفات==
-صاحب معالم پس از سال ها تلاش و کوشش خستگی ناپذیر در راه [[اسلام]] سرانجام در اول [[ماه محرم|محرم]] سال (۱۰۱۱ هـ.ق) در ۵۲ سالگی در زادگاه خود به رحمت ایزدی پیوست. [[میرزا عبدالله افندی|افندی]] صاحب «[[ریاض العلماء (کتاب)|ریاض]]» می نویسد: به خط شیخ علی سال ارتحال او را به جوار رحمت خدا چنین یافتم. صاحب معالم سال (۱۰۱۱) هجری به جوار رحمت یافت.<ref> ترجمه ریاض العلما، ج ۱، ص ۲۶۶.</ref>
+صاحب معالم پس از سال ها تلاش و کوشش خستگی ناپذیر در راه [[اسلام]] سرانجام در اول [[ماه محرم|محرم]] سال (۱۰۱۱ هـ.ق) در ۵۲ سالگی در زادگاه خود به رحمت ایزدی پیوست. [[میرزا عبدالله افندی|افندی]] صاحب «[[رياض العلماء (کتاب)|ریاض]]» می نویسد: به خط شیخ علی سال ارتحال او را به جوار رحمت خدا چنین یافتم. صاحب معالم سال (۱۰۱۱) هجری به جوار رحمت یافت.<ref> ترجمه ریاض العلما، ج ۱، ص ۲۶۶.</ref>
 ==پانویس==
@@ سطر ۱۱۳: / سطر ۱۱۳: @@
 ==منبع==
 تلخيص از مجموعه [[گلشن ابرار (کتاب)|گلشن ابرار]]، جلد 5، زندگی نامه "صاحب معالم" از مجيد محبوبی.
-−
-'''پيوندها:'''
+== پيوندها ==
 *'''[http://lib.ahlolbait.ir/parvan/resource.do?action=resource&id=64362&scope=95YYli2geUGO0resWKkWKtNqBU3hT89K&flowLastAction=view&from=search&query=%D8%AD%D8%B3%D9%86%20%D8%A8%D9%86%20%D8%B2%D9%8A%D9%86%20%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86&field=&collectionPID=0&lang=&count=20&execute=true زندگینامه صاحب معالم]'''

@@ سطر ۹۶: / سطر ۹۶: @@
 وی در این اثر از میان انواع [[حدیث]]، به حدیث صحیح و حسن اکتفا نموده و این کتاب را به سبک «الدرر المرجان» [[علامه حلی]] تألیف کرده است. ایشان در این کتاب، مخصوصاً درباره اخبار، روش دشواری را انتخاب کرده که با توجه بدان، حداکثر اخبار امامیه از اعتبار می افتند. از بین ابواب فقهیه این کتاب که دو جلد، به غیر از عباداتش تدوین نشده است.<ref> ترجمه روضات الجنات، ج 3، ص 76.</ref>
-'''<I>2. التحریر الطاووسی در رجال؛</I>'''
+'''<I>2. [[التحریر الطاووسی در رجال]]؛</I>'''
 صاحب معالم این کتاب را از کتاب «حل الاشکال فی معرفه الرجال» نوشته سید جمال الدین احمد بن موسی بن طاووسی الحسنی استخراج کرده است. [[سید بن طاووس]] کتابی در رجال تألیف کرد و اسم آن را «حل الاشکال فی معرفه الرجال» گذاشت و آن چه در کتاب های پنج گانه رجالی (رجال [[نجاشی]]، فهرست الطوسی و رجال او، الضعفا ابن غضائری، اختیار از کتاب کشی [[شیخ طوسی]]) بود در این کتاب جمع کرد. صاحب معالم وقتی به این کتاب دست یافت و آن را مشرف به تلف شدن دید تصمیم به ترمیم و بازنویسی آن گرفت و مطالب و حواشی که حاوی فوائد زیادی بود بر آن اضافه کرد. نسخه ای از این کتاب به خط شاگردش، شیخ موسی بن علی الجبعی در [[کتابخانه آستان قدس رضوی]] موجود است.<ref> مقدمه معالم، ص 63 ـ 68.</ref>

@@ سطر ۱۵۴: / سطر ۱۵۴: @@
 '''پيوندها'''
 * '''[http://lib.ahlolbait.ir/parvan/resource.do?action=resource&id=64362&scope=95YYli2geUGO0resWKkWKtNqBU3hT89K&flowLastAction=view&from=search&query=%D8%AD%D8%B3%D9%86%20%D8%A8%D9%86%20%D8%B2%D9%8A%D9%86%20%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86&field=&collectionPID=0&lang=&count=20&execute=true زندگینامه]'''
 [[رده:علمای قرن دهم]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ سپتامبر ۲۰۱۸، ساعت ۰۷:۰۲
سطر ۱:		سطر ۱:
		+	{{خوب}}
	{{بخشی از یک کتاب}}		{{بخشی از یک کتاب}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۱۴ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۸:۰۸
(بدون تفاوت)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۴ اوت ۲۰۱۹، ساعت ۰۸:۲۳
(بدون تفاوت)

@@ سطر ۱۲۱: / سطر ۱۲۱: @@
 این دیوان را شاگردش شیخ نجیب الدین علی بن محمد بن مکی عاملی جمع آوری کرده است.
-'''<I>8. [[کتاب معالم الدین و ملاذ المجتهدین]]؛</I>'''
+'''<I>8. کتاب [[معالم الدین و ملاذ المجتهدین]]؛</I>'''
 کتاب معالم از مشهورترین تصانیف شیخ حسن است که بدین وسیله صاحب معالم شناخته شد و در تاریخ ماندگار گشت. معالم از یک مقدمه و دو قسمت مهم [[اصول]] و [[فقه]] تشکیل شده بود که به مرور زمان قسمت فقه آن جا شده و قسمت اصولش مورد توجه دانشوران در تدریس قرار گرفته است.